IV SA/Po 855/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-12-06
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann, Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.), Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo że skarżący twierdzili, iż bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób należyty kluczowych okoliczności sprawy, a mianowicie faktycznego zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji oraz lokalizacji nieruchomości skarżących względem terenu inwestycji. Bez tych ustaleń nie można rzetelnie ocenić, czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Ponadto, sąd wskazał na przedwczesne zastosowanie art. 146 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący H. W. i T. W. domagali się wznowienia postępowania w sprawie decyzji środowiskowej z 2009 r. dla budowy hali produkcyjnej, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Wójt Gminy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, wskazując m.in. na upływ czasu (art. 146 § 1 k.p.a.) i brak wpływu inwestycji na nieruchomości skarżących. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów co do zasięgu oddziaływania inwestycji i swojego statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2018 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję
IV SA/Po 855/18
UZASADNIENIE
Wójt Gminy T. P. dnia 15 kwietnia 2009 r. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową, na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości T. P., gm. T. P..
Wnioskiem z dnia 31 października 2016 r. H. W. i T. W. (dalej skarżący), reprezentowani przez S. W., powołując się na prawo własności nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...] w Tarnowie Podgórnym zwrócili się do Wójta Gminy T. P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji środowiskowej dla firmy Zakłady M. K..
Wójt Gminy T. P. pismem z dnia 4 lipca 2017 r. zawiadomił pełnomocnika skarżących o wszczęciu postępowania o wznowieniu postępowania dotyczącego uwarunkowań środowiskowych zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy T. P., [...] z dnia 15 kwietnia 2009 r.
Następnie Wójt Gminy T. P. pismem z dnia 24 lipca 2017 r. zawiadomił pełnomocnika skarżących w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wniesienia uwag i wniosków przed wydaniem decyzji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2017 r., [...] [...], Wójt Gminy T. P. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową, na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości T. P., gm. T. P..
Na ww. postanowienie pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. zażalenie wniósł T. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...]. W efekcie wniesionego środka zaskarżenia Wójt Gminy T. P. przekazał pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r., [...] [...], w trybie art. 141 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie wraz z aktami sprawy organowi II instancji. W wyniku rozpoznania złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r., [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, będącą skutkiem błędnego pouczenia przez organ I instancji.
W wyniku wznowienia postępowania Wójt Gminy T. P. wydał decyzję z dnia 6 kwietnia 2018 r., [...] [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 15 kwietnia 2009 r. Wójta Gminy T. P. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową, na terenie obejmującym działki o nr ewid.: [...] i [...] w miejscowości T. P., gm. T. P..
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przy zastosowaniu wskazanych zabezpieczeń oddziaływanie planowanej inwestycji nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych standardów środowiskowych na analizowanym terenie. Projektowana inwestycja nie wpłynie w znaczący sposób na środowisko. Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym nie przekraczały norm dopuszczonych przepisami. W związku z powyższym, w toku postępowania uznano, iż stroną postępowania będzie tylko Inwestor. Organ wskazał, że H. W. nie jest właścicielem nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Ponadto nie podniosła w swoim wniosku kwestii ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na swoje nieruchomości.
H. W. i T. W., reprezentowani przez S. W. złożyli odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy T. P.. Odwołanie nie zawierało uzasadnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 16 lipca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, które stanowią przedmiot własności T. W. oraz H. W.. Dodatkowo zaznaczył, że nieruchomość zapisana w księdze wieczystej [...], zamkniętej dnia 1 października 2015 r., nie stanowi obecnie własności skarżącej i dlatego też H. W. nie posiada interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy T. P. z dnia 15 kwietnia 2009 r., [...] Organ podkreślił, że skarżący nie wykazali w żaden inny sposób negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny.
Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 146 § 1 k.p.a., a więc uchylenie zaskarżonej decyzji nie jest możliwe także z uwagi, iż od dnia doręczenia stronom postępowania decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia 15 kwietnia 2009 r., [...] [...], minęło pięć lat.
H. W. i T. W., reprezentowani przez S. W. pismem z dnia 25 lipca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Kolegium. W skardze wskazano, że działki nr [...] i [...] to działki T. W., a działki nr [...], [...] i [...] to działki H. W..
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16.07.2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia 6 kwietnia 2018 r., znak sprawy [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia 15 kwietnia 2009 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.
Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).
W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.
Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, nie zawarto żadnych zarzutów. Skarżący nie wskazują żadnych uchybień w zaskarżonej decyzji, w ustalonym stanie faktycznym, czy w rozważaniach organów obu instancji.
Z akt sprawy wynika, że przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się wnioskodawcy stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak ich udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie przedmiotowego postępowania przez organ I instancji było zasadne, gdyż bezspornym jest, że skarżący bez własnej winy nie brali w nim udziału, a to czy przysługuje im status strony należało ocenić w toku wznowionego postępowania.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, że powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
Powyżej scharakteryzowany etap wznowionego postępowania znajduje swe odbicie w działaniach organów administracji w niniejszej sprawie.
Organ I instancji wznowił postępowanie w następstwie ustaleń, które nie budzą wątpliwości, co do ostateczności kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przywołania we wniosku o wznowienie jednej z podstaw wznowieniowych (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wreszcie zachowania terminu do domagania się wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.). Tym samym zaistniała podstawa do przeprowadzenia przez właściwy organ dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia.
Wskazany przez skarżących jako podstawa podania o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tak sformułowana podstawa wznowienia obligowała organy do zbadania w pierwszej kolejności okoliczności odnoszących się do tego, czy wnioskodawcy posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Przedmiotem sporu jest więc w istocie legitymacja procesowa strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie takiej decyzji wiąże się z badaniem występowania ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71–art.87 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, z późn. zm.; zwanej dalej: u.i.o.ś. To zatem w tej ustawie należy poszukiwać w pierwszej kolejności przepisów pozwalających na ustalenie, czy określonemu podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie reguła ogólna z art. 28 k.p.a., w myśl której: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." W praktyce oznacza to, że dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – poza samym wnioskodawcą (tj.: "podmiotem planującym podjęcie realizacji przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 73 u.i.o.ś., konieczne jest prawidłowe ustalenie terenu objętego relewantnym prawnie oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stroną jest bowiem właściciel nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem. Tym samym podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj owo oddziaływanie dotyczy nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji, aczkolwiek nie musi to pozostawać regułą. Istotne znaczenie ma bowiem charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. W tym sensie o interesie prawnym tego podmiotu świadczyć może także niekiedy prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., II OSK 108/12, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Organ I instancji przyjął, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Organ odwoławczy zajął odmienne stanowisko wskazując, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, które stanowią przedmiot własności T. W. oraz H. W.. Organ nie wyjaśnił przy tym, czy podziela stanowisko organu I instancji, co do zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Organ nie wyjaśnił, czy zasięg oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w obrębie nieruchomości, na której ma ona powstać, czy też wykracza poza jej teren. Jeśli zasięg oddziaływania planowanej inwestycji wykracza poza obszar nieruchomości, na której powstaje, to organ powinien ustalić ten obszar i wskazać, czy na danym obszarze znajdują się nieruchomości należące do skarżących, czy też nie.
Organ wskazał, że nieruchomość zapisana w księdze wieczystej [...], zamkniętej dnia 1 października 2015 r., nie stanowi obecnie własności H. W. i dlatego nie posiada ona interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy T. P. z dnia 15 kwietnia 2009 r., [...] Sąd wskazuje, że dokonując oceny zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że z akt administracyjnych wcale nie wynika, jaki jest faktycznie obszar oddziaływania inwestycji. Znajdujące się w aktach sprawy odpisy ksiąg wieczystych pozwalają na ustalenia, jakich działek właścicielami są skarżący. Jednakże w aktach sprawy, jak również w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, brak jest informacji, gdzie konkretnie nieruchomości stanowiące własność skarżących są położone. Samego stwierdzenia, iż skarżący nie jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, zaś skarżąca nie jest obecnie właścicielem nieruchomości wskazanej w księdze wieczystej [...] nie można uznać za wystarczające. W szczególności, powyższe nie wynika z mapek znajdujących się w aktach sprawy, ani z innych dokumentów przedłożonych Sądowi przez organ. Braki te nie tylko uniemożliwiają sądową weryfikację ustaleń i twierdzeń organów, ale także poddają w wątpliwość rzetelność samych tych ustaleń i twierdzeń.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 (w zw. z art. 140) k.p.a. nie wyjaśniły w sposób należyty okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, tj. faktycznego zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji, jak również lokalizacji nieruchomości skarżących względem terenu tej inwestycji. Dopiero ustalenie powyższych kwestii pozwoli organowi na dokonanie rzetelnej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też brak jest podstaw do uznania, że skarżący bez własnej winy, nie brali udziału w postępowaniu. Sąd przy tym, co do zasady, podziela stanowisko organów, że to na podmiocie, który powołuje się na swój interes prawny mający legitymować ów podmiot do udziału w konkretnym postępowaniu administracyjnym, spoczywa obowiązek wykazania tego interesu (zob. wyrok NSA z 09.12.2014 r., II OSK 1227/13; por. też wyroki NSA: z 17.04.2014 r., II OSK 86/13; z 11.06.2013 r., II OSK 324/12; z 03.02.2012 r., II OSK 2208/10; z 26.01.2012 r., II OSK 2146/10; z 03.02.2011 r., II OSK 206/10; z 03.12.2008 r., II OSK 1505/07; z 29.01.2008 r., II OSK 1959/06; z 28.09.2006 r., II OSK 726/06 – dostępne w CBOSA). Powyższe nie oznacza jednak, iż w sytuacji, gdy strona powołuje się na okoliczność bycia właścicielem określonych nieruchomości, organ jest całkowicie zwolniony z dokonywania jakichkolwiek ustaleń. W niniejszej sprawie należy mieć dodatkowo na względzie, iż z uwagi na brak możliwości wglądu w akta sprawy przed złożeniem wniosku o wznowienie (uprawnienie to przysługuje bowiem wyłącznie podmiotom uznanym uprzednio za strony postępowania) wnioskodawca ma ograniczoną możliwość ustalenia zakresu oddziaływania planowanej inwestycji. Z tych też względów ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji i jej wpływu na nieruchomości stanowiące własność wnioskodawcy nie może zostać przerzucone w całości na wnioskodawcę.
Sąd zauważa, że organ przedwcześnie powołał się na art. 146 § 1 k.p.a. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie dopiero w sytuacji, gdy wprawdzie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu, ale z uwagi na wystąpienie przesłanek negatywnych (upływ czasu lub jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) - organ powyższego nie może uczynić. Poza tym, co bardzo istotne, w takim przypadku organ nie wydaje decyzji o odmowie uchylenia decyzji, lecz decyzję stwierdzającą wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozpoznając sprawę ponownie organ w pierwszej kolejności winien zgromadzić dokumenty niezbędne do ustalenia obszaru oddziaływania całej inwestycji. Dopiero po ustaleniu zasięgu oddziaływania inwestycji, i ujawnieniu na mapie lokalizacji poszczególnych nieruchomości skarżących, organ mając na uwadze poczynione ustalenia wyda stosowne rozstrzygnięcie. Wszystkie ustalenia i ich ocenę organ precyzyjnie opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem zasad wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło