I GSK 2232/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. [...] Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 90/19 w sprawie ze skargi G. [...] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 grudnia 2018 r. nr 60/2018 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. [...] Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 30 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zez zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oddalił skargę G. [...] sp. z o. o. w B. na postanowienie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 4 grudnia 2018 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka zarzuciła naruszenie – kwalifikując go jako przepis prawa materialnego – art. 101 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 , poz. 735 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, art. 101 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że na zaskarżone postanowienie nie przysługiwało zażalenie, art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 97 § 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie i art. 98 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i akceptację braku zawieszenia postępowania przez organy z urzędu. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego w B., albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Skarga kasacyjna została wniesiona na wyrok Sądu I instancji, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę spółki G. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego ARMiR wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia strony na postanowienie o odmowie zawieszenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wywodzi, że wykładnia art. 101 § 3 kpa zaprezentowana przez Sąd I instancji jest błędna, gdyż w ocenie strony sformułowanie zawarte w wymienionym przepisie, mianowicie "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie" należy rozumieć w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania") Tym samym, zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenie skarżącej, iż WSA w Warszawie odrzucił skargę strony na przedmiotowe postanowienie, co w efekcie wynikowo skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 punkt 2 ppsa i w konsekwencji nieuzasadnionym odrzuceniem skargi należy uznać, za oczywistą omyłkę – gdyż nie odnosi się ono do treści zaskarżonego wyroku. Przechodząc do oceny zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że są one niezasadne. Istota sporu sprowadza się do tego, czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Katalog rozstrzygnięć (postanowień) zaskarżalnych w drodze zażalenia ma charakter pozytywny i w określonym momencie czasowym jest zawsze zamknięty (numerus clausus). Dla wniesienia zażalenia nie ma znaczenia ani wola podmiotu dotkniętego postanowieniem ani przekonanie organu o konieczności zapewnienia ochrony prawnej wyrażone w pouczeniu o prawie wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym podziela stanowisko wyrażone jednolicie i konsekwentnie w orzecznictwie, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie jest zaskarżalne (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 339/16, z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1542/16). Należy podkreślić, że na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprowadzono zmiany w treści art. 101 § 3 k.p.a. Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Ustawodawca spowodował zatem zmianę znaczenia zwrotu " w sprawie zawieszenia postępowania" poprzez dodanie do dotychczasowej treści przepisu wyrażenie "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" . Treść art. 101 § 3 k.p.a. należy więc odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Innymi słowy zwrot: " w sprawie zawieszenia postępowania" obejmuje jedynie zawieszenie postępowania (a nie jak przed zmianą , także odmowę zawieszenia postępowania) oraz podjęcie zawieszonego postępowania. Należy dodać, że za racjonalne należy uznać wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona z postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie zostaje bowiem pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż rozstrzygnięcie to może kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Tak też trafnie wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Skoro więc Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to słusznie Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że zażalenie na powyższe postanowienie jest niedopuszczalne, na podstawie art. 134 k.p.a. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżony wyrok WSA oddalający skargę na to postanowienie organu jest zgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.