VII SA/Wa 1361/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Mariola Kowalska, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może zostać uchylona w całości lub w części, jeśli skarżący nie wykaże naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego, a jedynie interesu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że w przypadku inwestycji liniowych, takich jak drogi, zakres chronionego interesu prawnego stron jest determinowany przez wpływ inwestycji na ich prawa rzeczowe, a interes faktyczny nie podlega ochronie prawnej w tym postępowaniu. Sąd uznał również, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., dokonując korekt w decyzji organu I instancji, a nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ważnym interesem społecznym i gospodarczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Ż. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, która uchyliła w części i orzekła co do istoty sprawy decyzję Wojewody zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. "budowa drogi ekspresowej S[...] - POŁUDNIOWEJ OBWODNICY [...]". Skarżąca, właścicielka sąsiedniej działki, podnosiła zarzuty dotyczące m.in. braku zgodności granic decyzji środowiskowych z decyzją organu I instancji, wpływu inwestycji na jej posesję (hałas, zalewanie, dostęp do mediów), nieprawidłowości w projekcie budowlanym oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA WSA Mariola Kowalska, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak [...], NK: [...], Minister Inwestycji i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1496, dalej także jako: specustawa drogowa), po rozpatrzeniu odwołania [...], uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy (punkty I-III sentencji), a w pozostałej części (punkt IV) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...], zezwalającą na realizację inwestycji drogowej oraz zatwierdzającej projektu budowlany dla inwestycji pn.: "budowa drogi ekspresowej S[...] - POŁUDNIOWEJ OBWODNICY [...] (także jako: [...]) na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]" Zadanie "B" - od węzła [...] (z węzłem km około 5+050,00) do węzła [...] (z węzłem km około 11+500,00) o długości ok. 6,5 km ODCINEK 1 od km 5+086,05 do km 8+523,19".
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy.
Wnioskiem z dnia 10 lutego 2017 r., uzupełnionym w trakcie prowadzonego postępowania, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej także jako: inwestor) wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn.: Budowa drogi ekspresowej S[...] Południowa Obwodnica [...] na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]" Zadanie "B" - od węzła [...] (z węzłem, km około 5+050,00) do węzła [...] (z węzłem, km około 11+500,00) o długości ok. 6,5 km Odcinek 1 km 5+086,05 do km 8+523,19". Inwestor wniósł o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes gospodarczy i społeczny.
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, Wojewoda [...], na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, ww. decyzją z dnia [...] października 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na realizację inwestycji drogowej dla przedmiotowej inwestycji. Wydanej decyzji organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji Wojewody [...] odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosła [...] (dalej: skarżąca), właścicielka działki sąsiadującej z inwestycją drogową (działka nr [...] z obrębu [...]), podnosząc m.in. zarzuty braku zgodności granic decyzji o środowiskowych uwarunkowanych i zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Skarżąca zaskarżyła jednoczenie postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], uzgadniające realizację przedmiotowego przedsięwzięcia (dalej: postanowienie uzgadniające), a także nadanie klauzuli natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła ponadto niewzięcie pod uwagę jej zastrzeżeń, które zgłosiła w dniu wydania decyzji przez organ I instancji – tj. [...] października 2017 r. (około godziny 13-ej), które dotyczyły m.in.: hałasu, uniemożliwienia opróżniania zbiorników bezodpływowych "obsługujących" należący do niej budynek przy ul. [...], spływu wód z wiaduktu, które będą zalewać posesję przy ul. [...] i znajdujące się na niej studzienki kanalizacyjne oraz niejednoznaczność oznaczeń w przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym.
W wyniku rozpoznania przedmiotowego odwołania Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2018 r. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 11b ust. 1 specustawy drogowej, inwestor uzyskał opinie: Zarządu Województwa [...] oraz Prezydenta Miasta [...]. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, do wniosku załączono także mapę w skali 1:500, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Dołączono ponadto analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej, do wniosku inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.). Zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W ocenie Ministra, projekt budowlany zatwierdzony decyzją organu I instancji jest zgodny z:
1) decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], ustalającą warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Południowej Obwodnicy [...] na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]", sprostowaną postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., [...], dalej jako: decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ,
2) decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], uchylającą w części i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie, uchylającą w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ, dalej: decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach GDOŚ,
3) postanowieniem uzgadniającym Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2017 r.
4) decyzjami Marszałka Województwa [...] udzielającymi pozwoleń wodnoprawnych.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462, z późn. zm.). Stosownie do art. 11 d ust. 7a specustawy drogowej, inwestor załączył do wniosku wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24I ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222, ze zm.) oraz uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24I ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Inwestor posiadał także wymagane art. 11d ust. 1 pkt. 8 specustawy drogowej opinie.
Minister wskazał, że z uwagi na wniosek inwestora o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, działając na podstawie art. 89 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405), pismem z dnia 24 marca 2017 r., Wojewoda [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia drogowego. W odpowiedzi, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], na podstawie art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, pismem z dnia 4 lipca 2017 r., zwrócił się do Wojewody [...] o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w sprawie przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia drogowego w trybie art. 33-36 i art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Spełniając powyższy obowiązek, Wojewoda poinformował społeczeństwo o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków.
Po przeprowadzeniu ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydał postanowienie uzgadniające (postanowienie z dnia [...] września 2017 r.).
W ocenie Ministra, wydana decyzja wymagała dokonania korekty merytoryczno-reformacyjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w następującym zakresie:
1. W toku postępowania odwoławczego Minister ustalił, że dla działek o nr ew. [...], z obrębu [...] stanowiących grunty pokryte wodami płynącymi (rzeka [...]), zgodnie z mapą w skali 1:500, stanowiącą część graficzną Projektu Zagospodarowania Terenu organ I instancji określił linie rozgraniczające teren, a ponadto wskazał je w tabelach dotyczących odpowiednio ustalenia obowiązku dokonania przebudowy/budowy sieci uzbrojenia terenu i zezwolenia na wykonanie tego obowiązku, ustalenia obowiązku dokonania przebudowy/budowy dróg innej kategorii i zezwolenia na wykonanie tego obowiązku, a także zezwolenia na budowę obiektów tymczasowych oraz obowiązku ich rozbiórki, znajdujących w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji. Organ I instancji - zgodnie z wnioskiem inwestora - wprowadził ograniczenia w korzystaniu z ww. nieruchomości.
Minister stwierdził jednak, że w przypadku gruntów pokrytych wodami płynącymi zgodnie z art. 20a ust. 1 specustawy drogowej, właściwy zarządca drogi jest uprawniony do nieodpłatnego zajęcia na czas realizacji inwestycji terenu wód płynących, gdy inwestycja drogowa wymaga przejścia przez ten teren. W przypadku terenów pokrytych wodami płynącymi nie ma możliwości ograniczenia ich w korzystaniu dla realizacji obowiązków, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. b, c oraz e-h specustawy drogowej.
2. W rozstrzygnięciu decyzji Wojewody działki o nr ew. [...] z obrębu [...] położone są w liniach rozgraniczających teren, mimo że w dokumentacji mapowej i projektowej zamieszczono prawidłowe oznaczenie wskazujące, iż zajęcie tych działek związane jest z przekroczeniem wód płynących (linia przerywana koloru jasnoniebieskiego). Nie są one położone w liniach rozgraniczających teren inwestycji, ani w liniach ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził konieczność dokonania korekt w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji poprzez usunięcie oznaczenia ww. nieruchomości jako działek położonych w liniach rozgraniczających teren, a także jako działek, których zajęcie związane jest z przebudową/budową sieci uzbrojenia terenu przebudową/budową dróg innej kategorii, a także budową i rozbiórką obiektów tymczasowych. Po korektach dokonanych przez organ odwoławczy w pkt I niniejszej decyzji, ww. działki zostały wymienione jako nieruchomości niezbędne do przejścia przedmiotowej inwestycji przez tereny wód płynących - a nie jak to miało miejsce do tej pory - ograniczona w korzystaniu w związku z realizacją inwestycji.
3. Analizując znajdującą się w rozstrzygnięciu decyzji Wojewody tabelę dotyczącą ustalenia obowiązku dokonania przebudowy/budowy sieci uzbrojenia terenu i zezwolenia na wykonanie tego obowiązku, organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie znajdującej się na stronie 8 pozycji dotyczącej działki o nr ew. [...] z obrębu [...], organ I instancji pominął wskazanie tej działki w kolumnie nr [...] pn. "Nr działek przeznaczone pod przebudowę poza projektowanym pasem drogowym". W związku z tym organ odwoławczy usunął powyższe pominięcie poprzez wpisanie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] do ww. tabeli.
4. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził nieprawidłowość w zakresie zapisu znajdującego się na stronie 7 (w wierszach od 12 do 16 licząc od góry strony), gdzie Wojewoda [...] wskazał, iż "(...) Ww. pogrubione numery działek stanowią oznaczenie części nieruchomości, według katastru nieruchomości, które w zależności od wskazania w powyższych tabelach stają się własnością Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego". Natomiast w pkt IV decyzji pierwszoinstancyjnej określono, iż "Nieruchomości wchodzące w projektowany pas drogowy (...), przechodzą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa".
Zapis znajdujący się na stronie 7 decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji organ odwoławczy uznał za błędny, bowiem przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy drogi ekspresowej S[...] (drogi krajowej), a co za tym idzie, nieruchomości przeznaczone pod tę drogę powinny stać się własnością Skarbu Państwa, co wynika z art. 2a ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Nie zmienia tego okoliczność, iż w dniu 26 października 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1590), której art. 1 wprowadził zmiany w przepisach specustawy drogowej, m.in. w jej art. 11f ust. 8. Jednym z podstawowych skutków ww. nowelizacji jest możliwość określania pasów drogowych innych dróg publicznych, które są niezbędne do rozbudowy w związku z planowanym przedsięwzięciem (art. 11 f ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej) oraz możliwość dokonania podziału działek niezbędnych do takiej rozbudowy (art. 12 ust. 1 i ust. 2 specustawy drogowej). Taka konstrukcja ma za zadanie ułatwienie przekazania przez inwestora na rzecz właściwego zarządcy drogi, odcinków innych dróg publicznych wybudowanych w związku z inwestycją drogową. Nie zmienia to jednak faktu, iż samo wydzielenie działek pod pasy drogowe innych dróg publicznych nie skutkuje orzeczeniem w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, iż te działki mają stać się własnością odpowiedniego zarządcy drogi (innego niż zarządca inwestycji głównej). Dopiero bowiem decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest podstawą do przekazania właściwemu zarządcy drogi innych dróg publicznych wybudowanych na jej podstawie, na co w szczególności wskazuje brzmienie art. 11 f ust. 2a specustawy drogowej. Minister wskazał, że specustawa drogowa oparta jest na założeniu, że wniosek o decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej składa inwestor, będący właściwym zarządcą drogi (art. 11 b ust. 1). Jest to więc podmiot, który inicjuje postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a po jej wydaniu realizuje inwestycję. Z tego też powodu jest to podmiot odpowiedzialny za całość procesu inwestycyjnego, włącznie ze skutkami związanymi z nabyciem nieruchomości.
Wobec powyższego - w pkt II swojej decyzji - Minister uchylił znajdujący się na stronie 7, w wierszach od 12 do 16, licząc od góry strony, błędny zapis dotyczący przejęcia działek na własność Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego, zastępując go zapisem wskazującym, iż nieruchomości staną się własnością Skarbu Państwa i jednocześnie precyzując zapis dotyczący wskazania działek przechodzących na rzecz Skarbu Państwa.
5. Analizując zaskarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził również, iż zawarte na stronie 3 i 14 decyzji Wojewody [...] zapisy wskazujące numery działek poza pasem drogowym przeznaczonych pod budowę tymczasowych obiektów budowlanych są niepełne, bowiem nie uwzględniają faktu, iż na niektórych działkach przewidziano również prace polegające rozbiórce istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania.
6. Organ odwoławczy stwierdził, że zawarty na stronie 17 decyzji Wojewody zapis ustalający, stosownie do art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. i specustawy drogowej, ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości przeznaczonych pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej i przebudowywanych dróg innych kategorii, również jest niepełny, bowiem nie wskazuje warunku wynikającego z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. b, c specustawy drogowej, choć organ I instancji ustalił obowiązek budowy i następnie rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych i zezwolił na wykonanie tego obowiązku, a na niektórych działkach przewidział prace polegające na rozbiórce istniejących obiektów budowlanych, warunku wynikające z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy drogowej, choć Wojewoda [...] ustalił obowiązek budowy lub przebudowy urządzeń wodnych lub urządzeń melioracji wodnych szczegółowych i zezwolił na wykonanie tego obowiązku, oraz warunku wynikającego z art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej, choć Wojewoda [...] ustalił obowiązek budowy lub przebudowy zjazdów i zezwolił na wykonanie tego obowiązku.
Z uwagi na powyższe, w pkt III decyzji z [...] marca 2018 r. organ odwoławczy w sposób wyraźny wskazał, że nałożone na inwestora obowiązki obejmują dokonanie budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, budowy lub przebudowy innych dróg publicznych, budowy lub przebudowy urządzeń wodnych lub urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, budowy lub przebudowy zjazdów, budowy tymczasowych obiektów budowlanych oraz wykonanie rozbiórek istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych na działkach wskazanych w odpowiednich jednostkach redakcyjnych zaskarżonej decyzji.
Badając zaś zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji wojewody Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził jej zgodność z art. 11f ust. 1 specustawy drogowej.
Odnosząc się do zarzutów strony wnoszącej odwołanie Minister stwierdził, iż przebieg inwestycji w zakresie interesu prawnego [...] został wytyczony optymalnie, a rozwiązania projektowe zatwierdzone w decyzji organu I instancji są prawidłowe.
Za niezasadny Minister uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uzasadniony brakiem wzięcia w toku postępowania pod uwagę zastrzeżeń [...] zgłoszonych w piśmie z dnia 3 października 2017 r., a więc złożonym w dniu wydania decyzji przez wojewodę. Organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty skarżącej podniesione w ww. piśmie są tożsame z zarzutami podniesionymi przez skarżącą w odwołaniu i podlegały rozpatrzeniu przez organ odwoławczy w ramach kontroli instancyjnej. Według Ministra, zastrzeżenia zgłoszone przez stronę w piśmie z dnia 3 października 2017 r. nie wpływały na prawidłowość decyzji organu I instancji. Warunkiem skutecznego zarzucenia organom administracji publicznej naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie potencjalnego wpływu podnoszonego uchybienia na wynik sprawy. Takiego wpływu w tym przypadku Minister nie dostrzegł.
Za bezzasadny Minister uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 11 d ust. 5 i 6 specustawy drogowej, poprzez niezamieszczenie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej informacji o możliwości zapoznania się z projektem budowlanym. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 11d ust. 6 specustawy drogowej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, według katastru nieruchomości oraz informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy. Zawiadomienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej zawierało informację o terminie i miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, których częścią jest niewątpliwie projekt budowlany. Skarżąca przez cały okres postępowania miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie, w tym projektem budowlanym.
Minister nie uwzględnił również zarzutu braku zgodności granic decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowalny. Skarżąca podniosła w tym zakresie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana dla zamierzenia budowlanego od węzła "[...]" do węzła "[...]", łącznie o długości 11,5 km, natomiast decyzja Wojewody [...] obejmuje odcinek około 3 km. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przewidywała etapowania inwestycji Minister podkreślił, iż organy nie decydują o kształcie inwestycji. Zaznaczył, że choć odcinek objęty decyzją Wojewody [...] dotyczy wyłącznie budowy jednego z fragmentów drogi S[...] (Południowej Obwodnicy [...]) od km 5+086,05 do km 8+523,19, to mieści się w zakresie inwestycji dla której środowiskowe uwarunkowania zostały określone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach GDOŚ. Aczkolwiek ostatnio wymienione rozstrzygnięcia środowiskowe dotyczyły całości budowy drogi ekspresowej S[...] (Południowej Obwodnicy [...]) na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]", to w związku z treścią art. 72 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, dopuszczone jest uzyskiwanie wielu decyzji inwestycyjnych na podstawie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Realizacja przedsięwzięcia etapami jest technicznym sposobem jego realizacji i jest pozostawiona woli inwestora. W przedmiotowym przypadku planujący przedsięwzięcie niezależnie od terminu, w którym korzysta z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, realizuje przedsięwzięcie na podstawie cząstkowych decyzji realizacyjnych, które w całości mieszą się w zakresie ustalonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co Minister uznała za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Odnosząc się następnie do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących niekorzystnego wpływu przedmiotowej inwestycji drogowej na środowisko naturalne oraz życie i zdrowie ludzi, w szczególności na jej posesję usytuowaną przy ul. [...] w [...], organ odwoławczy zaznaczył, że wszelkie kwestie dotyczące oddziaływania inwestycji na środowisko i ludzi zostały przeanalizowane w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach GDOŚ, a także w postępowaniu w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, zakończonym wydaniem postanowienia uzgadniającego. Ewentualne uwagi i zastrzeżenia co do skutków środowiskowych realizacji przedmiotowej inwestycji strony mogły zgłaszać w toku postępowania środowiskowego. Stwierdzając, że organy prowadzące postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej związane były ustaleniami rozstrzygnięć w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji omawianego przedsięwzięcia Minister wskazał na ograniczony zakres kontroli wykonywanej przez organy architektoniczno-budowlane wydające pozwolenie na budowę w zakresie kontroli decyzji i postanowienia wydanych na podstawie art. 86 i 90 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Wyjaśnił, że organy architektoniczno-budowlane nie mogą wchodzić w kompetencje organów badających oddziaływanie inwestycji na środowisko, ani też ich zastępować, bo w takim przypadku niecelowe byłoby współdziałanie organów w ramach swoich kompetencji. W związku z tym organ wydający pozwolenie na budowę bada, czy inwestor spełnił wszystkie wymagania przewidziane w postanowieniu uzgadniającym i nie może odmówić wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, jeżeli nie ma w tym zakresie wątpliwości. Błędy popełnione na tym etapie postępowania będą mogły zgodnie z ogólnymi regułami być przedmiotem kontroli w ramach postępowania odwoławczego od decyzji kończącej postępowanie w jednej ze spraw wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt. 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Istotą takiej kontroli jest jednak wykazanie błędów, które by powodowały, iż wydana w oparciu o uzgodnienia środowiskowe decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji byłaby niezgodna z przepisami prawa. Organ architektoniczno-budowlany tylko przy wykazaniu przez stronę postępowania błędów w postępowaniu przed organami badającymi oddziaływanie inwestycji na środowisko, mających wpływ na wynik sprawy, mógłby wstrzymać się z wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej do ewentualnego wyjaśnienia zarzutów, nie może natomiast zastępować merytorycznie takiego organu i modyfikować decyzji czy też postanowienia, a tym bardziej wydawać mu zaleceń odnośnie do prowadzonego postępowania. Odnosząc powyższe do stanu sprawy Minister stwierdził, że nie dopatrzył się błędów w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem postanowienia uzgadniającego. Wykonując obowiązek, o którym stanowi art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane (tj. obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie), organ odwoławczy stwierdził, iż przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany jest zgodny z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach RDOŚ, decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach GDOŚ oraz postanowieniem uzgadniającym.
W ocenie Ministra, podczas procedowania w kwestii ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na etapie postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] został zapewniony udział społeczeństwa. Zgłoszone przez skarżącą zastrzeżenia dotyczące negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na środowiskowo oraz życie i zdrowie ludzi podlegały wnikliwej analizie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. W postanowieniu uzgadniającym szczegółowo odniesiono się do wskazanych przez skarżącą zarzutów dotyczących negatywnego wpływu przedmiotowej inwestycji na środowiskowo i uznano je jako pozbawione podstaw.
Za całkowicie błędny Minister uznał zarzut skarżącej niezbadania kwestii drgań wywołanych przez planowany wiadukt na budynek przy ul. [...], a także inne budynki znajdujące się w ciągu ul. [...] wskazując, że na stronie 19 postanowienia uzgadniającego (odsyłając w tym zakresie do innego fragmentu postanowienia uzgadniającego), Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku uwzględnienia w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko skumulowanego oddziaływania planowanej drogi S[...] i ul. [...]. Za niezasadne Minister uznał wątpliwości skarżącej dotyczące rzetelności wykonania raportu ooś. Organ przypomniał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., II OSK 383/08). Wnosząca odwołanie nie przedłożyła kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych, której wnioski pozostawałyby w sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora. Według Ministra, analiza materiału dowodowego nie daje podstaw by przyjąć, że raport wraz z jego uzupełnieniami nie spełnia wymogów stawianych przez ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w szczególności, że został sporządzony w sposób nierzetelny, zawiera niejasności i nieścisłości.
Za bezpodstawny Minister uznał także zarzut skarżącej dotyczący tego, iż w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie uwzględniono w przedłożonym raporcie skomasowanego oddziaływania głównej trasy S[...] i ul. [...] na zabudowę położoną wzdłuż ul. [...]. W tym zakresie Minister stwierdził, że zarówno z akt sprawy jak i z postanowienia uzgadniającego wynika, iż w zakresie objętym decyzją Wojewody [...] jest niewielki fragment ul. [...] przy projektowanej drodze S[...]. W stosunku do istniejącego przebiegu ulicy [...] nastąpi w ramach realizacji inwestycji odsunięcie ulicy od zabudowy mieszkaniowej, a co za tym idzie źródło możliwych oddziaływań będzie dalej od budynków mieszkalnych. Z uwagi na lokalny charakter ul. [...], jak również niewielkie natężenie ruchu na tej ulicy w stosunku do planowanej drogi ekspresowej, jej wpływ w zakresie oddziaływań skumulowanych jest nieznaczny.
Minister uznał również, że z akt sprawy wynika, iż przyjęte rozwiązania i technologia wykonywania robót nie spowoduje drgań w rejonie zabudowy, przekraczających wartości normatywne, a samo oddziaływanie w trakcie prowadzenia robót będzie miało charakter krótkotrwały.
Za niezasadny Minister uznał ponadto zarzut zaniżenia w raporcie parametrów w zakresie maksymalnych prędkości przebudowywanej ul. [...]. Z akt sprawy wynika, iż dla ul. [...] zastosowano prędkość projektową 40 km/h. Przyjęta wartość prędkości projektowej Vo=40 km/h spełnia wymagania dla drogi powiatowej klasy technicznej "Z" jaką jest ulica [...] i jest zgodna z obowiązującymi przepisami. W związku z powyższym zarzut zaniżenia parametrów prędkości na ul. [...] jest bezpodstawny. W wyniku realizacji inwestycji dopuszczalne prędkości na ulicy [...] nie ulegną zwiększeniu.
Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto argumentacji strony dotyczącej naruszenia wydaną przez wojewodę decyzją ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania na terenach, których decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie obejmuje, tj. na terenie działki przy ul. [...] i innych działek na terenach "[...]". W odniesieniu do stanowiska skarżącej, która podniosła, że przy wydawaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej można nie respektować ustaleń planów zagospodarowania przestrzennego na obszarze objętym tą decyzją, ale skutki wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie mogą wykraczać poza obszar objęty tą decyzją, Minister stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej, przedmiotowa inwestycja obejmuje również jej działkę w zakresie czasowego zajęcia dla dokonania przebudowy sieci uzbrojenia terenu (branża energetyczna) oraz wyjaśnił, że stosownie do treści art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano także, że w celu zminimalizowania wpływu rozpatrywanego przedsięwzięcia na środowisko, w rozstrzygnięciu postanowienia uzgadniającego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] doprecyzował zapisy zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie zmiany lokalizacji i parametrów ekranów akustycznych (pkt 3.6 postanowienia uzgadniającego). Na etapie ponownej oceny przeprowadzono analizy akustyczne uwzględniające nowe przepisy dotyczące standardów akustycznych w środowisku, uaktualnienie prognozy ruchu i uszczegółowienie rozwiązań technicznych. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują na możliwość modyfikacji lokalizacji, jak i parametrów technicznych ekranów akustycznych określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po zastosowaniu zaproponowanych przez inwestora ekranów akustycznych zostaną dotrzymane dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r., poz. 1109).
Minister zaznaczył jednocześnie, że w postanowieniu uzgadniającym wskazano miejsca (rezerwy terenu), które umożliwią posadowienie ekranów akustycznych w późniejszych latach eksploatacji drogi. W celu weryfikacji przyjętych założeń i określenia rzeczywistej skuteczności zastosowanych zabezpieczeń akustycznych w postanowieniu uzgadniającym doprecyzowano zakres wykonania pomiarów kontrolnych w ramach analizy porealizacyjnej w kwestii oddziaływania akustycznego przedmiotowego przedsięwzięcia. Jeżeli zaś analiza porealizacyjna - przeprowadzona przez inwestora po upływie 1 roku od dnia oddania inwestycji do użytkowania wykaże, że normy hałasu w danym miejscu zostały przekroczone, inwestor będzie zobowiązany podjąć działania mające na celu zwiększenie ochrony akustycznej, np. poprzez zwiększenie ilości i/lub parametrów zabezpieczeń przeciwhałasowych (ekranów akustycznych). Ponadto, jak wyjaśnił inwestor w ww. piśmie z dnia 13 grudnia 2017 r. zaproponowane w ramach analizy porealizacyinej lokalizacje punktów pomiaru hałasu nie oznaczają, że ocena klimatu akustycznego po oddaniu inwestycji do użytku będzie wykonana tylko dla tych budynków, gdzie przewidziano punkty pomiaru hałasu. Wyniki tych pomiarów posłużą do kalibracji modelu akustycznego na podstawie, którego wykonane zostaną ponowne obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu. W świetle wyjaśnień inwestora, obszar analiz obejmować będzie wszystkie budynki w rejonie drogi S[...], jak i ul. [...]. Na podstawie wyników analizy porealizacyinej będzie możliwe stwierdzenie wystąpienia przekroczenia poziomów dopuszczalnych w rejonie budynków mieszkalnych i konieczności podjęcia dodatkowych działań minimalizujących.
Minister podkreślił, że jest związany treścią postanowienia uzgadniającego i nie może ingerować w kształt ekranów akustycznych przewidzianych w ramach omawianej inwestycji, gdyż ich kształt ustalony został przez odpowiednie organy, w kompetencje, w które organ odwoławczy wnikać nie może. Zdaniem Ministra, dla przedmiotowego terenu przyjęto prawidłowe poziomy dopuszczalne hałasu, tj. 61 dB w ciągu dnia i 56 dB w porze nocy. Analiza akustyczna wykonana na potrzeby raportu ooś wykazała brak przekroczeń poziomów dopuszczalnych w rejonie istniejącej zabudowy mieszkaniowej na obszarze objętym również Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego [...].
Odnosząc się do zarzutu, że raport ooś w żaden sposób nie odnosi się do tego jakie oddziaływanie na siedlisko gatunku (ptaka) objętego ścisłą ochroną, znajdującego się obok projektowanej drogi S[...] będzie miał brak ekranów na odcinku od km 7+980 do km 8+115, co zdaniem strony narazi ww. siedlisko na szkodliwe oddziaływanie hałasu, Minister wskazał, że na tożsamy zarzut podniesiony przez wnoszącą odwołanie na etapie ponownej oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowiskowo odpowiedział Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (str. 19 postanowienia uzgadniającego). Organ ten wyjaśnił, że w rejonie ul. [...] inwentaryzowano stanowisko kopciuszka (Phoenicurus ochruros), tj. ptaka siedlisk zurbanizowanych, który bardzo chętnie gnieździ się w osiedlach ludzkich, na terenach przemysłowych, a także wśród zabudowań na obszarach rolniczych. Gniazda umieszcza w szczelinach murów, często wewnątrz budynków. Jest jednym z niewielu gatunków ptaków niezwiązanych w bezpośredni sposób z roślinnością i zasiedla niekiedy środowiska całkowicie jej pozbawione. Jest to gatunek licznie występujący w Polsce, zwłaszcza na południu kraju. Szacowana średnia liczebność populacji według "Atlasu pospolitych ptaków lęgowych" (2012) wynosi 670 tysięcy par lęgowych. Obecność człowieka, jak również oddziaływania związane z terenami zurbanizowanymi, w tym hałas drogowy, nie wpływają w sposób znaczący na jego populację.
Konkludując Minister stwierdził, że skoro organ właściwy dla ochrony środowiska przesądził o warunkach środowiskowych realizacji przedmiotowej inwestycji to znaczy, że kwestie związane z ochroną środowiska, w tym również odnoszące się do wpływu inwestycji na działkę skarżącej, zostały ostatecznie przesądzone. W takiej sytuacji, skoro organy administracji publicznej orzekające w sprawie niniejszej uznały, że przedłożony przez inwestora raport ooś, wraz z uzupełnieniami spełnia zarówno wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu w sprawie o wydanie postanowienia uzgadniającego i decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Okoliczność, że skarżąca nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Zdaniem Ministra, decyzja wojewody poprzedzona została prawidłowymi ustaleniami poczynionymi na etapie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym w szczególności przedłożonego przez inwestora raportu ooś, a ich ocena nie narusza art. 80 k.p.a.
Minister nie uwzględnił także zarzutu skarżącej dotyczącego jej obaw co do zalewania jej posesji przy ul. [...] w [...] przez wody spływające z projektowanego wiaduktu. Zatwierdzony projekt budowlany został przygotowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a analiza rozwiązań w wchodzącym w jego skład tomie pt. "Projekt odwodnienia i kanalizacji deszczowej", wskazuje, w ocenie Ministra, że sytuacja opisana w odwołaniu nie będzie miała miejsca. Wynika to z faktu, że zaprojektowany system odwodnienia zakłada odwodnienie poprzez wpusty uliczne, system rurociągów oraz system rowów przydrożnych. Inwestor w ww. piśmie z dnia 13 grudnia 2017 r. wskazał, iż odwodnienie oraz ukształtowanie terenu zostało przewidziane w taki sposób, aby nie dochodziło do zalewania działek i posesji sąsiadujących z inwestycją. Jak wskazał inwestor po wybudowaniu drogi obecny stan zostanie poprawiony, woda nie będzie wdzierała się na posesję przy ul. [...]. Na wysokości posesji przy ulicy [...] została zaprojektowana kratka ściekowa, do której woda opadowa będzie odprowadzana poprzez ściek wykonany z kostki betonowej położony bezpośrednio przy krawężniku, który został zaprojektowany na całym przebudowywanym dojeździe do wiaduktu, w tym również na długości zjazdu do posesji przy ulicy [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał ponadto, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny m.in. z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, wymaganiami ustawy Prawo budowlane, przepisami innych ustaw oraz zasadami wiedzy technicznej należy do podstawowych obowiązków projektanta. Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej, do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera inwestor dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnymi na dzień opracowania projektu. Nie ulega wątpliwości, że projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki określone w ww. przepisie, a zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno-budowlany - art. 20, art. 93 pkt. 1, art. 95 i nast. ustawy Prawo budowlane. W wypadku spełnienia przez wnioskodawcę wymagań określonych w art. 11 b w zw. z art. 11 d specustawy drogowej właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 11a specustawy drogowej .
Minister nie podzielił ponadto zastrzeżeń skarżącej odnośnie do braku dostępu, na skutek przyjętych rozwiązań projektowych, do studzienek kanalizacyjnych obsługujących budynek mieszkalny skarżącej. W oparciu o analizę materiału dowodowego i wyjaśnienia inwestora ustalił, iż przeprojektowywana w ramach przedmiotowej inwestycji drogowej ulica [...] została odsunięta od posesji położonej przy nr [...]. Zjazd z przeprojektowanej ul. [...] do posesji w miejscu istniejącej bramy zaprojektowany został zgodnie z obowiązującym przepisami. Dostęp do działki został zachowany i nie ma konieczności przebudowywania studzienek kanalizacyjnych. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawie nie znajduje zatem uzasadnienia stwierdzenie skarżącej, iż zaskarżona decyzja pozbawiła jej posesję dostępu do kanalizacji. W konsekwencji, za niezasadny Minister uznał zarzut naruszenia art. 11f ust 1 pkt 4 w związku z art. 11f ust 8 lit. e specustawy drogowej, jak również zarzut dotyczący tego, iż po wybudowaniu wiaduktu nie będzie dostępu dla wozów asenizacyjnych do studzienek kanalizacyjnych obsługujących budynek mieszkalny strony.
Zdaniem Ministra, żadne uzasadnione interesy [...] nie zostały naruszone w związku z wydaną decyzją Wojewody [...], a roszczenia i zarzuty skarżącej sformułowane w postępowaniu w sprawie zezwolenia na realizację ww. inwestycji drogowej stanowią de facto próbę wykazania posiadania interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej. Interes faktyczny skarżącej jest analogiczny z interesem każdej innej osoby, na której funkcjonowanie w życiu codziennym będzie miała wpływ realizacja przedmiotowej inwestycji. Uznanie przy tym, że ochronie przewidzianej w powołanym powyżej przepisie podlegać winien interes faktyczny osób trzecich, mogło by prowadzić do paraliżu inwestycji w zakresie dróg publicznych, nie zaś do zapewnienia poszanowania praw, które są zagrożone w związku z planowaną inwestycją.
Za kolejny niezasadny zarzut organ uznał zarzut niejasności oznaczeń przyjętych w projekcie budowlanym. W świetle legendy do projektu zagospodarowania terenu, obszar zaznaczony czerwoną kratką na rysunku nr [...] projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją organu I instancji oznacza istniejącą nawierzchnię ul. [...] do rozbiórki. Inwestor w piśmie z dnia 13 grudnia 2017 r. wskazał, iż przed posesją na ulicy [...] zostanie rozebrana nawierzchnia ww. drogi, a teren zostanie uporządkowany.
Bezpodstawny okazał się także, zdaniem organu odwoławczego, zarzut dotyczący wykonania dokumentacji do ponownej oceny oddziaływania na środowisko w innej dacie niż projekt budowlany przedłożony przy wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co w ocenie strony świadczy o niekompatybilności dokumentacji. Jak wskazał Minister, różnice w datach poszczególnych elementów opracowania (w tym przypadku data na raporcie oceny oddziaływania oraz na załącznikach graficznych do przedmiotowego raportu) nie świadczą o braku aktualności, ale o złożonym procesie projektowania i uzgadniania dokumentacji. Oczekiwanie skarżącej, iż wykonanie obu dokumentów zostanie zakończone w tej samej dacie organ uznał za nieracjonalne, a ponadto nieznajdujące podstaw prawnych.
Jako niezasadny Minister ocenił też końcowo zarzut odwołania dotyczący nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności bez dokładnego zbadania podstaw jego nadania. W przypadku drogi publicznej już sam przedmiot postępowania wskazuje, że jest nierozerwalnie związany z interesem społecznym. Okoliczności dotyczące konieczności rozbudowy sieci dróg, w tym budowy dróg ekspresowych, ich znaczenie dla rozwoju regionu i kraju oraz o przyznaniu na ten cel środków finansowych z Unii Europejskiej i o związanym z tym obowiązku terminowego ich wykorzystania są powszechnie znane i jako takie - zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. - nie wymagają dowodu. Realizacja przedmiotowej inwestycji jest kolejnym etapem budowy drogi ekspresowej S[...], która w całości stanowić będzie jeden głównych szlaków tranzytowych o charakterze krajowym jak i międzynarodowym.
Podsumowując swoje rozważania organ odwoławczy stwierdził, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo, zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...] - poza częścią uchyloną w pkt I-III decyzji Ministra - nie naruszają prawa, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. wniosła [...] wnosząc w niej o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji z jako naruszającej art. 107 § 1 pkt 4-6 k.p.a. poprzez brak obligatoryjnego rozstrzygnięcia co do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2017r. [...] uzgadniającego realizację ww. przedsięwzięcia, które zostało zaskarżone wraz z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r.;
2) uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji w punkcie IV, tj. w części, w której organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy;
3) w razie niemożności (z uwagi na nadany decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności) uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ww. wniosków skargi – stwierdzenie na podstawie art. 31 ust. 2 specustawy drogowej, iż skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są niezgodne z prawem z powodów wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a. celem umożliwienia skarżącej dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnoprawnej;
4) wyznaczenie rozprawy w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia niniejszej skargi
5) zasądzenie kosztów według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że dąży do:
- przebudowy szamba obsługującego budynek przy ul. [...] na koszt inwestora lub wprowadzenia zmiany w projekcie wykonawczym budowy drogi (zmiana nieistotna) celem umożliwienia obsługi szamba przez wóz asenizacyjny od strony drogi serwisowej poniżej wiaduktu;
- poszerzenia w projekcie wykonawczym zjazdu z ul. [...] o 2-3 m (zmiana nieistotna), tj. zachowania obecnych parametrów zjazdu, tak aby umożliwić obsługę komunikacyjną prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej;
- doprowadzenia w projekcie wykonawczym do lokalizacji dodatkowej kratki odwodnienia (tzw. zmiana nieistotna) powyżej zjazdu na nieruchomość skarżącej, tak aby woda z wiaduktu nie spływała na nieruchomość skarżącej po zjeździe z drogi w czasie opadów i nie zalewała studzienek kanalizacyjnych obsługujących budynki gospodarcze;
- doprowadzenia do przestrzegania przez inwestora norm hałasowych na terenie jej działki wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uzupełnienia około 135 metrowej wyrwy w ekranach akustycznych osłaniających trasę;
- wzięcia pod uwagę w analizie hałasowej oddziaływania na budynek przy ul. [...] hałasu emitowanego przez łączny hałas płynący z trasy i wiaduktu budowanego w ciągu ul. [...].
Alternatywnie skarżąca dąży do zapewnienia sobie prawnej możliwości domagania się odszkodowania, aby zniwelować negatywne skutki błędnie wydanych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mieć należy jednak na względzie, że zgodnie z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej, w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a.
W wyniku zbadania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, Sąd, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zaskarżona decyzja stanowi wyraz realizacji przez państwo (tu: działające poprzez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad) aktywności inwestycyjnej w zakresie dróg publicznych w ramach szczególnej procedury przewidzianej w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Stosowanie przepisów tej ustawy wymaga uwzględnienia jej charakteru prawnego, ponieważ przez pryzmat tego charakteru należy postrzegać granice skutków prawnych wywoływanych przez przyjęte w tej ustawie rozwiązania wyrażające się w określonej ich treści literalnej (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2010, komentarz do art. 1). Specustawa drogowa została przyjęta w celu uproszczenie i przyspieszenie procesu budowy istotnych dla rozwoju kraju dróg publicznych. Z tego względu ustawodawca przyjął założenie, że aczkolwiek prowadzenie procesu decyzyjnego zmierzającego do rozpoczęcia budowy (przebudowy, rozbudowy) drogi publicznej następuje w sposób określony w dotychczasowych aktach prawnych, ale z uwzględnieniem odmienności określonych w specustawie drogowej. Odmienności te sprowadzają się, ogólnie ujmując, do objęcia kilku odrębnych procedur i rozstrzygnięć administracyjnych jednorodną procedurą, zakończoną wydaniem zintegrowanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowiącej podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych przy tej inwestycji.
Decyzja o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej ma charakter związany i wydawana jest na wniosek właściwego zarządcy drogi, spełniający warunki enumeratywnie wymienione w art. 11d ust. 1 pkt 1-9 specustawy drogowej. Organ administracji publicznej nie może oceniać trafności, zasadności lub celowości planowanego przedsięwzięcia. Wojewoda i organ odwoławczy nie mogli zatem określić warunków przedmiotowej inwestycji zasadniczo inaczej, niż ustalił je inwestor w przedłożonej do weryfikacji organów dokumentacji.
W ocenie Sądu, z zadania sprawdzenia wniosku inwestora o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej będącej przedmiotem postępowania w aspekcie jego kompletności i rzetelności, dokonywanej w odniesieniu do wymogów prawa, w tym wymogów określonych przepisami rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, organ odwoławczy wywiązał się w sposób prawidłowy. W szczególności ma rację Minister stwierdzając, że do wniosku dołączono wszystkie wymagane opinie, zastępujące uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami (warunek z art. 11d ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 11d ust. 3 specustawy) oraz wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne (art. 11d ust. 1 pkt 9 ustawy), a ponadto, że projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi sposób skorzystania przez organ odwoławczy z kompetencji wynikającej z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie, w jakim Minister uchylił decyzję organu I instancji w zakresie wskazanym w punktach I – III sentencji zaskarżonej decyzji oraz w tym zakresie orzekł merytorycznie. Dokonana korekta została szczegółowo i przekonująco uzasadniona przez organ odwoławczy, a konieczność oraz poprawność jej dokonania wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie budzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że w przypadku inwestycji liniowych, w tym drogowych, zakres chronionego interesu prawnego stron jest zasadniczo determinowany tym, na ile przedmiotowa inwestycja oddziałuje na ich prawa rzeczowe wynikające zwłaszcza z własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z art. 11i ust. 1 specustawy drogowej, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. Powyższe powoduje, że o tym, czy dany podmiot jest stroną danego postępowania, czy nie, i jakie w tym zakresie uzyskuje uprawnienia procesowe, decyduje przysługujący mu interes prawny. Jego realność i konkretność powoduje, że decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie specustawy drogowej może podlegać badaniu na żądanie strony tylko w tej części, w której odnosi się ona do jej interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r. II OSK 364/05; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1539/12). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2016 r. sygn. II OSK 1412/16, w którym przyjęto, że zakres prowadzonego postępowania weryfikacyjnego musi ściśle odpowiadać interesowi prawnemu podmiotu kwestionującego decyzję dotyczącą inwestycji liniowej. Inwestycje tego typu mają złożony charakter, a inwestor działa w interesie publicznym, tym samym odwołanie od decyzji wydawanych w postępowaniach dotyczących inwestycji liniowych należy rozpatrywać z uwzględnieniem prymatu interesu publicznego tylko w odniesieniu do konkretnego interesu prawnego odwołującego się.
W nawiązaniu do powyższego stwierdzić trzeba, że uprawnienie skarżącej do kwestionowania zaskarżonych decyzji wynika z jej statusu jako właścicielki działki sąsiadującej z inwestycją drogową (działka nr [...] z obrębu [...]). Powoduje to, że w niniejszym postepowaniu może ona skutecznie podnosić wyłącznie zarzuty dotyczące wpływu realizacji inwestycji swoją nieruchomość. W tym zakresie ocenie sądu podlegały następujące zarzuty skargi:
I. W ramach pierwszego z podniesionych w skardze zarzutów skarżąca zarzuca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem wymogu zawarcia w niej wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 11f ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 11f ust. 8 lit. e specustawy drogowej) poprzez brak merytorycznego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zgłoszonego w postępowaniu odwoławczym zarzutu pozbawienie skarżącej dostępu, po wybudowaniu wiaduktu, do podstawowych mediów - studzienki kanalizacyjnej obsługującej należący do skarżącej budynek mieszkalny (studzienka kanalizacyjna położona przy istniejącej bramie, według wyjaśnień strony, obsługuje budynki gospodarcze). Wbrew stanowisku skarżącej, zarzuty te były przedmiotem oceny organu odwoławczego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 29(32)) stwierdził, że projekt budowlany zakłada odsunięcie ul. [...] od posesji położonej przy nr [...], a ponadto przewiduje zjazd do posesji skarżącej w miejscu istniejącej bramy, zatem, zdaniem organu, nie ma potrzeby przebudowywania studzienki, gdyż dostęp do działki został zachowany.
W odniesieniu do tej kwestii Sąd stwierdza, że żądanie skarżącej przebudowy szamba na koszt inwestora poprzez "przełączenie podłączenia kanalizacyjnego do studzienek znajdujących się na wysokości bramy" lub "wybudowania na koszt inwestora studzienek kanalizacyjnych w nowym miejscu" uznane być musi za żądanie spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami, co w świetle art. 11e specustawy drogowej wyklucza uzależnienie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od jego spełniania. Alternatywnie zgłoszone w omawianym zakresie żądanie strony obejmujące postulat wprowadzenia zmiany (nieistotnej) w projekcie wykonawczym budowy drogi celem umożliwienia obsługi szamba przez wóz asenizacyjny od strony drogi serwisowej poniżej wiaduktu również nie stanowi uprawnionej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" powinno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami prawa. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w sprawie przygotowania dróg publicznych na podstawie specustawy drogowej wykaże sprzeczność z jej przepisami, to dopiero spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2014 r., II OSK 2460/14). W rozważanym przypadku Sąd nie dopatrzył się, a skarżąca nie wskazała, naruszenia zatwierdzonym projektem budowlanym przepisów powodujących, że zaskarżona decyzja powinna być uchylona jako naruszająca uzasadnione interesy skarżącej polegające na dotychczasowym sposobie opróżniania studzienki kanalizacyjnej. Dostrzec trzeba bowiem to, że skarżąca domaga się utrzymania swojego status quo w zakresie, w jakim dotychczas podczas opróżniania przez wóz asenizacyjny przedmiotowej studzienki kanalizacyjnej nie korzystała z terenu własnej działki, lecz z uwagi na usytuowanie tej studzienki (za ogrodzeniem, w oddaleniu do wjazdu na posesję) korzystała z drogi publicznej. Faktyczne dotychczasowe wykorzystywanie drogi publicznej przy opróżnianiu studzienki nie stanowi jednak sytuacji zagwarantowanej skarżącej prawnie, w związku z czym w niniejszym postępowaniu ta okoliczność faktyczna nie może być postrzegana w kategorii uzasadnionego interesu skarżącej, wymagającego udzielenia skarżącej ochrony w postępowaniu sądowym.
II. Drugi z zarzutów skargi dotyczy niewłaściwie przyjętych w projekcie budowlanym parametrów zjazdu z ul. Sytej na nieruchomość skarżącej. Skarżąca wyjaśniła w tym zakresie, że na terenie swojej działki prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji roślin. Obecny zjazd z ulicy [...] ma szerokość 1,5 + 4,5 m (furtka + brama), tak aby samochody ciężarowe i maszyny rolnicze mogły wjeżdżać na działkę. Strona wskazała, że w projekcie przebudowy ul. [...] (budowa wiaduktu w ciągu ul. [...]) dla obsługi jej działki przewidziano zjazd o szerokości 3 m, co nie pozwoli na obsługę komunikacyjną działki zgodną z jej obecnym sposobem korzystania. W związku z tym skarżąca dąży do poszerzenia w projekcie wykonawczym zjazdu z ul. [...] o 2-3 m, wskazując, że będzie to zmiana nieistotna.
W odniesieniu do tego zarzutu Sąd stwierdza na wstępie, że nie może przyjąć za podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia informacji udzielonej przez skarżącą, że obecny zjazd z ul. [...] na nieruchomość skarżącej ma wskazywaną przez nią szerokość, bowiem ustalenie to nie wynika z akt sprawy. Sąd zauważa ponadto, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, dzielą zjazdy na publiczne i indywidualne stanowiąc, że zjazdem publicznym jest zjazd określony przez zarządcę jako zjazd co najmniej do jednego obiektu, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza lub działalność o charakterze publicznym, zaś zjazdem indywidualnym – zjazd określony przez zarządcę drogi jako zjazd do jednego lub kilku obiektów użytkowanych indywidualnie (§ 55 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia). Zjazd publiczny powinien mieć szerokość nie mniejszą niż 5,0 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,5 m i nie większą niż szerokość jedni na drodze (§ 78 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia), zaś zjazd indywidualny – szerokość nie mniejszą niż 4,5 m, w tym jednię o szerokości nie mniejszej niż 3,0 m i nie większą niż szerokość jezdni na drodze (§ 79 pkt 1 rozporządzenia). Z przedstawionego do zatwierdzenia organom projektu budowalnego wynika, że z ulicy [...] na działkę skarżącą (działka nr [...] z obrębu [...]) zaprojektowano zjazd o szerokości 3,5 m w miejscu istniejącej bramy, co oznacza, że skarżąca ma zagwarantowany wjazd na swoją działkę w tym samym, co dotychczas, miejscu. W ocenie Sądu nie ma podstaw by przyjąć, że parametry zaprojektowanego zjazdu świadczą o ich ustaleniu z naruszeniem prawa zważywszy, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, zaś skarżąca nie wykazała, że legitymuje się pozwoleniem na budowę zjazdu o charakterze i parametrach zjazdu publicznego, jak również to, że przedmiotowa działka jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej w sposób, który wymaga zagwarantowania skarżącej zjazdu o parametrach technicznych wymaganych dla zjazdu publicznego.
III. Wadliwości decyzji objętych skargą skarżąca upatruje ponadto w zaaprobowaniu nieprawidłowego projektu odwodnienia wiaduktu projektowanego w ciągu ul. [...]. Zdaniem strony, na wiadukcie przed zjazdem na jej posesję powinna zostać zaprojektowana dodatkowa studzienka odprowadzająca wodę, gdyż spływająca z wiaduktu woda będzie powodować niedozwolone immisje na jej nieruchomość, powodując zalewanie studzienek kanalizacyjnych oraz oblodzenie zjazdu. Zważywszy, że zatwierdzony projekt budowlany obejmuje sporządzony przez osoby dysponujące stosowną wiedzą fachową "Projekt odwodnienia i kanalizacji deszczowej", określający kompleksowo realizację sposobu odwodnienia całej inwestycji, w tym jej odcinka obejmującego wiadukt w rejonie ul. [...] oraz dróg i terenów wokół, poprzez budowę systemu wpustów ulicznych, rurociągów oraz rowów przydrożnych, zaś organy administracji architektoniczno-budowlanej, właściwe w sprawie wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej związane są treścią oświadczenia projektanta, stosownie do art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł żadnych podstaw, by zapatrywanie skarżącej co do niewydolności zaprojektowanego systemu odwadniania inwestycji na odcinku wiaduktu przy ul. [...], oparte wyłącznie na jej subiektywnym postrzeganiu i odwoływaniu się do siły grawitacji traktować inaczej, niż jako wyraz jej dowolnego poglądu na powyższą kwestię. Należy podkreślić, że na mocy postanowienia uzgadniającego, na etapie eksploatacji zarządca drogi został zobowiązany do utrzymywania dobrego stanu technicznego i wysokiej sprawności systemu odwadniającego (zob. str. 104 decyzji organu I instancji).
IV. W kontekście zgłoszonych w skardze licznych zarzutów dotyczących wadliwie dokonanej przez organ odwoławczy oceny odnoszącej się do zgodności przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego z określonymi dla przedmiotowej inwestycji warunkami odnoszącymi się do ochrony środowiska, ustalonymi w sposób wiążący w tej sprawie m.in. w postanowieniu uzgadniającym z dnia [...] września 2017 r. (postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska znak: [...]) Sąd przypomina, że zgodnie z art. 92 i art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postanowienie to wiąże organ właściwy do wydania m.in. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - wydawanej na podstawie specustawy drogowej (art. 72 ust. 1 pkt 10 ostatnio powołanej ustawy). Organ administracji architektoniczno-budowlanej musi zatem zastosować się do warunków realizacji przedsięwzięcia ustalonych w postanowieniu wymienionym w art. 90 ust. 1 ww. ustawy, ma przy tym możliwość nałożenia określonych obowiązków lub czynności, wymienionych w ust. 2 i 3 tego przepisu. Organ wydający pozwolenie na realizację inwestycji ma więc obowiązek zbadania zgodności inwestycji m.in. z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz/lub postanowieniu wydanym na podstawie art. 90 ust. 1 tej ustawy. Wynikająca z art. 90 ust. 8 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w zw. z art. 106 § 5 k.p.a. niezaskarżalność postanowienia wydanego na podstawie art. 90 ust. 1 tejże ustawy ma ten skutek, że kontrola tego postanowienia dokonywana jest w postępowaniu wywołanym odwołaniem od decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (art. 142 k.p.a.). W przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia, organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia). Uwzględnienie podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem, przewidzianym w art. 138 k.p.a. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy. Uznanie postanowienia uzgadniającego za prawidłowe również nie skutkuje wydaniem odrębnego postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia uzgodnieniowego (wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r., II OSK 3/16). Z tego względu zarzut skargi dotyczący niezawarcia w kontrolowanych decyzjach obligatoryjnego rozstrzygnięcia co do postanowienia uzgadniającego Sąd uznał za niezasadny. Nieuprawnione jest oczekiwanie skarżącej, że pozytywny wynik oceny postępowania uzgodnieniowego skutkować powinien objęciem sentencją zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy postanowienia RDOŚ z dnia [...] września 2017 r.
Sąd wskazuje ponadto, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że wzgląd na odrębną właściwość rzeczową organu wydającego pozwolenie na realizację inwestycji drogowej od właściwości organu współdziałającego, rozstrzygającego w przedmiocie warunków środowiskowych, sprzeciwia się dokonywaniu przez organ prowadzący postępowanie główne oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w postępowaniu uzgodnieniowym. Postanowienie określone w art. 90 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie kwestii środowiskowych wiąże organ wydający decyzję w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i praktycznie tę decyzję w odniesieniu do rozstrzygniętych w postanowieniu zagadnień kształtuje (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r., II OSK 3308/17). Dokonywana w postępowaniu odwoławczym weryfikacja niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia uzgadniającego warunki środowiskowe ograniczona jest wyłącznie do stwierdzenia ewidentnych błędów powodujących, że wydana w oparciu o uzgodnienia środowiskowe decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji byłaby sprzeczna z prawem. Podobnie jak raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, tak i postanowieniu uzgadniającemu wydawanemu w trybie art. 90 ust. 1
ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przysługuje bowiem szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedstawionego do zatwierdzenia przedsięwzięcia. Regionalny dyrektor ochrony środowiska jest wyspecjalizowanym organem ochrony środowiska oraz przyrody, przez co polemika z ustalonymi przez niego warunkami realizacji inwestycji nie może sprowadzać się do ogólnego zakwestionowania zajętego przez niego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 2343/17). Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie w warunkach całościowej oceny uwarunkowań przyrodniczych kompetentnych fachowców, wynikających z tej analizy wniosków, które pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami przedstawionymi w postanowieniu uzgadniającym i decyzji środowiskowej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że żaden z zarzutów skierowanych w skardze przeciwko zaskarżonej decyzji w związku z dokonaną przez Ministra weryfikacją decyzji organu I instancji pod kątem uwzględnienia w niej warunków realizacji inwestycji ustalonych w postanowieniu uzgadniającym nie zasługuje na akceptację. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister, pomimo tego, że jak wskazuje skarżąca, w jednym jej fragmencie stwierdził, że nie jest organem uprawnionym do oceny postanowienia uzgadniającego, to jednak w zakresie swoich kompetencji szczegółowo odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących weryfikacji zgodności projektu budowlanego z postanowieniem RDOŚ z dnia [...] września 2017 r. Nie odpowiada zatem prawdzie stwierdzenie skarżącej, że zaskarżone przez skarżącą wraz z decyzją organu I instancji postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2017 r. nie stanowiło przedmiotu kontroli organu odwoławczego. Wbrew stanowisku skarżącej, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że Minister odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów kierowanych przez stronę wobec postanowienia uzgadniającego, przez co nie sposób uznać, że postanowienie to było wyłączone z kontroli tego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza również, że wnioski Ministra Inwestycji i Rozwoju przyjęte w odniesieniu do treści postanowienia uzgadniającego oraz treści zarzutów odwołania są prawidłowe.
Sąd przychyla się po pierwsze do stanowiska Ministra, że w świetle stwierdzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zawartego w postanowieniu uzgadniającym, iż po zastosowaniu zaproponowanych przez inwestora ekranów akustycznych dopuszczalne poziomu hałasów w środowisku zostaną zachowane, niezasadne są zastrzeżenia skarżącej dotyczące nieprzewidzenia w projekcie budowlanym na odcinku S[...] po stronie lewej pomiędzy [...], a [...] (tj. 7+980 a 8 + 115) ekranów akustycznych w celu ochrony terenów mieszkaniowych, chronionych akustycznie przez zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia wymaga, że skarżąca nie kwestionuje, że na podstawie specustawy drogowej można zlokalizować drogę publiczną na terenie, na którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego drogi nie przewidywał, ale podnosi, że lokalizacja drogi nie może naruszać ustaleń dla innych terenów objętych aktem prawa miejscowego, położonych poza pasem drogowym Stanowisko skarżącej należy, co do zasady, uznać za słuszne, rzecz jednak w tym, że w świetle akt sprawy, niezawierających dokumentów wskazujących na zasadność jej obaw dotyczących negatywnego wpływu akustycznego inwestycji na teren jej nieruchomości, pogląd skarżącej w omawianej kwestii uznać należy za jedynie za przypuszczenie, pozostające w sprzeczności z analizą organu środowiskowego, który przewidzianą projektem budowlanym ochronę akustyczną uznał za odpowiednią. Sąd zauważa, że oceniając stopień uwzględnienia w dokumentacji projektowej wymagań decyzji o środowiskowych uwarunkowań RDOŚ oraz GDOŚ organy ustaliły, że projekt zakłada realizację ekranów akustycznych o wysokiej pochłanialności akustycznej zgodnie z lokalizacją i parametrami wskazanymi przez organy ochrony środowiska, zaś analizy akustyczne wykazały, że proponowane ekrany będą w pełni skuteczne, w szczególności w sposób skuteczny chronią budynki podlegające ochronie akustycznej. Możliwe będzie również podniesienie ekranów w przypadku, gdy okażą się w praktyce nieskuteczne. W miejscach, gdzie nie zaproponowano ekranów a izofony wchodzą na tereny podlegające ochronie akustycznej niezabudowane obecnie przewidziano rezerwę umożliwiająca dobudowę ekranów w przyszłości. Nałożono również obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed hałasem. Aczkolwiek wskazane w decyzji środowiskowej punkty w których należy wykonać kontrolne pomiary hałasu nie wskazują expressis verbis kilometrażu 7+980, to jednak zauważyć trzeba, że decyzja środowiskowa nie ogranicza możliwości wykonania pomiarów w punktach innych, niż w niej wskazane, co wynika z faktu, że określa tylko punkty, w których "w szczególności" pomiary te powinny być wykonane. Wymóg zarezerwowania w projekcie budowlanym miejsca pod ekrany na kilometrażu od 7+980 do 8+115 wynika z zapisów postanowienia uzgadniającego z dnia [...] września 2017 r.
Skarżąca, przyjmując domniemanie, że po zrealizowaniu inwestycji drogowej na jej działce dojdzie do przekroczenia norm hałasowych, całkowicie pomija jednocześnie zakładaną w postanowieniu uzgadniającym możliwość poszerzenia ochrony akustycznej w drodze zamontowania dodatkowych ekranów akustycznych w późniejszym okresie, w ramach analizy porealizacyjnej. Obszar tych analiz obejmować będzie wszystkie budynki w rejonie drogi S[...] oraz ul. [...]. Na podstawie wyników analizy porealizacyjnej możliwe będzie stwierdzenie, czy przekroczenia poziomów dopuszczalnych hałasów w rejonie budynków mieszkalnych występują i czy uzasadniają konieczność podjęcia dodatkowych działań minimalizujących.
W podobny sposób – tj. jako niezasadną, gołosłowną polemikę z ustalonymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska warunkami realizacji inwestycji – Sąd ocenił pozostałą argumentację skargi dotyczącą kwestii, które były ustalane w postępowaniu środowiskowym. W postępowaniu dotyczącym ponownej oceny oddziaływania na środowisko skarżąca wniosła zastrzeżenia, które były przedmiotem analizy Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ ten za bezpodstawne uznał zarzuty niezbadania drgań wywołanych przez wiadukt, przyjęcia zaniżonych parametrów prędkości na ul. [...], skumulowanego hałasu, którego źródłem jest planowana droga oraz ul. [...], a także ochrony miejsca gniazdowania ptaka objętego ścisłą ochroną. Organ wyjaśnił w szczególności stronie, że w zakresie objętym zaskarżoną decyzją leży niewielki fragment ul. [...] i z uwagi na niewielkie natężenie ruchu na tej ulicy jej wpływ w zakresie skumulowanego oddziaływania jest nieznaczny. W świetle wyjaśnień inwestora, zaaprobowanych przez organy, wpływ ul. [...] na dalszych jej odcinkach poza zakresem objętym realizacją analizowanego odcina drogi S[...] nie jest przedmiotem projektu budowlanego, jak również raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wymaga podkreślenia, że hałas generowany przez ul. [...] uznany został za składową istniejącego tła akustycznego inwestycji i w tym charakterze (tła akustycznego) był brany pod uwagę.
Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącej dotyczące przyjętych w weryfikowanych w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postępowaniu w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko zakończonym postanowieniem uzgadniającym parametrów czy sposobu wykonywania pomiarów nie są tego rodzaju, by mogły podważyć rzetelność ocen organów ochrony środowiska wyrażonych w wydanych przez te organy rozstrzygnięciach. Kwestionowany przez stronę raport ponownej oceny oddziaływania na środowisko jest dokumentem o charakterze eksperckim, tj. sporządzonym przez osoby posiadające wiadomości specjalne, na podstawie określonej metodologii i w związku z tym jego ustaleń nie mogą podważyć twierdzenia skarżącej odwołującej się do osobistych doświadczeń związanych z obecnym użytkowaniem ul. [...] oraz przypuszczeniami co do natężenia ruchu na tej ulicy w przyszłości.
V. Podstawy do zastosowania względem zaskarżonej decyzji środków z art. 145 p.p.s.a. nie dają zgłoszone przez skarżącą niejasności co do niektórych oznaczeń przyjętych w projekcie budowlanym. W zaskarżonej decyzji w odpowiedzi na wątpliwości skarżącej organ w oparciu o wyjaśnienia inwestora wyjaśnił skarżącej, że obszar zaznaczony czerwoną kratką na rysunku nr [...] projektu zagospodarowania terenu oznacza istniejącą nawierzchnię ul. [...] do rozbiórki. To, że strona wyjaśnienie to przyjęła za niewystarczające nie świadczy o wadliwości zaskarżonej decyzji uzasadniającej jej uchylenie. Przypadek, w którym ostateczna decyzja administracyjna budzi wątpliwości nie w odniesieniu do prawidłowości zawartego w niej rozstrzygnięcia, lecz jedynie czytelności oznaczenia fragmentu jej załącznika (tu: zatwierdzonego projektu budowlanego), niewątpliwe nie jest stanem pożądanym, lecz nie stanowi naruszenia przepisów, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o ile, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, w toku postępowania wątpliwości strony odnoszące się do spornego oznaczenia zostały w treści decyzji przez organ zatwierdzający przedstawiony mu przez inwestora projekt budowlany wyjaśnione.
VI. Zarzuty kierowane przeciwko zaskarżonej decyzji obejmują też zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. w związku z niepoinformowaniem strony przez ten organ o możliwości zapoznania się z kompletnym materiałem dowodowym. Wadliwości procesowej decyzji wojewody strona upatruje w braku odniesienia się przez organ I instancji do pisma złożonego przez nią w dniu 3 października 2017 r. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić trzeba, że skutek, który to uchybienie niesie dla oceny stopnia wadliwości kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji wojewody uzależniony jest od wykazania związku przyczynowego między naruszeniem tego przepisu, a wynikiem sprawy. W ocenie Sądu, brak wpływu naruszenia w postępowaniu przed organem I instancji art. 10 § 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził prawidłowo w oparciu o ustalenie, że zarzuty zgłoszone organowi I instancji przez skarżącą w piśmie z dnia 3 października 2017 r. są tożsame z zarzutami wniesionego odwołania, do których odniósł się w treści zaskarżonej decyzji organ II instancji trafnie przyjmując w wyniku ich rozpatrzenia, że były one tego rodzaju, iż nie mogły zaważyć na prawidłowości decyzji wojewody.
VII. Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 11d ust. 6 specustawy drogowej oraz dotyczące braku zgodności granic decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzji Wojewody [...] z przyczyn wyczerpująco podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazanych w części faktograficznej niniejszego uzasadnienia, które Sąd w całości podziela i wobec powyższego za niecelowe uznaje ich ponowne przytaczanie.
VIII. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela zastrzeżeń strony co do niezasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Decyzja, o której mowa w ust. 1 zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (pkt 2), uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi (pkt 3) oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych (pkt 4) – (art. 17 ust. 3 cyt. ustawy). Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu społecznego (publicznego) w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania (art. 12 ust. 4 w zw. z art. 4a specustawy). Możliwość nadania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności wpisuje się w cele, jakim służyć na specustawa drogowa, służąca realizacji celu publicznego jakim jest budowa dróg publicznych. Skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmujące, że poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, jak też usprawnienie transportu drogowego uzasadniają nadanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 17 ust. 1 specustawy drogowej. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. II OSK 93/14; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. I OSK 1399/09). Przy ocenie zaistnienia przesłanki zawartej w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wystarczające jest samo wskazanie faktów pozwalających na przyjęcie, iż interes taki występuje, organ prowadzący postępowanie nie jest zatem zobowiązany do poddania uzasadnienia wniosku o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji szczegółowemu badaniu, mającemu na celu wykazanie, że tenże rygor w sposób niewątpliwy doprowadzi do założonego przez inwestora stanu rzeczy (wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r. sygn. II OSK 1785/15).
W kontrolowanym rozstrzygnięciu organu I instancji, zdaniem Sądu, Wojewoda poprawnie uznał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest podyktowane ważnym interesem gospodarczym i społecznym, mając na względzie, że realizacja drogi ekspresowej jest inwestycją o znaczeniu europejskim, a konieczność jej budowy wynika z potrzeby stworzenia tranzytowego układu dróg na terytorium kraju, efektywnie rozwiązującego problemy wynikające z gwałtownie zwiększającego się ruchu samochodowego i stanowiącego czynnik sprzyjający ożywieniu gospodarczemu. Uzasadniony interes społeczny w tej sprawie niewątpliwie wymaga stworzenia bezpiecznego odcinka drogi ekspresowej zapewniającej wysoki komfort dalekobieżnego ruchu drogowego o dużych prędkościach podróży, rozwój infrastruktury drogowej obszaru metropolitarnego, powiązanie sieci dróg miejskich z istniejąca autostradą A[...] (w węźle [...]) i planowana autostradą A [...] (w węźle [...]) i innymi drogami krajowymi. Istnienie uzasadnionego interesu gospodarczego trafnie zaś połączono z perspektywą ożywienia gospodarczego m.in. ze względu na możliwości wzrostu popytu na usługi i towary krajowe. W tych warunkach Sąd stwierdził, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wojewody podyktowane było istnieniem uzasadnionych interesów, o których stanowi art. 17 ust. 1 specustawy drogowej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło