I OSK 1428/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-12
Skład orzekający: Marian Wolanin, Tamara Dziełakowska, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wyroku rozwodowego wydanego przed 29 sierpnia 2015 r., który nie zawierał wprost postanowienia o opiece naprzemiennej, organy administracji publicznej mogą samodzielnie ustalać, czy faktycznie sprawowana jest opieka naprzemienna w celu przyznania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla zaliczenia dziecka do członków rodzin obojga rodziców rozwiedzionych i przyznania świadczenia wychowawczego, fakt sprawowania opieki naprzemiennej musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie ustalać, czy opieka naprzemienna jest faktycznie sprawowana, jeśli nie wynika to z prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego M. K. na córkę L. K. Organ uznał, że dziecko nie jest członkiem rodziny wnioskodawcy, ponieważ wyrok rozwodowy ustalał miejsce pobytu dziecka przy matce i regulował kontakty z ojcem, ale nie orzekał o opiece naprzemiennej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że organy powinny zbadać, czy faktycznie sprawowana jest opieka naprzemienna, nawet jeśli nie wynika to wprost z wyroku rozwodowego wydanego przed zmianą przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że opieka naprzemienna musi wynikać wprost z orzeczenia sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 741/18 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z 14 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt II SA/Bk 741/18), po rozpoznaniu skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] października 2018 r. w przedmiocie świadczenia wychowawczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] września 2018 r.
Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z [...] września 2018 r. Prezydent Miasta B. na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 1 i 2, art. 13, art. 18 i art. 28 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) odmówił M. K. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na L. K. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Jak ustalił organ, w związku z orzeczeniem przez Sąd Okręgowy w B. z [...] maja 2013 r. (sygn. akt I C [...]) rozwodu pomiędzy B. M. a M. K. oraz ustaleniem na mocy ww. wyroku miejsca pobytu W. K. przy matce, dziecko to nie jest zaliczane do członków rodziny wnioskodawcy na mocy art. 2 pkt 16 ww. ustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca.
Decyzją z [...] października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy ww. decyzję. W ocenie Kolegium, fakt ustanowienia opieki naprzemiennej obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu musi wynikać z orzeczenia sądu, aby wywołać skutek prawny określony w art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Nie można bowiem nadać stronie uprawnienia nieprzyznanego przez ustawę w sytuacji jednoznacznie opisanej w przepisie, poprzez dokonywanie takiej wykładni przepisu, która - wbrew jego literalnej treści - przyzna to uprawnienie. O opiece naprzemiennej orzekają sądy powszechne, a nie organy administracji publicznej. Z treści wyroku rozwodowego z [...] maja 2013 r. wynika, że orzeczono o kontaktach z dzieckiem, ale nie o opiece naprzemiennej. W takiej zaś sytuacji, córki odwołującego z pierwszego małżeństwa, nie można uznać za członka obu rodzin.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K., zaskarżając ją w całości oraz zarzucając jej naruszenie art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz art. 7, art. 8, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś ocena organów prowadzi do skutków niedających się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa.
Przywołując treść art. 5 ust. 2a, art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że kluczowe dla zaliczenia małoletniego dziecka do obydwu rodzin rozwiedzionych rodziców i uzyskiwania przez oboje rodziców prawa do części świadczenia wychowawczego jest sprawowanie przez tychże rodziców opieki w formie opieki naprzemiennej (w porównywalnych i powtarzających się okresach). Następnie Sąd zwrócił uwagę na treść przepisu art. 58 § 1 i § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która uległa zmianie w dniu 29 sierpnia 2015 r., a która wskazuje zdaniem Sądu, że w obecnym stanie prawnym, gdy nie zachodzi taka potrzeba i gdy rodzice współpracują ze sobą w wychowywaniu małoletnich dzieci oraz gdy złożą stosowny wniosek sąd może nie wkraczać w sferę dokładnego regulowania relacji pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami w kwestiach dotyczących sprawowania opieki na dzieckiem (dziećmi), poza orzeczeniem o pozostawieniu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Przed dniem 29 sierpnia 2015 r. sąd miał obowiązek orzec w wyroku rozwodowym o kontaktach z dzieckiem, co jednak nie oznacza, że w niniejszej sprawie nie może dojść faktycznie do wykonywania opieki naprzemiennej pomiędzy rodzicami, którzy w taki sposób układali wzajemne stosunki związane z opieką nad dzieckiem (dziećmi), że dzieci naprzemiennie pozostają pod ich wyłączną pieczą. Jak zauważył Sąd, z dniem 29 sierpnia 2015 r. doszło również do zmiany przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, tj. art. 582¹ § 4, art. 598²² i art. 756². Tym samym, nieco inaczej należy postrzegać fakt ustalenia kontaktów z dzieckiem w wyroku rozwodowym wydanym przed 29 sierpnia 2015 r. oraz w wyroku wydanym po tej dacie. Różnica polega na tym, że wyrok rozwodowy wydany przed 29 sierpnia 2015 r. ustalający kontakty żyjących w rozłączeniu rodziców z ich wspólnym małoletnim dzieckiem (dziećmi) nie zawsze oznacza, że skoro rodzice nie zawarli porozumienia, to też nie wychowują faktycznie dziecka (dzieci) naprzemiennie. W stosunku zatem do wyroków rozwodowych wydanych przed tą datą okoliczność sprawowania opieki naprzemiennej powinna podlegać ocenie organów. W takim przypadku fakt ustalenia dużej częstotliwości kontaktów dziecka z jednym z rodziców może być, choć nie musi, przejawem sprawowania opieki naprzemiennej. Pamiętać bowiem należy, że art. 58 § 1b Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego umożliwił sądowi nieorzekanie o kontaktach na zgodny wniosek stron, a której to możliwości nie było przed ww. datą.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji uznał, że nie sposób odmówić racji twierdzeniu skarżącego, iż treść wyroku rozwodowego z [...] maja 2013 r., w którego punkcie V ustalono z dużą częstotliwością, osobiste kontakty skarżącego z jego małoletnią córką, nie zaprzecza sprawowanej przez niego opiece naprzemiennej, zaś fakt nie orzeczenia w tym wyroku o mieszkaniu dziecka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach nie jest przesłanką uniemożliwiającą ustalenie, że faktycznie opieka naprzemienna w tej konkretnej sprawie ma miejsce i jest sprawowana wspólnie przez skarżącego i jego byłą żonę. Opiekę naprzemienną cechuje względna równość pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem, które mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Należy ją wiązać z sytuacją, w której rodzice rozwiedzeni sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem (dziećmi) na przemian, w mniej więcej równych powtarzających się okresach. Wiąże się to - w konsekwencji - z faktycznym zamieszkiwaniem dziecka z obojgiem rodziców - na przemian.
W okolicznościach niniejszej sprawy, organy nie oceniły treści ww. orzeczenia rozwodowego pod kątem sprawowania opieki naprzemiennej przez skarżącego oraz jego byłej żony. W szczególności organy nie włączyły do akt sprawy niniejszej treści uzasadnienia tego wyroku, które z pewnością byłoby pomocne przy wyjaśnieniu spornej kwestii. Organy automatycznie natomiast przyjęły, że w stosunku do wyroku rozwodowego wydanego przed 29 sierpnia 2015 r. z opieką naprzemienną mamy do czynienia wyłącznie, gdy orzeczenie o tej opiece znajduje się wprost w tym wyroku. Powyższe założenie Sąd pierwszej instancji uznał za działanie zbyt daleko idące. Skoro bowiem aktualnie brak jest materialnoprawnej podstawy do zamieszczania w orzeczeniu sądu powszechnego wprost terminu "opieka naprzemienna", to tym bardziej nie sposób wymagać od strony przedłożenia orzeczenia o takiej treści w stosunku do wyroku rozwodowego wydanego przed 29 sierpnia 2015 r. Stąd ocena czy wnioskującemu przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego winna być wynikiem wykładni istoty orzeczenia sądu powszechnego, w którym orzeczono o zakresie opieki – władzy rodzicielskiej i kontaktów – nad dziećmi małżonków żyjących w rozłączeniu. Jak zaznaczył Sąd, podobne stanowisko prezentują wojewódzkie sądy administracyjne pierwszej instancji i przytoczył te zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 marca 2018 r. w sprawie II SA/Łd 180/18.
Wskazując na powyższe, za zasadne uznał Sąd pierwszej instancji zarzuty naruszenia prawa materialnego – błędnej wykładni art. 2 pkt 16 ustawy, które doprowadziło do zaniechania wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli przesłanek sprawowania opieki naprzemiennej i w konsekwencji przedwczesne wykluczenie (z naruszeniem art. 7, 77 § 1 K.p.a.) W. K. z rodziny skarżącego, a w dalszej kolejności przedwczesne uznanie L. K. za pierwsze dziecko w rodzinie i odmowę przyznania na to dziecko świadczenia wychowawczego niezależnie od kryterium dochodowego. Organy w toku ponownego rozpoznania sprawy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie i rozstrzygnięcie sposobu (formy) sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem – W. K. W tym celu powinny rozważyć przeprowadzenie wywiadu środowiskowego zarówno u skarżącego, jak i u jego żony na podstawie art. 15 ustawy. Brak ustaleń w tym zakresie narusza art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., a także art. 2 pkt 16 i art. 5 ust. 2a ustawy.
Końcowo Sąd pierwszej instancji wskazał również na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których sformułowano odmienne stanowisko. Zdaniem jednak Sądu każda sprawa jest indywidualna i podlega odrębnej ocenie, zależnej od okoliczności konkretnej sytuacji. Zobowiązywanie natomiast skarżącego do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie opieki naprzemiennej tylko dlatego, że w wyroku rozwodowym sprzed 29 sierpnia 2015 r. nie orzeczono wprost opieki naprzemiennej, byłoby nadmiernym formalizmem. Stanowiłoby również rodzaj zaskoczenia obywatela nowymi regulacjami prawnymi. A takie sytuacje, jak wskazuje orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, nie powinny mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa (vide orzeczenie z dnia 3 grudnia 1996 r., K 25/95).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., zarzucając mu naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1. bezzasadne przyjęcie, że w sprawie administracyjnej zakończonej przedmiotową decyzją Kolegium nastąpiło naruszenie przepisów art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepisy te wymagają, aby pozostawanie pod opieką naprzemienną wynikało z orzeczenia sądu powszechnego, podczas gdy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było wykluczyć naprzemiennego sprawowania opieki przez skarżącego nad jego małoletnim dzieckiem pomimo tego, iż w orzeczeniu sądu powszechnego nie ustalono, że wspólne dziecko rozwiedzionych małżonków ma pozostawać pod ich opieką każdego z nich, w następujących po sobie porównywalnych okresach;
2. art. 4 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci na skutek jego niezastosowania i pominięcie celu świadczenia, który w okolicznościach sprawy może realizować tylko matka W. K.
Skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że rezygnuje z rozprawy oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium, przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliło, że jeżeli ustawodawca stwierdził w przepisie prawa, że aby zaliczyć dziecko do dwóch rodzin, ma ono znajdować się pod opieką naprzemienną zgodnie z orzeczeniem sądu, to nie można twierdzić, że taki przepis dopuszcza ustalanie przez organy administracji publicznej, czy dziecko znajduje się rzeczywiście pod opieką naprzemienną każdego z rodziców. Byłoby to bowiem rozszerzającą interpretacją przepisu o charakterze wyjątkowym. Tym samym fakt braku orzeczenia w wyroku rozwodowym o mieszkaniu dziecka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach jest przesłanką uniemożliwiającą ustalenie, że w tej konkretnej sprawie ma miejsce "faktycznie opieka naprzemienna i jest sprawowana wspólnie przez skarżącego i jego byłą żonę".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 182 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej również P.p.s.a.): "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 P.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do wykładni art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, definiującego pojęcie "rodziny" przez które ustawodawca rozumie następujących członków rodziny: "małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców".
Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 947/17), na gruncie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a jednoczesne zaliczenie go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo. Wykładnia językowa tego przepisu, który jest jasno i czytelnie skonstruowany, pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczną przesłankę uprawniającą do zaliczenia dziecka do rodzin obojga rodziców istnienie orzeczenia sądu, z którego wynika pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców. Brak stosownego orzeczenia – wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji – w tym zakresie stanowi przeszkodę w możliwości uznania, że tego rodzaju opieka jest sprawowana przez oboje rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad dziećmi, gdy chodzi o rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub w rozłączeniu, należą do kategorii spraw cywilnych (rodzinnych), podlegających wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Tak więc jeśli fakt opieki naprzemiennej nie wynika ze stosownego orzeczenia sądu cywilnego, wydanego w oparciu o prawo rodzinne i opiekuńcze, to organ rozstrzygający w przedmiocie świadczenia wychowawczego, nie może samodzielnie, w ramach tego postępowania, ustalać w jaki sposób, w danym przypadku, faktycznie jest sprawowana opieka nad dzieckiem, czy nosi znamiona opieki naprzemiennej. Przedstawione stanowisko w zakresie wykładni art. 2 pkt 16 jest zgodne z dominującą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo wyroki z 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 778/17, 17 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1046/17, 24 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 985/17, 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1674/17, 20 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2776/18 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl), którą Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną również podziela. Z tych też przyczyn zasadny okazał się być zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 2 pkt 16 ustawy z 11 lutego 2016 r. (zarzut 1).
Stwierdzić również trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy, z wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w B. z [...] maja 2013 r. dotyczącym władzy rodzicielskiej rozwiedzionych małżonków nad ich małoletnim dzieckiem W. K., ustalającym miejsce pobytu dziecka przy matce oraz regulującym kontakty skarżącego z dzieckiem nie wynika, by dziecko to pozostawało pod opieką naprzemienną. W wyroku tym Sąd Okręgowy wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi powierzył wprawdzie obojgu rodzicom, ale ustalił jednocześnie, że miejscem pobytu dziecka będzie miejsce pobytu matki, wyraźnie odkreślając, kiedy małoletnia może być z tego miejsca zabierana. Sąd Okręgowy nie ustanowił zatem wyraźnie opieki naprzemiennej nad dzieckiem, czego wymaga hipoteza art. 2 pkt 16 ustawy, lecz jedynie uregulował kontakty rodzica z dzieckiem. Rozstrzygnięcie to nie może być zatem traktowane jako ustanowienie opieki naprzemiennej nawet w przypadku, gdy ustalona przez sąd opiekuńczy częstotliwość kontaktów dziecka z jednym z rodziców jest znaczna. Z uwagi na powyższe, na uwzględnienie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z 11 lutego 2016 r. (zarzut 2).
Zauważyć wreszcie należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 marca 2018 r., na który powoływał się Sąd pierwszej instancji w skarżonym orzeczeniu, również został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 2059/18.
Odnośnie z kolei argumentacji Sądu pierwszej instancji, że zobowiązanie skarżącego do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie opieki naprzemiennej byłoby nadmiernym formalizmem i stanowiłoby rodzaj zaskoczenia obywatela nowymi regulacjami prawnymi, podzielić należało stanowisko organu odwoławczego przedstawione w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, że nie można za taki uznać ścisłego interpretowania przepisów o charakterze wyjątkowym, szczególnie że orzekanie w sprawach dotyczących opieki zostało zarezerwowane wyłącznie dla sądów powszechnych. Skoro zatem ustawodawca w ustawie z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci posłużył się regulacjami wprowadzonymi do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego po 2015 r., to można wymagać od wnioskodawcy, aby również spełnił te wymogi, występując do sądu rodzinnego o odpowiednie ukształtowanie sprawowanej opieki.
W tym stanie sprawy uznając, że skarga kasacyjna opierała się na usprawiedliwionych podstawach, zaś istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 188 w związku z art. 151 i art. 182 § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sąd oparł na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., mając na uwadze charakter rozpoznawanej sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło