I OSK 2510/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-08
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Iwona Bogucka, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorski prawidłowo wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, czy też powinien był od razu rozpoznać wniosek?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Marszałka Województwa, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd uznał, że wniosek był wystarczająco precyzyjny, a organ nie miał podstaw do żądania jego doprecyzowania, co oznaczało bezczynność organu.Stan faktyczny
R. P. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umów cywilnoprawnych zawartych przez województwo z adwokatami lub radcami prawnymi dotyczących stałej obsługi prawnej w określonym okresie. Marszałek Województwa wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku, co spotkało się ze skargą na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, stwierdzając bezczynność, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Marszałek Województwa złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących doprecyzowania wniosku i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Bd 18/16 w sprawie ze skargi R. P. na bezczynność Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2016r. sygn. akt II SAB/Bd 18/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego do rozpoznania wniosku R. P. z dnia [...] stycznia 2016r., stwierdził, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] lutego 2016r. R. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek złożony za pomocą email z dnia [...] stycznia 2016r., w którym domagała się udostępnienia informacji publicznej w zakresie umów cywilnoprawnych zawartych przez województwo z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez przesłanie ww. umów w formie skanów. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości: 17zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo; 100zł opłaty sądowej oraz 2.880zł tytułem kosztów adwokackich zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt. 3 załączonej do skargi umowy.
W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa wyjaśnił, iż w dniu [...] stycznia 2016r. wezwał skarżącą o doprecyzowanie wniosku uznając, że ze względu na nieścisłość zawartą w żądaniu, niemożliwym było stwierdzenie, co skarżąca rozumie pod pojęciem województwa, czy chodzi o umowy zawierane z Urzędem Marszałkowskim, czy z podległymi jednostkami. Organ wyjaśnił, że zwrócił się również o uszczegółowienie pojęcia stała obsługa prawna, czy chodzi o umowy o pracę, czy cywilnoprawne, a także o doprecyzowanie wniosku poprzez wskazanie, jakiego okresu dotyczy wniosek, czy chodzi w szczególności o lata 2002 – 2015. Powyższe pismo zostało wysłane w wersji elektronicznej na adres podany we wniosku. Termin na doprecyzowanie wniosku organ określił na 7 dni od dnia otrzymania wezwania oraz zaznaczył, iż niewyjaśnienie wątpliwości spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego do rozpoznania wniosku R. P. z dnia [...] stycznia 2016r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdził, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Marszalka Województwa Kujawsko – Pomorskiego na rzecz R. P. [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że istotną kwestią dla rozstrzygnięcia prawidłowości sposobu załatwienia wniosku strony jest właściwe zakwalifikowanie żądanych przez stronę danych, tj. określenie, czy stanowią one informację publiczną czy też nie. Wyjaśnił, że podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015r. poz. 2058 ze zm.), dalej przywoływanej jako: "u.d.i.p.". stanowią szeroki krąg podmiotów nieograniczający się do organów administracji publicznej, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych. Zdaniem Sądu bez wątpienia Marszałek Województwa jest organem administracji samorządowej, co na gruncie u.d.i.p. oznacza, że jest organem zobowiązanym do podejmowania na podstawie ww. ustawy określonych działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dalszej kolejności w wyroku wskazano, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowanie znajduje się w art. 6 ust. 1 u.d.i.p, który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie tych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji publicznej zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych lub gospodarujących mieniem publicznym, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Analiza treści art. 6 u.d.i.p. wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. W ocenie Sądu zakres wniosku skarżącej niewątpliwie dotyczy podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej i przedmiotu, którego treścią jest informacja publiczna. Taka kwalifikacja żądanych informacji nie oznacza jednak, że wnioskowane informacje mogą być udzielone skarżącej. W przypadku bowiem stwierdzenia zaistnienia przesłanki ograniczającej dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność, organ zobowiązany byłby odmówić udzielenia takich informacji w procesowej formie decyzji.
Sąd stwierdził następnie, że organ nie rozpoznał wniosku strony zgodnie z jej zakresem. Skarżąca – w ocenie Sądu I instancji – precyzyjnie wskazała, udzielenia jakich informacji się domaga. Wniosek skierowała do Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego, wnosząc o informacje odnośnie umów zawartych przez województwo w zakresie stałej obsługi prawnej i w tym zakresie, w ocenie sądu, powinna była uzyskać informacje. Tymczasem Marszałek Województwa pismem z dnia [...] stycznia 2016r. wezwał o doprecyzowanie wniosku m.in. poprzez wskazanie jakiego okresu dotyczy wniosek. Z treści wniosku natomiast wynika jednoznacznie, że dotyczy on okresu obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i w tym zakresie nie powinno być żadnych wątpliwości. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie przesądza, jak należy merytorycznie rozstrzygnąć wniosek strony, gdyż pozostaje to w gestii organu, który ponownie przeanalizuje i rozpozna wniosek skarżącej co do możliwości i zakresu udzielenia żądanych informacji w części dotyczącej przekazania umów zawartych z podmiotami świadczącymi pomoc prawną na rzecz Marszałka Województwa.
Podsumowując Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał w prawidłowy sposób wniosku strony o udostępnienie jej informacji publicznej i z tego względu Sąd I instancji zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2016r. o udzielenie informacji publicznej na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Jednocześnie Sąd ten stwierdził, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie i orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, wskazując że na ocenę taką wpłynął fakt, iż organ podjął określone czynności w celu udzielenia informacji skarżącej. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 206 oraz art. 209 P.p.s.a., wskazując że na zasądzone koszty składa się kwota 100zł uiszczonego wpisu od skargi, ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), opłata skarbowa w wysokości 17zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w wysokości 480zł równoważnej minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu administracyjnym zgodnie z § 14 ust. 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800). Sąd wyjaśnił jednocześnie, że zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego, wziął pod uwagę treść art. 206 P.p.s.a. i postanowił zasądzić stawkę minimalną zgodną z ww. przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W ocenie Sądu na przeszkodzie w zastosowaniu art. 206 P.p.s.a. nie stoi treść przepisów wykonawczych § 16 w zw. z art. 15 ww. rozporządzenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wywiódł Marszałek Województwa Kujawsko – Pomorskiego zaskarżając wyrok w całości i podnosząc następujące zarzuty naruszenia prawa:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:
1) art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, iż organ wadliwie skorzystał z przysługującego mu prawa żądania doprecyzowania wniosku skarżącej w zakresie wskazania, czy chodzi o umowy zawierane z Urzędem Marszałkowskim Województwa Kujawsko – Pomorskiego w T., czy z jednostkami podległymi, uszczegółowienia pojęcia "stała obsługa prawna", czy chodzi o umowy o pracę czy cywilnoprawne oraz wskazania okresu, którego dotyczy wniosek.
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a to: nieustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy o jakiego rodzaju informację publiczną wnioskowała skarżąca;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nielogiczny i zawierający wewnętrznie sprzeczne ustalenia i wnioski poprzez przyjęcie z jednej strony, iż informacje żądane przez skarżącą stanowią informację publiczną, z drugiej zaś strony uchylenie się przez Sąd I instancji od wskazania, jak należy merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącej tj. udzielić informacji publicznej czy odmówić jej udzielenia;
3. art. 149 § 1 P.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, iż Marszałek Województwa Kujawsko – Pomorskiego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w zakresie dostępu do informacji publicznej;
4. art. 200, art. 205 § 1 oraz 206 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w sytuacji gdy zachodziły okoliczności szczególne do odstąpienia od zwrotu kosztów postępowania, bowiem rozpoznawana sprawa nie była obszerna, nie miała skomplikowanego charakteru, zaś czynności pełnomocnika skarżącej, względem innych prowadzonych przez niego, w tym samym przedmiocie spraw, miały charakter powtarzalny, zaś powstałe w tej sprawie koszty nie były niezbędne do celowego dochodzenia praw skarżącej.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w całości i oddalenie skargi R. P., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Ponadto w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. P. wniosła o oddalenie skargi w całości, przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu R. P. podniosła, że zarzuty skargi kasacyjnej są zarzutami – prócz zarzutu I pkt 1 – natury procesowej niemogącymi stanowić podstawy tej skargi. Z kolei zarzut stanowiący wyjątek jest nieporozumieniem, gdyż o żadnym prawie do żądania doprecyzowania wniosku nie ma mowy w przepisie stanowiącym podstawę tegoż zarzutu. Również zastrzeżenia wynikające z ww. przepisu nie stanowią o prawie do żądania doprecyzowania wniosku. Autorka odpowiedzi na skargę kasacyjną zauważyła jednocześnie, że polskie prawo nie przewiduje obecnie takich konstrukcji. Podkreśliła, że uzasadnienie skargi kasacyjnej, w której to organ rozważa czy wniosek jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej i czy umowy o pracę są nim objęte, w sytuacji gdy strona wnosi o udostępnienie umów cywilnoprawnych dotyczących obsługi prawnej ma tylko "uobszernić" przedmiotową skargę i w ogóle nie odnosi się do przedstawionych w petitum zarzutów. W dalszej części odpowiedzi nas skargę kasacyjną R. P. wyjaśniła, że zbiera informacje mające służyć opracowaniom naukowym.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017r. R. P. oświadczyła, iż cofa wniosek o wyznaczenie rozprawy oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Przed dokonaniem analizy zarzutów postawionych zaskarżonemu wyrokowi wypada wskazać, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, który musi spełniać wymagania szczegółowo wskazane w P.p.s.a. Można ona zostać oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Przy czym uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010r. sygn. akt II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013r. sygn. akt II FSK 2208/11; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 1592/17; wyrok NSA z dnia 2 września 2016r. sygn. akt I OSK 735/15 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Niezależnie od powyższych uwag, do których nawiązanie nastąpi w dalszej części uzasadnienia wypada także zauważyć, iż przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie i w tym zakresie wskazując jako naruszony przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w tym zakresie jako naruszone wskazując normy P.p.s.a. Tak sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego jest błędny bowiem art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż udostępnienie informacji publicznej na wniosek – poza wyjątkami nie mającymi zastosowania w niniejszej sprawie – następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W istocie zatem nie jest to przepis prawa materialnego lecz przepis postępowania, który – poprzez określenie terminu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej – służy określeniu sposobu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie dostępu do ww. informacji. Przepisami prawa procesowego są wszak normy instrumentalne, określające drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych, służące realizacji obowiązków i uprawnień określonych normami prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1735/04; wyrok NSA z dnia 10 maja 2006r. sygn. akt II OSK 1356/05; wyrok NSA z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II FSK 523/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższa nieumiejętność w formułowaniu zarzutów kasacyjnych nie stanowi jednak bariery w ich ocenie w toku niniejszej sprawy uznając, iż postawiony zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. dotyczy naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) (vide: uchwała NSA w pełnym składzie z dnia 26 października 2009r. sygn. akt I OPS 10/09 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Przechodząc do oceny zasadności poszczególnych zarzutów kasacyjnych wypada wskazać, iż zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podniesiony został nieadekwatnie do jego uzasadnienia. Jak to wyżej wskazano norma ta określa termin, w którym podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien informację tego rodzaju udostępnić na wniosek strony. Dyspozycja tegoż przepisu nie odnosi się natomiast do kwestii związanych z żądaniem domagania się od wnioskodawcy wyjaśnienia lub doprecyzowania złożonego już wniosku o dostęp do informacji publicznych, a tym samym przepis ten nie mógłby zostać naruszony nawet wówczas gdyby treść wniosku była na tyle niejasna, że nie pozwalałaby na wdrożenia przez organ właściwego postępowania administracyjnego.
Niezależnie jednak od powyższych uwag wskazujących na nieadekwatność uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. do treści tegoż przepisu, to dodatkowo podkreślić należy, iż prawidłowa jest konkluzja Sądu I instancji co do jasności zakresu żądanej informacji publicznej. Treść wniosku wskazuje bowiem, iż żądana informacja publiczna tycząca umów o stałą obsługę prawną była limitowana takimi parametrami jak: podmiot, do którego skierowany został wniosek; cywilnoprawny charakter umowy i wreszcie okres obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższe umożliwiało jednoznaczne ustalenie, o dostęp do jakiego rodzaju informacji publicznej wnioskowała skarżąca, bez potrzeby domagania się doprecyzowania wniosku inicjującego postępowanie. Tym samym zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. okazał się bezzasadny.
Z kolei przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż – co do zasady, a wyjątek w tym zakresie przewidziany nie ma zastosowania w niniejszej sprawie – sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60.). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Podobnie, jak i okoliczności mogące wskazywać na naruszenie normy prawnej określonej w art. 133 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, iż naruszenie powyższej normy jest upatrywane w błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy w zakresie tego o jaki rodzaj informacji publicznej wnioskowała skarżącą. Tak postawiony zarzut kasacyjny jest nieadekwatny do treści przepisu wskazanego jako naruszony. W tym zakresie wypada wskazać, iż sąd I instancji ma ograniczone możliwości ustalania stanu faktycznego sprawy, o czy stanowi przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., a dodatkowo z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika aby Sąd I instancji w ogóle prowadził jakiekolwiek postępowanie dowodowe. W takiej sytuacji brak jest normatywnych relacji pomiędzy uzasadnieniem analizowanego zarzutu kasacyjnego, a treścią art. 133 § 1 P.p.s.a., tym samym zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. uznać wypada zatem za chybiony.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Powyższej wadliwości pozbawione jest uzasadnienie zaskarżonego wyroku skoro jasno wskazano w nim zarówno okoliczności stanowiące podstawę faktyczną wydanego wyroku, jak i przywołano regulacje prawne stanowiące jego podstawę prawną. Przy czym należy tutaj jasno zaznaczyć, iż nawet ewentualna wadliwość zaprezentowanej przez Sąd I instancji motywacji w powyższym zakresie nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. Niezależnie jednak od powyższych uwag należy podkreślić, iż wadliwe prawnie jest stanowisko skarżącego kasacyjnie wskazujące na brak logiki w wywodach Sądu I instancji uznających z jednej strony, iż wskazane we wniosku skarżącej informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a z drugiej uchylające się od wskazania, jak należy merytorycznie rozpoznać ów wniosek. Powyższy zarzut pomija zupełnie charakter prawny instytucji skargi na bezczynność organu uregulowanej w art. 149 P.p.s.a. Instytucja ta ma bowiem na celu zapewnienie stronie postępowania ochrony prawnej wyłącznie poprzez doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ w drodze dokonania czynności lub wydania aktu. Zatem uwzględniając taką skargę sąd orzeka jedynie o obowiązku załatwienia sprawy, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. Oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi sąd administracyjny co do zasady nie może nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania określonego rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 811/15; wyrok NSA z dnia 6 września 2017r. sygn. akt I FSK 2174/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Wadliwie postawiony został także zarzut naruszenia art. 149 § 1 P.p.s.a. (bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej), a więc – na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego – przepisu wynikowego w sprawach, których przedmiotem jest bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przyjmuje się, iż zarzut naruszenia przepisu wynikowego nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego rodzaju przepisu, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym, jego zdaniem, uchybił sąd I instancji (vide: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011r. sygn. akt II GSK 1387; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 87/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 149 § 1 P.p.s.a. nie powiązał z jakimikolwiek innym przepisem, co w konsekwencji oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem ww. normy prawnej.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 200, art. 205 § 1 i art. 206 P.p.s.a. należy zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, iż niniejsza sprawa obiektywnie rzecz ujmując nie była obszerna, nie miała skomplikowanego charakteru, a nadto była bliźniaczo podobna do innych spraw zainicjowanych przez skarżącą przed innymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Okoliczności te zostały jednak dostatecznie uwzględnione przez Sąd I instancji, który – stosownie do reguły określonej w art. 200 P.p.s.a. – obciążył organ kosztami postępowania, ale tylko w minimalnej wysokości. Takie rozstrzygnięcie nie narusza art. 206 P.p.s.a., bowiem nie można zgodzić się ze stroną skarżącą kasacyjnie, iż koszty te nie były niezbędne do celowego dochodzenia praw skarżącej, skoro stanowisko procesowe organu jasno dowodzi, iż wniosek o dostęp do informacji publicznej w takim kształcie, w jakim został złożony nie mógłby doprowadzić do udostępnienia informacji publicznej i wydanie orzeczenia sądowego było niezbędne. Tym samym przywołana w skardze kasacyjnej argumentacja popierająca zarzut naruszenia art. 200, art. 205 § 1 i art. 206 P.p.s.a. także okazała się bezzasadna.
Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 206 P.p.s.a. odstępując od uwzględnienia żądania skarżącej w tym zakresie z uwagi na przeświadczenie, pochodzące z oceny dotychczasowego procesowego zachowania skarżącej w tej i podobnych sprawach, iż odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona wyłącznie dla uzyskania dodatkowych kosztów postępowania, co stanowi uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło