II OZ 472/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 211/19 o odrzuceniu skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 211/19 odrzucił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2019 r. M. B. wniosła do sądu administracyjnego skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA w Łodzi z [...] marca 2019 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego egzemplarza oraz złożenie 28 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do uzupełnienia ww. braków doręczono na adres strony w dniu [...] marca 2019 r. W odpowiedzi skarżąca, w dniu [...] kwietnia 2019 r., nadesłała podpisany egzemplarz skargi oraz nadesłała 28 kopii skargi, które nie zostały własnoręcznie podpisane, czy też poświadczone za zgodność z oryginałem, a ponadto wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na skutek wniesionego przez skarżącą sprzeciwu Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt II SPP/Łd 63/19, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a." Sąd meriti odrzucił skargę, bowiem pomimo nadesłania żądanej liczby egzemplarzy odpisów skargi, nałożony na skarżącą obowiązek nie został wykonany prawidłowo, ponieważ odpisy te nie zostały podpisane bądź też poświadczone za zgodność z oryginałem, lecz widnieje na nich jedynie kopia podpisu skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca naruszenie art. 47 § 1 i 2 P.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie oraz przyjęcie, że skarżąca nie wykonała zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 28 odpisów skargi, podczas gdy skarżąca wykonała niniejsze zobowiązanie w wyznaczonym 7-dniowym terminie. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie przedmiotowej skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca podniosła, że jeżeli strona lub jej pełnomocnik, na wezwanie sądu – nadeśle kserokopie, choć nie poświadczone za ich zgodność, ale odpowiadające treści pisma strony, to odrzucenie tego pisma lub pozostawienie go bez rozpoznania nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia m.in. poprzez nadesłanie 28 odpisów skargi. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała wymaganą ilość kopii skargi, jednak nie zostały one ręcznie podpisane bądź też poświadczone za zgodność z oryginałem. W takim przypadku rozważenia wymagało, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji gdy skarżąca w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – składa wymaganą ilość odpisów skargi, jednak czyni to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich podpisania bądź też poświadczenia za zgodność z oryginałem. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II OZ 962/18, z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014 r., nr 3, poz. 39), odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. też postanowienia NSA z dnia: 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., sygn. II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., sygn. I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., sygn. II OZ 857/17, dostępne [w:] CBOSA). Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeżeli złożone odpisy skargi były zgodne w treści z oryginałem. Ewentualnie Przewodniczący mógł dokonać ponownego wezwania do złożenia podpisanych egzemplarzy odpisów skargi. W piśmiennictwie zwraca się bowiem uwagę na praktykę orzeczniczą, zgodnie z którą w pewnych sytuacjach występuje konieczność ponownego wezwania strony do usunięcia braków formalnych pisma (por. Metodyka pracy w sądach administracyjnych, red. R. Hauser, J. Drachal, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 255 i powołane tam orzecznictwo NSA). Inna ocena zaistniałej sytuacji, wobec opisanych wyżej wątpliwości, oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów za przedwczesne należało uznać wydane przez Sąd Wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.