IV SA/Wa 2176/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-30

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Jarosław Łuczaj, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku inwentarskiego może zostać wydana na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mimo że inwestycja jest realizowana w warunkach samowoli budowlanej i czy pojęcie "zabudowa zagrodowa" obejmuje również inwestycje o większej skali?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku inwentarskiego może być wydana na podstawie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli inwestycja jest realizowana w warunkach samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że pojęcie "zabudowa zagrodowa" nie jest ograniczone do małych inwestycji i może obejmować również większe gospodarstwa rolne, o ile spełnione są przesłanki funkcjonalnego powiązania z gospodarstwem i przekroczenia średniej powierzchni gospodarstwa w gminie. W analizowanej sprawie wszystkie te przesłanki zostały spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku inwentarskiego (obory) o obsadzie do 33 DJP. Skarżące zarzucały naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędne zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kwestionując funkcjonalny związek inwestycji z gospodarstwem rolnym i jej charakter jako zabudowy zagrodowej. Postępowanie administracyjne było wielokrotnie prowadzone przez różne organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. staż. Anna Zarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. K. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2019r. znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej do 33 DJP (obory), we wschodniej części działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], w istniejącej zabudowie zagrodowej. Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 22 lutego 2016 r. M. K. wystąpił do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego - obory, we wschodniej części działki nr ew. [...], przy granicy z działką nr ew. [...], obręb [...], gmina [...]. W treści wniosku ww. wskazał, iż przedmiotowa inwestycja ma zostać zrealizowana w ramach zabudowy zagrodowej. Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] maja 2016 r., znak [...], Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla wskazanej we wniosku inwestycji. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez R. T. oraz M. T. do Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), które decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z [...] października 2016 r., znak [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji: rozbudowa i nadbudowa budynku inwentarskiego - obory, we wschodniej części działki nr ew. [...], przy granicy z działką nr ew. [...], obręb [...], gmina [...]. Od decyzji tej odwołanie złożyła E. K. oraz M. T. Kolegium po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] maja 2017 r, znak [...], organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej przez inwestora inwestycji. Odwołanie od tej decyzji złożył inwestor M. K.. Kolegium po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolejną czwartą decyzją administracyjną z [...] stycznia 2018 r., znak [...], Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy na części działki o nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej do 33 DJP (obory), we wschodniej części działki o nr ewid. [...], w istniejącej zabudowie zagrodowej. Odwołanie ponownie wniosły E. K. i M. T.. Kolegium po jego rozpoznaniu decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...], ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy [...] decyzją z [...] lutego 2019 r., znak [...], ustalił warunki zabudowy na rzecz M. K. na części działki o nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej do 33 DJP (obory), we wschodniej części działki o nr ewid. [...], w istniejącej zabudowie zagrodowej w związku z postanowieniem nr [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] luty 2016r. Odwołanie od tej decyzji ponownie złożyła M. T. i E. K.. W treści odwołania podniosły, iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ I instancji nie wyjaśnił bowiem, czy istnieje realny, funkcjonalny związek pomiędzy gruntami i zabudowaniami wnioskodawcy, uzasadniający zastosowanie w sprawie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Organ błędnie przyjął, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwala przyjąć, że inwestycja jest powiązana organizacyjnie i gospodarczo z gospodarstwem wnioskodawcy. Organ ponadto powinien dokładnie ocenić, czy planowana inwestycja będzie zabudową zagrodową, czy też biorąc pod uwagę planowaną ilość hodowanych zwierząt (33 DJP) nie zmierza do realizacji przedsięwzięcia hodowli zwierząt na skalę przemysłową. Organ odwoławczy po rozpoznanie wskazanego wyżej odwołania zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2019r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na obowiązujące w sprawie przepisy prawa podkreślając, że zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie a w niniejszej sprawie gospodarstwo inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w Gminie [...] - wynosi bowiem ono 9,7644 ha (grunty stanowiące wyłączną własność wnioskodawcy); 7,5230 ha (grunty stanowiące współwłasność M. K. oraz jego żony A. K.); 1,6300 ha (grunty dzierżawione przez Pana M. K.). Tymczasem średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie wynosi 5,640 ha. A planowana inwestycja została wybudowana w ramach zabudowy zagrodowej tego gospodarstwa składającego się m. in. z budynku mieszkalnego oraz budynków gospodarczych na które składa się również rozbudowany i nadbudowany w ramach samowoli budowlanej budynek obory. Oznacza to, iż inwestor spełnia powyżej określone kryterium obszarowe a także wybudowania budynku w ramach zabudowy zagrodowej rolnika i funkcjonalnego powiązania inwestycji z prowadzonym gospodarstwem, bowiem z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika bezspornie, iż jest on rolnikiem, właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni znaczącą przewyższającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie [...], zamieszkującym na terenie tegoż gospodarstwa. Posiadane przez niego gospodarstwo rolne stanowi zorganizowaną całość gospodarczą, gdyż istnieje realny i funkcjonalny związek pomiędzy gruntami rolnymi a budynkiem rozbudowanym i nadbudowanym obory. W budynku objętym wnioskiem inwestora utrzymywane są zwierzęta hodowlane, zaś na gruntach uprawiane jest zboże na pasze. Kolegium zauważyło także, że inwestor w niniejszej sprawie domaga się ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji wzniesionej w warunkach tzw. samowoli budowlanej. Jednak obowiązek uzyskania stosownej decyzji o warunkach zabudowy został na inwestora nałożony postanowieniem [...] Inwestora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lutego 2016r. nr [...] w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem a zatem jest ono dopuszczalne. Kolegium dalej wskazało, iż konsekwencją powyższego jest wydanie decyzji dla budynku, który został już faktycznie wzniesiony, jak ma to miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy. Skoro zaś budynek ten został już fizycznie wykonany (rozbudowany i nadbudowany), to ustalenie poszczególnych parametrów zabudowy musi korelować z parametrami już wybudowanego budynku. W powyższym zakresie organ I instancji - zdaniem organu odwoławczego -również przeprowadził prawidłowe postępowanie wyjaśniające. W aktach sprawy znajduje się bowiem inwentaryzacja z natury budynku inwentarskiego - obory, sporządzona przez mgr inż. arch. K. W. z uwzględnieniem, której dokonano analizy oraz sporządzenia projektu decyzji o warunkach zabudowy, co pozwala na ustalenie tego rodzaju parametrów, które są charakterystyczne i właściwe dla budynku objętego wnioskiem. A skoro celem postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na potrzeby postępowania toczącego się przed organami nadzoru budowlanego, którego przedmiotem jest konkretny, wzniesiony już budynek, o konkretnych parametrach, to uznać należy, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił poszczególne parametry zabudowy dla niniejszej inwestycji. Organ zauważył także, że M. K. zainicjował także odrębne postępowanie administracyjne przed Wójtem Gminy [...], na gruncie którego ubiega się on o ustalenie warunków zabudowy dla budynku inwentarskiego o obsadzie 90 DJP, który ma zostać zlokalizowany na terenie tej samej nieruchomości, co inwestycja objęta wnioskiem w niniejszej sprawie. Zauważono, że na gruncie tej odrębnej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2507/17, uchylił decyzję Kolegium oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. Postępowanie to dotyczy jednak budynku o obsadzie 90 DJP i to na gruncie tego właśnie postępowania Sąd dokonał oceny, że taka właśnie obsada nie mieści się w pojęciu gospodarstwa zagrodowego i gospodarstwo należy uznać za przemysłowe z uwagi na planowaną obsadę (DJP). Tymczasem w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obsadą 33 DJP, która nie zalicza przedsięwzięcia do grona przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nie wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania środowiskowego. Organ zauważył również, że obydwie inwestycje - ta objęta niniejszym postępowaniem, jak i ta o obsadzie 90 DJP, zostały objęte uprzednio przeprowadzonym postępowaniem środowiskowym. Procedowana w niniejszej sprawie inwestycja jest objęta decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2015 r., znak [...]) w tym zakresie, że w przypadku zrealizowania przez wnioskodawcę budynku inwentarskiego o obsadzie 90 DJP, inwestor zamierza zwierzęta z samowolnie wybudowanego budynku umieści w nowym budynku obory. Na powyższe wskazał również sam inwestor w piśmie [...] lutego 2017 r. zaznaczając, iż w przypadku realizacji planowanej inwestycji na 90 DJP to obora o istniejącej obsadzie 33 DJP – jeżeli dojdzie do legalizacji samowoli budowlanej – zostanie przeznaczona na magazyny zboża i pasz potrzebnych w gospodarstwie, gdyż takiego budynku nie posiada. Ze względu na powyższe organ odwoławczy uznał, że inwestycja objęta wnioskiem w niniejszej sprawie z całą pewnością może zostać uznana za zabudowę zagrodową, w rozumieniu wskazanym przez kolegium w decyzji, gdyż ilość planowanej przez wnioskodawcę obsady nie świadczy o przemysłowej hodowli zwierząt. Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdza, iż wnioskodawca niewątpliwie spełnia wszystkie określone powyżej kryteria, zaś planowane zamierzenie inwestycyjne będzie uzupełnieniem prowadzonego przez niego dotychczas gospodarstwa rolnego - w gminie [...], w ramach którego funkcjonują już budynki gospodarcze, hodowla zwierząt oraz prowadzona jest uprawa roślin, przeznaczanych na pasze dla hodowanych zwierząt. Inwestor wykazał bowiem, iż prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni przewyższającej średnią powierzchnię gospodarstw rolnych na terenie gminy [...], na co również w uzasadnieniu decyzji wskazywał organ I instancji. Planowana przez inwestora rozbudowa gospodarstwa (legalizacja wybudowanego już budynku inwentarskiego), o budynek objęty wnioskiem w niniejszej sprawie będzie uzupełnieniem dotychczasowej zabudowy zagrodowej, istniejącej w ramach gospodarstwa rolnego stanowiącego własność inwestora. Budowa nowych budynków (ich legalizacja), w tym obory dla zwierząt będzie zatem kontynuacją dotychczasowego kierunku rozwoju tegoż gospodarstwa i będzie niewątpliwie stanowiła element tegoż gospodarstwa, funkcjonalno, organizacyjnie i gospodarczo powiązany z gospodarstwem funkcjonującym w dotychczasowym kształcie. Zdaniem Kolegium, inwestor wykazał również, iż posiada konieczny element gospodarstwa rolnego, jakim jest dom mieszkalny, zlokalizowany na terenie tej samej gminy. Stąd też należy uznać, iż budowa (legalizacja) budynku inwentarskiego - obory - będzie elementem istniejącej zabudowy zagrodowej na potrzeby istniejącego już i prowadzonego przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do problematyki związanej z koniecznością ustalenia parametrów i wskaźników dla planowanej inwestycji oraz przeprowadzenia analizy w kierunku zachowania wymogów dobrego sąsiedztwa, Kolegium wskazało, iż zastosowany w sprawie przez organ I instancji art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zwalnia ze stosowania obowiązków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, co oznacza, iż w przypadku zabudowy zagrodowej istnieje możliwość ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, gdy brak jest w sąsiedztwie zabudowanej działki, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Wskazało również, że dla tego rodzaju inwestycji, z jaką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, nie istnieje konieczność wyznaczania obszaru analizowanego oraz przeprowadzania analizy w zakresie zachowania wymogów dobrego sąsiedztwa, co wynika wprost z przepisu mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Podniesiono także, że prawidłowo organ I instancji przyjął poszczególne parametry techniczne dla legalizowanego budynku zgodnie z jego stanem faktycznym, potwierdzonym inwentaryzacją budynku. Organ odwoławczy uznał również, że organ I instancji dokonał wymaganych uzgodnień (art. 53 ust.4 u.p.z.p.) oraz prawidłowych ustaleń w zakresie posiadania dostępu do drogi publicznej przez teren na którym zrealizowana został inwestycja w ramach samowoli budowlanej (obora na 33 DJP). Obsługa komunikacyjna będzie odbywać się bowiem poprzez drogę wewnętrzną - działka nr [...] - do drogi powiatowej nr [...]. Projekt decyzji został również uzgodniony z właściwym zarządcą drogi. Ustalono również, że zaopatrzenie w energię elektryczną odbywać się będzie z istniejącej sieci, zaopatrzenie w wodę - z istniejącego przyłącza do sieci wodociągowej, odprowadzanie ścieków - do istniejących zbiorników na płynne odchody zwierzęce - pkt II.4 decyzji. Niezgadzając się z powyższą decyzją Kolegium z [...] lipca 2019r. (nr wskazany na wstępie) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły M. T. i E. K. zarzucając naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2019r. , znak: [...]; - art. 7 , 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku nie mającego w nim oparcia tj., że w omawianej sprawie materiał dowodowy dał podstawę do wydania decyzji ustalającej na rzecz M. K. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej do 33 DJP ( obory), we wschodniej części działki o nr ew. [...]; - art. 61 ust.4 u.p.z.p poprzez przyjęcie, że inwestycja inwestora jest uzupełnieniem zabudowy zagrodowej, mimo, że materiał dowodowy jednoznacznie tego nie wykazał. Podnosząc wskazane zarzuty skarżące wniosły o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2020r., znak: [...] oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżące szczegółowo uargumentowały stawiane w skardze zarzuty podkreślając, że organy nie wyjaśniły, czy istnieje realny, funkcjonalny związek pomiędzy gruntami i zabudowaniami inwestora, uzasadniający zastosowanie w niniejszej sprawie art.61 ust.4 u.p.z.p. Zdaniem skarżących organ błędnie uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, pozwala przyjąć, że inwestycja objęta wnioskiem jest powiązana organizacyjnie i gospodarczo z posiadanym przez inwestora gospodarstwem rolnym i będzie stanowiła uzupełnienie już istniejącej zabudowy zagrodowej. Zdaniem skarżących samo powołanie się przez organ, że m.in w skład gospodarstwa rolnego wchodzą budynki gospodarcze oraz dom nie jest wystarczające aby przyjąć jednoznacznie, że planowana inwestycja będzie uzupełniała istniejącą zabudowę zagrodową. Zdaniem skarżących obowiązkiem organów było dokładne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w w/w zakresie i wyjaśnienie czy planowana inwestycja stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy zagrodowej na potrzeby gospodarstwa rolnego, czy też związana jest z innymi sferami aktywności inwestora. Skarżące w tym zakresie podkreśliły, że niezrozumiałe jest dla nich jak można wydać na jednej działce dwie decyzje, w których w jednej jest mowa o uzupełnieniu zabudowy zagrodowej, a w drugiej o specjalistycznej działalności. Skarżące zauważyły również, że w sentencji zaskarżonej decyzji jest mowa o obsadzie 33 DJP gdy tymczasem w uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy [...] z dnia [...] lipca 2019r., znak: [...] mowa jest o tym że w istniejącej oborze znajduje się obsada 43 DJP, co zdaniem skarżących świadczy, że organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy i w granicach sprawy uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą skargi jest zarzut dotyczący nieprawidłowego zastosowania 61 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz. U z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej "u.p.z.p."). Przypomnieć zatem należy, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. stanowi wyjątek od stosowania generalnej reguły tzw. "dobrego sąsiedztwa", przy ustalaniu warunków zabudowy w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.. Zgodnie natomiast z tą regułą (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.), warunki zabudowy mogą być ustalone gdy: "co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu". Z dyspozycji zaś art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wynika, że zasady dobrego sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w sytuacji gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Wówczas przeprowadzenie inwestycji budowlanej związanej z gospodarstwem rolnym nie wymaga sąsiedztwa działki zabudowanej ani ewentualnego dostosowania do istniejącej zabudowy. Warunkiem zastosowania ust. 4 art. 61 u.p.z.p. jest ustalenie, że: po pierwsze – inwestor planuje zabudowę zagrodową, po drugie – prowadzi on gospodarstwo rolne i po trzecie – gospodarstwo to ma określoną powierzchnię (jest większe niż średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie). W toku postępowania nie było kwestionowane, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie. Inwestor posiada gospodarstwo rolne w gminie [...] (zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy) o powierzchni 9,7644 ha (grunty stanowiące wyłączną jego własność) oraz jest współwłaścicielem gruntów o powierzchni 7,5230 ha. Nadto inwestor dodatkowo dzierżawi jeszcze grunty o powierzchni 1,6300 ha. Średnia wielkość gospodarstwa rolnego położonego na terenie gminy [...] wynosi 5,640 ha. Inwestor na terenie gospodarstwa prowadzi hodowle krów o czym świadczy m. in. znajdująca się w aktach sprawy kserokopia zaświadczenia o zarejestrowaniu stada oraz kserokopia zaświadczenia [...] Lekarza Weterynarii. Kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest natomiast to, czy planowane zamierzenie stanowi zabudowę zagrodową. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają legalnej definicji zabudowy zagrodowej, natomiast w orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym przez zabudowę zagrodową należy rozumieć zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Wypada w tym miejscu jedynie zasygnalizować, że kwestia czy zespół budynków musi istnieć w obrębie jednego podwórza, jako co najmniej archaiczny, jest przez skład orzekający w niniejszej sprawie kontestowany, jednak szerzej zostanie ten problem omówiony poniżej. Zabudowa zagrodowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy przy tym rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej, obejmującej grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego - art. 55³ kodeksu cywilnego (por. wyroki NSA: z 21 listopada 2018 r. II OSK 276/18; z 19 września 2017 r. II OSK 2267/16). A zatem w każdej sprawie, w której zachodzi możliwość zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. rozważenia wymaga, czy planowana inwestycja może być uznana za zabudowę zagrodową w rozumieniu wskazanych przepisów oraz czy i z jaką powierzchnią gospodarstwa rolnego jest ona funkcjonalnie związana, czy ta powierzchnia nawet położona w innej gminie jest większa od średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2007r., sygn. akt II OSK 1723/06, wyrok NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 398/17). W rozpoznanej sprawie, zdaniem Sądu, który w tym zakresie podziela stanowisko organu odwoławczego, wszystkie z wyżej wymienionych warunków zostały spełnione, stąd organy prawidłowo uznały, że inwestycja polegająca na budowie i nadbudowie budynku inwentarskiego w obsadzie docelowej do 33 DJP (obora) zrealizowana na części działki nr ew. [...] w miejscowości [...] (gm. [...]), stanowi zabudowę zagrodową i w związku z tym warunki zabudowy winny zostać ustalone na zasadzie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Tym bardziej, że działka na której została zrealizowana już inwestycja i dla której postanowieniem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lutego 2016r. nr [...] nałożono obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy stanowi jednocześnie siedlisko w ujęciu tradycyjnym, tj. miejsce zamieszkania inwestora, który prowadzi działalność rolniczą w ramach tego samego podwórza i tzw. obejścia. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie podziela poglądu wyrażonego m. in. w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 495/17, że użyty przez ustawodawcę termin "zabudowa zagrodowa" dotyczyć powinien wyłącznie niewielkich budynków mieszkalnych z przyległymi budynkami gospodarczymi, występującymi w dużym skupieniu, zaś mianem zagrody nie należy określać całego zespołu zabudowy mieszkalnej i gospodarczej w dużych gospodarstwach, w szczególności gdy przedmiotem inwestycji jest budynek obory umożliwiający hodowlę krów nawet jeśli hodowla jest na dużą skalę. Po pierwsze bowiem przepisy u.p.z.p. nie ograniczają pojęcia "zabudowa zagrodowa" wyłącznie do sytuacji gdy planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję mniejszych rozmiarów. Innymi słowy przepisy u.p.z.p. nie wyłączają możliwości ustalenia warunków zabudowy w trybie art. 61 ust. 4 dla inwestycji służących prowadzeniu działalności rolniczej na dużą skalę (np. przemysłową). Badanie kwestii skali przedsięwzięcia ma bowiem ewentualnie znaczenie na etapie postępowania poprzedzającego decyzję o warunkach zabudowy, tj. na etapie prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postępowania o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, które co warto odnotować dla przedmiotowej inwestycji nie musiało być prowadzone. Zostało ono jednak przeprowadzone dla inwestycji związanej z budową innej nowej obory na działce inwestora (obsada docelowa 90 DJP). Nadto – jak z kolei wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 340/10, a stanowisko to znalazło aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 22 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 22/11 – nie ma żadnych podstaw do przyjmowania, że zabudowę zagrodową stanowią tylko małe budynki inwentarskie oraz że wszystkie budynki znajdować się mają w niewielkiej od siebie odległości. Wniosków takich nie da się bowiem wyprowadzić z brzmienia obowiązujących w tej mierze przepisów. Nie ma także podstaw do przyjmowania, że zabudowę zagrodową stanowią tylko te budynki, które przylegają do podwórza. Takie definiowanie "zabudowa zagrodowa" wynika wyłącznie z wykładni historycznej, związanej ze słownikową definicją zagrody. Po drugie zaś, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 15/18, z którą to tezą Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza, pojęcie "zabudowa zagrodowa" winno być obecnie wykładane z uwzględnieniem przesłanek wynikających z dyrektyw systemowych i celowościowych wykładni prawa. Nie można zatem pominąć faktu, że generalną przesłanką wprowadzenia odstępstwa przewidzianego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., był zamiar prawodawcy, aby na obszarach rolnych nie ograniczać nadmiernie możliwości realizacji zabudowy związanej z produkcją w danym zakresie. W wielu wypadkach reguła "dobrego sąsiedztwa" nie mogłaby bowiem zostać zachowana, wobec braku znajdujących się w sąsiedztwie obiektów, do których cech zabudowy można by było nawiązać (reguła kontynuacji parametrów i funkcji). Przy tym, obecnie, z uwagi na współczesny charakter gospodarki rolnej oraz znaczny wzrost powierzchni gospodarstwa rolnego, gospodarstwa charakteryzujące się usytuowanym na jednym podwórzu budynkiem mieszkalnym i wszystkimi budynkami gospodarczymi, nie występują powszechnie. Rozwój gospodarstw rolnych pod względem powierzchniowym powoduje, że może się ono składać z wielu działek położonych często w znacznym oddaleniu od siebie, których uprawę umożliwia istniejąca i rozwijająca się znaczna mechanizacja procesów agrotechnicznych (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2293/17). Stąd dopuszczalne jest przyjęcie, że nowoczesne gospodarstwo rolne stanowi zorganizowaną całość gospodarczą, nawet jeżeli np. wchodzące w jego skład grunty rolne bezpośrednio ze sobą nie sąsiadują i są rozrzucone na znacznym terenie. Odmienne definiowanie gospodarstwa rolnego, a w konsekwencji ustalanie warunków zabudowy w oparciu o art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyłącznie w odniesieniu do inwestycji polegających na budowie niewielkich obiektów inwentarskich, gospodarskich, tradycyjnie towarzyszących zabudowie mieszkaniowej realizowanych w obrębie jednego podwórza, tzw. siedliska, nie odpowiada współczesnym warunkom prowadzenia gospodarstwa rolnego i związanego z tym realizowania inwestycji polegających na wznoszeniu także rozbudowanych instalacji związanych z produkcją rolną prowadzoną na większą skalę. Jak wskazuje się w orzecznictwie (ww. wyrok NSA sygn. akt II OSK 15/18 z 5 lutego 2019 r.), stanowisko to uzasadnia również fakt, że art. 61 ust. 4 u.p.z.p. odnosi się do gospodarstwa o areale większym niż przeciętna. Powyższe względy zadecydowały właśnie o sygnalizowanym już wcześniej braku akceptacji Sądu dla stanowiska, że dla uznania danej inwestycji za zabudowę zagrodową, konieczne jest ustalenie, że będzie ona realizowana w obrębie jednego podwórza, na którym znajduje się również budynek mieszkalny – choć co trzeba zaznaczyć w niniejszej sprawie budynek obory (rozbudowany i nadbudowany) dla którego zaskarżoną decyzją ustalono warunki zabudowy jest wybudowany właśnie w ramach jednego podwórza na którym znajdują się również prócz tego budynku inne budynki gospodarcze oraz budynek mieszkalny rolnika. Sąd przeanalizował cały zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz zaskarżone orzeczenie, w którym organ szczegółowo wyjaśnił dlaczego jego zdaniem spełniona została przesłanka z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i nie znalazł podstaw by uznać, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu. Zrealizowana bowiem rozbudowa i przebudowa budynku obory dla której zaskarżoną decyzją ustalono warunki zabudowy mieści się, jak wskazano powyżej, w pojęciu "zabudowy zagrodowej". Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, stwierdzić należy, że Kolegium rozpatrzyło sprawę ponownie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, w oparciu o rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy dokonując jego uzupełnienia w niezbędnym zakresie. A zatem Sąd nie dostrzegł w przeprowadzonym postępowaniu nieprawidłowości, które mogłyby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy należy ocenić jako wystarczający do rozpatrzenia sprawy, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy administracji orzekające w sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Nadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności zawiera szczegółowe wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, a także odnosi się do stawianych w odwołaniu zarzutów. Tym samym nie doszło również do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Na zakończenie mając na względzie podniesione w uzasadnieniu skargi wątpliwości odnośnie: • możliwości wydania dwóch decyzji, w których w jednej jest mowa o uzupełnieniu zabudowy zagrodowej a w drugiej o specjalistycznej działalności (hodowla krów) przy czym obydwie inwestycje są planowane na tej samej działce – należy wskazać, że co do zasady istnieje możliwość wydania na ten sam teren nawet kilku decyzji o warunkach zabudowy dla odmiennych inwestycji. A zatem fakt, że w niniejszej sprawie wydano decyzję o warunkach zabudowy dla uzupełnienia zabudowy zagrodowej nie stoi w sprzeczności z możliwością wydania decyzji dla kolejnej inwestycji w ramach specjalistycznego gospodarstwa hodowlanego (przy spełnieniu przez planowaną inwestycję wymogów stawianych przez obowiązujące przepisy prawa). Podkreślenia jednak wymaga, że w niniejszej sprawie przedmiot postępowania został zakreślony przez wniosek inwestora oraz postanowienie PINB w [...] z [...] lutego 2016r. nr [...], którym nałożono na inwestora obowiązek wystąpienia do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunki zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku inwentarskiego – obory, znajdującego się we wschodniej części działki nr ew. [...] a zatem to tylko decyzja wydana w tym przedmiocie mogła i była przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu przez Sąd. Rację ma przy tym Kolegium wskazując, że ilość planowanej przez inwestora obsady docelowej w rozbudowanym i nadbudowanym budynku nie świadczy o przemysłowej hodowli zwierząt (33 DJP). Fakt, iż inwestor planuje/planował kolejną inwestycję na terenie działki [...] (budowa budynku inwentarskiego na 90 DJP) i że Sąd prawomocnym wyrokiem z 27 lutego 2018r. sygn. akt IV SA/Wa 2507/17 uznał, że wskazaną inwestycję należy uznać za przemysłową hodowlę, nie wykazuje, jeszcze że w wypadku przedmiotowej inwestycji będziemy mieli do czynienia również z przemysłową hodowlą zwierząt. • rozbieżności dotyczących planowanej wielkości obsady inwentarskiej - Sąd wskazuje, że przedmiotem niniejszego postępowania była wskazana wyżej inwestycja polegająca na rozbudowie i nadbudowie budynku inwentarskiego o obsadzie docelowej do 33 DJP i wydane w tym przedmiocie decyzje Kolegium z [...] lipca 2019r. oraz organ I instancji z [...] lutego 2019r. W aktach sprawy Sąd nie odnalazł decyzji organu I instancji z [...] lipca 2019r. a strona również nie przedłożyła takiej decyzji. Tym samym Sąd w tym zakresie nie może zając wiążącego stanowiska. Sąd zauważa jednak, że ponieważ wskazywane przez skarżące rozbieżności nie dotyczą decyzji organu odwoławczego i organu I instancji wydanych w tej sprawie, to ewentualne rozbieżności pozostają bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło