VII SA/Wa 535/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi B. J., A. J., J. J. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej: k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), w wyniku rozpatrzenia odwołań B. J., A. J., J. K. i J. J. – O., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Wojewoda [...] wyjaśnił, że wnioskiem z 21 lipca 2017 r. J. K. wystąpiła o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych oraz 4 szamb szczelnych na działkach nr ew. [...] i [...] (powstałych w wyniku podziału działki nr ew. [...]) z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...], stosownie do art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji projektowej. W dniu 30 listopada 2017 r. inwestor złożył uzupełniony wniosek, który dodatkowo uzupełnił 14 stycznia 2018 r. Pismem z [...] marca 2018 r. zawiadomiono strony postępowania o zebranych dowodach i materiałach, a następnie decyzją z tego samego dnia, tj. [...] marca 2018 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 28 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla wskazanej wyżej inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych oraz 4 szamb szczelnych o pojemności 10 m³ każde. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wyjaśnił, że w toku analizy przedłożonej dokumentacji stwierdził, iż przedłożony projekt budowlany jest zgodny z warunkami i szczegółowymi zasadami zagospodarowania terenu określonymi w decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2012 r. nr [...] o warunkach zabudowy, przeniesioną na inwestora decyzją z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, a także wymaganiami ochrony środowiska. Przedłożony do wniosku projekt budowlany jest kompletny, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane, charakterystykę energetyczną budynku oraz został opracowany i adaptowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Inwestor wykazał również prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdzone na podstawie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem terminu złożyli B. J., A. J., J. K. i J. J. – O., zarzucając decyzji Prezydenta [...] naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda [...] pismem z [...] lipca 2018 r. wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie 7 października 2018 r. J. K. przedłożyła uzupełnioną dokumentację wraz z wyjaśnieniami. Wojewoda [...] pismem z [...] listopada 2018 r. zawiadomił strony o zebranym materiale dowodowym oraz możliwości składania uwag i wniosków w sprawie, a następnie wobec nieskorzystania przez strony z możliwością zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym wskazaną wyżej decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. Organ odwoławczy w jej uzasadnieniu wyjaśnił, że stosownie do art. 138 k.p.a. organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Z przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy zgromadzonego materiału dowodowego, jak i analizy dokumentacji projektowej wynika, iż projektowana inwestycja objęta decyzją Prezydenta [...] polega na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych oraz 4 szamb szczelnych o pojemności x=10 m³ każde na działkach nr ew. [...] i [...] w rejonie ul. [...] w [...]. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego określa jakie załączniki inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Są to między innymi: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym nadzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno - budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa wart. 20 ust. 1 pkt lb, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2017 r. poz. 1529) w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN". W przypadku spełnienia przez inwestora wszystkich wskazanych powyżej wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast w sytuacji stwierdzenia niezgodności planowanej inwestycji z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno - budowlanej nakłada w drodze postanowienia, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy, obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie tego terminu wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Możliwość wezwania inwestora do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym nie jest zarezerwowana wyłącznie dla organu I instancji. Organ odwoławczy może również skorzystać z tego uprawnienia, gdyż zgodnie z art. 50 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Wojewoda [...] z uwagi na braki, które wystąpiły w przesłanej dokumentacji projektowej, pismem z [...] lipca 2018 r. wezwał inwestora do ich uzupełnienia poprzez: 1. doprowadzenie części rysunkowej projektu architektoniczno - budowlanego do zgodności § 12 ust. 1 pkt 5 lit. a, b i c rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2012 r. poz. 462 ze zm.) poprzez przedłożenie zasadniczych elementów wyposażenia technicznego, ogólnobudowlanego, umożliwiającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym: schematów instalacji: wodociągowych, kanalizacyjnych, ogrzewczych, wentylacyjnych, chłodniczych, klimatyzacyjnych i gazowych; instalacji i urządzeń budowlanych: elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz instalacji piorunochronnych oraz instalacji i urządzeń budowlanych ochrony przeciwpożarowej określonych w przepisach odrębnych; 2. dołączenie oryginalnej bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2012 r. nr [...] o warunkach zabudowy oraz decyzji z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] przenoszącej ww. decyzję o warunkach zabudowy na rzecz inwestora; 3. wskazanie na projekcie zagospodarowania terenu, w którym miejscu zostaną zlokalizowane pojemniki na odpady stałe; 4. wyjaśnienie rozbieżności w zakresie kwestii dotyczących powierzchni zabudowy; 5. uwzględnienie w legendzie wszystkich elementów i oznaczeń znajdujących się na rysunku planu zagospodarowania terenu; 6. precyzyjne i czytelne wskazanie na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, które elementy są realizowane według odrębnego opracowania; 7. doprowadzenie projektu budowlanego do zgodności z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, stosownie bowiem do ww. przepisu wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu powinny być ponumerowane (egzemplarz II projektu budowlanego); 8. autoryzowanie wszystkich naniesionych w projekcie budowlanym zmian i wklejek, poprzez opatrzenie ich podpisem uprawnionego projektanta i datą; 9. w przypadku dokonywania zmian w projekcie budowlanym, uzupełnienie projektu budowlanego, o aktualne na dzień dokonania ostatnich zmian w projekcie, zaświadczenie o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz o oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Wojewoda [...] wskazał, że inwestor poprawił 4 egzemplarze projektu budowlanego zgodnie z ww. wezwaniem i przy piśmie z [...] października 2018 r. zwrócił poprawioną dokumentację, co pozwoliło organowi stwierdzić po ponownej analizie akt, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego, projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień dokonania ostatnich poprawek zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Inwestor przedłożył również wymagane przepisami, poprawnie wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji nr [...] o warunkach zabudowy między innymi w zakresie linii zabudowy, wysokości elewacji frontowej budynku – 10 m, wysokości do kalenicy - 10 m (10 m), szerokości elewacji frontowej - 17 m (10,09 m), wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy istniejącej i projektowanej w stosunku do powierzchni działki/terenu inwestycji - 0,20, czy konstrukcji dachu - dach płaski, wielospadowy, spadek dachu od 0° do 45°. Wojewoda [...] stwierdził również, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektowana inwestycja nie narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), § 18 i § 19 (zapewnienie miejsc postojowych i ich odległość od okien i granicy działki), § 60 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia, co znajduje potwierdzenie w projekcie budowlanym i oświadczeniu projektanta o wykonaniu projektu budowlanego w zgodności z przepisami prawa. W sprawie dołączono opinię geotechniczną podpisaną przez projektanta, która została ograniczona jedynie do wniosków projektanta zaliczających planowany obiekt do pierwszej kategorii geotechnicznej w prostych warunkach gruntowych. W projekcie budowlanym zawarty został opis zbiornika szczelnego na ścieki bytowe zawierający parametry techniczne oraz instrukcję eksploatacji. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2018 r. należało uznać za zgodną z prawem. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Wojewoda [...] stwierdził, że nie podziela zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Po dokonaniu analizy akt postępowania organ odwoławczy przyjął, że skarżący uczestniczyli w toczącym się postępowaniu oraz byli informowaniu o przebiegu tego postępowania, m.in. poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania czy też zawiadomieniu o zebraniu dowodów i możliwości wypowiedzenia się. Organ zauważył, że obsługa komunikacyjna inwestycji planowana jest za pośrednictwem działki nr ew. [...] od ul. [...] służącej jako dojazd do działek zabudowanych i niezabudowanych położnych przy ww. działce. Zarządca drogi w piśmie z [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] zaopiniował negatywnie obsługę komunikacyjną ww. inwestycji, niemniej organ uznał, że teren inwestycji nie przylega do pasa drogowego drogi publicznej, więc nie wymaga uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2019 r. złożyli B. J., A. J., J. K. i J. J. – O.,, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności wraz ze stwierdzeniem nieważności decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie ich uchylenie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie art. 10 w zw. z art. 81 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącym prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych przez wnioskodawczynię żądań, co miało wpływ na uprawnienia strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i doprowadziło do tego, że skarżący mogli zgłosić zarzuty, które wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dopiero w odwołaniu, co z kolei doprowadziło do rażącego naruszenia art. 15 k.p.a. skutkującego nieważnością decyzji obu instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zwłaszcza w zakresie stanu faktycznego oraz prawnego nieruchomości, na których inwestycja ma być realizowana oraz jej dostępu do drogi i jej charakteru) oraz załatwienie przedmiotowej sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji i niewskazanie przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również nieodniesienie się w sposób wyczerpujący przez organ II instancji do zarzutów i twierdzeń skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji, jak również nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu; 4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której decyzja ta była dotknięta wskazywanymi w odwołaniu uchybieniami w zakresie niemożności wypowiedzenia się przez skarżących co do zebranego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której podniesione przez skarżących zarzuty i wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, były po raz pierwszy rozpoznawane przez organ odwoławczy z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a.; 5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie tj. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji w niniejszej sprawie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników (odwołujących się) do organów władzy publicznej; 6. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie tj. art 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom niniejszego postępowania zasadności przesłanek, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie ani tym bardziej stwierdzenie jej nieważności, o co wnieśli skarżący. Wniosek J. K. jako inwestora o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych o powierzchni zabudowy - 2 x 109,29 m² oraz 4 szamb szczelnych uruchomił postępowanie, w którym organ miał obowiązek zbadać, czy odpowiada on wymogom przewidzianym w art. 32, art. 33 i art. 34 ust. 1 – 3 ustawy - Prawo budowlane, a w razie stwierdzenia, że jest on kompletny i zgodny z prawem (w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy), obowiązany był zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia dla opisanej powyżej inwestycji (art. 35 ust. 4 ustawy). Przepis art. 33 ustawy - Prawo budowlane określa m.in. wymagania, jakim ma odpowiadać wniosek o pozwolenie na budowę, jak również wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Do tego pierwszego należy załączyć: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podstawową zaś powinnością organu administracji architektoniczno-budowlanej w tym postępowaniu jest dokonanie sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W powołanym wyżej przepisie ustawodawca nałożył na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę: 1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w ramach swoich obowiązków określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, Wojewoda [...] jako organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że przedłożony przez J. K. jako inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego odnośnie do tego, że inwestor złożył prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza akt sprawy pozwala również stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana po spełnieniu przez inwestora pozostałych wymogów zawartych w przepisach, w szczególności po zweryfikowaniu zgodności projektu budowlanego z postanowieniami wynikającymi z wydanej inwestorowi decyzji z [...] stycznia 2012 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy. Zauważyć trzeba, że jakkolwiek w zakresie warunków ochrony środowiska i zdrowia ludzi docelowo projektowane budynki powinny być podłączone do miejskiej sieci kanalizacyjnej (pkt 2.1.), to warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej pozwalają do czasu realizacji kanalizacji na odprowadzanie ścieków do szamb szczelnych, jeżeli są zlokalizowane na działce własnej (pkt 1.4.). Wbrew odmiennej ocenie skarżących, "stan faktyczny i prawny nieruchomości, na których inwestycja ma być realizowana" nie budzi jakichkolwiek wątpliwości pod kątem możliwości zabudowy jej projektowanymi budynkami o parametrach wynikających z przedłożonego projektu budowlanego. Dotyczy to również dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być przy tym mniejsza niż 3 m. Wskazany wyżej przepis warunków technicznych powołuje się na przepisy odrębne dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, które powinny być uwzględniane przy projektowaniu i budowie dojść do działek budowlanych. Przepisy takie zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), które stanowi w § 13 ust. 2, że drogi pożarowe w obrębie miasta, z zastrzeżeniem § 13 ust. 1, powinny mieć minimalną szerokość 3,5 m, a na terenach innych niż wymienione w ust. 2 nie mniej niż 3 m (§ 13 ust. 3). Zauważyć należy, że dostęp do drogi publicznej stanowi konieczny element kwalifikujący daną działkę jako działkę budowlaną. Przepisy Prawa budowlanego nie zawierają definicji "dostępu do drogi publicznej", definicję taką zawiera jednak art. 2 pkt 14 z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945). Ilekroć jest w tej ustawie mowa o "dostępie do drogi publicznej", należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W orzecznictwie podkreśla się, że warunek dostępu do drogi publicznej będzie spełniony tylko wówczas, gdy teren ma dostęp do drogi zaliczonej do jednej z dróg wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068), przy czym dostęp ten może być bezpośredni, jeżeli nieruchomość położona jest przy drodze publicznej, albo pośredni przez inne nieruchomości, na których ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne (drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych). Inwestor musi legitymować się co najmniej zgodą zarządcy drogi lub właściciela działki drogowej stanowiącej drogę wewnętrzną (dojazdową) na korzystanie z niej jako drogi pośrednio komunikującej teren inwestycji z drogą publiczną – inwestor musi wykazać, że komunikacja może odbywać się istniejącą drogą wewnętrzną, przez którą inwestor ma możliwość przechodu i przejazdu i musi być to możliwość prawnie i faktycznie zagwarantowana (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r. sygn. II OSK 1182/15; wyrok NSA z 26 stycznia 2007 r. sygn. II OSK 239/2006). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] posiadają dostęp do drogi publicznej (ul. [...]) i odpowiada on wymaganiom przywołanych przepisów, w szczególności § 14 ust. 1 rozporządzenia. Działka nr ew. [...] stanowi drogę wewnętrzną i służy do obsługi komunikacyjnej działek należących do inwestora, posiadając wymaganą szerokość. W sprawie należy bez wątpienia mówić o dostępie do drogi publicznej prawnie zapewnionym z uwagi na to, że inwestor pozostaje współwłaścicielem działki nr ew. [...], która stanowi drogę dojazdową do jego działki i działek pozostałych współwłaścicieli w związku ze zniesieniem współwłasności działki nr ew. [...], która następnie podlegała podziałowi i wydzieleniem działki drogowej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] lutego 1993 r. sygn. [...]. O ile tytuł prawny przysługujący skarżącym do ww. działki nr ew. [...] uzasadnia przyznanie im statusu strony w niniejszym postępowaniu (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego), o tyle nie może budzić wątpliwości, że inwestor jako współwłaściciel tejże nieruchomości ma prawo korzystania z niej w sposób przewidziany jej funkcją, wobec czego sporna inwestycja w razie, gdy powstanie, będzie ingerować w nieruchomość pozostającą we współwłasności skarżących poprzez zapewnienie dojścia i dojazdu z drogi publicznej do działek nr ew. [...] i [...] w sposób odpowiadający prawu. Przedstawione przez inwestora wyjaśnienia, w tym przedłożone postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] czerwca 2018 r. sygn. [...] z wniosku inwestora i pozostałych właścicieli działek wydzielonych z działki nr ew. [...] oraz z udziałem B. J., A. J., J. K., G. O. i J. J. – O. w sprawie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu na terenie działki nr ew. [...] może wskazywać na trwający konflikt sąsiedzki pomiędzy stronami odnośnie do wykorzystania działki drogowej. Potwierdzać to może także posiadana przez Sąd z urzędu wiedza o postępowaniach sądowych, które były inicjowane skargami wnoszonymi przez skarżących i toczyły się przed tutejszym Sądem, w których skarżący, pomimo uregulowanego statusu prawnego działki nr ew. [...], protestowali przeciwko wykorzystaniu przez innych współwłaścicieli tejże działki jako drogi służącej do dojazdu do należących do nich działek (wyrok WSA w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. IV SA/Wa 1439/17; wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2017 r. sygn. IV SA/Wa 1781/16) lub też kwestionowali legalność zabudowy realizowanej na innych działkach (nr ew. [...]) z uwagi na niezapewnienie jej dostępu do drogi (wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2017 r. sygn. VII SA/Wa 2717/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w wyroku z 15 marca 2018 r. sygn. II OSK 2267/17 dotyczącym sprawy ustalenia warunków zabudowy Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym pozostaje rzeczą oczywistą, iż droga wewnętrzna zlokalizowana na działce nr ew. [...] stanowi o istnieniu dostępu do drogi publicznej działek wydzielonych z działki nr ew. [...]. Kluczowe znacznie dla sprawy ma bowiem ta okoliczność, że na mocy przywołanego wyżej przez Sąd prawomocnego postanowienia z [...] lutego 1993 r. znoszącego współwłasność działki nr ew. [...] została wydzielona działka nr ew. [...] jako droga wewnętrzna, która jest ujęta w ewidencji gruntów jako droga i częściowo jako rów. Nie budzi przy tym wątpliwości to, że istnieją zjazdy na sporną działkę z działek nr ew. [...], [...], [...],[...],[...], [...] i należących do J. K. działek nr ew.[...’ i [...], jak też to, że działka drogowa nr ew. [...] posiada na obu jej odcinkach, w tym na odcinku krótszym, włączającym się w końcówce swojego biegu bezpośrednio do ulicy [...] i to niezależnie od części zajętej pod rów, co najmniej 4 metry szerokości. Kierując się powyższym, Sąd nie miał w niniejszym postępowaniu podstaw, by zarzutom podniesionym w skardze wyrażającym zastrzeżenia względem dostępu działek inwestycyjnych nr ew. [...] i [...] do drogi i jego charakteru przypisywać w świetle treści art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane w zw. z § 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia postać zobiektywizowanych wątpliwości mających na względzie konkretne kwestie prawne, które w toku przeprowadzonego postępowania nie zostały wyjaśnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania, którego nie obarczają wadliwości procesowe prowadzące ze względu na swoją istotność do podważenia prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów i wniosków skargi, które opierają się na twierdzeniu, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych. Uzasadniając taką ocenę, Sąd zauważa w pierwszym rzędzie, że za prawidłowe należy traktować stanowisko, zgodnie z którym rażące naruszenie prawa może być przypisywane przepisom procesowym, co powoduje, że z uwagi na kwalifikowane wadliwości nie tylko materialnoprawne, ale również proceduralne, jakie wystąpiły w postępowaniu, może dojść do stwierdzenia nieważności decyzji kończącej to postępowanie (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jednakże jest ocena naruszenia prawa w świetle całokształtu okoliczności sprawy, przy czym chodzi tu o wady proceduralne wyjątkowo ciężkie, które należy usunąć przez wyeliminowanie z obrotu obarczonej tymi wadami decyzji administracyjnej. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, widoczne na pierwszy rzut oka i niewymagające prowadzenia złożonego procesu wykładni, którego charakter i wywoływane skutki sprawiają, że decyzja oparta na wadliwym zastosowaniu przepisów procesowych nie powinna podlegać utrzymaniu w mocy, ale ulegać eliminacji ze skutkiem ex tunc. Analiza zarzutów skargi pozwala przyjąć, że skutek, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zdaniem skarżących, powinien być przypisywany zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostrzeżenie przez organ odwoławczy rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a., co "miało wpływ na uprawnienia strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i doprowadziło do tego, że skarżący mogli zgłosić zarzuty, które wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dopiero w odwołaniu, co z kolei doprowadziło do rażącego naruszenia art. 15 k.p.a.". Tak formułowanego zarzutu Sąd nie podziela nie tylko w zakresie, w jakim uwzględnienie wadliwości przypisywanej zaskarżonej decyzji nakazywałoby stwierdzić jej nieważność (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), ale również w tym zakresie, który w ogóle kazałby wskazaną wadliwość uznać za na tyle istotną, że powinna ona prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wniosek ten zasadza się na stwierdzeniu, że skuteczność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uzależniona jest od wykazania, że uchybienie, którego dopuścił się organ, miało wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawiło skarżącego możliwości dokonania konkretnej czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r. sygn. II OSK 1022/17; wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 326/17; wyrok NSA z 29 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 2124/16; wyrok NSA z 27 lipca 2018 r. sygn. II OSK 2178/16; wyrok NSA z 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1125/17). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, skarżący nie wykazali bowiem istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem ww. przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Nie można nie zgodzić się ze skarżącymi, że doręczenie przez organ I instancji zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jeżeli nastąpiło wraz z doręczeniem decyzji organu I instancji kończącej postępowanie, czyniło iluzorycznym uprawnienie do wypowiedzenia się przez skarżących co do materiałów zawartych w aktach sprawy. Jakkolwiek takie działanie stanowiło uchybienie art. 10 § 1 k.p.a., to skarżący ani w toku postępowania odwoławczego, ani w postępowaniu sądowym nie wykazali, aby pozbawienie ich prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej co do zebranych dowodów i materiałów mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym mogło prowadzić do wydania decyzji odmiennej treści. Sąd zauważa, że skarżący nie zostali pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż wadliwość dotycząca czynności procesowych podejmowanych w ramach tego postępowania materializowała się wyłącznie w niezachowaniu przez Prezydenta [...] odpowiedniego odstępu czasu pomiędzy zawiadomieniem o zakończeniu postępowania a wydaniem decyzji formalnie kończącej to postępowanie, w którym skarżący, co należy zaakcentować, uczestniczyli. Nie jest w związku z tym tak, że podniesione przez skarżących w odwołaniu zarzuty i wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, wyłącznie z winy organu I instancji były po raz pierwszy rozpoznawane przez organ odwoławczy. Podkreślenia wymaga, że prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu jest jej uprawnieniem, a nie obowiązkiem i jest ono kształtowane poprzez jej aktywność procesową, która wyraża się zasadniczo w zapoznawaniu się przez stronę z aktami sprawy i formułowaniu stosownych zastrzeżeń lub wniosków dowodowych. Trafnie stąd w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym stwierdza się, że zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, niemniej jednak nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 1389/18; wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 1788/16). Sąd zauważa, że skarżącym były doręczane kolejno wydawane w toku prowadzonego przez Prezydenta [...] akty (postanowienie z [...] października 2017 r. nr [...] o podjęciu postępowania; postanowienie z [...] października 2017 r. nr [...] o nałożeniu na inwestora obowiązków; postanowienie z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania), wobec czego, mając wiedzę o złożeniu przez J. K. wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących dwulokalowych oraz 4 szamb szczelnych, skarżący mogli w toku postępowania ustosunkować się do jej żądania i składać stosowne wnioski i wyjaśnienia, także te dotyczące dojazdu do działek inwestycyjnych. Nie uczynili tego zarówno przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z [...] marca 2018 r., jak i w toku postępowania odwoławczego, gdyż także w trakcie trwających ponad 8 miesięcy czynności podejmowanych przez Wojewodę [...] w celu rozpatrzenia odwołania skarżący nie wykazali się jakąkolwiek aktywnością procesową, pomijając nawet możliwość skorzystania z uprawnienia, którego niemożność zrealizowania przed organ I instancji, w ich ocenie, stanowiła o rażącym naruszeniu prawa, tj. zawiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2019 r. odstąpili od tego działania. W złożonej skardze skarżący podejmują próbę wykazania, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. powinno automatycznie skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, a nieuczynienie tego powinno prowadzić do wyeliminowania obydwu decyzji z obrotu prawnego na etapie postępowania sądowego. W świetle przedstawionych przez Sąd wcześniej wyjaśnień nie powinno jednakże budzić jakichkolwiek wątpliwości, że tego rodzaju argumentacja i oparte o nią wnioski określające zależność pomiędzy art. 10 § 1 a art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie są uprawnione i nie mogą być skuteczną podstawą do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji nr [...]. Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej podjęły prawidłowe działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy te działały na podstawie prawa i w działaniach tych brak było elementów uzasadniających naruszenie zasady zaufania do nich (art. 8 § 1 k.p.a.). Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji nr [...] nie naruszono również zasady prowadzenia postępowania w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes stron. Wydaniu zapadłego rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza zgłoszonych przez skarżących zarzutów w odwołaniu, co nie pozwala twierdzić, że w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd decyzji organ w sposób wszechstronny się do nich nie ustosunkował, nie wyjaśniając stronom postępowania zasadności przesłanek, którymi się kierował. Fakt, że na skutek tej analizy organ odwoławczy wyciągnął wnioski niezgodne z oczekiwaniami skarżących, którzy dążyli do podważenia udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę, nie może świadczyć o naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, czy też o sporządzenia decyzji o strukturze uzasadnienia nieodpowiadającej prawu (art. 107 § 3 k.p.a.). Sąd, wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek zbadania legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi, przyjął, że nie ma podstaw do jej podważenia z uwagi na posiadanie przez nią innych istotnych wad prawnych. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.