I SA/Wa 31/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. M., E. S., J.G. i J. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 614/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M.M., E. S., J.G. i J. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.M., J.G., E.S.i J.M.(dalej: "Skarżący") pismem z [...] grudnia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 519/13. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi M. M., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] listopada 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. dawniej jako "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] maja 2015 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wnoszonymi w tym przedmiocie skargami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 marca 2016 r. I SA/Wa 2156/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych, a kolejnym wyrokiem z 14 listopada 2016 r. I SA/Wa 1470/16 w wysokości 5000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a oddalając skargę w części odnoszącej się do sformułowanego w niej żądania przyznania sumy pieniężnej. W związku z dalszym niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, Skarżący pismem z [...] czerwca 2017 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 10 lutego 2015 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, wskazując w niej na brak podejmowania w sprawie jakichkolwiek czynności zmierzających do rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie. W związku z czym żądali: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, biorąc od uwagę kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku 2016 r, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu [...] lutego 2017 r.; przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny; zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , wskazując jako przyczynę zwłoki, wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a także dużą ilość spraw o odszkodowanie wpływających do organu. Podnosił także argument, iż akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów, co znacząco utrudnia jej rozpatrywanie. W piśmie procesowym z [...] maja 2018 r. Skarżący uzupełniając argumentację skargi wywodzili, iż w związku z tym, że obecna skargą jest trzecią wniesioną w tożsamym przedmiocie, zachodzi w sprawie szczególnie drastyczny przypadek bezczynności, uzasadniający przyznanie im sumy pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 614/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły zaś do organu [...] maja 2015 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] sierpnia 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, jak też dwukrotnie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyroki z 10 marca 2016 r. I SA/Wa 2156/15 oraz 14 listopada 2016 r. I SA/Wa 1470/16), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od niemal trzech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych nie wynika by do dnia wniesienia skargi podjął on choćby jedną czynność dowodową ukierunkowaną na merytoryczne załatwienie sprawy odszkodowawczej. Powyższe czyni uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Stan niewykonywanie wyroków sądów godzi wszak w samą istotę zasady praworządności, którą organy administracji publicznej są bezwzględnie związane (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.) i w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowany, na co zwracał już uwagę Sąd w uprzednio wydanym wyroku. Nie może być w szczególności okolicznością usprawiedliwiająca zaniechanie rozpoznawania sprawy podnoszony w odpowiedzi na skargę fakt wnoszenia przez skarżących skarg czy ponagleń. Te bowiem są w sposób oczywisty konsekwencją bezczynności organu w wykonaniu wyroku, a nie jej przyczyną. Zważywszy na wymiar uprzednio orzeczonych grzywien (500 oraz 5000 złotych), jak również okres jaki upłynął od nałożenia ostatniej z nich i datę wniesienia obecnej skargi (rok) i jej rozpoznania (1,5 roku), skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych będzie grzywna w wysokości 8000 złotych. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonych sankcji, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie im na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, akcentowaną przez skarżących w piśmie procesowym z [...] maja 2018 r. i przywołanych tam orzeczeniach sądów administracyjnych, a także wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 14 listopada 2016 r. I SA/Wa 1470/16, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga, jak też uzupełniające jej motywy pismo procesowe, są pozbawione. Stąd w części obejmującej to żądanie, podlega ona oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 22 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).