III OSK 1536/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-23
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Małgorzata Masternak-Kubiak, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna zawarta przez spółkę akcyjną, w której Skarb Państwa ma udziały, stanowi informację publiczną, jeśli nie wykazano, że służy ona wykonaniu zadania publicznego lub jest związana z dysponowaniem majątkiem publicznym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umowa cywilnoprawna zawarta przez spółkę akcyjną, nawet jeśli Skarb Państwa posiada w niej udziały, nie stanowi informacji publicznej, jeśli wnioskodawca nie wykazał, że umowa ta służy wykonaniu zadania publicznego lub jest związana z dysponowaniem majątkiem publicznym. W takiej sytuacji organ nie może być uznany za bezczynny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.Stan faktyczny
K.B. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący współpracy P. S.A. z inną spółką, w tym zakresu umowy i kwot przeznaczonych na współpracę. P. S.A. odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za wewnętrzne i niebędące informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.B. na bezczynność organu. K.B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od K.B. na rzecz P. S.A. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Protokolant: sekretarz sądowy Olga Wrońska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 87/19 w sprawie ze skargi K.B. na bezczynność P. S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.B. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt: II SAB/Wa 87/19 oddalił skargę K.B. na bezczynność P. S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok te zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
K.B. skierował do Prezesa P. S.A. (dalej: Spółka, organ) pismo z dnia 14 grudnia 2018 r., w którym powołując się m.in. na unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnosił o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) Kiedy podjęta została decyzja o nawiązaniu współpracy ze spółką A.?
2) Jaki jest zakres umowy?
3) Jaka kwota przeznaczana jest na realizację wspomnianej współpracy ze spółką A.?
Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. organ wyjaśnił, iż informacje objęte wnioskiem mają charakter wewnętrzny, organizacyjno-techniczny i pozostają bez wpływu na wykonywanie przez Spółkę zadań władzy publicznej i tym samym na politykę energetyczną państwa, a zatem żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej: u.d.i.p.
Spółka wskazała, że jej działalność to z jednej strony działalność przedsiębiorstwa energetycznego realizującego zadania publiczne w sferze polityki energetycznej państwa, z drugiej zaś to działalność przedsiębiorstwa w formie spółki akcyjnej, funkcjonującego w obrocie gospodarczym na tożsamych zasadach z innymi przedsiębiorcami. O ile zatem informacje dotyczące działalności Spółki związanej z wykonywaniem przez nią zadań publicznych posiadają status informacji publicznej, o tyle informacje dotyczące zakresu umów i kwot przeznaczanych na reklamę, promocję, edukację, usługi marketingowe nie dotykają sfery spraw publicznych, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa.
W ocenie Spółki materia umów cywilnoprawnych zawieranych przez spółkę prawa handlowego, co do zasady, pozostaje poza przedmiotowym zakresem działania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero wykazanie, że umowa taka służy czy ma na celu wykonanie zadania publicznego lub jest związana bądź odnosi się do dysponowania majątkiem publicznym, dawałoby jej przymiot "publicznej", a tym samym i prawo do jej uzyskania.
Zdaniem Spółki fakt, że Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym nie przesądza o tym, że majątek Spółki jest majątkiem publicznym. Spółka akcyjna jako odrębna i samodzielna osoba prawna posiada własny majątek, w którym akcjonariusze nie mają własnego udziału. Akcjonariusze Spółki nie mogą też rozporządzać tym majątkiem, a zatem nie jest on majątkiem akcjonariuszy, a co za tym idzie także Skarbu Państwa.
Wnioskodawca wywiódł skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się zobowiązania Spółki do rozpoznania wniosku i udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, stwierdzenia, że Spółka dopuściła się w tej sprawie bezczynności, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz dopuszczenia dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów na okoliczność treści wniosku oraz tego, że Spółka nie udzieliła wyczerpującej odpowiedzi na pytania w nim zawarte, a także że większość jej akcji należy do Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a Spółka, jako przedsiębiorstwo energetyczne, zdefiniowane w art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, wykonuje określone zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Spółka jest także podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, co do zasady jest zatem zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej.
Sąd podzielił argumentację Spółki, iż jej działalność to z jednej strony działalność przedsiębiorstwa energetycznego realizującego zadania publiczne w sferze polityki energetycznej państwa, z drugiej zaś działalność przedsiębiorstwa prowadzonego w formie spółki akcyjnej, funkcjonującego w obrocie gospodarczym na zasadach tożsamych z innymi przedsiębiorstwami. O ile zatem informacje dotyczące działalności Spółki związanej z wykonywaniem przez nią zadań publicznych posiadają status informacji publicznej, o tyle informacje dotyczące umów cywilnoprawnych zwieranych przez spółkę prawa handlowego, co do zasady, pozostają poza przedmiotowym zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej, chyba, że wnioskodawca wykaże, że umowa taka służy, czy ma na celu wykonywanie zadania publicznego lub jest związana, bądź odnosi się do dysponowania majątkiem publicznym. Skoro w niniejszej sprawie wnioskodawca powyższego nie wykazał, Sąd uznał, że żądane informacje nie dotykają sfery spraw publicznych, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa. Wyłącznie sugestia skarżącego, wskazująca na prawdopodobieństwo transferu środków państwowej spółki, nie jest w ocenie Sądu wykazaniem, że umowa taka służy czy ma na celu wykonywanie zadania publicznego lub jest związana, bądź odnosi się do dysponowania majątkiem publicznym.
Sąd uznał, że żądane informacje nie są zatem informacjami publicznymi podlegającymi udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. Dodatkowo Sąd zaaprobował stanowisko Spółki, że nie dysponuje ona mieniem publicznym i w związku z tym nie jest obowiązana do udostępnienia informacji na jej temat. W związku z powyższym Sąd uznał, że w sytuacji, kiedy żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie można adresatowi wniosku zarzucić bezczynności polegającej na jej nieudzieleniu i skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.B. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zarzucając:
- naruszenie przepisu ustawy materialnej, tj. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że odpowiedź na pytania: kiedy Spółka podjęła decyzję o nawiązaniu współpracy ze Spółką A., jaki jest zakres umowy, jaka kwota została przeznaczona na współpracę z tą spółką – nie stanowi informacji publicznych, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzi do wniosku odwrotnego,
- naruszenie przepisu ustawy materialnej, tj. art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że odpowiedź na pytania: kiedy Spółka podjęła decyzję o nawiązaniu współpracy ze Spółką A., jaki jest zakres umowy, jaka kwota została przeznaczona na współpracę z tą spółką – nie stanowi informacji publicznych, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisu prowadzi do wniosku odwrotnego.
W lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie IV SAB/Gl 198/18, konstatując, że Sąd ten dokonał prawidłowej wykładni przepisów u.d.i.p., a podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1, to m.in. osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorząd terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wskazując, że argumentacja skargi kasacyjnej jest oparta o fragment uzasadnienia nieprawomocnego wyroku oraz wytykając wady konstrukcyjne skargi kasacyjnej, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zgodnie z zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej z dnia 11 kwietnia 2022 r. poinformowano strony o zmianie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.) oraz o wynikających z tej zmiany zasadach rozpoznawania spraw, zwracając się o udzielenie informacji, czy strony wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz czy posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalne przy użyciu informatycznej aplikacji.
Pismem z dnia 17 maja 2022 r. organ nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, oświadczając, że posiada możliwości techniczne uczestnictwa w rozprawie zdalnej.
Pismem z dnia 16 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie przedstawił dodatkowe wyjaśnienia na piśmie, zaś na wezwanie Sądu z dnia 25 maja 2022 r. oświadczył, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i posiada możliwości techniczne uczestnictwa w rozprawie zdalnej.
Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej wyznaczyła w niniejszej sprawie rozprawę zdalną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W związku ze sformułowanymi zarzutami oraz konstrukcją uzasadnienia skargi kasacyjnej konieczne jest przypomnienie, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny jednak tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego, przy czym naruszenia tego strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się jedynie w jednej z postaci naruszenia prawa materialnego, o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. w błędnej wykładni tego prawa. W związku z taką konstrukcją skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię nie jest tożsame z naruszeniem prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wykładnia prawa materialnego dotyczy wyłącznie sfery prawa a nie sfery faktów. Wykładnia to bowiem proces myślowy prowadzący do odkodowania z przepisów prawnych norm prawnych wraz z ich percepcją, a zatem – innymi słowy – proces zmierzający do ustalenia treści norm prawnych. Kwestia faktów (ustalonych i ocenionych w oparciu o normy postępowania) jest brana pod uwagę w kolejnym etapie stosowania prawa, tj. w procesie subsumcji, w którym badane jest czy określonych faktów dotyczy treść normy prawnej, a zatem czy norma ta ma do nich zastosowanie i jakie są konsekwencje tego zastosowania. Jeśli zatem strona skarżąca kasacyjnie podnosi wyłącznie zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, to argumentacja odnosząca się do ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego oraz nawiązująca do kwestii prawidłowości procesu subsumcji nie może być brana pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny, który związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując normę popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (lub nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15).
Uwagi powyższe są w realiach niniejszej sprawy niezbędne ze względu na konstrukcję skargi kasacyjnej oraz wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, co oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Podkreślenia także wymaga, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest jej niezbędnym elementem i powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie stawianych zarzutów. Wymóg ten wynika z treści art. 176 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; z 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sposób, w jakim została sporządzona skarga kasacyjna w niniejszej sprawie w bezpośredni sposób determinuje ocenę podniesionych zarzutów jako zarzutów nieskutecznych. Strona skarżąca kasacyjnie wskazuje bowiem na art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. zarzucając ich błędną wykładnię, nie odnosi się jednak ani w treści zarzutów ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do przyjętego przez Sąd rozumienia tych przepisów, a zwłaszcza nie kwestionuje wykładni pojęcia informacji publicznej. Nie wykazuje błędów w odczytaniu przez Sąd treści powyższych przepisów ani nie przedstawia prawidłowego – w jej przekonaniu – ich rozumienia. Wymogu tego nie spełnia zacytowanie treści wybranych przepisów u.d.i.p. oraz przytoczenie fragmentu uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego zapadłego w innej sprawie. W praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi jednak do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy wadliwość sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej może być zrekonstruowana w drodze analizy ich treści oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, na co zwracał uwagę NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjętej w pełnym składzie. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w realiach niniejszej sprawy w wyniku analizy treści podniesionych zarzutów doszedł do przekonania, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuca w istocie niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego będące następstwem jego błędnej wykładni i ustaleń w zakresie stanu faktycznego, skoro twierdzi, że treść konkretnego wniosku, tj. wniosku złożonego w niniejszej sprawie obejmującego trzy wyszczególnione w nim pytania dotyczy - wbrew stanowisku Sądu - informacji publicznej. Również jednak tak zrekonstruowane zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść skutku.
Skoro niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego to wadliwość procesu subsumcji, czyli wadliwość uznania, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa, to niewątpliwie niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego może być konsekwencją błędnej wykładni prawa materialnego bądź wadliwości ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego może mieć jednak miejsce również w przypadku prawidłowej wykładni prawa materialnego i trafności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Dzieje się tak wtedy, gdy mimo prawidłowej wykładni prawa materialnego i trafności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego wnioski wysnute z zestawienia tak ustalonej sfery prawa i sfery faktu są nieprawidłowe. W realiach niniejszej sprawy niewłaściwego zastosowania prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie upatruje jako konsekwencji jego błędnej wykładni (co wprost jest artykułowane w skardze kasacyjnej) i ustaleń w zakresie stanu faktycznego (co wynika z analizy treści zarzutów). Upatrywanie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego jako konsekwencji jego błędnej wykładni czyni tak zrekonstruowane zarzuty skargi kasacyjnej nieskutecznymi w związku z wyżej stwierdzoną nieskutecznością zarzutów błędnej wykładni przepisów u.d.i.p. wskazanych w skardze kasacyjnej. Z kolei upatrywanie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego jako konsekwencji ustaleń w zakresie stanu faktycznego wynika z twierdzenia o niewłaściwej ocenie treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku obejmującego trzy wyszczególnione w nim pytania, która w ocenie strony skarżącej uzasadniała jego zakwalifikowanie jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący kasacyjnie kwestionuje więc w istocie prawidłowość kwalifikacji i oceny przez Sąd I instancji treści wniosku z punktu widzenia jej podpadania pod zakres pojęcia informacji publicznej, a zatem kwestionuje prawidłowość oceny stanu faktycznego sprawy, którego istotnym elementem jest wniosek inicjujący postępowanie w sprawie.
W związku z powyższym należy przypomnieć, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść złożonego wniosku, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię nie mógł osiągnąć skutku, a zrekonstruowany zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie należy ocenić jako co najmniej przedwczesny, a przez to również nieskuteczny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051), a wniosek inicjujący postępowanie o udostępnienie informacji publicznej i podlegający ocenie w tym postępowaniu wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Skoro strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie wykładni przepisów prawa materialnego, nie podważyła też skutecznie (tj. w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania) okoliczności faktycznych sprawy, a ze skargi kasacyjnej wynika, że okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli sposobu zastosowania prawa materialnego przez Sąd I instancji obowiązany jest wziąć pod uwagę wykładnię prawa materialnego i stan faktyczny sprawy przyjęte przez Sąd I instancji. Skoro zatem Sąd I instancji przyjął, że w stanie faktycznym sprawy złożono wniosek, który nie dotyczył informacji publicznej, to stanowisko Sądu, według którego organowi nie można postawić zarzutu bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie zostało w jakikolwiek sposób skutecznie podważone w realiach niniejszej sprawy.
Niezależnie od tego oceniane zarzuty, aby mogły być skuteczną podstawą kasacyjną, powinny wskazywać na czym polegało naruszenie przepisów, do których się odwołują. Z tego powodu uzasadnienie skargi kasacyjnej ma wskazywać nie tylko na samo naruszenie, ale także winno przedstawiać poprawny sposób rozumienia i stosowania przepisów. Tego wymogu nie spełnia uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które sprowadza się do powołania fragmentu nieprawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz treści art. 6 ust. 1 pkt 1 i fragmentu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., opatrzonych lakonicznym wnioskiem, że skarga kasacyjna okazała się niezbędna. Jak już wskazywano wyżej, poprawne uzasadnienie skargi kasacyjnej jest istotnym warunkiem jej skuteczności. Rozpoznawana skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia tego wymogu. Samo przekonanie strony skarżącej kasacyjnie o niesłuszności rozstrzygnięcia, nie mogło stanowić uzasadnienia dodatkowo wadliwie postawionych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wobec wadliwie skonstruowanych zarzutów skargi kasacyjnej, co czyniło je zarzutami nieskutecznymi determinując oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej nie miał podstaw do wyrażenia stanowiska w kwestii trafności merytorycznego stanowiska Sądu I instancji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a., z uwzględnieniem przepisu § 14 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło