I OSK 1773/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-28
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Tamara Dziełakowska, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymierzeniu opłaty rocznej za zarząd nieruchomością, która nie nawiązuje w sposób wyraźny do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, może stanowić samodzielny dowód istnienia tego prawa w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa?Ratio decidendi
Decyzja o wymierzeniu opłaty rocznej za zarząd nieruchomością nie może stanowić samodzielnego dowodu istnienia prawa zarządu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, chyba że jest wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. W przypadku braku takiego nawiązania, dokument ten stanowi dowód jedynie na okoliczność wysokości wymierzonej opłaty, a nie na istnienie samego prawa zarządu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, powołując się na jego zarząd w dniu 5 grudnia 1990 r. Dowodem zarządu była decyzja zobowiązująca do uiszczania opłaty rocznej. Wcześniejsze decyzje komunalizacyjne stwierdziły nabycie gruntu przez gminę. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły stwierdzenia nabycia prawa, uznając, że decyzja opłatowa nie dowodzi istnienia zarządu, a prawomocna decyzja komunalizacyjna wyklucza odmienne ustalenie. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [..] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 836/17 w sprawie ze skargi [..] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [..] lipca 2017 r. nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 lutego 2018r. sygn. akt II SA/Wr 836/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] S.A. z/s w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2017 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego gruntu, oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Skarżący powołując art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.; dalej "u.g.n.") wniósł o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego określonego gruntu, który miał pozostawać w jego zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Jako dowód przysługiwania mu zarządu powołał decyzję zobowiązującą do uiszczania opłaty rocznej z tytułu zarządu (użytkowania) tego gruntu "bez uregulowania stanu prawnego". Wzmianka ta zastępowała zawarte w druku decyzji wymaganie wskazania decyzji przekazującej grunt. Według wypisu z rejestru gruntów skarżący był i jest władającym.
Prawomocnymi (wyrok I SA/Wa 948/06) decyzjami Wojewoda i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła nabycie powyższego gruntu z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (Dz.U. Nr 32, poz. 191).
W niniejszej sprawie w pierwszej instancji wydano decyzję odmowną, a w skutek wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr SKO [...] utrzymało ją w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi [...] S.A., powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że skoro przesłanką komunalizacji gruntu było nieposiadanie przez skarżącego zarządu, to prawomocna decyzja komunalizacyjna wyklucza odmienne ustalenie w tym zakresie w postępowaniu uwłaszczeniowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka [...] S.A. zaskarżając wyrok w całości i - na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - zarzuciła mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
a) art. 200 ust. 1 u.g.n., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż zakończone prawomocnie postępowanie komunalizacyjne stanowi przeszkodę do stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 roku przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu, pomimo że przedstawione przez Spółkę dowody w sprawie stanowiły wystarczającą podstawę uwłaszczenia;
b) § 4 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., nr 23, poz. 120), dalej jako "Rozporządzenie", poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż decyzja zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego [...] z dnia 25 lipca 1988 r. znak [...] (dalej jako "Decyzja opłatowa") nie stanowi dokumentu potwierdzającego zarząd [...] co do gruntu będącego przedmiotem niniejszego postępowania;
c) § 4 ust. 3 Rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wobec nieposiadania, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, przez Decyzję opłatową charakteru dokumentu przesądzającego zarząd [...] co do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania jak również wobec istnienia w obrocie prawnym prawomocnej decyzji komunalizacyjnej co do gruntu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, dalsze postępowanie dowodowe w przedmiocie posiadania przez [...] zarządu byłoby bezzasadne;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zasadnicze wadliwości motywacyjne zaskarżonego wyroku - polegające na sformułowaniu tylko ogólnych stwierdzeń o braku podstaw do stwierdzenia uwłaszczenia wobec skomunalizowania gruntu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, bez szczegółowego ustosunkowania się do meritum sprawy, z zaniechaniem wymaganego wnikliwego odniesienia się do jej istoty, w szczególności założenie o priori, że wydanie decyzji komunalizacyjnej niweluje możliwość uwłaszczenia się przez [...] co do tego samego gruntu, a prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez [...] zarządu jest zbyteczne i niedopuszczalne;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku głównego zarzutu skargi, brak rozpoznania tego zarzutu oraz w konsekwencji brak rozpoznania istoty sprawy, a tym samym zaniechanie przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem tj. brak merytorycznego rozpoznania zarzutu naruszenia art. 200 ust. 1 ugn oraz § 4 ust. 1 pkt 6 i § 4 ust. 3 Rozporządzenia co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż po przeprowadzeniu wnikliwej i pełnej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznałby istotę zarzutu naruszenia ww. przepisu u.g.n. i Rozporządzenia, a w konsekwencji mogłoby dojść do uznania, że organy administracji publicznej niesłusznie nie zakwalifikowały decyzji opłatowej za dowód posiadania przez [...] gruntu będącego przedmiotem niniejszego postępowania w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. a tym samym, niesłusznie stwierdziły, iż nie doszło do uwłaszczenia w oparciu o art. 200 ust. 1 u.g.n.;
c) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach i zignorowanie w skarżonym wyroku podnoszonych w skardze zarzutów.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi na rozprawie i o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.
Pismem z dnia 4 maja 2018 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach: naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w jej granicach i zignorowanie w skarżonym wyroku podnoszonych w skardze zarzutów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, że Sąd I instancji, co prawda nie odnosił się szczegółowo do każdego z zarzutów skargi, jednakże istota sprawy została w pełni rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił z jakich przyczyn i na jakiej podstawie uznał, że w dacie 5 grudnia 1990 r. [...] S.A. nie przysługiwało prawo zarządu sporną nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych przyjął, że decyzja opłatowa, która nie nawiązuje w sposób wyraźny do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu nie stanowi dowodu o istnieniu tego prawa. Do naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie. Fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę (zamiast ją uwzględnić jak żądał tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił temu przepisowi. To, że Sąd I instancji przyjął ustalenia organów administracyjnych, a w konsekwencji ich rozstrzygnięcia za prawidłowe i tym samym nie uwzględnił zarzutów skarżącego nie oznacza, iż naruszył powyższy przepis.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej zaś sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Z uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wynika jaki stan faktyczny został uznany za podstawę rozstrzygnięcia i jakimi przesłankami kierował się Sąd oddalając skargę. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślenia wymaga, iż za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, czy procesowego. Również fakt reprezentowania odmiennego poglądu prawnego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że są one niezasadne.
Podstawy materialnoprawne zarzutów odnoszone są do art. 200 ust.1 u.g.n. oraz przepis § 4 ust.1 pkt 6 i ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu.
Zwrócić należy uwagę, że decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym o stwierdzenie nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego jest jednym z dowodów na podstawie, których dokonuje się stwierdzenia prawa do zarządu, co wynika z § 4 ust.1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 marca 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny analizując w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. w sprawie o sygn. akt U 6/99 przepis § 6 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Innymi słowy, dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna na podstawie, której zostało ustanowione prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 wskazał, iż pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych.
Tożsamy pogląd, iż: decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu (w sytuacji, gdy nie ma decyzji o przekazaniu w zarząd lub decyzji o przekazaniu w użytkowanie, wydanych przed dniem 1 sierpnia 1985 r., dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania jedynie wtedy, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione prawo użytkowania, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu) - jest dominujący w orzecznictwie sadowoadministracyjnym (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z 4 lipca 2018r., II SA/Gl 274/18z 30 września 2016r., II SA/Gl 637/16; z 7 stycznia 2016r., II SA/Gl 836/15; wyroki WSA w Krakowie: z 17 lipca 2013r., II SA/Kr 560/13; z 15 marca 2013r., II SA/Kr 97/13; z 5 października 2015r., II SA/Kr 801/15; wyroki NSA: z 26 kwietnia 2012 r., I OSK 651/11, z 10 września 2014r., sygn. akt I OSK 204/13; z 30 czerwca 2015 r., z 26 kwietnia 2017r.,I OSK 1764/15, I OSK 2469/13, z 17 stycznia 2019 r., I OSK 130/17, z 16 lipca 2019r., I OSK 2385/17).
Skoro strona skarżąca kasacyjnie na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawiła jedynie decyzję z 25 lipca 1988r. dotyczącą wymierzenia opłaty rocznej za zarząd przedmiotową nieruchomością, to należało rozstrzygnąć, czy decyzja ta wskazuje jednoznacznie tytuł wnoszenia opłaty, tj. czy przywołuje ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiony przez stronę skarżącą kasacyjnie dokument nie wskazuje, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, na istnienie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości, co zasadnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organy administracyjne. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę jego stwierdzenia wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Oznacza to, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1764/15). Dodać należy, że nie można podzielić poglądu strony skarżącej kasacyjnie, że z decyzji opłatowej wynika, iż [...] S.A. przysługiwało prawo zarządu nieruchomością. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi prowadzonego na wniosek strony lub z urzędu stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Należy podkreślić, że postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sformalizowanym i różni się od postępowania przed organami administracji również w zakresie ustawowych zasad rządzących postępowaniem. Zgodnie z art. 244 § 1 i 2 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, a przepisy te stosuje się odpowiedni do dokumentów urzędowych sporządzonych przez podmioty inne niż wyżej wymienione, w zakresie zleconych im przez ustawę zadań z dziedziny administracji publicznej (por. uchwała NSA z 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16). Z powyższego wynika więc, że dokumenty mogą być dowodami wyłącznie na to, co zostało w nich urzędowo zaświadczone i dlatego przedstawiona decyzja o wymiarze opłaty z tytułu zarządu nie może być dowodem na istnienie prawa, ale na okoliczność wysokości wymierzonej opłaty. Decyzja dotycząca wymierzenia opłaty z tytułu zarządu, w której brak jest jakiegokolwiek nawiązania do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu nie może być wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie jedynym i wyłącznym dowodem w oparciu, o który istnienie tego prawa zostanie udowodnione.
W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego istniejąca decyzja o ustaleniu opłat nie jest wystarczającym dowodem przesądzającym o istnieniu prawa zarządu do nieruchomości w rozumieniu § 4 ust 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. Tym samym prawidłowo w sprawie stwierdzono, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. nie została spełniona przesłanka uwłaszczenia przewidziana w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie jest wystarczającą przesłanką dla wydania decyzji na podstawie art. 200 ust 1 u.g.n., faktyczne władztwo nad nieruchomością, skoro treść powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje na konieczność wykazania zarządu na podstawie konkretnego dokumentu wymienionego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (zob. wyrok NSA z 8 lutego 2018r., sygn. akt I OSK 1912/17). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwale NSA z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa [...] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.)".
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji § 4 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. poprzez jego błędną wykładnię, gdyż nie dokonywał on wykładni tego przepisu. Treść tego przepisu jest stosunkowo jasna i niewymagająca wykładni. Jednak, co należy podkreślić, strona skarżąca ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowoadministracyjnym nie powoływała się dodatkowo na dowody wynikające z zeznań świadków lub oświadczeń stron, o których to mowa w powołanym wyżej przepisie, jak również nie wskazywała wcześniej na potrzebę i możliwość przeprowadzenia tych środków dowodowych na okoliczność stwierdzenia prawa zarządu do nieruchomości.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło