II SA/Rz 1371/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-02-21
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości, uznając odwołanie skarżącego za bezprzedmiotowe w kontekście uchylenia wcześniejszej decyzji SKO i ponownego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Uchylenie wcześniejszej decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz wydanie nowej decyzji z dnia [...] października 2017 r. sprawiło, że rozstrzygnięcie odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2014 r. stało się bezprzedmiotowe. Sprawa scalenia gruntów wsi H. rozpocznie się na nowo, co oznacza, że skarżący będzie miał możliwość merytorycznego rozpoznania swoich zarzutów w nowym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi H. obejmujący działkę nr 3805. Skarżący W.D. zarzucał, że w wyniku scalenia zmieniono konfigurację jego działki, zmniejszono jej powierzchnię i pozbawiono dojazdu oraz doprowadzenia wody, a jego odwołanie nie zostało merytorycznie rozpoznane. SKO uznało odwołanie za bezprzedmiotowe, uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie, co skarżący zaskarżył do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów -skargę oddala-
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ("dalej: Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylająca decyzję Starosty (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi H. gm. [...] o ogólnym obszarze 0,8521 ha obejmującym działkę 3805 zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie oraz w rejestrze szacunku porównawczego – pozostawiając bez zmian konfigurację, powierzchnie i wartość działki nr 3805 o powierzchni 0,8521 ha i jednocześnie umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "K.p.a.") oraz art 1 ust. 1 i art 27 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2018 r., poz. 908).
Z uzasadnienia decyzji wynika, że decyzja z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] organ I instancji zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi H. o ogólnym obszarze 2157,6371 ha poszerzonym o część gruntów wsi B., gmina [....] o powierzchnię 1,6495 ha, wsi F., gmina [...] o powierzchni 0,26 ha i wsi P., gmina [...] o powierzchni 0,41 ha zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli uczestnicy postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki nr ew. 3805 wskazując na konieczność ustalenia spadkobierców uczestnika scalenia.
Jednocześnie postanowieniami: z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] odmówiło, w stosunku do wymienionych w każdym z postanowień uczestników scalenia, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wyżej opisane postanowienia zostały uchylone wyrokami WSA w Rzeszowie odpowiednio z dnia: 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1185/14, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1153/15, z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 686/14, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 789/15, z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 960/14 (nie wniesiono skargi kasacyjnej), z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 961/14, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 702/15, z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 962/14 (nie wniesiono skargi kasacyjnej), z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 472/14 utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 791/15, z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 474/14 utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 984/15.
Wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 53/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów, jako przyczynę uchylenia wskazując uchybienie zasadzie łącznego rozpoznania odwołań. Jak wyjaśnił Sąd, część odwołań rozpoznano czego skutkiem jest wydana decyzja, a część, na skutek wyroków WSA, którymi uchylono postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie została rozpoznana. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1736/15.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Starosta [...] wydał decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi H. gm. [...] o ogólnym obszarze 0,8521 ha obejmującym działkę 3805 zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie oraz w rejestrze szacunku porównawczego- pozostawiając bez zmian konfigurację, powierzchnię i wartość działki nr 3805 o pow. 0,8521 ha.
Od powyższej decyzji odwołanie, które było przedmiotem postępowania administracyjnego złożył W.D..
Jednocześnie w obrocie prawnym znalazła się również decyzja Starosty wydana w dniu [...] lutego 2015 r., nr [...], którą Starosta [...] w punkcie I – umorzył postępowanie w części dotyczącej działki nr 1674 o pow. 0,1251, w punkcie II zatwierdzając projekt scalenia gruntów wsi H. gm. [...] w ogólnym obszarze 2,0842 ha w stosunku do działek nr 1673, 1675, 1676, 1677 i 1678 zgodnie z projektem sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunku porównawczego gruntów.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], SKO utrzymało tą decyzję w mocy.
Obie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 89/16 również ze względu na uchybienie zasadzie łącznego rozpoznania odwołań.
W następstwie wyroków WSA sygn. akt II SA/Rz 53/15 i NSA II OSK 1736/15 SKO wydało dwie decyzje:
- decyzję z dnia [...] października 2017 r., nr [...], którą: w stosunku do części wymienionych działek uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] marca 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, w stosunku do części uchyliło i umarzyło postępowanie, a w stosunku do pozostałych utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
- decyzję z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchylającą decyzję Starosty z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 107/18 WSA w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r., nr [...].
Powołując się na powyższe okoliczności, na fakt prawnego unicestwienia decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]a także wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] organ wskazał, że bezprzedmiotowe stało się rozstrzygnięcie odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2014 r., co mając na uwadze uchylił tą decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.
W skardze do Sądu W.D. podnosi, że nie zgadza się z decyzją SKO ponieważ w wyniku scalenia zmieniono konfigurację działki 3805, jej powierzchnia uległa zmniejszeniu o 11 arów co spowodowało, że do działki nie ma prawnie uregulowanego dojazdu, a ponadto działka została pozbawiona doprowadzenia wody. Zarzuty te podniesione w odwołaniu nie zostały rozpoznane pod względem merytorycznym przez organ II instancji. Twierdzenie organu, że "decyzje w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi H., na skutek uchylenia przestały istnieć uważa za nietrafne, ponieważ nie obejmowały one działki 3805". W ten sposób pozbawiono go, jak twierdzi prawa do rozpatrzenia wniesionego odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Skarga jest niezasadna.
SKO kontrolowaną decyzją prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.
Prowadzenie postępowania scaleniowego wyłącznie co do działki skarżącego nr 3805 było wynikiem decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]. Decyzja ta została prawomocnie uchylona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 53/15, zaś NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1736/15 oddalił skargę kasacyjną od w/w wyroku. NSA przesądził – art. 153 P.p.s.a. – "że decyzja o scaleniu gruntów ma charakter aktu rzeczowego, który rozstrzyga status całego terenu objętego scaleniem, a nie poszczególnych działek ewidencyjnych. Niedopuszczalne, a dodatkowo sprzeczne z logiką jest uchylenie takiej decyzji w części odnoszącej się do wybranych działek ewidencyjnych. Konieczne jest również łączne rozpatrywanie w postępowaniu odwoławczym sprawy zatwierdzenia scalenia i wymiany gruntów na podstawie wszystkich wniesionych w terminie odwołań".
W międzyczasie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2017 roku nr [...] ponownie rozpoznało odwołania uczestników scalenia od decyzji Starosty z dnia [...] marca 2013 roku nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi H.. W tym postępowaniu rozpoznane zostało również odwołanie W. D., gdzie rozstrzygnięcie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście [...].
Rację ma SKO przyjmując, że uchylenie decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. i wydanie przezeń decyzji z dnia [...] października 2017 r. oznacza, że bezprzedmiotowe stało się rozstrzygniecie odwołania od zaskarżonej decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2014 roku nr [...]w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi H. gm. [...] o ogólnym obszarze 0,8521 ha obejmującym działkę 3805 zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie oraz w rejestrze szacunku porównawczego - pozostawiając bez zmian konfigurację, powierzchnie i wartość działki nr 3805 o pow. 0,8521 ha.
Oczywistym jest, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzja ta nie narusza praw skarżącego, gdyż sprawa scalenia gruntów wsi H. w całości rozpocznie się na nowo.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło