III SA/Gd 165/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-21
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w sytuacji gdy postępowanie karne nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, jest zgodne z prawem, jeśli popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest dopuszczalne nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, o ile popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. "Oczywistość" popełnienia czynu musi wynikać z materiału dowodowego w sposób ewidentny, wykluczający inne warianty. Domniemanie niewinności nie wyklucza konsekwencji prawnych w innych procedurach przed prawomocnym wyrokiem karnym, a sąd administracyjny nie zastępuje sądu karnego w ocenie dowodów i kwalifikacji prawnej czynu.Stan faktyczny
Sierżant A. K. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji po przedstawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa polegającego na przekroczeniu uprawnień i przywłaszczeniu telefonu komórkowego znalezionego na miejscu kolizji drogowej. Zarówno organ pierwszej instancji (Komendant Miejski Policji), jak i organ odwoławczy (Komendant Wojewódzki Policji) utrzymali w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając popełnienie czynu za oczywiste i uniemożliwiające dalsze pozostawanie w służbie. Skarżący kwestionował oczywistość czynu, zarzucając przedwczesność decyzji administracyjnej przed zakończeniem postępowania karnego i naruszenie domniemania niewinności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 6 października 2017 r. wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) Komendant Miejski Policji w [...] zwolnił zawieszonego w czynnościach służbowych sierżanta A. K. – referenta Referatu do Spraw Obsługi Zdarzeń Drogowych ze służby w Policji z dniem 31 października 2017 r.
Rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego Komendant Miejski Policji w [...] wskazał, że w dniu 5 czerwca 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] postanowił wydać postanowienie o przedstawieniu zarzutu i przedstawić A. K. zarzut tego, że w dniu 10 marca 2017 r, w [...], będąc funkcjonariuszem publicznym - funkcjonariuszem Policji Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...], wykonując czynności służbowe na miejscu kolizji drogowej, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przekroczył swoje uprawnienia wynikające w szczególności:
- z art. 207 § 1, art. 228 § 1 i 2 oraz art. 308 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego;
- art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;
- § 42 - 51 wytycznych nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo - śledczych przez policjantów w ten sposób, że wykonując czynności procesowe w sprawie zaistniałej kolizji drogowej w sprawie [...] dokonał zaboru w celu przywłaszczenia znajdującego się na miejscu zdarzenia przedmiotu stanowiącego dowód w sprawie w postaci telefonu komórkowego marki [...] o wartości [...] zł, czym działał na szkodę interesu prywatnego I. V. oraz na szkodę interesu publicznego, to jest o czyn z art. 231 § 1 i § 2 w zbiegu z art. 278 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy – Kodeks karny (dalej w skrócie jako "k.k.").
Organ wskazał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia 7 czerwca 2017 r. Komendant Miejski Policji w [...] postanowił zawiesić A. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, to jest od dnia 9 czerwca 2017 r. do dnia 9 września 2017 r. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia 24 sierpnia 2017 r. przedłużono okres zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego.
Powyższa informacja stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji sierżanta A. K. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zgodnie zart.41 ust.2 pkt 8 tej ustawy policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową pozostającą w kompetencji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Podejmując decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby sierż. A. K. przełożony w sprawach osobowych uznał, iż w interesie państwa leży jak najszybsze usunięcie ze służby w Policji funkcjonariusza, który popełnił czyn o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pełnienie dalszej służby.
Organ wskazał dalej, że realizując obowiązek wynikający z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia o Policji w dniu 10 lipca 2017 r. zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby A. K. Uchwałą nr [...] z dnia 19 lipca 2017 r. Prezydium ZW SZZ Policjantów Województwa [...] przychyliło się do zwolnienia A. K. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w związku z prowadzonym przez Wydział Dochodzeniowo - Śledczy KMP w [...] pod nadzorem Prokuratury Rejonowej [...] w [...] śledztwem w sprawie [...], [...],[...] dot. doprowadzenia w dniu 10 marca 2017 r. l. V. do targnięcia się na życie, to jest o czyn z art. 151 k.k. w dniu 5 czerwca 2017 r. funkcjonariusze Wydziału Operacyjno - Rozpoznawczego KMP w [...] udali się do miejsca zamieszkania osoby mogącej być w posiadaniu utraconego przez l. V. telefonu komórkowego. Po przybyciu na miejsce w mieszkaniu w J. przy ul. S. [....] zastano sierżanta A. K., który na wezwanie dobrowolnie wydał użytkowany przez niego telefon marki [...], [...]. Po dokonaniu sprawdzeń ustalono, że wyżej wskazany telefon komórkowy figuruje jako utracony w wyniku przywłaszczenia od dnia 10 marca 2017 r. A. K. oświadczył, że jest funkcjonariuszem Policji i służy w Wydziale Ruchu Drogowego KMP w [...] , a telefon znalazł na ścieżce rowerowej w rejonie ul. M. w [...].
Na polecenie Prokuratora nadzorującego śledztwo dokonano zatrzymania funkcjonariusza.
W dniu 7 czerwca 2017 r. przed Sądem Rejonowym [...] (X Wydział Kamy) odbyło się posiedzenie w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania. Organ wskazał, że sierżant A. K. przyznał się do zarzucanego mu czynu i złożył wyjaśnienia wskazując, że "po przybyciu na miejsce kolizji drogowej wraz z moim patrolowcem z pojazdu służbowego rozmawialiśmy z osobami, które były na miejscu - prawdopodobnie te osoby zgłaszały kolizję. Podeszliśmy następnie do pojazdu, który brał udział w zdarzeniu drogowym. Dostrzegliśmy, że nie ma kierującego ani innych osób, kolega więc poszedł przeprowadzić penetrację terenu w celu ujawnienia kierowcy. Ja zostałem na miejscu penetrując miejsce zdarzenia. Następnie w odległości 2 - 3 metrów przy krawężniku jezdni znalazłem telefon. Następnie włożyłem go do swojego plecaka i przystąpiłem do dokonywania dalszych czynności. Po przybyciu na miejsce zdarzenia kolega pomagał mi w uzupełnieniu dokumentacji. Nie widział momentu znalezienia przez mnie telefonu. Następnie udaliśmy się do jednostki w celu sporządzenia dokumentacji. Telefon został u mnie w plecaku, przyjechałem po niego następnego dnia i pozostawiłem go w mieszkaniu, tam go zabrałem. Następnie telefon przez kilka tygodni leżał nieużywany. Jakieś 1,5 miesiąca temu włożyłem do niego swoją kartę sim i zacząłem go używać".
Komendant Miejski Policji w [...] wskazał dalej, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zebrano dowody w postaci m.in. kserokopii: postanowienia o przedstawieniu zarzutów, pisma z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia 8 czerwca 2017 r., protokołu przesłucha świadka asp. P. Z., protokołu przesłuchania świadka asp. szt. D. K., notatki urzędowej asp. szt. D. K., protokołu zatrzymania osoby A. K., protokołu przeszukania osoby i protokołu zatrzymania rzeczy, protokołu przesłuchania podejrzanego, wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania, protokołu posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania oraz postanowienia w przedmiocie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania.
Analiza wyżej wymienionej dokumentacji, w szczególności protokołu z posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania wskazuje, iż podejrzany przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, czym utracił wymóg określony w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Organ wskazał przy tym, że ustawodawca określił kryteria, które powinna spełniać osoba pełniąca służbę w Policji. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji osoba to powinna, między innymi posiadać nieposzlakowaną opinię oraz być osobą nie karaną. Winna nadto korzystać w pełni z praw publicznych, posiadać zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów się podporządkować. W ocenie organu orzekającego nie ulega zaś wątpliwości, iż popełnione przez A. K. czyny są naganne z punktu widzenia uczciwości, szczególnie ważnej ze względu na rodzaj pełnionej żeby, co godzi w opinie o funkcjonariuszu i formacji, jaka stanowi Policja. Utrata warunków kwalifikacyjnych do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnianego czynu i jego społeczny oddźwięk uniemożliwiają dalsze pozostawienie sierżanta A. K służbie. Ponadto wyżej wymieniony jako osoba sprawująca funkcję publiczną winien posiadać nieposzlakowana opinię i swoim postępowaniem dawać przykład innym obywatelom stanowiąc wzór do naśladowania. Policjant powinien zawsze zważać na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionej funkcji, nie tylko przy wypełnianiu obowiązków zawodowych, lecz także w życiu społecznym i prywatnym .Winien nadto unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w prestiż i dobre imię Policji.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne i fakt przyznania się w prokuraturze do popełnienia zarzucanego czynu pozwalają na stwierdzenie, że popełnione przez sierż. A. K. przestępstwo określone w art. 231 § 1 i § 2 k.k. w zb. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. jest oczywiste, a zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji istnieje możliwość zwolnienia policjanta w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
W ocenie organu opisane w rozkazie zachowanie nie tylko wpływa demotywująco na innych policjantów ale ma także negatywny wpływ na wizerunek Policji jako instytucji zaufania społecznego oraz naraża interes społeczny. Regulacja prawna przepisu art. 41 ust.2 pkt 8 ustawy o Policji została bowiem wprowadzona z myślą i w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Rola i zadania Policji uzasadniają celowość eliminowania z jej struktur funkcjonariuszy, którzy popadają w konflikt z prawem, którego przestrzeganie winni kontrolować.
Komendant Miejski Policji w [...] podniósł ponadto, że pomimo, iż funkcjonariusz poprzez zawieszenie odsunięty jest od wykonywania zadań służbowych, wciąż pozostaje w służbie i posiada uprawnienia, jakie przewiduje dla funkcjonariusza ustawa o Policji. Dlatego też zasadne jest natychmiastowe zwolnienie go z szeregów Policji z uwagi na dobro służby. Ponadto konieczność rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego leży w interesie społecznym. Organ wskazał przy tym, że zwolnienie policjanta ze służby w Policji spowoduje pozbawienie wszelkich uprawnień i kompetencji wynikających z faktu bycia policjantem, których samo zawieszenie w czynnościach służbowych nie gwarantuje.
Rygor natychmiastowej wykonalności został z kolei nadany z uwagi na interes służby oraz interes społeczny wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającym bezpośrednio wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny. Przestępstwo popełnione przez sierżanta A. K. rzutuje niekorzystnie na wizerunek Policji jako formacji zaufania publicznego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w tej formacji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Poprzez ewidentne popełnienie przestępstwa określonego w art. w art. 231 § 1 i § 2 k.k. w zb. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. wskazany policjant utracił przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii.
W odwołaniu od opisanego wyżej rozkazu personalnego A. K. wniósł o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zwolnienie policjanta ze służby ze wskazanych w tym przepisie powodów nie jest sprzeczne z prawem powszechnie obowiązującym (Konstytucją, ustawami oraz rozporządzeniami);
- art. 43 ust. 3 ustawy o Policji;
- art. 42 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdego uważa się za niewinnego dopóki wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu;
- art. 5 § 1 ustawy – Kodeks postępowania karnego, zgodnie z którym oskarżonego uważa się za niewinnego dopóki wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu;
- art. 108 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez bezprawne zastosowanie wskazanej regulacji i nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu odwołania A. K. podniósł, że wydanie orzeczenia o zwolnieniu odwołującego się ze służby przed rozstrzygnięciem jego sprawy w sądzie jest aktem przedwczesnym. W ocenie odwołującego się jest to podważenie konstytucyjnych zasad funkcjonowania państwa prawa.
W następstwie rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia 18 grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowany rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...].
W podstawie prawnej wydanego rozkazu Komendant Wojewódzki Policji w [...] przywołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że w rozpatrywanym przypadku zwolnienie ze służby w Policji nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 2 ust. 8 ustawy o Policji. Z cytowanego przepisu wynika, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie. Przepis ten stanowi podstawę do fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli niewątpliwie popełniła on przestępstwo, ale jeszcze nie wydano wyroku skazującego W niniejsze sprawie fundamentalne znaczenie ma w ocenie organu odwoławczego wykładnia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 3449/15). Zastosowanie instytucji zwolnienia ze służby na podstawie tej regulacji uwarunkowane jest łącznym spełnieniem trzech następujących przesłanek, a mianowicie: 1) popełnieniem czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa (przestępstwa skarbowego), 2) oczywistością popełnienia czynu, 3) charakterem czynu powodującym, że dalsze pozostanie policjanta w służbie jest niemożliwe.
W omawianej sprawie nie ma wątpliwości czy popełniony czym ma znamiona przestępstwa. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r. prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] przedstawił bowiem A. K. zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 231 § 1 i § 2 k.k., Zgodnie z art. 231 § 1 k.k. funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Natomiast zgodnie z art. 231 § 2 k.p.a. jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Powyższe przestępstwo zostało popełnione w związku z art. 278 § 1 k.k., w świetle którego kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Co nadto istotne, policjant raportem z dnia 7 czerwca 2017 r. poinformował przełożonego w sprawach osobowych o przedstawieniu zarzutów przez prokuraturę.
O oczywistości popełnienia czynu świadczy materiał dowodowy zebrany w sprawie. Należy w tym miejscu wskazać na okoliczności związane z zaborem w celu przywłaszczenia znajdującego się na miejscu zdarzenia przedmiotu stanowiącego dowód w sprawie w postaci telefonu komórkowego marki [...]. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że funkcjonariusz w miejscu zamieszkania dobrowolnie wydał przywłaszczony telefon, użytkował go przez około 3 miesiące wymieniając w przywłaszczonym telefonie karty SIM. Natomiast z wyjaśnień złożonych przez A. K. do protokołu z posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania wynika, że przyznaje się do zarzucanego mu czynu. W omawianej sprawie w oparciu o zgromadzone materiały dowodowe należy stwierdzić, że w bardzo dużym stopniu zostało uprawdopodobnione popełnienie zarzucanego czynu przez funkcjonariusza.
Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji trafnie podniósł, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją, służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jej szczególna rola społeczna oraz zhierarchizowana struktura wymaga od funkcjonariuszy szczególnej dyscypliny i zachowania etyki zawodowej, a także dla jej skutecznego i prawidłowego działania bezwzględnego przestrzegania norm prawa oraz innych norm i zasad obowiązujących w życiu społecznym. Komendant Miejski Policji w [...] zasadnie zauważył, że policjant powinien zważać na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionej funkcji, nie tylko przy wypełnianiu obowiązków zawodowych. W życiu społecznym i prywatnym policjant powinien zatem unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w prestiż i dobre imię Policji. Czyn pod zarzutami, którego stoi funkcjonariusz jest czynem haniebnym oraz z niskich pobudek. Tego typu zachowanie w opinii społecznej jest poddawane szczególnej krytyce, co ma negatywny wpływ na kształtowanie wizerunku Policji. W tym miejscu należy wskazać, że incydent z udziałem odwołującego się funkcjonariusza, który na miejscu zdarzenia dokonuje przywłaszczenia telefonu uczestnika wypadku drogowego został również opisany w mediach - w Dzienniku [...] oraz w Gazecie [...].
Organ odwoławczy wskazał dalej, że po dokonaniu analizy akt osobowych ustalono, że sierżant A. K. do służby został przyjęty z dniem 28 stycznia 2014 roku. Kurs podstawowy ukończył w dniu 6 sierpnia 2014 roku z wynikiem bardzo dobrym. Po zakończeniu szkolenia podstawowego został mianowany na stanowisko policjanta Referatu do Spraw Obsługi Zdarzeń Drogowych Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...]. Następnie z dniem 1 lutego 2017 r. mianowano go na stanowisko referenta tegoż wydziału. Zgodnie z Kartą Opisu Stanowiska Pracy do jego podstawowych zadań należało: reagowanie na przestępstwa i wykroczenia, stosując prawem przewidziane środki, wykonywanie czynności wstępnych na miejscu zdarzenia drogowego stosownie do posiadanych środków i możliwości oraz zgłaszanie dyżurnemu jednostki Policji potrzeby skorzystania z pomocy innych służb, dokumentowanie czynności służbowych w notatniku służbowym zgodnie z Wytycznymi KGP nr [...] z dnia 26 czerwca 2007 roku. Policjant w swojej karierze zawodowej był awansowany na stopień służbowy starszego posterunkowego Policji a następnie na sierżanta Policji.
Organ odwoławczy wskazał, że sierżant A. K. na przełomie swojej służby był trzykrotnie opiniowany. Pierwsza opinia służbowa była wystawiona za okres od 28 stycznia 2014 r. - 28 stycznia 2015 r. W sześciostopniowej skali ocen poddano ocenie kryteria związane z realizacją zadań i czynności, które zostały ocenione przez przełożonego na "trzy" (to jest jakość, samodzielność i inicjatywa, terminowość, planowanie i organizowanie). Natomiast kryteria związane z kompetencjami ogólnymi, takie jak: rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji, umiejętność współpracy zostało również ocenione na "trzy", natomiast kultura osobista i dyspozycyjność przełożony ocenił na "cztery". Kolejna opinia służbowa była sporządzona za okres 28 stycznia 2015 r. - do 28 stycznia 2016 r. W tym przypadku funkcjonariusz uzyskał następujące oceny w kryterium dot. realizacji zadań i czynności, to jest: jakość, samodzielność i inicjatywa, terminowość - ocena "cztery", planowanie i organizowanie - ocena "trzy". Kryterium dotyczące kompetencji ogólnej przełożony ocenił następująco: rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji, umiejętność współpracy i dyspozycyjność - ocena "cztery", kultura osobista - ocena "pięć". Ostatnia opinia służbowa obejmuje okres 28 stycznia 2016 r. - 14 grudnia 2016 r. Przełożony ocenił funkcjonariusza na ocenę "cztery" w kryteriach: jakość, planowanie i organizowanie, rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji, umiejętność współpracy. Natomiast policjant został oceniony na "pięć" w kategoriach: samodzielność i inicjatywa, terminowość, kultura osobista oraz dyspozycyjność.
Powyższa analiza wykazuje, że policjant posiada krótki staż w służbie. Został mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej w ustawowym terminie, zatem nie pojawiły się okoliczności szczególne pozwalające na skrócenie tego okresu. W ocenie organu A. K. nie jest funkcjonariuszem, który wyróżnia się z pośród pozostałych funkcjonariuszy. Należy również dodać, że wykształcenie ogólne oraz kwalifikacje zawodowe jak i pozytywne opinie służbowe nie mogą stanowić podstawy do dalszego pozostawienia funkcjonariusza w służbie. Powyższe ustalenia w porównaniu z zarzutami pod jakimi stoi policjant przy jednoczesnym uwzględnieniu negatywnych skutków takich jak utrata nieposzlakowanej opinii przez policjanta czy utrata pozytywnego wizerunku jako Policja, jednoznacznie przemawia za jak najszybszym zwolnieniem funkcjonariusza ze służby.
Przechodząc do analizy zarzutów zgłoszonych w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że nie można zgodzić się z argumentacją przedstawianą przez stronę odnośnie uznania, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest przepisem niekonstytucyjnym. Powoływanie się na art. 42 Konstytucji RP oraz art. 5 § 1 k.p.k. jest również chybione. Przeprowadzone postępowanie nie miało na celu udowadnianie winy a jedynie uprawdopodobnienie popełnienia czynu. Prowadzone postępowanie administracyjne nie miało na celu zastąpić prowadzonego równolegle postępowania karnego. W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, jak już wykazano wcześniej, istotą jest uprawdopodobnienie popełnienia przestępstwa, a nie udowadnianie funkcjonariuszowi winy wynikającej z popełnienia przestępstwa. Zatem powoływanie się na Konstytucję RP oraz ustawę - Kodeks postępowania karnego nie ma zastosowania w tej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji organ odwoławczy wskazał, że strona nie wykazała na czym konkretnie polegało naruszenie powyższego przepisu. Organ drugiej instancji po przeanalizowaniu akt postępowania może z pełną świadomością stwierdzić, że w prowadzonym postępowaniu został dopełniony obowiązek wynikający z cytowanego przepisu. Potwierdzeniem tej okoliczności jest wystąpienie organu pierwszej instancji do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] o wydanie opinii w sprawie sierż. K. Zgodnie ze stosowną uchwałą Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w [...] nie zgłosił zastrzeżeń co do zamiaru zwolnienia funkcjonariusza ze służby.
Odnosząc się finalnie do zarzutu związanego z bezprawnym zastosowaniem art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, organ odwoławczy stwierdził, że intencją organu pierwszej instancji przy zastosowaniu rygoru była konieczność szybkiego wdrożenia decyzji do obrotu prawnego. Powyższe wynika z faktu, że strona utraciła status osoby o nieposzlakowanej opinii. Tym bardziej, że w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wskazano, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Niezaprzeczalnym jest fakt, że dalsze pozostawienie funkcjonariusza w służbie w kontekście zarzucanego czynu ma negatywny wpływ na wizerunek Policji. Organ drugiej instancji utożsamia się tym samym z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2010 r. (sygn. akt I OSK 1405/10), z którego wynika, że celem tego przepisu jest usunięcie z policji tych funkcjonariuszy, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. Nic dziwnego, więc, że takim decyzjom często nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności.
Reasumując organ odwoławczy podniósł, że zachowanie A. K. w sposób istotnie ujemny wpłynęło na jego prestiż oraz dobre imię Policji i świadczy o lekceważącym stosunku funkcjonariusza do przepisów prawa, zwłaszcza, gdy z racji pełnionej funkcji powinien on stać na straży praworządności. Wiadomym jest, że na policjancie ciążył obowiązek odpowiedniego procesowego zabezpieczenia ujawnionego telefonu komórkowego na miejscu zdarzenia. Oczywistym również jest, że na każdym obywatelu ciąży obowiązek zwrotu znalezionej, cudzej rzeczy. Policjant jako osoba przeszkolona z dziedziny prawa powinien mieć tą świadomość bardziej rozwiniętą. Ponadto każdy kto decyduje się na dobrowolnie podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie sprawę z określonych konsekwencji. Dana osoba składa bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się m.in. do godnego zachowania zarówno podczas służby jak i w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz do należytej dbałości o dobry wizerunek formacji, do której przystępuje. Oczywistym jest, że właściwi przełożeni nie mogą tolerować w szeregach Policji policjantów, których postawa mogłaby podważyć autorytet organów państwa i macierzystej formacji, a także narazić Policję na utratę zaufania do jej funkcjonariuszy. Przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoliło ocenić zachowanie A. K. jako godzące w dobre imię Policji. W ocenie organu odwoławczego pozostawienie takiej osoby w służbie mogło zostać odebrane jako przyzwolenie przełożonych do popełniania przestępstw przez policjantów i w konsekwencji doprowadzić do powielania zachowań niezgodnych z obowiązującymi przepisami.
Mając powyższe na uwadze Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał, że zakwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji w [...] jest zgodne z prawem.
W skardze na powyższy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. K. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jego uchylenie, względnie o uchylenie rozkazów personalnych organów obydwu instancji. Wydanemu rozkazowi skarżący zarzucił dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz wadliwą interpretację zastosowanych przepisów prawa formalnego i materialnego (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a k.p.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w zw. z art. 4, 5 i 7 k.p.k.).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że poza sporem pozostają fakty dotyczące wszczęcia postępowania karnego oraz zawieszenia skarżącego w wykonywaniu czynności funkcjonariusza. Sporne natomiast niewątpliwie są fakty dotyczące zdarzenia, na kanwie którego wydano rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby. Przede wszystkim należy wskazać, że charakter czynu, fakt zawinienia oraz interpretacja prawno – materialna zaistniałego zdarzenia nie jest tak oczywista jak tego wymaga zastosowana przez organy orzekające regulacja. Interpretacja tej kwestii zaprezentowana przez orzekające w sprawie organy budzić musi w aspekcie prawno – karnym poważne wątpliwości. Spór w sądzie karnym dotyczy bowiem zarówno winy jak i strony przedmiotowej przestępstwa. Mając to na uwadze należy wskazać, że w sprawie nie przeprowadzono dowodów na ustalenie wartości spornego telefonu (na pograniczu wykroczenia), dowodów na wyznaczenie obszaru tzw. miejsca zdarzenia, jak również nie przeprowadzono ustaleń na okoliczność wyzbycia się telefonu przez właściciela i tym samym być może jego prawa własności. Nie wykazano również by sporny telefon miał związek ze stroną przedmiotową lub podmiotową postępowania karnego. Organy nie przedstawiły nadto żadnego wywodu na temat ustalenia, w jaki sposób sporna "kradzież" pozostaje w związku formalnym z przekroczeniem uprawnień i jakich konkretnie prerogatyw funkcjonariusza (w rozumieniu art. 231 ustawy – Kodeks karny). To, że skarżący podniósł telefon znaleziony w pobliżu miejsca zdarzenia, to jest kolizji drogowej a następnie przez pewien okres był w jego władaniu nie oznacza jeszcze, że miał on zamiar go sobie przywłaszczyć, że mógł to w ogóle uczynić wobec porzucenia telefonu przez "pokrzywdzonego" (wyzbycie się statusu – przymiotu właściciela), a ponadto, że ten telefon w ogóle mógł być (i do jakiej sprawy) tzw. dowodem rzeczowym. Nad tymi kwestiami nie pochylono się ani w niniejszej sprawie, ani też w postępowaniu przygotowawczym. Skarżący wskazał ponadto, że jego zdaniem przypisywane mu zachowanie nie mogło mieścić się w granicach art. 231 ustawy – Kodeks karny.
W ocenie skarżącego – w świetle konieczności kumulatywnego wystąpienia wszystkich przesłane określonych w treści art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji, dopiero co wszczętego postępowania karnego i wskazanych spornych kwestii zaskarżony akt jest aktem przedwczesnym. Wystarczającym gwarantem interesu Policji było tym samym utrzymanie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu czynności służbowych.
Skarżący wskazał ponadto, że prawem obywatela jest możliwość korzystania z domniemania niewinności. Skarżący nie przyznaje się do winy. Nie sposób tym samym uznać aby stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym było prawidłowe. Prowadzi ono do skazania obywatela jeszcze przed wydaniem orzeczenia przez sąd powszechny, który jest jedynym właściwym ku temu organem i to w dość skomplikowanej pod względem prawnym sprawie. Ponadto uznanie, że czyn pod zarzutem którego stoi skarżący jest czynem haniebnym i z niskich pobudek jest określeniem zbyt daleko idącym, zwłaszcza, że element ten nie został dostatecznie wyjaśniony i pogłębiony w stanowisku organu orzekającego. Okoliczność, że sprawie nadano wydźwięk publiczny poprzez zaangażowanie mediów nie może być poważnym argumentem w sprawie albowiem to właśnie poprzez niejako tzw. przecieki po stronie Policji sprawa nabrała takiego charakteru.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy w bardzo dużym stopniu uprawdopodabnia popełnienie przez skarżącego przestępstwa. Z wyjaśnień złożonych przez funkcjonariusza do protokołu posiedzenia w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania wynika, że skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu. Należy ponadto podkreślić, że skarżący w miejscu zamieszkania dobrowolnie wydał przywłaszczony telefon, który po wymianie karty SIM użytkował przez około 3 miesiące. W prowadzonym postępowaniu organy orzekające nie miały zaś obowiązku udowodnienia funkcjonariuszowi winy. Prowadzone postępowanie administracyjne nie ma bowiem na celu zastępowanie postępowania karnego, które prowadzone jest równolegle. W postępowaniu tym oceniono zachowanie skarżącego jako godzące w dobre imię Policji. W ocenie organu pozostawienie skarżącego w służbie mogło zostać odebrane jako przyzwolenie przełożonych na popełnianie przestępstw przez policjantów i – w konsekwencji – doprowadzić do powielania zachowań niezgodnych z obowiązującymi przepisami.
W dniu 18 czerwca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, do którego dołączona została opinia biegłego sądowego z dnia 14 maja 2018 r. dotycząca ustalenia wartości telefonu komórkowego stanowiącego dowód w prowadzonej przeciwko skarżącemu sprawie karnej.
W złożonym piśmie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej opinii albowiem w ocenie skarżącego zachodzi poważna wątpliwość co do działania organu zgodnie z prawem materialnym. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy ścigania w sposób instrumentalny, celowy i dowolny ustaliły wartość przedmiotu kradzieży powyżej kwalifikacji z wykroczenia. Skarżący przed sądem nie przyznał się do winy, wobec czego sprawa nie jest w żaden sposób przesądzona. W ocenie strony skarżącej – dla pełnego zobrazowania faktów (na chwilę wydania rozkazu) wskazane jest przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w [...] pod sygnaturą [...], o co pełnomocnik wniósł, względnie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy karnej.
Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że dotychczas nie zapadł w stosunku do skarżącego wyrok skazujący. Tym samym wniosek o zawieszenie postępowania jest w pełni zasadny.
Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę wskazując, że ewentualny wyrok uniewinniający skarżącego będzie podstawą do wznowienia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił złożone wnioski dowodowe oraz wniosek o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.u.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonego rozkazu personalnego pod kątem jego zgodności z prawem procesowym, jak i materialnym doprowadziła Sąd do uznania, że rozkaz ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W świetle tej regulacji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Z powyższego wynika jednoznacznie, że zwolnienie funkcjonariusza policji ze służby możliwe jest jedynie w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy ma kwalifikowany charakter, to jest wskazuje na określone fakty w sposób "oczywisty". W sensie procesowym oznacza to, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ musi w sposób "oczywisty" wskazywać na fakt popełnienia przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "oczywistość" popełnienia przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2007 r.; sygn. akt I OSK 1077/06; oraz z dnia 13 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 735/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznaje się przy tym, że z "oczywistością" popełnienia czynu mamy do czynienia, gdy sprawca zostanie złapany na gorącym uczynku, gdy w sprawie zebrano takie dowody, które bezpośrednio potwierdzają dokonanie przez niego czynu, albo też gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa, jednakże samo przyznanie się do winy nie może być utożsamiane z oczywistością popełnienia czynu (zob. w tej materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 kwietnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 1994/10; z dnia 13 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 735/12; z dnia 15 listopada 2013 r.; sygn. akt I OSK 3084/12; z dnia 9 stycznia 2015 r.; sygn. akt I OSK 2756/13; z dnia 8 stycznia 2016 r.; sygn. akt I OSK 2036/14; z dnia 22 grudnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 2673/15; z dnia 28 marca 2017 r.; sygn. akt I OSK 624/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy mieć przy tym na uwadze, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych – a z taką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie - jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania zgodności decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki, w tym przypadku przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji. Powyższy przepis pozostawia bowiem uznaniu organu zwolnienie policjanta ze służby z Policji w przypadku kumulatywnego wystąpienia przesłanek w nim określonych. Tak więc Sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu administracyjnego zobligowany był jedynie zbadać, czy organy Policji w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie uznały oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a fakt jego popełnienia uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie.
W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy znajdujące potwierdzenie w przedstawionym Sądowi materiale dowodowym spełniają opisane wyżej warunki.
Mając na uwadze taki materiał dowodowy, Sąd podzielił ocenę dowodową organu, z której wynika, że w sprawie usprawiedliwione jest uznanie czynu zarzucanego skarżącemu za "oczywisty".
W ocenie Sądu, zasadne są także rozważania organu w części dotyczącej charakteru zarzucanego skarżącemu czynu. Nie ma bowiem jakichkolwiek wątpliwości, że zarzucany skarżącemu czyn koliduje z podstawowymi zadaniami Policji i obowiązkami policjanta. Każde zachowanie ukierunkowane na zabór albo przywłaszczenie sobie jakiegokolwiek przedmiotu powiązanego z określonym postępowaniem dokonane na miejscu interwencji podejmowanej przez danego funkcjonariusza z oczywistych względów wyklucza jego dalsze pozostawanie w służbie. Nie sposób bowiem uznać, by funkcjonariusz, który działa w sposób niezgodny z prawem, dawał rękojmię prawidłowego i rzetelnego wypełnienia obowiązków nałożonych na Policję, zawartych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, skoro sam prawa nie przestrzega. Powyższa postawa i zachowanie stanowi sprzeniewierzenie się ślubowaniu, jakie policjant składa przed przyjęciem do służby, którego rota została określona w art. 27 ust. 1 powołanej ustawy. Wskazuje się w niej m.in., że wykonując powierzone zadania policjant ślubuje pilnie przestrzegać prawa i dyscypliny służbowej, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Natomiast zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.
Podnoszony z kolei w skardze zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją domniemania niewinności wynika z niezrozumienia celu stosowanego przez organ przepisu. Za niezasadną należało ponadto ocenić podnoszoną przez pełnomocnika skarżącego argumentację co do przedwczesności wydanego rozstrzygnięcia wobec konieczności wcześniejszego zakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego.
Skarżący musi mieć świadomość, że celem regulacji określonej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie jest skazanie skarżącego, tak więc nie można w tym zakresie powoływać się na karnoprocesową zasadę domniemania niewinności. Jest przy tym jasne, że regulacja art. 41 ust. 2 pkt 8 wskazanej ustawy może mieć zastosowanie wyłącznie przed prawomocnym skazaniem policjanta. Jeśli bowiem nastąpi już prawomocne skazanie, organ będzie zobligowany do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie innej regulacji, to jest art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Stosowany w zaskarżonym akcie przepis pozwala zaś, by zwolnienia dokonać wcześniej, o ile stwierdzona zostanie oczywistość przestępstwa a jego charakter uniemożliwia dalsze pozostawanie policjanta w służbie. Należy jednakże podkreślić, że ustawodawca przewidział sytuację, w której policjant zwolniony ze służby w oparciu o dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostałby następnie prawomocnie uniewinniony w procesie karnym, względnie gdy wobec danego funkcjonariusza w postępowaniu karnym prawomocnie orzeczono o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. W świetle art. 42 ust. 1 i 7 ustawy, organ Policji zobowiązany jest w takim przypadku przywrócić zwolnionego funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne.
W związku z powyższym w realiach rozpatrywanej sprawy nie było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Nie było nadto podstaw do przeprowadzenia dowodu z przedstawionej opinia biegłego sądowego z dnia 14 maja 2018 r. dotyczącej ustalenia wartości telefonu komórkowego stanowiącego dowód w prowadzonej przeciwko skarżącemu sprawie karnej jak i dowodu z akt sprawy karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu przez Sąd Rejonowy [...] w [...] pod sygnaturą [...].
Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazana w tym przepisie zależność zachodzi wówczas, kiedy pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem istnieje ścisły związek (kwestia prejudycjalna), polegający na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, w tym również sądowoadministracyjnego, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Przyjęte w analizowanym przepisie rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego.
Mając na uwadze realia rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała - z uwagi na toczące się postępowanie karne - jakiekolwiek konsekwencje prawne, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego.
Odnosząc się z kolei do zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych wskazać należy, że ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości − właściwego sądu. Powyższe uwagi - także w kontekście zarzutu skargi co do interpretacji prawnomaterialnej czynu zarzucanego skarżącemu - mają na celu wyjaśnienie, że nie jest rolą organu administracji w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji a tym bardziej rolą sądu administracyjnego przeprowadzanie na wniosek policjanta dowodów ukierunkowanych na podważenie zasadności wydanego w sprawie karnej postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów popełnienia określonych przestępstw (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r.; sygn. akt I OSK 1738/07; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r.; sygn. akt I OSK 1490/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudno ponadto racjonalnie zakładać, że sąd administracyjny bazując na zgłoszonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego wnioskach dowodowych miałby zastępować sąd karny w zakresie oceny poprawności kwalifikacji materialnoprawnej czynu zarzucanego danemu funkcjonariuszowi. Należy mieć przy tym na uwadze, że w realiach rozpatrywanej sprawy Sąd oceniał zgodność z prawem aktu, który - co warte podkreślenia - nie ma swej podstawy prawnej w przepisach materialnego prawa karnego.
Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazana regulacja wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Ponadto oczywistym jest, że zakres postępowania dowodowego jest wyznaczony przez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest ocenę zaskarżonego aktu z punktu widzenia legalności. Ze wskazanej regulacji wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym - ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Jak wynika z powyższego, żądanie dopuszczenia dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. musi dotyczyć dowodu nowego, istotnego, a także mieć związek z rozpoznawaną sprawą, a ponadto nie może prowadzić do przedłużenia postepowania. Abstrahując od tego, że przedłożona opinia została sporządzona już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego i winna podlegać ocenie jako dowód w postępowaniu karnym zauważyć należy, że opinia biegłego nie jest dokumentem w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a więc przeprowadzenie tego dowodu zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego godziłoby w treść wskazanej powyżej regulacji.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie rozkazy personalne naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło