III SA/Wa 2302/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant referent stażysta Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w sprawie wzoru deklaracji na podatek leśny oraz informacji o lasach oddala skargę Prokurator Okręgowy w S. (dalej: Prokurator lub skarżący) skargą z 30 czerwca 2016 r. (data na prezentacie Urzędu Gminy w K.) zaskarżył w części uchwałę Nr [...] Rady Gminy w K. z [...] grudnia 2002 r. w sprawie wzoru deklaracji na podatek leśny oraz informacji o lasach, zarzucając jej rażące naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. nr 200, poz. 1682 ze zm.), poprzez zawarcie bez podstawy prawnej we wzorze: – deklaracji na podatek leśny (DL-1), stanowiącym załącznik do zaskarżonej uchwały, w rubryce "H", – informacji w sprawie podatku leśnego (IL-1) stanowiącym załącznik do zaskarżonej uchwały, w rubryce "G", oświadczenia o treści "Oświadczam, że są mi znane przepisy kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wskazanych oświadczeń. Prokurator podniósł, że przepisy powołane jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na osobę zainteresowaną obowiązku składania oświadczenia z takim pouczeniem. W rezultacie zawarte sformułowanie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Na tej podstawie Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w K. uznała skargę za zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017, poz. 1369, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ww. ustawy, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 53 § 3 p.p.s.a., prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w przedmiocie określenia wzorów formularzy na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny jako skierowana do wszystkich na których ciąży obowiązek ich zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Natomiast z art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 1 tej ustawy, wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy należą do właściwości rady gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy: art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - stanowi, że rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy (...). W formularzach będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku (...). Stosownie do art. 147 §1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ww. ustawy, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z literalnego brzmienia tej regulacji jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny może jedynie wydać orzeczenie stwierdzające nieważność uchwały, natomiast orzeczenie stwierdzające, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa może nastąpić tylko wówczas, gdy przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności, takim przepisem jest np. art. 94 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem nieważności należy mieć na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym, co należy podkreślić, nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania. Podkreślić również należy, że orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, zgodnie z którym, za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Pojęcie "istotności" należy do grupy pojęć niedookreślonych i o tym, czy doszło do istotnego lub nieistotnego naruszenia prawa, można orzec w konkretnych okolicznościach. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, z istotnym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy pociąga ono za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu lub znacząco wpływa na stosunki społeczne. Jeżeli miałyby one zostać w widoczny sposób zdeformowane w wyniku zachowania mocy przez niezgodny z prawem akt, to stanowi on istotne naruszenie prawa. Chodzi zatem o naruszenie o poważnym ciężarze gatunkowym. Dopuszczalność ujmowania w uchwałach rad gmin w sprawie wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oświadczeń o kwestionowanej przez prokuratora treści, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań zarówno tut. Sądu, innych sądów administracyjnych pierwszej instancji, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zajmują zasadniczo jednolite stanowisko. W orzecznictwie na ten temat podkreśla się zgodnie, a Sąd pogląd ten w pełni podziela, że "oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie" (tak. m.in. prawomocne wyroki: WSA w Warszawie z 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2958/16, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/Go 345/15, CBOSA). Stanowisko to zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że taka kwalifikacja ww. kwestionowanego postanowienia uchwały całkowicie jasna, a sam "problem dotyczy bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego" (np. wyroki NSA z 5 maja 2016 r. w sprawie II FSK 4/16, II FSK 3354/15, II FSK 3404/15, II FSK 3405/15 i liczne orzeczenia późniejsze, m. in., z 3 sierpnia 2016r. o sygn. akt II FSK 933/16, II FSK 499/16, dostępne na www.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w sprawie, podzielając powyższe poglądy prezentowane w orzecznictwie w analogicznych stanach faktycznych, posłużył się argumentacją przytoczoną w powołanych powyżej wyrokach sądów administracyjnych. Analizując treść zakwestionowanego przez skarżącego oświadczenia, w rozpoznanej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części. W skardze zakwestionowano umocowanie do ujęcia w uchwale rady gminy, dotyczącej wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oświadczenia o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Mając zatem na uwadze stanowisko sądów administracyjnych w powołanych powyżej sprawach, Sąd stwierdza, że kwalifikacja kwestionowanego oświadczenia jako informacyjnego nie powoduje więc zagrożenia interesów i praw jednostki, a więc są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Jednocześnie ze względów powołanych powyżej, Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z 11 lipca 2017 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1219/17, w którym Sąd ten stwierdził, że "złożenie takiego oświadczenia przez podpisującego i składającego sporządzoną według uchwalonego wzoru deklarację podatkową może stać się elementem sporu prawnego w przedmiocie odpowiedzialności karnej deklarującego". Jak wskazano powyżej, nieważność uchwały powoduje jedynie istotne naruszenie prawa, a z takim naruszeniem mamy do czynienia wtedy, gdy pociąga ono za sobą negatywne skutki dla określonego podmiotu lub znacząco wpływa na stosunki społeczne. Chodzi zatem o naruszenie prawa o poważnym ciężarze gatunkowym. Uchwała będąca przedmiotem sprawy, zawierająca sporne oświadczenie takich znamion nie nosi. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, kwestionowane oświadczenie w powyższym rozumieniu nie wywołuje negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków na dany podmiot, chociaż w istocie jest elementem zbędnym. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.