III SA/Wa 2622/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. i 2012 r. oddala skargę 1. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") orzekł o odpowiedzialności L. N. (dalej: "Skarżący"), jako byłego członka zarządu, za zaległości "N." sp. z o.o. (dalej "Spółka’) z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. solidarnie z pozostałymi członkami zarządu, tj. J. T. za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r. oraz M. K. F. P. za okres od czerwca 2012 r. do października 2012 r. 2. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Decyzji Prezesa Zarządu PFRON zrzucił przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Ponadto wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 229 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., dalej: "O.p.") dodatkowego postępowania dowodowego lub zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję, obejmującego następujące wnioski dowodowe: - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: E. S., M. M., R. Z. i D. Ł. – na okoliczność wewnętrznego podziału organizacyjnego Spółki, podziału obowiązków pomiędzy członków zarządu Spółki, jej stanu finansowego, zakresu decyzyjności Skarżącego w przedmiocie finansów Spółki, zadań realizowanych przez Skarżącego w toku współpracy ze Spółką oraz na okoliczność terminowości złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; P. W. – na okoliczność prowadzonego postępowania upadłościowego, jego efektywności i czasu trwania, przyczyn braku spłaty przedmiotowych należności oraz na okoliczność stanu majątkowego Spółki w chwili ogłoszenia upadłości oraz w toku prowadzonego postępowania upadłościowego; - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu zeznań Skarżącego na okoliczność wewnętrznego podziału organizacyjnego Spółki, podziału obowiązków pomiędzy członków zarządu Spółki, jej stanu finansowego, zakresu decyzyjności Skarżącego w toku współpracy ze Spółką oraz na okoliczność przyczyn i terminowości złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki; - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność daty zaprzestania regulowania przez Spółkę bieżących, wymagalnych zobowiązań, daty powstania stanu niewypłacalności Spółki, daty w której zarząd zobowiązany był do skierowania wniosku o ogłoszenie upadłości, wartości majątku w dacie aktualizacji obowiązku wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości oraz w dacie rzeczywistego skierowania przedmiotowego wniosku, tj. 29 września 2012 r., ustalenie momentu, w którym wartość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość majątku Spółki, oraz na okoliczność czy i w jakim stopniu organ uzyskałby zaspokojenie zaległości, gdyby postępowanie upadłościowe prowadzone było w formie układowej, a nie likwidacyjnej; - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do przedmiotowego odwołania na okoliczności w nim wskazane. 3. Decyzją z [...] września 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON. MRPiPS odniósł się w pierwszej kolejności do pozytywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, o których mowa w art. 116 O.p. Zdaniem organu odwoławczego, Prezes Zarządu PFRON prawidłowo ustalił zaległości Spółki, za które Skarżący ponosi odpowiedzialność, gdyż jako były członek zarządu pełnił tę funkcję w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań za okresy od grudnia 2011 r. do października 2012 r., co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci następujących dokumentów: uchwał Rady Nadzorczej Spółki nr 21/2011 z 21 września 2011 r., nr 26/2011 z 1 października 2011 r., nr 6/2012 z 25 czerwca 2012 r., nr 10/2012 z 25 czerwca 2012 r., odpisu pełnego z KRS, wniosku o ogłoszenie upadłości z 29 września 2012 r. MRPiPS wskazał, że prawidłowo wykazano też spełnienie drugiej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności członków zarządu Spółki, jaką jest bezskuteczność egzekucji przeciwko samej Spółce. MRPiPS podał, że postanowieniem z [...] października 2012 r. Sąd Rejonowy W. ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika. Pismem z 21 listopada 2012 r. Prezes Zarządu PFRON zgłosił wierzytelność w stosunku do Spółki, należącą do kategorii III w kwocie głównej 945.387,80 zł oraz w należnych od tej kwoty odsetkach w kwocie 86.611 zł m.in. za okres zobowiązań wskazany w zaskarżonej decyzji. Sąd Rejonowy [...] W. pismem z 15 listopada 2016 r. poinformował PFRON, że nie został on ujęty w ostatecznym planie podziału funduszów masy upadłości sporządzonym w postępowaniu upadłościowym. Sąd Rejonowy [...] W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec ww. Spółki. MRPiPS powołując się na orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny stwierdził, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Postępowanie upadłościowe stanowi więc w takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 O.p. Odnosząc się do przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., których wykazanie może wyłączyć odpowiedzialność członka zarządu spółki MRPiPS uznał, że Skarżący nie wykazał okoliczności umożliwiających wyłączenie jego odpowiedzialności. Przedstawione przez Skarżącego argumenty i dowody, w ocenie organu odwoławczego, nie zasługiwały na uwzględnienie. MRPiPS wskazał, że Spółka była zobowiązana do dokonywania obowiązkowych wpłat wobec PFRON i złożyła deklaracje DEK-1-0 za okres od grudnia 2011 r. do października 2012 r., lecz nie dokonała wpłaty na poczet należnych zobowiązań. Zatem Spółka nie wywiązała się z wymagalnych zobowiązań, co zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r (Dz. U. z 2015 r., poz. 233, dalej: "P.u.n.") powinno skutkować złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. od dnia w którym Spółka przestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania. W przedmiotowym przypadku podstawę do zgłoszenia wniosku stanowiło zaprzestanie regulowania należności wobec PFRON już za grudzień 2011 r. płatnej do dnia 20 stycznia 2012 r. W związku z powyższym, zdaniem MRPiPS, ww. wniosek powinien zostać złożony najpóźniej 3 lutego 2012 r. Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został skutecznie złożony dopiero 29 września 2012 r. i nie skutkował on zapewnieniem ochrony wierzycieli, jak również nie umożliwił nawet częściowego zabezpieczenia interesu PFRON. Organ odwoławczy zauważył, że z wyjaśnień M. K. F. P., złożonych w toku odrębnie prowadzonego postępowania ustalającego jego odpowiedzialność za zaległości Spółki (pismo z 28 maja 2018 r.) wynika, że sytuacja finansowa Spółki była trudna już przed czerwcem 2012 r., gdyż w czerwcu 2012 r. powołano nowy zarząd Spółki w celu podjęcia działań naprawczych. Jak wynika również z wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z 29 września 2012 r. Spółka posiadała wymagalne zobowiązania wobec innych wierzycieli publicznoprawnych (innych niż PFRON) i prywatnoprawnych na łączną kwotę 17,5 mln zł (pierwszy z zastawów został ustanowiony w maju 2012 r.). W związku z powyższym, MRPiPS uznał, że Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości "we właściwym czasie" stosownie do treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. W ocenie MRPiPS, w przedmiotowym postępowaniu Skarżący nie wykazał, że jako członek zarządu podjął działania zmierzające do zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Nie wykazano, że zgłoszono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, a także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez winy Skarżącego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że Skarżący nie wykazał również, że wystąpiły przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. tj., nie wykazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że to na byłym członku zarządu Spółki spoczywał obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 116 § 1 i 2 O.p. i przedstawienia dowodów, które uwolniłyby go z odpowiedzialności za zaległości ww. Spółki, czego nie uczynił. Podał, że dowody, które Skarżący przedstawił w toku postępowania pozostają bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do żądań Skarżącego dotyczących przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków i Skarżącego m.in. na okoliczność wewnętrznego podziału organizacyjnego w Spółce, jej stanu finansowego, MRPiPS zauważył, że każdy członek zarządu obowiązany jest kontrolować sytuację w Spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna. Natomiast brak podejmowania przez członka zarządu działań mających na celu zapewnienie mu rzeczywistego egzekwowania praw i realizacji obowiązków przypisanych mu z racji piastowanej funkcji, nie może stanowić okoliczności wyłączającej odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Odnosząc się do żądania Skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność m.in. ustalenia daty powstania niewypłacalności Spółki, MRPiPS stwierdził, że okoliczność powstania stanu niewypłacalności Spółki została stwierdzona innymi dowodami, dlatego też przeprowadzenie ww. dowodu było zbędne. Za niezasługujące na uwzględnienie uznano również argumenty Skarżącego przedstawione w piśmie z 26 października 2017 r., a dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania upadłościowego przez syndyka. MRPiPS wskazał, że pozostają one bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, gdyż organy podatkowe nie są władne oceniać prawidłowości prowadzonego postępowania upadłościowego. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku Skarżącego i nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., z uwagi na toczące się postępowanie sądowe w przedmiocie decyzji ZUS dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek przez Spółkę. Zdaniem MRPiPS, nie można uznać, że rozstrzygnięcie powyższej sprawy stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu. 4. Nie zgadzając się z ww. decyzją Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie: - art. 229 O.p., poprzez jego niezastosowanie, co uniemożliwiło wykazanie istnienia przesłanki egzoneracyjnej, wyłączającej odpowiedzialność Skarżącego jako członka zarządu Spółki poprzez uznanie, że Skarżący nie wykazał okoliczności umożliwiających wyłączenie jego odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 § 1 O.p., a przedstawione przez niego argumenty i dowody nie zasługują na uwzględnienie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 116 O.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowym stanie faktycznym ziściła się przesłanka niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie oraz niewykazanie przez Skarżącego, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jego winy, jak również brak wskazania przez Skarżącego mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, podczas, gdy Skarżący przedstawił dowody z dokumentów jak również złożył wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z innych źródeł (przesłuchanie świadków, w tym Skarżącego oraz syndyka, opinia biegłego rewidenta) na wskazane okoliczności, które to dowody nie zostały dopuszczone, co pozbawiło Skarżącego możliwości skutecznej obrony swych praw, co bezpośrednio wpływa na jego odpowiedzialność w niniejszej sprawie; - art. 21 ust. 1 w zw. art. 11 ust. 1 P.u.n., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że terminem właściwym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest termin liczony od powstania zaległości wobec PFRON, podczas, gdy na datę przyjętą przez PFRON, tj. 3 lutego 2018 r., nie została wykazana przez organ niewypłacalność Spółki względem innych wierzycieli; - art. 187 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie udowodniony innymi dowodami, co w konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, nie wymaga przeprowadzenia postępowania uzupełniającego; - art. 188 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że okoliczności powstania stanu niewypłacalności Spółki zostały stwierdzone innymi dowodami przeprowadzonymi w niniejszej sprawie, w związku z czym żądanie Skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi nie zasługują na uwzględnienie; - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że rozstrzygniecie sprawy toczącej się przed Sądem w przedmiocie zaskarżenia decyzji ZUS dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na rzecz Spółki nie można uznać za zagadnienie wstępne, w związku z czym postępowanie toczące się przed MRPiPS nie uległo zawieszeniu. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zmianę decyzji Prezesa Zarządu PFRON i orzeczenie, że Skarżący nie ponosi odpowiedzialności jako były członek zarządu za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków: - A. K. - Dyrektora Pionu Zakupów O. S.A., T. K. - Dyrektora Pionu Inwestycji O. S.A., P. J. - Dyrektora Pionu Technicznego O. S.A., A. D. - Dyrektora Departamentu Współpracy z Firmami Partnerskimi O. S.A.: wszystkich na okoliczność posiadania w rozpatrywanym w niniejszym postępowaniu okresie przez Spółkę wolumenu zadań/prac inwestycyjnych od O. S.A. na szacowaną wartość ok. 20.000.000 zł; - S. K. - Przewodniczącego Rady Nadzorczej Spółki, I. P. - Prezesa Spółki A. Sp. z o. o.; D. L. - dyrektora Biura Zarządu Spółki: wszystkich na okoliczność prowadzonych w rozpatrywanym w niniejszym postępowaniu okresie rozmów z potencjalnymi inwestorem Spółki – A. Sp. z o. o. oraz na okoliczność przekazania ww. Spółce wszystkich danych finansowych oraz wyników z parametrów osiąganych w utrzymaniu sieci O. S.A. 5. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 6. Na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wskazane w skardze wnioski dowodowe. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów wyjaśniając, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: 7.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 7.2. W niniejszej sprawie istotę sporu stanowi zasadność orzeczenia, na podstawie art. 116 O.p., o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2011 r. do października 2012 r. 7.3. Przypomnieć w związku z tym należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, ze zm.). Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON. Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.). Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p. 7.4. Mając na uwadze okresy, za które przeniesiono na Skarżącego odpowiedzialność odnieść należało się do kwestii przedawnienia. W pierwszej kolejności należało zbadać, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w stosunku do dłużnika głównego, czyli do Spółki. Nie budzi bowiem wątpliwości że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osoby trzecie. Organy podatkowe niezależnie od artykuł 118 O.p., mogą orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania podatnika będącego dłużnikiem głównym. Na gruncie rozpoznawanej sprawy do takiego przedawniania nie doszło, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 3 O.p. Zgodnie bowiem z art. 70 § 3 O.p., bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego. Jak wynika natomiast z akt sprawy postanowieniem z [...] października 2012 r. Sąd Rejonowy [...] W. ogłosił upadłość Spółki obejmującą likwidację majątku dłużnika. Z kolei postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec ww. Spółki (postanowienie to uprawomocniło się 24 stycznia 2017 r.). Niezależnie od powyższego, wydanie decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON nastąpiło [...] grudnia 2017 r., tj. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. Z tych względów prawo do orzekania przez Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za powstałe zaległości z tytułu wpłat na PFRON nie uległo przedawnieniu. Z punktu widzenia przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność członka zarządu nie ma natomiast znaczenia kiedy została wydana decyzja organu odwoławczego. W tym zakresie istotne jest bowiem, aby to organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 116 O.p. w terminie wskazanym w art. 118 § 1 tej ustawy. Organ odwoławczy, po upływie tego terminu, nie może wprawdzie już zwiększyć zobowiązania ustalonego decyzją, od której wniesiono odwołanie. Może natomiast, po tym terminie, zredukować wysokość orzeczonego zobowiązania lub utrzymać wspomnianą decyzję w mocy (por. wyroki NSA z 25 stycznia 2017 r., I FSK 1877/16; z 19 sierpnia 2016 r., I FSK 1385/14). 7.5. Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego. Skarżący pełnił funkcję w zarządzie Spółki w okresie od 21 września 2011 r. do 10 kwietnia 2017 r. (od 21.09.2011 r. do 25.06.2012 r. pełnił funkcje wiceprezesa, od 25.06.2012 r. do 10.04.2017 r. pełnił funkcję członka zarządu). Powyższe znajduje potwierdzenie w znajdujących się w aktach sprawy uchwałach rady nadzorczej Spółki oraz odpisie pełnym z KRS (zob. k. 534-549 akt admin). Spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki. Bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r. nr 2, poz.19, z której wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu). W związku z powyższym przypomnienia wymaga, że wobec Spółki toczyło się postępowanie upadłościowe z wniosku członków zarządu Spółki. Po wszczęciu postępowania upadłościowego (pismem z 21 listopada 2012 r.) Prezes Zarządu PFRON zgłosił swoją wierzytelność do masy upadłości na kwotę 945.387,80 zł. Sąd Rejonowy [...]. W. pismem z 15 listopada 2016 r. poinformował PFRON, że nie został on ujęty w ostatecznym planie podziału funduszów masy upadłości sporządzonym w postępowaniu upadłościowym, a następnie postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego wobec Spółki. W tej sytuacji nie zostały zaspokojone wierzytelności PFRON. W kontekście powyższych ustaleń, wskazać trzeba, że upadłość jest również egzekucją, którą prowadzi się wobec całego majątku upadłego dłużnika celem przymusowego, ale wspólnego i w zasadzie równego (poprzez proporcjonalny podział uzyskanych z masy upadłości środków) zaspokojenia wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili w sposób prawidłowy swój udział w tym postępowaniu. Dlatego też określa się ją jako egzekucję uniwersalną lub generalną w odróżnieniu od egzekucji singularnej prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego albo ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 77/13). W innym orzeczeniu NSA, wyrażono pogląd, który skład orzekający także podziela, że obiektywnie istniejące przeszkody uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec spółki kapitałowej, za której zaległości ma odpowiadać członek jej zarządu (były członek) dają dostateczną podstawę do tego, aby uznać iż zachodzi bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. (zob. wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 872/09, ONSAiWSA z 2012 r. nr 1 poz. 14). Skoro postępowanie upadłościowe prowadzone w stosunku do całego majątku Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych przez Prezesa Zarządu PFRON, to uznać należało, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Taką właśnie prawidłową konkluzję co do bezskuteczności egzekucji, bazującą na prawidłowo poczynionych ustaleniach, przedstawiono w zaskarżonej decyzji. Dla oceny ziszczenia się powyższej przesłanki nie mają natomiast znaczenia podnoszone w skardze zarzuty dotyczące nieprawidłowości prowadzonego postępowania upadłościowego i likwidacyjnego, przewlekłości działań syndyka oraz zbycia majątku Spółki poniżej jego wartości. Ewentualne nieprawidłowości dotyczące działań syndyka w postępowaniu upadłościowym, nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. 7.6. Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii spornej w rozpoznanej sprawie, a więc zagadnienia dotyczącego oceny terminowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, stwierdzić należało, że organy prawidłowo przyjęły, że wniosek w tym przedmiocie, złożony 29 września 2012 r., był spóźniony. Formułując powyższą ocenę, także z uwagi na zarzuty skargi, należało odwołać się do treści art. 11 i art. 21 oraz do art. 10 P.u.n. Zgodnie z art. 10 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym na dzień zaistnienia stanu niewypłacalności, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie natomiast do art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Z powyższego wynika, że w art. 11 P.u.n. ustawodawca przewidział dwie niezależne przesłanki ogłoszenia upadłości dłużnika będącego osobą prawną tj.: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań (ust. 1) oraz sytuację, w której zobowiązania dłużnika przekraczają jego majątek (ust. 2). Wystąpienie którejkolwiek z nich obliguje członka zarządu do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki (o czym szerzej także w dalszej części niniejszego uzasadnienia). W myśl art. 21 ust. 1 P.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. 7.7. W ocenie Sądu, w przypadku Spółki niewątpliwą przesłankę do złożenia wniosku o upadłość stanowiło zaprzestanie uiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Jak wynika z akt sprawy Spółka nie uiszczała wpłat na PFRON począwszy od grudnia 2011 r. Ponadto, jak wynika chociażby z wniosku o ogłoszenie upadłości Spółka posiadała znaczące (milionowe) zaległości w stosunku do organów podatkowych, ZUS i innych wierzycieli. Przy czym jak zasadnie argumentuje Skarżący – mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – nie można podzielić stanowiska organów, że czasem właściwym na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości był już 3 lutego 2012 r. W ocenie Sądu, termin ten przypadał przynajmniej miesiąc później, gdy Spółka zalegała z płatnościami z tytułu wpłat na PFRON co najmniej za dwa okresy rozliczeniowe. Oczywiście, jest wysoce prawdopodobne, że już na początku roku Skarżąca zalegała również z wpłatami do ZUS i US, co uzasadniłoby przyjęcie jako prawidłowej daty wskazanej przez organ, ale ponieważ organy nie wskazały w decyzjach okresów rozliczeniowych, których dotyczyły inne zaległości/zadłużenie Spółki i nie zebrały w tym zakresie wystarczającego materiału dowodowego, ustalając "czas właściwy" oprzeć się można było jedynie na informacjach o zaległościach we wpłatach na PFRON. W tym zakresie Sąd dostrzega braki w uzasadnieniu decyzji i zebranym materiale dowodowym. Przy czym kwestia dokładnego wskazania momentu, w którym należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie ma istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ nie budzi wątpliwości, że już w pierwszej połowie 2012 r. zaistniała przesłanka ogłoszenia upadłości przewidziana w art. 11 ust. 1 P.u.n., chociażby z uwagi na samo nieregulowanie wpłat na PFRON. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa też, że w sprawie mamy w istocie do czynienia z sytuacją, w której organ wykazał (udokumentował) niewykonywanie przez Spółkę zobowiązań jedynie na rzecz jednego wierzyciela – PFRON. Niemniej jednak, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1624/15 oraz z dnia 22 listopada 2017 r. I FSK 1138/16), które to stanowisko w pełni podziela także skład orzekający w rozpatrywanej sprawie, okoliczność istnienia tylko jednego wierzyciela nie ma znaczenia dla określenia istnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu spółki kapitałowej. Okoliczność taka nie pozbawiła Skarżącego możliwości złożenia takiego wniosku, natomiast ocena jego skuteczności stanowi odrębny problem badany w postępowaniu wszczętym takim wnioskiem. Zgodnie z poglądami piśmiennictwa, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 P.u.n. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42, a także orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z 6 października 2016 r., I FSK 2724/14). Podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku braku możliwości formalnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, z uwagi na to, że jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa nie można przyjąć, kierując się ogólnymi zasadami wynikającymi z norm Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa, że byli członkowie spółek, w których występuje jeden wierzyciel byliby w uprzywilejowanej sytuacji mogąc wykazywać, że w stosunku do nich dochodzi do zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. skoro zasadniczą podstawę upadłości stanowi trwałe zaprzestanie płacenia długów. Sytuacja taka będzie więc miała miejsce także wówczas, gdy dłużnik nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3336/18). Tym samym, jak zasadnie przyjęły organy w niniejszej sprawie, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony 29 września 2012 r. był wnioskiem spóźnionym. Podniesione w powyższym zakresie zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. 7.8. W tym miejscu Sąd zauważa, że skoro niezależną i wystarczającą przesłanką zgłoszenia wniosku o upadłość jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, to kwestia oceny, kiedy Spółka znalazła się w sytuacji, w której jej majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, nie jest już decydująca dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy te wszystkie okoliczności i te wszystkie wnioski dowodowe, które były wskazywane w toku postępowania oraz w skardze, a dotyczące działań naprawczych podejmowanych w Spółce i jej sytuacji finansowej. Przyczyna niewypłacalności, związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki i tego, czy i kiedy zobowiązania przekraczały jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań. Innymi słowy, skoro powstanie stanu niewypłacalności było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, czyli wiązało się z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n., to zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność spełnienia przesłanek powstania stanu niewypłacalności z art. 11 ust. 2 P.u.n. Ustalenia i oceny z tego zakresu, zdaniem Sądu, zostały dokonane zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny (art. 122, art. 188, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.). Tym samym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 229 O.p., a także odmowy przeprowadzenia przez organy dowodów z przesłuchania świadków, Skarżącego, syndyka, opinii biegłego rewidenta, na okoliczność m.in. ustalenia daty powstania niewypłacalności Spółki i jej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Skoro, jak już wskazywano, samodzielną i wystarczającą podstawą do złożeniu wniosku o upadłość było nieregulowanie zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, to okoliczności, które miałyby być wykazane za pomocą wniosków dowodowych wskazanych przez Skarżącego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych powstanie sytuacji, gdy dłużnik zaprzestał wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, nakłada obowiązek zgłoszenia w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości, nawet gdy dłużnik nie znajduje się w sytuacji takiej, że jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2013 r. sygn. akt III KK 117/12; OSNKW 2013/3/25). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 1211/12. Z punktu widzenia wystąpienia przesłanki zaprzestania płacenia długów nie ma znaczenia ani wartość i charakter zadłużenia (mogą to być zarówno zobowiązania publicznoprawne, jak i cywilnoprawne), ani też powód, dla którego dłużnik przestał płacić swoje zobowiązania. Nie ma tu znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy, a także to czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy tylko niektórych z nich. Podkreślić należy, że aby uwolnić się od odpowiedzialności wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony nie wtedy, gdy członek zarządu uznaje to za stosowne, nawet gdy widzi szansę na wyjście z zadłużenia, ale wtedy gdy taki obowiązek nakładają na dłużnika przepisy prawa. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że z jednej strony Skarżący jako argument przemawiający za brakiem podstaw do złożenia wniosku o upadłość wskazuje na dobrą kondycję finansową Spółki i podejmowane działania naprawcze. Z drugiej strony z jakiegoś powodu Spółka trwale nie uiszczała wymagalnych zobowiązań chociażby wobec PRON (łącznie na kwotę ok. 1 mln zł, wobec ZUS na ok. 7 mln zł, wobec US na ponad 2,5 mln.). Wskazać trzeba, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony dopiero po dziewięciomiesięcznym okresie niedokonywania wpłat na PFRON. Sąd zauważa jednocześnie, że oczywiście nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych, w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający Spółką takie ryzyko podejmują, to muszą czynić to ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji niemożność zaspokojenia długów przez Spółkę, to sami będą musieli ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. 7.9. Sąd wskazuje również, że przepis art. 116 § 2 O.p. w żaden sposób nie różnicuje odpowiedzialności członków zarządu na tych, którzy rzeczywiście zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Występujące w tym przepisie sformułowanie "pełnienie obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako zajmowanie stanowiska członka zarządu, posiadanie legitymacji do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Członek zarządu pozbawiony realnych możliwości wpływu na działania spółki powinien zrezygnować ze stanowiska. Dla zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Podział obowiązków między członkami zarządu Spółki nie może wpływać na uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Przesłanka pełnienia funkcji członka zarządu w rozumieniu art. 116 § 2 O.p. rozumiana jest formalnie. Przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają pełnienia tej funkcji od zakresu faktycznie wykonywanych czynności i nie pozwalają na wyinterpretowanie z nich, że członek zarządu, który faktycznie nie zajmował się prowadzeniem spółki lub nie posiadał wystarczających kwalifikacji nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Orzekanie o odpowiedzialności członków zarządu nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie stopnia ich zaangażowania w działalność spółki i przyczynienia się do powstania zaległości podatkowych. Odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia. W konsekwencji niezasadne są zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów na okoliczność wewnętrznego podziału organizacyjnego w Spółce. Osoba podejmująca się piastowania funkcji członka zarządu powinna zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających (obowiązek wykonywania powierzonych zadań), ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, co zostało jasno wyartykułowane w przepisach art. 201 § 1 i art. 208 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1577). 7.10. W ocenie Sądu, Skarżący nie spełnił również przesłanki przewidzianej w treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p., a mianowicie nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. 7.11. Niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez odmowę zawieszenia postępowania przez MRPiPS, z uwagi na postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w B. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości z tytułu składek ZUS. Jak prawidłowo wyjaśnił organ, rozstrzygnięcie powyższej sprawy przez SO w B. nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2315/13). Przyjmuje się przy tym, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości z tytułu składek ZUS nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Pomiędzy prowadzonym postępowaniem a wyrokiem, jaki zapadnie przed ww. sądem powszechnym, nie występuje bowiem zależność, która uniemożliwiała rozpatrzenie sprawy podatkowej i wydanie decyzji. Niewątpliwie w niniejszym postępowaniu organy uprawnione były do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy. 7.12. Uwzględniając całokształt przedstawionych racji, stwierdzić należało, że w realiach sprawy organy prawidłowo oceniły spełnienie przesłanek warunkujących orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. W tej sprawie – odmiennie niż przyjęto to w skardze – nie doszło do naruszenia art. 116 O.p. 7.13. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znajdując w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji także innych niż podniesione w skardze uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.