II OSK 1967/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1327/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 7 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1327/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na posadowieniu tymczasowego masztu antenowego, na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], na terenie działki nr [...], obręb [...], jednostka ew. G., oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] S.A. z siedzibą w Warszawie, zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, polegające na jego niezastosowaniu, mimo że planowana inwestycja polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy – tymczasowej stacji mobilnej telefonii komórkowej [...] wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem; 3. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że Starosta G. zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania przedmiotowych prac budowlanych; 4. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycja planowana przez skarżącą kasacyjnie spełnia wymagania określone w tym przepisie; 5. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na jego niezastosowania, w sytuacji gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Na podstawie ww. zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] października 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty G. z 14 sierpnia 2017 r. oraz umorzenie postępowania, 2. zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, 3. przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P. na okoliczność ustalenia, czy wykonanie prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga trwałego połączenia z gruntem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że planowany obiekt tymczasowej stacji bazowej może zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesienie go w inne miejsce. Jest to możliwe bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Co więcej, zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki, celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku) i to koniecznie z możliwością posadowienia w innym miejscu. Przedmiotowa tymczasowa mobilna stacja bazowa, składająca się z wieży o wysokości 27 m, ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia, a konieczna stabilność i bezpieczeństwo zostaną zapewnione poprzez obciążenie konstrukcji bloczkami betonowymi i płytami drogowymi. Dodatkowo zostanie ona usztywniona m.in. odciągami na aż trzech poziomach (łącznie 12 odciągów), co zapewnia stabilność konstrukcji. Przy masie stacji oraz charakterze jej struktury przyjęte rozwiązania, tj. płyty i bloczki oraz odciągi wraz z pozostałymi elementami wzmacniającymi i obciążającymi ją u podstawy (ale bez fundamentów, o których wspomina organ w uzasadnieniu decyzji), jak twierdzi skarżąca kasacyjnie, z nawiązką zastępują trwałe połącznie z gruntem, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo mieniu i ludziom. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej jako: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W niniejszej sprawie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są tożsame z zarzutami, jakie zostały sformułowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny odniósł się w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów podzielając stanowisko prawne zawarte w decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego, Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Ustalenia faktyczne oraz ocena prawna wraz z jej uzasadnieniem nie budzą, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastrzeżeń, bowiem sąd wojewódzki w sposób należyty skontrolował legalność zaskarżonej decyzji, prawidłowo przyjmując, że organ administracji nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa. Istotą rozstrzygnięcia sprawy jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy zgłoszenie może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, jak twierdzi skarżąca spółka, czy też koniecznym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Sąd I instancji wyraził pogląd, z którym należy się zgodzić, że w przypadku takiej inwestycji konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Takie stanowisko przesądza o bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że [...] lipca 2017 r. do Starosty G. wpłynęło zgłoszenie [...] S.A. z siedzibą w W., dotyczące zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych polegających na posadowieniu tymczasowego masztu antenowego, niepołączonego trwale z gruntem, do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...], na terenie działki nr [...], obręb [...], jednostka ew. G. Ze zgłoszenia wynika, że zakres robót budowlanych ma obejmować: wyrównanie terenu pod stację, wykonanie powierzchni utwardzonej, wykonanie fundamentu pod stojak [...], montaż stacji [...] wraz z ramą outdoor i całym wyposażeniem, wykonanie ogrodzenia stacji wraz z bramą wjazdową oraz wiele innych instalacji i montaży. Ze szkiców i rysunków będących załącznikiem do niniejszego zgłoszenia wynika, że zakres robót obejmował będzie posadowienie masztu antenowego o wysokości całkowitej 28,87 m wraz z odgromnikiem, który usztywniony będzie odciągami liniowymi w trzech poziomach. Trzon masztu oparty jest na ruszcie, ten zaś oparty na czterech stopach (podpory rusztu). Mają rację organy orzekające i sąd I instancji, że zgłoszony maszt antenowy o wysokości blisko 30 m nie jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tymczasowy obiekt budowlany został zdefiniowany w art. 3 pkt 5 prawa budowalnego – należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W sprawie kluczową kwestią dla klasyfikacji obiektu budowlanego jako obiektu tymczasowego jest "niepołączenie trwale z gruntem". Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wypowiadało się na ten temat – wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sposób połączenia z gruntem, technika czy technologia z tym związane nie mogą świadczyć o tym czy jest to w rozumieniu ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane trwałe czy też nie trwałe połączenie z gruntem (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, z 12 października 2011r., sygn. akt II OSK 1433/10, z 11 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 323/11, czy zacytowany również przez sąd wojewódzki wyrok z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15). W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy, opis stacji bazowej, załączone do zgłoszenia szkice i rysunki obrazują wielkość planowanego obiektu jak i sposób osadzenia go na gruncie. Ma zatem racje sąd I instancji, że przedsięwzięcie, ze względu na wysokość całkowitą konstrukcji masztu wynoszącą 28,87 m i sposób osadzenia obiektu na gruncie wskazuje na konieczność jego trwałego z nim powiązania. Podpory rusztu, obciążone bloczkami betonowymi i płytami, w istocie stanowią łącznie fundament stacji bazowej telefonii komórkowej, co odpowiada wymogowi trwałego połączenia z gruntem w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Wynika z tego, że zgłoszone przez skarżącą spółkę roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem zgłoszony przez starostę G. sprzeciw w decyzji z [...] sierpnia 2017 r. był prawidłowy. Stanowiska tego nie zmienia dołączona do skargi kasacyjnej opinia techniczna dotycząca zagadnienia trwałości związania z gruntem masztów przestawnych [...] sporządzona w kwietniu 2018 r. przez rzeczoznawcę budowlanego dr.inż. O. P. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).