II SAB/Rz 184/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A S.A. . w [...]; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz strony skarżącej A. S.A. w [...] kwotę 150 zł /słownie: sto pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. S.A. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanego przez r. pr. R. K., jest bezczynność Burmistrza [...] (dalej w skrócie: "Burmistrz") w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 3 października 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Burmistrza o udzielenie informacji, z jakich programów komputerowych i aplikacji korzystają pracownicy Gminy [...]. Wskazał również adres poczty elektronicznej, na który należy udzielić odpowiedzi. W dniu 13 listopada 2017 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając mu naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej w skrócie: "u.d.i.p."), domagając się zobowiązania Burmistrza do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 października 2017 r. i ujawnienia informacji wskazanych we wniosku, stwierdzenia że bezczynność Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że żądana informacja stanowi informację publiczną, albowiem dotyczy majątku Gminy, którym są posiadane przez nią programy komputerowe i aplikacje, natomiast Burmistrz jest obowiązany do jej udostępnienia. Podniósł, że Burmistrz nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p. Na koniec przytoczył orzecznictwo NSA zgodnie z którym u.d.i.p. nie określa jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej, zaś przesłanie wniosku pocztą elektroniczną spełnia ten wymóg. W tym samym dniu na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej przesłana została wiadomość e-mail zawierająca wyszczególnienie systemów na których w sieci lokalnej pracują pracownicy Urzędu Miejskiego w [...], wraz z wchodzącymi w ich skład modułami dziedzinowymi. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie terminu nie wynikało bowiem z celowego działania, a jedynie z przeoczenia wniosku skarżącego. Do Urzędu Miejskiego w [...] wpływa codziennie dziesiątki zapytań i ofert w formie wiadomości e-mail. Wniosek skarżącego nie został sporządzony na formularzu dostępnym na witrynie internetowej Urzędu Miejskiego, nie zawierał również jasnego uzasadnienia. Programy komputerowe są bowiem wykorzystywane nie przez jednostkę samorządu terytorialnego, lecz jednostkę organizacyjną Gminy, jaką jest Urząd Miejski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt. 8 i 9 p.p.s.a. bezczynność może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania kompetencji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1 - 4 p.p.s.a. (decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub czynności wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych do których odnosi się art. 3 § 2 pkt. 9 i art. 3 § 3 p.p.s.a. Aby można było mówić o bezczynności administracji publicznej musi więc istnieć przepis prawny, który w określonej sytuacji prawnej nakłada na organ obowiązek określonego działania, w przewidzianej do tego formie i terminie. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nakłada na podmiot zobowiązany określone obowiązki. U.d.i.p. wprowadza bowiem dwa zasadnicze etapy rozpatrzenia przez podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej takiego wniosku. W pierwszej kolejności powinny one ocenić, czy dana informacja mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej, a jeśli tak, ustalić czy nie zachodzą negatywne przesłanki jej udostępnienia. Jeżeli żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot jest w ich posiadaniu, to powinien wówczas udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji lub o umorzeniu postępowania, jeżeli zaistniały przesłanki do wydania takich rozstrzygnięć. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy przyjmuje formę pisma skierowanego do wnioskodawcy, w którym zawiadamia się go, że adresat wniosku nie jest zobowiązany do udostępnienia żądanych danych, gdyż nie jest to informacja publiczna lub nie dysponuje on przedmiotową informacją albo nie jest podmiotem, od którego można takich danych żądać, ewentualnie, że w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości określenie statusu Burmistrza [...] jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Okoliczność ta nie była przez Burmistrza kwestionowana. Informacja, której udostępnienia domagał się skarżący jest informacją publiczną, albowiem dotyczący dóbr przedstawiających określoną wartość majątkową, których pozyskanie wiąże się z wydatkowaniem środków publicznych. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 3 października 2017 r., skarga na bezczynność wpłynęła do Urzędu Miejskiego w [...] w dniu 13 listopada 2017 r., i w tym samym dniu (o godzinie 16:03, a więc już po godzinach pracy urzędu) udzielono odpowiedzi skarżącemu. W związku z powyższym należało uznać, że do dnia wniesienia skargi Burmistrz pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji zawnioskowanych przez skarżącego. Niemniej jednak podmiot zobowiązany stan ten usunął udzielając odpowiedzi w dniu 13 listopada 2017 r. Załatwienie sprawy przez podmiot zobowiązany w sprawie, w której złożono skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wyłącza możliwość zobowiązania tego podmiotu do dokonania tej czynności, ze względu na faktyczne załatwienie sprawy w dniu orzekania. Jednakże, jeżeli na dzień wniesienia skargi podmiot ten pozostawał w bezczynności, sąd obowiązany jest uwzględnić skargę i stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.). Poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej Sąd wziął pod uwagę, że organ pozostawał w bezczynności w niezbyt długim okresie, zaś po otrzymaniu skargi niezwłocznie udzielił odpowiedzi skarżącemu. Okoliczności wskazane przez Burmistrza w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają co prawda przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała zła wola po stronie organu, czy też unikano rozpoznania wniosku celowo. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt. I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt. 3 i § 1a p.p.s.a. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 548 zł składa się: wpis od skargi – 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Zasądzając jedynie część kwoty z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), Sąd zastosował art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis ten dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Sąd stosuje art. 206 P.p.s.a. z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy, a na przeszkodzie w zastosowaniu tego przepisu (o charakterze ustawowym), nie stoi treść przepisów wykonawczych, w tym § 14 - 16 powołanego wyżej rozporządzenia. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zasądzona kwota jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika oraz nakładów związanych z dochodzeniem udzielenia żądanych informacji. Wskazać należy, że do WSA w Rzeszowie oprócz niniejszej wpłynęło 12 innych skarg na bezczynność organów w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oparte na podobnych żądaniach (II SAB/Rz 185/17, II SAB/Rz 188/17, II SAB/Rz 189/17, II SAB/Rz 190/17, II SAB/Rz 192/17, II SAB/Rz 193/17, II SAB/Rz 194/17, II SAB/Rz 195/17, II SAB/Rz 196/17, II SAB/Rz 197/17, II SAB/Rz 200/17 i II SAB/Rz 202/17 - dane z wewnętrznych systemów informatycznych do obsługi spraw sądowych - OSO i CBOIS), zaś kilkanaście do innych sądów administracyjnych w kraju, co nasuwa wątpliwości, czy celem wniosków jest faktycznie uzyskanie wnioskowanej informacji publicznej. Ponadto należy wskazać na szablonowy charakter sporządzanych w tym zakresie skarg oraz treść dołączanych do skarg pełnomocnictw ("upoważnienie do reprezentowania we wszystkich sprawach przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz organami egzekucyjnymi", bez ich konkretyzacji). W ocenie Sądu, rozpoznawana sprawa nie była obszerna i nie miała skomplikowanego charakteru, jak wyżej wskazano, podejmowane przez pełnomocnika skarżącego czynności miały charakter powtarzalny. Dlatego też Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu części kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy na podobne stanowisko w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I FSK 643/08, w którym stwierdzono, że za przesłankę odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznaje się rozpoznanie kilku jednobrzmiących skarg kasacyjnych przy uwzględnieniu związanego z tym nakładu pracy pełnomocnika strony, charakteru rozpoznawanych spraw oraz wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięci. Takie stanowisko przyjął również WSA w Rzeszowie m. in. w wyrokach z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II SAB/Rz 28/16, z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Rz 107/17, czy z dnia 6 grudnia 2017 r. II SAB/Rz 106/17.