II SA/Łd 952/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-23
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Bogusław Klimowicz, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca powołuje się na swój interes prawny, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tego interesu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., jeśli wnioskodawca powołuje się na swój interes prawny, a jego istnienie wymaga dokonania ustaleń faktycznych. W takiej sytuacji organ jest obowiązany wszcząć postępowanie i dopiero w jego toku ustalić, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony. Interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji może przysługiwać również podmiotowi, który nie był stroną postępowania zwykłego, jeśli skutki stwierdzenia nieważności mogą dotyczyć jego praw lub obowiązków.Stan faktyczny
A.Z. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że A.Z. nie był stroną postępowania pierwotnego i nie posiada legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności. A.Z. argumentował, że był stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które zostało pominięte, a działalność objęta zezwoleniem negatywnie oddziałuje na jego sąsiednią nieruchomość. WSA uchylił postanowienie Kolegium, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania była przedwczesna.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne wcześniejsze postanowienie z dnia [...], nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku A.Z., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 roku, znak: [...] zezwalającej P.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą A P.K. na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz na transport odpadów innych niż niebezpieczne. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że A. Z. nie był stroną postępowania zakończonego ww. decyzją, zatem nie jest też stroną postępowania o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia. Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku, nr 185 poz. 1243 ze zm., dalej jako: "ustawa") obowiązującej w dniu wydania weryfikowanej decyzji, stronami postępowania o wydanie decyzji lub zezwoleń, o których mowa w art. 19, art. 26, art. 28, art. 53 ust. 4, art. 54 oraz art. 54a, są wnioskodawca lub władający powierzchnią ziemi, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Stronami postępowań, o których mowa w ust. 1, nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone wytwarzanie, odzysk, unieszkodliwianie lub zbieranie odpadów (art. 29a ust. 2 ustawy). W postępowaniu o wydanie decyzji lub zezwoleń, o którym mowa w art. 19, art. 26, art. 28, art. 53 ust. 4, art. 54 oraz art. 54a, nie stosuje się art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 29a ust. 3 ustawy). Oceniane zezwolenie zostało wydane na podstawie art. 28 ustawy. Kolegium wskazało, że powołany przepis określa strony każdego postępowania mającego za przedmiot wydanie stosownego zezwolenia, tj. także strony postępowania w sprawie wydania pozwolenia, wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia w trybie art. 154 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). Zatem – zdaniem Kolegium – żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. Z. sięgając do treści art. 28 K.p.a. wskazał, iż ma prawa strony w postępowaniu, gdyż niesłusznie został pozbawiony prawa uczestnictwa w postępowaniu o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów, a to z powodu bezpodstawnego pominięcia w tymże postępowaniu procedury wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tejże procedurze jako sąsiad nieruchomości, na której prowadzone jest zbieranie odpadów, miałby przymiot strony, co wynika z ustawy z dnia 8 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W ocenie A.Z., posiada on interes prawny wynikający z tzw. "prawa refleksowego", które powinno zostać zastosowane w tym przypadku. Udzielenie przez Starostę zezwolenia na zbieranie odpadów bez konieczności przedłożenia, jako załącznika do wniosku o wydanie tego zezwolenia, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pozbawiła A. Z. przymiotu strony (w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Nie miał zatem możliwości zgłaszania uwag, przedstawienia swojego stanowiska dotyczącego planowanych rozwiązań organizacyjnych i technologicznych, jak też nie mógł wnosić o uchylenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wadliwe przeprowadzenie postępowania o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów spowodowało naruszenie nieobojętnych dla niego norm prawnych, co uzasadnia jego interes prawny w przydzieleniu mu ochrony prawnej poprzez wszczęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 roku oraz poprzez stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołanym na wstępie postanowieniem, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne wcześniejsze postanowienie pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż przedmiotem postępowania jest wyłącznie sprawa z wniosku A.Z. dotycząca wszczęcia na jego wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 roku zezwalającej P.K. na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz na transport odpadów innych niż niebezpieczne. Sięgając do treści art. 157 § 2 i art. 61a § 1 K.p.a. Kolegium wyjaśniło, iż przepis art. 28 K.p.a. wiąże przymiot strony z istnieniem przepisu prawa materialnego, nie zaś z jego naruszeniem. Ma to szczególne znaczenie w sprawie bowiem przymiot strony w danym postępowaniu musi być badany nie tylko z uwzględnieniem przepisu art. 28 K.p.a., ale również ewentualnych przepisów szczególnych, które mogą modyfikować zasady, według których określone podmioty mogą być uznane za strony postępowania. W sprawie takim przepisem szczególnym jest art. 29a ust. 1 ustawy o odpadach, obowiązującej w dniu wydania weryfikowanej decyzji. Przepis art. 29a ustawy określa strony każdego postępowania mającego za przedmiot wydanie stosownego zezwolenia, tj. także strony postępowania w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia w trybie art. 154 i art. 155 K.p.a. Przepis art. 29a ust. 1 i 2 ustawy wyłącza uznanie, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności wydanej we wskazanych w nim postępowaniach decyzji mogą być właściciele nieruchomości sąsiednich, powołujący się na ochronę swojego interesu w rozumieniu art. 28 K.p.a. Co prawda sprawa o stwierdzenie nieważności jest nową sprawą w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, niemniej droga do weryfikacji takiej decyzji otwarta jest co do zasady dla stron postępowania zwykłego. Nie zawsze zachodzić musi tożsamość podmiotów występujących w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu nadzwyczajnym, jednak punktem wyjścia przy ustalaniu kręgu stron postępowania jest przedmiot rozstrzygnięcia pierwotnego. W sytuacji wyraźnego wykluczenia przez ustawodawcę w art. 29a ust. 2 ustawy określonego kręgu podmiotów (właścicieli nieruchomości sąsiednich) z udziału w postępowaniu zwykłym, przyznanie tym podmiotom prawa do udziału w postępowaniu nadzwyczajnym nie jest uzasadnione. Prowadziłoby to bowiem do obejścia uregulowania art. 29a ust. 2 ustawy.
Jak zatem stwierdziło Kolegium, w sprawie brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek przemawiających za przyjęciem, że A.Z. posiada legitymację do wszczęcia na jego wniosek postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [..] z dnia [...] marca 2012 roku. A.Z. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym o wydanie kwestionowanego zezwolenia i konsekwentnie nie przysługuje w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia. Przyjęcie stanowiska przeciwnego godziłoby w jednoznaczną dyspozycję art. 29a ust. 1 i 2 ustawy. W tej sytuacji, nie mają zatem żadnego znaczenia okoliczności przywołane przez A. Z. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w których upatruje on legitymacji do bycia stroną w postępowaniu.
Na marginesie Kolegium wskazało, że z akt wynika, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] marca 2012 roku w części dotyczącej zbierania odpadów.
W skardze na powyższą decyzję A. Z. wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Starostę [...] z dnia [...] marca 2012 roku, poprzez jego niezastosowanie, tymczasem rażące naruszenie tegoż przepisu przez Starostę [...] przy wydawaniu decyzji winno stanowić podstawę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:
- art. 28 K.p.a., poprzez uznanie, iż nie jest on podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wadliwie uznano, iż nie posiada on przymiotu strony postępowania;
- art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 K.p.a., poprzez stwierdzenie przez organ braku podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy Starosta [...] przy wydawaniu tej decyzji rażąco naruszył prawo, co powinno skutkować wszczęciem z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności;
- art. 126 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu postanowienia przyczyn odmowy wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uwzględnienie skargi i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.
W motywach skargi jej autor napisał, że Kolegium naruszyło art. 157 § 2 K.p.a., gdyż w ogóle nie zbadał i nie uzasadnił czy decyzja jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Skoro organ uznał, że skarżący nie może skutecznie wnioskować o stwierdzenie nieważności decyzji, to powinien był z urzędu wszcząć postępowanie nieważnościowe, a bynajmniej uzasadnić dlaczego nie ma podstaw do jego wszczęcia.
W ocenie skarżącego decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż do jej wydania konieczne było załączenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz zgłoszenia lub decyzji budowlanych (pozwolenia na budowę lub pozwolenia na zmianę sposobu użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części), co bezpodstawnie pominięto.
Jak wskazał skarżący, w sposób istotny ulegał rozszerzeniu zakres i skala poprowadzonej wcześniej działalności, jak i znacząco wzrosło potencjalne oddziaływanie na środowisko. Co więcej, działalność objęta wnioskiem z dnia 16 lutego 2012 roku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Ponadto przedstawiona przez skarżącego analiza przepisów – w jego ocenie – udowadnia, iż Starosta [...] wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, gdyż dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem wydał decyzję zezwalającą na zbieranie odpadów pomimo braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Spowodowało to, iż przedsięwzięcie o znacznej skali rozpoczęło funkcjonowanie bez analizy oddziaływania na środowisko - w tym m.in. bez analizy oddziaływania akustycznego pracy maszyn wykorzystywanych do przeładunku złomu i samego przeładunku, które ze względu na zwiększenie skali prowadzonej działalności musiały być znacznie intensywniejsze niż prowadzone wcześniej, bez analizy akustycznej przejazdów (z uwzględnieniem hamowania, postoju na włączonym silniki na czas ważenia oraz ruszania po dokonanym ważeniu) przez wagę zaplanowaną w lokalizacji tuż przy granicy z moją działką, bez analizy oddziaływania na środowisko gruntowo-wodne, a zakres działalności obejmował odpady niebezpieczne w tym płynny elektrolit z akumulatorów oraz bez analizy oddziaływania gospodarki wodno-ściekowej w tym bez analizy rozwiązań w zakresie zagospodarowania wód opadowych.
Przedsięwzięcie to rozpoczęło funkcjonowanie również bez udziału stron jakie przewiduje postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naruszony został tym samym interes prawny skarżącego, gdyż byłby on stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia, ponieważ jest współwłaścicielem działki bezpośrednio z nim sąsiadującej.
Reasumując skarżący wskazał, iż brak przeprowadzonej analizy istotnie zmienianego przedsięwzięcia, jaka odbywa się na etapie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również brak samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która powinna zostać wydana dla planowanej istotnej zmiany przedsięwzięcia zaliczanego do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (punktu zbierania odpadów) należy bezwzględnie traktować jako podstawę do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Starosta [...] nie powinien zatem wydać zezwolenia na zbieranie odpadów, lecz odmówić jego wydania gdyż sposób gospodarowania odpadami był niezgodny z wymaganiami przepisów o odpadach. Tym samym Kolegium powinno, na wniosek skarżącego lub z urzędu wszcząć postępowanie nieważnościowe.
Okoliczność, iż decyzja wygasła w części dotyczącej zbierania odpadów, zdaniem skarżącego, nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy własne wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2012 roku, znak: [...] zezwalającej uczestnikowi postępowania – P.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą A P.K. na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz na transport odpadów innych niż niebezpieczne.
Kontestowane postanowienie zostało oparte na przepisie art. 61a § 1 K.p.a., który wskazuje, iż gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na wspomniane postanowienie służy zażalenie (art. 61a § 2 K.p.a.).
Zgodnie z tym powołanym przepisem wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym postępowania nieważnościowego, może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. w sytuacji gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się kiedy organy administracyjne mogą odmówić wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, tj. wtedy gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, a tym samym nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyroki NSA: z dnia 30 czerwca 2014 roku, sygn. II OSK 150/13; z dnia 16 maja 2014 roku, sygn. II OSK 2980/12; z dnia 9 maja 2014 roku, sygn. II OSK 2945/12 i inne; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie składu orzekającego, wyłączone jest zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy istnienie interesu prawnego wymaga dokonania określonych ustaleń przez organ administracyjny. Przy czym, kwestie merytoryczne wiążą się z treścią art. 28 K.p.a., który co do zasady określa przesłanki przyznania statusu strony. W sytuacji złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przez podmiot powołujący się na własny interes prawny, organ jest obowiązany wszcząć postępowanie, a następnie w jego toku ustalić czy ma on interes prawny do występowania w niniejszej sprawie. Ustalenia w zakresie interesu prawnego jednostki nie mogą być dokonywane poza formami postępowania administracyjnego (co niewątpliwie miało miejsce w przypadku wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania). Dla ustalenia interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma znaczenia prawnego brak udziału w postępowaniu zwykłym. Stroną w postępowaniu nieważnościowym jest bowiem nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną i nie można wypowiedzieć się co do jego istnienia bądź nie – bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw określonego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 roku, sygn. II OSK 177/09). W tej zaś sprawie skarżący, jako wnioskodawca, właśnie wskazuje na swoje konkretne uprawnienia wynikające z prawa własności sąsiedniej nieruchomości (art. 140 K.c.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy tym niewadliwie wskazało, że zbadanie istnienia interesu prawnego skarżących w tej sprawie wymaga zastosowania przez organ nadzorczy nie tylko art. 28 K.p.a., lecz także odpowiednich przepisów ustawy o odpadach, które w sprawach dotyczących zezwoleń na zbieranie odpadów stanowią normy szczególne w odniesieniu do art. 28 K.p.a. (art. 29a ustawy o odpadach obowiązujący w dacie wydania decyzji z 2012 roku zezwalającej na zbieranie odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne oraz na transport odpadów innych niż niebezpieczne).
W przedmiotowej sprawie ustalenie interesu prawnego skarżącego wymagało podjęcia czynności w postępowaniu wyjaśniającym, skoro według jego twierdzeń punkt zbierania odpadów oddziałuje na jego posesję. Jednak Kolegium nie rozważyło, że w tej sprawie uwzględnienia wymaga nie tyle fakt wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, ile dodatkowo podnoszona przez skarżącego argumentacja, że działalność prowadzona na nieruchomości gdzie zbierane były odpady była nieprawidłowa, bo oddziaływała negatywnie na jego nieruchomość, co w świetle przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, a w szczególności w świetle art. 141 tej ustawy jest niedopuszczalne. Oznacza to, że tym bardziej w tej sprawie organ nadzorczy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy tego rodzaju argumentacja w świetle obowiązujących przepisów prawa czyni zasadnym lub nie – uznanie istnienia interesu prawnego skarżącego w kwestionowaniu decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Czy decyzja zezwalająca na zbieranie odpadów mogła być ewentualnie źródłem takiego negatywnego oddziaływania na nieruchomość skarżącego. Skład orzekający w tej sprawie w pełni akceptuje pogląd prawny zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 22 marca 2012 roku o sygn. akt II OSK 20/11, iż gospodarka odpadami może w konkretnym przypadku oddziaływać negatywnie na sąsiednie nieruchomości, a to oznacza, że właściciel nieruchomości sąsiedniej, ma interes prawny, wynikający również z art. 140 K.c., w żądaniu stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, tym samym prawo do uznania go za stronę w rozumieniu art. 28 K.p.a. i uczestniczenia w tym postępowaniu administracyjnym. Zatem w przypadku, gdy dany podmiot we wniosku o stwierdzenie nieważności powołuje się na interes prawny, który wywodzi z tytułu własności nieruchomości, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie i dopiero wtedy poczynić ustalenia w celu ustalenia, czy podmiotowi temu przysługuje, czy też nie przysługuje przymiot strony, tym samym uprawnienie do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Dopiero wyniki tych ustaleń będą rozstrzygały o dalszych czynnościach organu, które mogą prowadzić do umorzenia wszczętego postępowania, jeżeli podmiot nie będzie miał legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, bądź do prowadzenia postępowania nieważnościowego, które powinno zakończyć się decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności, bądź stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji.
Ponadto, nie można wykluczyć, że decyzja o zezwoleniu na zbieranie odpadów będzie zawierała takie wady, w tym wynikające z rażącego naruszenia prawa, że będzie dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku innych podmiotów niż te, które mogły być stronami postępowania w sprawie wydania tej decyzji stosowanie do art. 29a ustawy o odpadach. Wówczas ograniczenie kręgu podmiotów legitymowanych do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jedynie do tych podmiotów, które mogły być, stosownie do art. 29a ustawy o odpadach, stronami postępowania zwykłego, prowadziłoby do niedopuszczalnego ograniczenia możliwości ochrony praw w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2017 roku, sygn. II OSK 3048/15). Wynika z tego, że ograniczenie stron postępowania wynikające z konkretnych przepisów dotyczących postępowania zwykłego powinno być uwzględniane na etapie postępowań nadzwyczajnych, ale nie może to następować automatycznie, bez szczegółowej analizy stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy administracyjnej.
Zaprezentowany przez skład orzekający pogląd znajduje swoje uzasadnienie w licznych orzeczeniach NSA (por. np. wyroki z dnia: 27 listopada 2018 roku, sygn. II OSK 1625/18; 21 grudnia 2016 roku, sygn. II OSK 1452/16; 22 marca 2012 roku, sygn. II OSK 20/11 i inne).
Uwzględniając skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności, bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, iż decyzja o zezwoleniu na zbieranie odpadów z 2012 roku została mocą decyzji Starosty z 2014 roku wygaszona.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ ponownie uczyni przedmiotem swojej uwagi wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania uwzględniając przedstawione uwagi.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku czyniąc to na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na kwotę 200 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło