VII SA/Wa 1175/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-30
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Marta Kołtun, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny w trybie art. 51 Prawa budowlanego, ma obowiązek badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także czy może odmówić zatwierdzenia projektu ze względu na naruszenie praw sąsiednich właścicieli, jeśli budowa została rozpoczęta przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i czy istnieją podstawy do nakazu rozbiórki obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu naprawczym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego) badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno nastąpić przed wydaniem decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), a nie na etapie jego zatwierdzania. Ponadto, sąd stwierdził, że postępowanie naprawcze ma na celu przywrócenie stanu zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania, a nie z przepisami z daty prowadzenia robót, co wyklucza stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i nakaz rozbiórki na tej podstawie. Sąd podkreślił również, że kwestie sporów sąsiedzkich dotyczących naruszenia granic powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego, który został wybudowany z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa budowlanego, w tym dotyczących odległości od granicy działki, zacieniania, bezpieczeństwa pożarowego oraz naruszenie ich prawa własności. Organy nadzoru budowlanego, po wieloletnim postępowaniu, zatwierdziły projekt zamienny i nałożyły obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. sekretarz sądowy Artur Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E R i M R na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") - w wyniku rozpoznania odwołania E R i M R (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB, "organ I instancji") z [...] września 2018 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego oraz obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie w określonym terminie - uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...]i [...] położonych przy ul. [...] w [...] gm. [...]oraz nałożył na I G i A G (dalej: "inwestorzy") obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.
Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 7 stycznia 2013 r. do PINB wpłynęło pismo E R w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy z działką wnioskodawczyni przy ul. [...] w miejscowości [...]gm. [...].
W dniu 21 sierpnia 2013 r. przedstawiciele PINB przeprowadzili oględziny, w trakcie których inwestor przedłożył decyzję z [...] marca 1984 r., nr [...], wydaną z up. Naczelnika Gminy w [...], udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. PINB stwierdził odstępstwo od projektu budowlanego polegające na podwyższeniu budynku od strony północnej elewacji. W miejscu poddasza nieużytkowego 1/2 powierzchni została podwyższona i stanowi obecnie kondygnację użytkową. Ponadto, w projekcie zagospodarowania terenu istniejący budynek mieszkalny oznaczony nr 2 (przeznaczony do rozbiórki) w dniu oględzin nadal istnieje. Stwierdzono, że obiekt objęty pozwoleniem na budowę jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
W dniu 30 sierpnia 2013 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] i [...]położonych przy ul. [...]w [...].
Decyzją z [...]września 2013 r., nr [...], PINB nałożył na I G i A G obowiązek przedstawienia i sporządzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego obiektu uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
W wyniku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.
Starosta [...]decyzją z [...] stycznia 2014 r., nr [...]- na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - uchylił decyzję z [...] marca 1984 r., nr [...], udzielającą pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego.
W dniu 7 marca 2014 r. A G przedłożył projekt budowlany zamienny przedmiotowego obiektu budowlanego. W związku z brakami występującymi w przedstawionej dokumentacji zamiennej, organ powiatowy wydał w dniu [...] lipca 2014 r. postanowienie nr [...], którym wezwał I G i A G do usunięcia braków formalnych w przedstawionej dokumentacji zamiennej. W dniu 22 sierpnia 2014 r. uzupełniono projekt budowlany zamienny.
Postanowieniem z [...] lutego 2015 r., nr [...], PINB wezwał ponownie inwestorów do uzupełnienia braków w przedstawionym projekcie zamiennym, tj o: 1) uzupełnienie projektu zagospodarowania terenu dla całego siedliska wraz z odniesieniem do jego granic obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] 2) odniesienie się do zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do zabudowy na przedmiotowym terenie (w szczególności dotyczy to obiektów gospodarczych jako uzupełnienie zabudowy siedliskowej); 3) odniesienie się do obowiązujących warunków technicznych w zakresie posadowienia wszystkich obiektów na terenie siedliska.
PINB decyzją z [...] maja 2015 r., nr [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach o nr ew. [...] i [...]położonych przy ul. [...]gm. [...].
W wyniku rozpoznania odwołania I G i A G, [...]WINB decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...], uchylił ww. decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wobec powyższego PINB postanowieniem z [...] grudnia 2015 r., nr [...], wezwał I G i A G do uzupełnienia braków w projekcie zamiennym poprzez wskazanie wyposażenia działek w miejsca postojowe dla samochodów, określenie wskaźnika intensywności zabudowy i przedstawienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie, decyzją z [...] września 2016 r., nr [...], PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na wyżej opisanym terenie.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących od ww. rozstrzygnięcia, [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], uchylił decyzję PINB nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...], organ I instancji wezwał inwestorów do uzupełnienia braków w dokumentacji zamiennej poprzez przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wskazanie miejsc postojowych dla samochodów (w części opisowej i rysunkowej zagospodarowania terenu działki).
W dniu 3 lipca 2017 r. I G przedłożyła ww. oświadczenia (karta 134, 132, 131 i 130 akt administracyjnych), złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.
PINB, decyzją z [...] października 2017 r., nr [...], nakazał I G i A G doprowadzenie budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działek o nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] do stanu poprzedniego, tj. stanu zgodnego z decyzją Urzędu Gminy [...]z [...] marca 1984 r. ,nr [...].
[...]WINB decyzją nr [...]z [...]grudnia 2017 r., uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy nakazał uzupełnić projekt o dane umożliwiające skontrolowanie go z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz skorygowanie oznaczenia dziełek ewidencyjnych (nieprawidłowa numeracja).
Mając na uwadze powyższe organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2018 r. postanowienie nr [...], którym wezwał I G i A G do uzupełnienia braków w przedstawionej dokumentacji budowlanej zamiennej poprzez uzupełnienie części opisowej projektu zagospodarowania terenu o wskaźnik intensywności zabudowy.
W dniu 25 kwietnia 2018 r. I G przedłożyła uzupełniony projekt budowlany zamienny.
PINB, decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działek nr ew. [...]i [...]położonych przy ul. [...]oraz nałożył na I G i A G obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu, co najmniej 14 dni przed przystąpieniem do użytkowania budynku.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli skarżący.
Po rozpoznaniu odwołania, w uzasadnieniu cyt. na wstępie decyzji z [...] kwietnia 2019 r., nr [...],[...]WINB wyjaśnił, że w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnił, że organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia (w określonym terminie) projektu budowlanego zamiennego wykonanego przez osobę uprawnioną, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie ww. budynku mieszkalnego. [...]WINB decyzją z [...]grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu powiatowego. W takiej sytuacji Starosta [...] - na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego - decyzją z [...] stycznia 2014 r., nr [...], uchylił decyzję z [...]marca 1984 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie".
[...]WINB wskazał, że inwestorzy przedłożyli żądany przez organ I instancji projekt budowlany zamienny. Wykonanie ww. obowiązku skutkowało koniecznością oceny przedłożonej dokumentacji w świetle art. 35 Prawa budowlanego, bowiem przedłożenie projektu budowlanego zamiennego nie oznacza jego automatycznego zatwierdzenia. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo uznał, że przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi określone w przepisach. Jednocześnie wskazał, że wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie odniósł się do przedłożonej dokumentacji zamiennej w świetle art. 35 ustawy Prawo budowlane, jednakże brak uzasadnienia prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji PINB z [...] września 2018 r., nr [...]i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż sprawa została wyjaśniona dostatecznie.
[...]WINB podkreślił, że w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym znajduje się oświadczenie projektanta mgr inż. A W (nr upraw. [...]), iż został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do dokumentacji projektowej załączono też dokument poświadczający możliwość wykonywania przez projektanta samodzielnej funkcji w budownictwie na dzień opracowania projektu (zaświadczenie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa). Ponadto analiza dokumentacji w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nie wykazała nieprawidłowości.
Organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie realizowanej budowy budynku mieszkalnego inwestorzy – I G i A G dokonali istotnego odstępstwa od decyzji z [...] marca 1984 r., nr [...], polegającego na zwiększeniu kubatury budynku poprzez nadbudowę dodatkowej kondygnacji mieszkalnej. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Oznacza to, że przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (sporządzonego na skutek dokonanych odstępstw) właściwy organ sprawdza m.in.: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Dopiero w razie spełnienia tych wymagań, organ może na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 698/15).
[...]WINB wskazał, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]dla części obrębu [...] (cz. północna) uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...]z [...] czerwca 2013 r., nr [...]wynika, że działki nr ew. [...]i [...]położone przy ul. [...]znajdują się na terenie oznaczonym w ww. planie jako 2UMN - przeznaczenie podstawowe jako zabudowa usługowo-mieszkaniowa-usługi komercyjne, budynki mieszkalne jednorodzinne. Na ww. terenie ustala się następujące wymagania:
– minimalna powierzchnia biologicznie czynna - 30% powierzchni działki budowlanej;
– wskaźnik intensywności zabudowy - do 0,5;
– maksymalna wysokość zabudowy o przeznaczeniu podstawowym i uzupełniającym - 12,0 m;
– dachy budynków o przeznaczeniu podstawowym i uzupełniającym należy projektować o kącie nachylenia połaci w zakresie od 5° do 45°;
– wyposażenie działek budowlanych w miejsca postojowe dla samochodów: 2 miejsca postojowe dla 1 lokal mieszkalny w zabudowie jednorodzinnej.
Z bilansu terenu wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 60,53 %, zaś wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,38. Z opisu i charakterystyki budynku wynika, że wysokość budynku od poziomu terenu przy głównym wejściu do najwyższego punktu kalenicy wynosi 9,91 m. Z przekroju 1-1 wynika, że spadek dachu wynosi 13°. Na projekcie zagospodarowania terenu wrysowano 4 miejsca postojowe o powierzchni 2,5 m x 6,0 m. Analiza projektu zamiennego w świetle przepisów planistycznych nie potwierdziła nieprawidłowości w ww. zakresie.
Jednocześnie [...]WINB wskazał, że usytuowanie obiektu jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia: "Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Jak wykazano powyżej wysokość przedmiotowego obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
[...]WINB podkreślił, że podmiot dysponujący nieruchomością do celów budowlanych jest uprawniony zarówno podczas robót budowlanych, jak i po wybudowaniu obiektu budowlanego do zmian i przeróbek, modernizacji, przebudowy, nadbudowy, jeśli nie pozostaje to w kolizji z przepisami prawa, w tym także z potrzebą zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie organu odwoławczego w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym nie naruszają uzasadnionych i chronionych przepisami interesów osób trzecich, w tym skarżących i czynią zadość warunkom określonym w przepisach. Analiza projektu budowlanego zamiennego w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nie wykazała nieprawidłowości skutkujących koniecznością uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących nieprawidłowości w przedstawionym projekcie zamiennym, a co za tym idzie błędnym, zdaniem skarżących, zatwierdzeniu przez PINB dokumentacji budowlanej zamiennej [...]WINB wskazał, że są one bezzasadne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia dotycząca nierozebrania przez inwestorów budynku mieszkalnego określonego w pozwoleniu na budowę z [...]marca 1984 r. jako przeznaczonego do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny (widoczne pęknięcia ścian i stropów) nie może stanowić podstawy do oceny w tym postępowaniu. W decyzji o pozwoleniu na budowę z 1984 r. wskazano, że po wybudowaniu budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy rozebrać budynek oznaczony na planie nr 2 w terminie 1 miesiąca. [...]WINB stwierdził, że kwestia wykonania rozbiórki będzie badana na etapie uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego nie wynika aby budynek mieszkalny objęty przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany z przekroczeniem granicy działki należącej do E i M R. Pierwotny plan zagospodarowania działki przewidywał budowę budynku w odległości 20 cm, ze względu na fakt, iż budynek oznaczony na planie nr 4 (istniejący budynek gospodarczy murowany należący do S S) został wybudowany z przekroczeniem granicy działki należącej do I i A G. [...]WINB podniósł, że w omawianej sprawie mogło dojść do zmiany przebiegu granic w wyniku np. dokładniejszych pomiarów geodezyjnych. Późniejsza zmiana granic nie może jednak stanowić podstawy do zarzucenia inwestorowi wykonania inwestycji niezgodnie z projektem budowlanym. Sprawy dotyczące naruszenia granic sąsiednich nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Winny być one załatwione polubownie pomiędzy stronami bądź na drodze postępowania cywilnego.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że fakt wybudowania wyższego i szerszego budynku niż budynek mieszkalny należący do skarżących nie powoduje automatycznie, że obiekt ten narusza warunki techniczno- budowlane. W odniesieniu natomiast do zarzutu dotyczącego tworzenia się zasp śnieżnych na dachu budynku skarżących, organ odwoławczy wskazał, że regulacje dotyczące usuwania śniegu unormowane są poprzez art. 61 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia (m.in.) intensywnych opadów atmosferycznych.
Z kolei, ustosunkowując się do usytuowania płyty balkonowej w granicy nieruchomości, [...]WINB podniósł, że pozostaje to poza oceną organów nadzoru budowlanego, bowiem pierwotny projekt budowlany przewidywał umieszczenie balkonu na elewacji południowej. Przepisy dotyczące projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) stosuje się odpowiednio do zakresu zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych w kontekście projektu budowlanego zamiennego. W tym zakresie inwestorzy nie odstąpili od zatwierdzonego projektu pierwotnego i pozwolenia na budowę, stąd zarzut ten jest bezzasadny.
Dodatkowo, [...]WINB wskazał, że decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] września 2016 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej legalności budowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach o nr ew. [...]i [...]położonych przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że: "Z materiału dowodowego zgromadzonego w omawianej sprawie wynika, że budynek mieszkalny objęty przedmiotem omawianego postępowania jest wybudowany zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...]z [...] lipca 1995 r., zezwalającą na dokończenie budowy obiektu. Organ nadzoru budowlanego w trakcie oględzin dokonał dokładnych pomiarów spornego budynku mieszkalnego i ustalił, że obiekt został zrealizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją z [...]lipca 1995 r. o zezwoleniu na dokończenie budowy w zakresie wymiarów budynku". Oznacza to, że w trakcie budowy budynku mieszkalnego, który należy do E i M R, budynek objęty przedmiotem niniejszego postępowania już istniał, a skarżący dopiero w 2013 r. złożyli wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w omawianej sprawie.
Odnośnie problemu zacienienia działki należącej do E i M R organ odwoławczy powołał się na § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. [...]WINB wskazał, że lokalizacja projektowa budynku mieszkalnego wyklucza możliwość zacienienia pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego, gdyż budynki te stykają się jak w zabudowie bliźniaczej. Sprawy dotyczące zacienienia nieruchomości, zakłócania odbioru sygnału telewizji naziemnej jak i nieefektywnego wykorzystania powierzchni dachu do zainstalowania na nim paneli fotowoltaicznych nie stanowią podstawy do niezatwierdzenia projektu zamiennego.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie mogą brać pod uwagę kwestii związanych z kosztami zakupu instalacji kominowych w celu poprawy cyrkulacji powietrza. W przedłożonym projekcie zamiennym we wnioskach oceny technicznej znajduje się oświadczenie projektanta, że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane poprawnie, zgodnie ze sztuką budowlaną. [...]WINB podkreślił, że w wyniku zmiany art. 35 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r.) do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, jak jeż odpowiednio organu nadzoru budowlanego, który prowadzi postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (stosownie do treści art. 35 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 ww. ustawy) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.).
Dalej [...]WINB stwierdził, że powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt. 1, ust. 2 i 4 ww. ustawy do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości oceny szczegółowych rozwiązań przewidzianych w projekcie budowlanym. Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego nie badają także rozwiązań technicznych w kwestii usytuowania wyłazu dachowego.
Następnie, organ odwoławczy podniósł, że pierwotny projekt budowlany nie przewidywał budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego, stąd podnoszone przez E. i M. R. zarzuty są niezasadne.
Jednocześnie organ odwoławczy przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 435/18, w którym sąd wskazał, że: "Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego sprawdzającego prawdziwość twierdzenia inwestora, że legitymuje się prawem do terenu na cele budowlane. Złożenie oświadczenia, na odpowiednim formularzu pod rygorem odpowiedzialności karnej, jest czynnością dowodową, procesową, która prowadzi do wykazania okoliczności spełniania przesłanki wymaganej prawem materialnym. W oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor musi podać dokumenty potwierdzające to prawo, ale ustawa nie nakłada na niego obowiązku przedłożenia tych dokumentów wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę". Jak podkreślił organ odwoławczy art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego ma odpowiednie zastosowanie przy procedurze zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
[...]WINB wskazał na art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji, zgodnie z którym: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie". W przedmiotowej sprawie PINB zatwierdził dokumentację budowlaną zamienną oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Według projektu budowlanego zamiennego, który znajduje się w aktach sprawy (str. 11) nie przewiduje się wykonywania robót budowlanych, stąd brak jest podstaw do udzielania pozwolenia na wznowienie robót. Ponadto, jak wskazał [...]WINB, powyższa podstawa prawna nie daje podstawy do wyznaczenia terminu uzyskania przez inwestorów pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu. W konsekwencji wskazanie w sentencji rozstrzygnięcia organu I instancji, że I i A G winni uzyskać pozwolenie na użytkowanie omawianej inwestycji, co najmniej 14 dni przed przystąpieniem do użytkowania budynku - było niewłaściwe. Wobec powyższego należało uchylić decyzję PINB z [...] września 2018 r., nr [...]i orzec co do istoty sprawy.
Skargę na decyzję [...]WINB z [...] kwietnia 2019 r. złożyli skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie była rozpatrywana w sposób wyczerpujący pod kątem ich uwag i argumentów podnoszonych w toku postępowania prowadzonego przez PINB oraz tych, które zawarli w odwołaniu od decyzji PINB z [...] września 2018 r., nr [...], tym samym ich zdaniem decyzja [...]WINB jest obarczona wadami prawnymi i narusza ich prawa.
Skarżący wskazali, że budynek mieszkalny będący przedmiotem postępowania wybudowany został przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tak więc niniejsze postępowanie należało przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów art. 37, 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a tym samym wyjaśnić, czy nie zachodzi podstawa do wydania na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy nakazu przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu. W tym miejscu wskazali na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r. , sygn. akt II OSK 1978/10.
Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (pkt 2). W ich ocenie, sporny budynek powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych skarżących oraz stanowi dla nich niebezpieczeństwo, natomiast PINB nigdy nie ustosunkował się do ich uwag i wniosków.
Rozwijając powyższe, skarżący podnieśli, że wskazywali wielokrotnie iż: 1) budynek mieszkalny Państwa G pobudowany został w odległości mniejszej niż 8 metrów od budynku mieszkalnego parterowego (który powinien zostać rozebrany przez właścicieli nieruchomości ponad 30 lat temu zgodnie treścią pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Urząd Gminy [...]); 2) od strony północnej spornego budynku mieszkalnego stoją 3 budynki gospodarcze w tym garaż, zaś najbliższy budynek gospodarczy pobudowany został w odległości mniejszej niż 2 metry od okna spornego budynku mieszkalnego (patrz: mapa zagospodarowania terenu), co pozostaje w jawnej sprzeczności z odrębnymi przepisami ustalającymi minimalne odległości między budynkami ustanowione ze względów przeciwpożarowych.
W ich ocenie, pomimo obszerności uzasadnienia decyzji organu II instancji, decyzja ta nie analizuje sprawy w tym zakresie. Zdaniem skarżących, o powyższym nie może świadczyć wskazanie na treść oświadczenia projektanta, że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane poprawnie i zgodnie ze sztuką budowlaną przedmiotowego budynku w sytuacji, gdy dokument ten nie porusza kwestii istotnych dla oceny sprawy w kontekście wystąpienia ww. przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2, a jedynie wynika z niego, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym. Tymczasem w kontekście ww. przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało uwzględnić nie tyle stan techniczny spornego budynku mieszkalnego a jego usytuowanie względem pozostałych zabudowań gospodarczych zrealizowanych na działce [...].
Organy winny więc wskazać na konieczność uzupełnienia akt o opinie rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Dalej podnieśli, że sporny budynek pobudowany został całą swoją wschodnią ścianą w ich działkach oznaczonych na podkładzie geodezyjnym (wykonanym w skali 1:250 - w aktach sprawy) numerami ew. [...]i [...] zaś inwestor stawiając swój budynek mieszkalny przekroczył granice nieruchomości skarżących z winy umyślnej czyli celowo, gdyż pierwotnie wg planu zagospodarowania działki stanowiącego załącznik do uchylonego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] marca 1984 r. budynek ten powinien być odsunięty od granic działek skarżących (kopia planu zagospodarowania działki do decyzji [...]w aktach sprawy) - naruszenie konstytucyjnego prawa własności. [...]WINB w zaskarżonej decyzji stwierdził, że jakoby: "z materiału dowodowego nie wynika aby budynek mieszkalny objęty przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany z przekroczeniem działki należącej do P.P. E i M R. (...)". Zdaniem skarżących nie sposób stwierdzić, że budynek gospodarczy oznaczony na planie numerem 4 pobudowany został z przekroczeniem granicy działki należącej do inwestora, ponieważ plan na który powołał się organ odwoławczy został wykonany w skali 1:500, co skutecznie uniemożliwia rzetelną ocenę odległości względem innych obiektów budowlanych. Tyle, że wyraźnie widać, iż oba budynki są od siebie oddalone. Ponadto w tamtym czasie istniały wytyczone fizyczne granice obydwu posesji, więc [...]WINB nie miał podstawy by twierdzić, że nastąpiła jakaś zmiana przebiegu granic. Faktem natomiast jest, że na załączonym przez skarżących podkładzie geodezyjnym wykonanym w skali 1:250 (w aktach sprawy) wyraźnie widać, że budynek mieszkalny będący przedmiotem skargi znajduje się na działkach skarżących na głębokość ok. 20 centymetrów.
Rozpoczęcie budowy na nieruchomości, w stosunku do której inwestor nie posiadał prawa własności, ani żadnego innego tytułu prawnego upoważniającego go do dysponowania działką na cele budowlane, należy uznać za samowolne jej zajęcie, powodujące skutki określone w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), które to przepisy obligują organy administracji państwowej do zastosowania w takim przypadku art. 37 tego prawa.
Dalej skarżący wskazali, że informowali także PINB, iż inwestorzy złożyli nieprawdziwe oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W tym miejscu skarżący przytoczyli tezę wyroku NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1101/09: "O prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien rozstrzygać na podstawie dokumentów organ właściwy do wydania tej decyzji, a w przypadkach wątpliwych i skomplikowanych, powinien orzekać sąd cywilny. Samo oświadczenie inwestora nie jest wystarczające, inwestor powinien wykazać w oparciu o dokumenty (wypis z ksiąg wieczystych, wypis z rejestru gruntów, umowa cywilnoprawna itp.) swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane...". Mając tego świadomość, w ocenie skarżących, PINB nie powinien wydać decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, gdyż w ten sposób usankcjonował prawnie złożone przez inwestorów nieprawdziwe oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.
Następnie skarżący zwrócili uwagę, że w pierwotnym projekcie budowlanym (stanowiącym załącznik do uchylonej decyzji [...]) budynek inwestora miał wymiary 10 x 11 metrów, zaś wg projektu budowlanego zamiennego już 10,24 x 11,45 m, co oznacza, że właśnie te 45 centymetrów zaważyło o tym, iż budynek znajduje się w nieruchomościach skarżących.
Ponadto niezrozumiałym jest dla skarżących na jakiej podstawie i w oparciu o jakie przepisy inwestor uzyskał decyzję na budowę nr [...], gdyż została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Według paragrafu 12 przywołanego rozporządzenia pozwolenie na budowę [...]nigdy nie powinno zostać wydane, gdyż narusza przepisy określające minimalne odległości między budynkami, jak też narusza przepisy przeciwpożarowe zawarte w tym rozporządzeniu. Powyższego faktu niestety [...]WINB nie zauważył wydając zaskarżona decyzję.
Skarżący wskazali, że w zaskarżonej decyzji [...][...]WINB stwierdził, iż: usytuowanie obiektu jest zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powołał się na treść paragrafu 12 ust. 3 ww. rozporządzenia z którego wynika, że: "dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". [...]WINB stwierdził, przytaczając powyższy paragraf, że wysokość przedmiotowego obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali, że treść przytoczonego paragrafu 12 ust. 3 rozporządzenia jest następująca: "3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację ".
Skarżący podkreślili, że przepisy na które powołuje się [...]WINB, zawarte są w par. 12 ust. 2 przytoczonego rozporządzenia: "2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu." Tym samym stwierdzili, że [...]WINB w zaskarżonej decyzji pomieszał treść ustępów 2 i 3 paragrafu 12 przytoczonego rozporządzenia, co nie zmienia faktu, że sporny budynek powinien spełniać warunki par. 12 ust. 3 pkt 2. Zdaniem skarżących sporny budynek nie spełnia tych warunków, o czym [...]WINB w swej decyzji nie wspomniał, gdyż wprost stanowiłoby to przesłankę do wydania decyzji o rozbiórce obiektu.
Następnie skarżący podnieśli, że skutkiem tego, iż sporny budynek mieszkalny jest wyższy od budynku skarżących i przylega do budynku – jest to, że powoduje, iż na dachu budynku mieszkalnego skarżących tworzą się zaspy śnieżne nadmiernie obciążając konstrukcję dachu. To z kolei stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. W odpowiedzi na powyższy zarzut [...]WINB stwierdził jedynie, że właściciel jest zobowiązany zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia intensywnych opadów atmosferycznych. Skarżący nie zgodzili się z powyższym stwierdzeniem gdyż w ich ocenie to z winy inwestora, który bezprawnie i w złej wierze dostawił swój budynek do skarżących, na ich dachu może zalegać śnieg. Podkreślili, że gdyby inwestor pobudował budynek z zachowaniem odległości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Administracji Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, to budynek skarżących i inwestora dzieliłaby tak duża przestrzeń, że na dachu skarżących nigdy nie zalegałby z tego powodu śnieg.
Dalej skarżący podnieśli, że płyta balkonu wzmiankowanego budynku mieszkalnego jest niemal w samej granicy nieruchomości, co również pozostaje w sprzeczności do obowiązujących przepisów, jednocześnie poprzez naruszenie ich prywatności powoduje pogorszenie warunków użytkowych ich nieruchomości. [...]WINB w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "usytuowanie płyty balkonowej w granicy nieruchomości pozostaje poza oceną organów nadzoru budowlanego". Podnieśli, że jest to ewidentną nieprawdą, gdyż par. 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że: " 5. Odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa". Tak więc usytuowanie płyty balkonowej, zdaniem skarżących, powinno podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego. Natomiast to, że pierwotny projekt budowlany przewidywał umieszczenie balkonu na elewacji południowej nie jest usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów przytoczonego powyżej rozporządzenia.
W dalszej części skargi skarżący utrzymali zarzut zacieniania ich nieruchomości przez sporny budynek mieszkalny z uwagi na jego gabaryty. Podnieśli, że pozbawia ich to tym samym prawa do swobodnego korzystania z ich nieruchomości, bryła spornego budynku skutecznie zakłóca odbiór sygnału telewizji naziemnej. Podkreślili też, że sporny budynek nadmiernie zacienia dach budynku mieszkalnego skarżących, dlatego nie mogą efektywnie wykorzystać powierzchni ich dachu do zainstalowania na nim paneli fotowoltaicznych. Dalej wskazali, że sporny budynek zakłóca ciąg powietrza w kominach wentylacyjnych budynku skarżących i z tego powodu zmuszeni byli zastosować nasady kominowe polepszające ciąg w kominach, co tylko częściowo poprawiło cyrkulację powietrza - pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. W konsekwencji, powyższe, stanowi o pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia.
Skarżący podkreślili, że [...]WINB w odpowiedzi na ww. zarzuty przytoczył jedynie przepis par. 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczący naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynków sąsiednich.
Skarżący jednocześnie zwrócili uwagę, że w dachu ich budynku mieszkalnego jest zainstalowane okno połaciowe mające za zadanie doświetlić korytarz łączący pokoje, jest ono jednocześnie wyłazem dachowym. Tak więc PINB powinien zlecić inwestorom przeprowadzenie analizy pod kątem stwierdzenia ewentualnego nadmiernego zacienienia ich okna dachowego.
Jednocześnie, w ich ocenie, [...]WINB pominął fakt, że na działce [...] stoją 3 budynki gospodarcze (patrz: mapa zagospodarowania terenu stanowiąca załącznik projektu budowlanego zamiennego), zaś jeden z nich stoi od okna spornego budynku mieszkalnego w odległości mniejszej niż 2 metry. Następny za nim jest budynek gospodarczy murowany 2 - kondygnacyjny, a równolegle do niego stoi budynek gospodarczy użytkowany jako garaż. Wszystkie te budynki gospodarcze mogą stanowić nadmierne zacienienie okien budynku mieszkalnego. Tak więc zgodnie z przepisami par. 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie PINB powinien zlecić inwestorowi ocenę, czy umożliwione jest naturalne oświetlenie pomieszczeń budynku przeznaczonego na pobyt ludzi.
Skarżący podnieśli, że [...]WINB stwierdził jedynie iż: "lokalizacja projektowa budynku mieszkalnego wyklucza możliwość zacienienia pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego, gdyż budynki te stykają się jak w zabudowie bliźniaczej". Dla skarżących jest to niezrozumiałe, gdyż budynki ich oraz inwestora nie są budynkami w zabudowie bliźniaczej, a sporny budynek jest wyższy i szerszy od budynku mieszkalnego skarżących.
W tym miejscu skarżący podnieśli, że sporny budynek stanowi poważne zagrożenie pożarowe dla ich budynku, jako że nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jego dach skonstruowany na bazie elementów drewnianych wystaje poza lico ściany nad dachem naszego budynku a to z kolei przesądza o istnieniu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Skarżący załączyli wydruk z pierwotnego projektu budowlanego z zaznaczonym markerem murkiem oddzielenia pożarowego wymurowanym ponad połać dachu. W ich ocenie, PINB - na etapie postępowania - powinien zlecić inwestorowi dołączenie do dokumentacji opinii rzeczoznawcy z zakresu przepisów przeciwpożarowych.
Następne uwagi skarżący odnieśli do decyzji PINB nr [...] i decyzji [...]WINB nr [...]
Dalej skarżący podnieśli, że załączona do projektu mapa zagospodarowania terenu wykonana w skali 1:500 dotyczy tylko działki nr ew. [...]zaś działka nr ew. [...]na której posadowiona jest część spornego budynku mieszkalnego, została w wykazie działek pominięta. W bilansie terenu wymieniona została ww. działka nr ew. [...], która stanowi wyłączną własność IG, natomiast pozostałe wymienione w bilansie działki są współwłasnością inwestorów I i A G. Tak więc, ocenie skarżących, bilans terenu został sporządzony wadliwie.
Zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja niewątpliwie narusza przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, gdyż: w świetle przepisów paragrafu 12 przywołanego rozporządzenia budynek mieszkalny powinien być pobudowany w odległości 8 metrów od istniejącego w tamtym czasie naszego budynku. Na etapie legalizacji samowoli budowlanej nie jest możliwe odstępstwo od tych przepisów.
Skarżący zwrócili uwagę, że przedmiotowe postępowanie legalizacji samowoli budowlanej zostało wszczęte w 2013 roku, a więc 6 lat temu. W ocenie skarżących organy państwowego nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie w sposób przewlekły (z wielokrotnie skarżoną przez nich bezczynnością) zaś wszystkie działania PINB i [...]WINB zmierzają do zalegalizowania samowoli budowlanej pomimo, że nie istnieją ku temu przesłanki.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 16 stycznia 20120 r. skarżący oświadczyli, że w dniu uzyskania pozwolenia na budowę przez Państwa G stał już budynek gospodarczy skarżących. Zniesienie współwłasności nieruchomości nastąpiło w roku 1991, wtedy okazało się, że budynek Państwa G został wybudowany z przekroczeniem granicy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z [...] września 2018 r., nr [...]oraz orzekająca o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...]położonych przy ul. [...] i nałożeniu na inwestorów I G i A G obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji [...]WINB stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.).
W przedmiotowej sprawie PINB, decyzją z [...] września 2013 r., nr [...]- na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia (w terminie wskazanym w sentencji decyzji) projektu budowlanego zamiennego spornego budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach ew. nr [...] i [...]przy ul. [...] uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę z [...] marca 1984 r., nr [...]).[...]WINB decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...]- po rozpoznaniu odwołania E i M R (skarżących) od decyzji PINB z [...] września 2013 r., nr [...]- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja stała się ostateczna. Skarżący nie wnieśli od tej decyzji skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji, wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy obligowało organ administracji architektoniczno-budowlanej do wydania (w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego) decyzji o uchyleniu pozwolenia na budowę. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie albowiem Starosta [...]decyzją z [...] stycznia 2014 r., nr [...], uchylił decyzję z [...] marca 1984 r., nr [...], wydaną z up. Naczelnika Gminy [...]zezwalającą I i A G na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w [...] .
Zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego." W decyzjach, o których mowa w art. 51 ust. 4 ww. ustawy nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego). Obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nakłada się tylko w przypadkach, kiedy decyzja dotyczy budowy bądź przebudowy obiektu budowlanego lub jego części (art. 51 ust. 6 Prawa budowlanego). Ponieważ została wcześniej uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę (art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego), powyższe decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 4 zastępują ją z datą uzyskania przymiotu ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Przy czym należy wskazać, że w przepisie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego ustawodawca nie wprowadził żadnego terminu na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.
W konsekwencji, zasadnie [...]WINB stwierdził (uchylając decyzję organu I instancji), że PINB opierając swoją decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego nie był uprawniony do zakreślenia inwestorom terminu na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, tj. "co najmniej 14 dni przed przystąpieniem do użytkowania obiektu". Stanowisko w tym zakresie Sąd podziela. W konsekwencji, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie został naruszony.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie brak jest także podstaw do zakwestionowania zastosowanego w sprawie trybu naprawczego (art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego).
W tym miejscu należy wskazać, że w sytuacji gdy doszło do odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, to w prowadzonym przez organy postępowaniu naprawczym, zastosowanie mają przepisy obowiązujące w dacie wydania w tym zakresie decyzji. Nietrafna jest więc argumentacja, na którą powołują się skarżący, że skoro budynek mieszkalny będący przedmiotem postępowania wybudowany został przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., to niniejsze postępowanie należało przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów art. 37, 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W konsekwencji, nie jest uprawniony pogląd skarżących, że w postępowaniu naprawczym w tej sprawie organ powinien wyjaśnić, czy nie zachodzi podstawa do wydania, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy, nakazu przymusowej rozbiórki przedmiotowego obiektu. Dlatego też ani PINB ani organ odwoławczy nie mieli obowiązku oceny przesłanek wynikających z tego przepisu (pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych oraz zagrożenie bezpieczeństwa na skutek realizacji spornej inwestycji). Jednocześnie Sąd zauważa, że przywołany przez skarżących, na poparcie ich stanowiska, wyrok NSA (sygn. akt II OSK 1978/10) zapadł zupełnie w odmiennych okolicznościach faktycznych sprawy.
Sąd podkreśla także, że postępowanie naprawcze zmierza do przywrócenia stanu zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a nie do zgodności z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi w dacie prowadzenia robót budowlanych przez inwestora z naruszeniem ww. przepisów. W świetle powyższego istotne są więc przepisy obowiązujące w chwili orzekania przez organ nadzoru budowlanego, tak jak to stwierdził MWINB.
Następnie należy wyjaśnić, że wdrożenie przez organy nadzoru budowlanego trybu naprawczego (tu: decyzją PINB z [...] września 2013 r., nr [...]- na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) pociąga za sobą istotne ograniczenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego na etapie zatwierdzania projektu zamiennego (art. 51 ust. 4), i to przynajmniej w dwóch aspektach: 1) dopuszczalności badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2) zakresu oceny prawidłowości projektu zamiennego.
Jeśli chodzi o pierwszy aspekt, to w orzecznictwie sądowym pojawiają się dwa poglądy co do tego, czy w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50–51 Prawa budowlanego dopuszczalne jest badanie legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W pierwszym z nich, w postępowaniu z art. 51 Prawa budowlanego orzeka się wyłącznie o przydatności robót z punktu widzenia prawa budowlanego. Zatem roboty budowlane mogą być zgodne z prawem z punktu widzenia prawa administracyjnego, zaś naruszenie praw własnościowych może być dochodzone przed sądem powszechnym (np. wyroki NSA: z 26 stycznia 2012 r., II OSK 2140/10; z 28 sierpnia 2015 r., II OSK 2/14; z 21 lutego 2018 r., II OSK 1093/16 – CBOA; tak też wyrok WSA z 4 lutego 2019 r., II SA/Kr 1157/18, CBOSA).
Zgodnie z poglądem dla drugiego nurtu orzecznictwa w postępowaniu naprawczym organy nadzoru budowlanego nie są zwolnione od badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż mogłoby to prowadzić do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności osób trzecich (np. wyroki NSA: z 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11; z 24 lipca 2014 r., II OSK 368/13; z 28 października 2015 r., II OSK 435/14; z 30 marca 2016 r., II OSK 1865/14; z 6 grudnia 2017 r., II OSK 517/17;– CBOSA).
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na etapie zatwierdzania projektu zamiennego (art. 51 ust. 4). Uznawszy bowiem nawet dopuszczalność analizowania tej kwestii w postępowaniu naprawczym, to w kontekście przywołanego wyżej orzecznictwa trzeba przyjąć, że w przypadku postępowania toczącego się w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przeprowadza się przed wydaniem decyzji, o której mowa w tym przepisie, tj. decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (tu: decyzji PINB z [...]września 2013 r., nr [...]), uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnienie prawa do dysponowania nieruchomością jest bowiem istotne zarówno dla prawidłowego określenia adresata takiej decyzji (spośród podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego), jak i dla oceny istnienia ewentualnej potrzeby nałożenia taką decyzją również obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.
Wobec powyższego zagadnienie związane z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie podlega już badaniu na kolejnym etapie procedury naprawczej – dotyczącym zatwierdzenia przedłożonego projektu zamiennego. Na tym etapie analizie poddawane są już bowiem zagadnienia związane z prawidłowością tego projektu i udokumentowanych nimi robót zmieniających (odstępstw), z punktu widzenia prawa budowlanego.
Odnosząc powyższe uwagi do materiału dokumentacyjnego sprawy wskazać należy że kwestia związana z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane była poruszana przez organy zarówno przed wydaniem decyzji z [...] września 2013 r. opartej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jak i na etapie zatwierdzenia projektu zamiennego (art. 51 ust. 4). I tak w decyzji z [...] września 2013 r PINB uznał, że sporne kwestie własnościowe podlegają badaniu przed sądem powszechnym. W wyniku odwołania skarżących [...]WINB decyzją [...]grudnia 2013 r., nr [...]utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Następnie [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], uchylając decyzję PINB z [...] września 2016 r., nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego wskazał, że oświadczenie inwestorów o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością co do działek nr ew. [...]i [...]powinno być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Inwestorzy ww. oświadczenia przedłożyli (karta 130 do 134 akt administracyjnych) powołując się na akt notarialny z 11 grudnia 1991 r., [...] oraz z 4 listopada 1992 r., [...]. Jednocześnie z KW nr [...] wynika, że właścicielką działki ew. [...] jest I G; zaś z KW nr [...] wynika, że współwłaścicielami działki ew. [...] na zasadzie majątkowej ustawowej wspólnoty małżeńskiej są G I oraz G A.
Z tego względu nie mogły odnieść zamierzonego skutku wszystkie te zarzuty skargi, które wytykały organom brak weryfikacji legitymowania się przez inwestorów – prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie dokładniejsze badanie przez [...]WINB kwestii dysponowania nieruchomością na etapie procedury naprawczej, regulowanym przez art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Skarżący twierdzą, że inwestorzy stawiając swój budynek mieszkalny przekroczyli granicę nieruchomości celowo, budynek inwestorów miał w pierwotnym projekcie budowlanym wymiary 10 x 11 metrów, zaś wg projektu budowlanego zamiennego już 10,24 x 11,45 m. Tak więc 45 centymetrów zaważyło o tym, iż budynek znajduje się w nieruchomościach skarżących. [...]WINB stwierdził zaś, że już pierwotny plan zagospodarowania działki przewidywał budowę budynku Państwa G przesuniętą o 20 cm albowiem budynek gospodarczy murowany (oznaczony na planie nr 4) należący do poprzednika prawnego Państwa R – S S został wybudowany z przekroczeniem granicy działki należącej do Państwa G. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że mogło dojść do zmiany przebiegu granic o kilkadziesiąt centymetrów na skutek dokładniejszych pomiarów geodezyjnych.
W tym miejscu należy wskazać, na co zwracał uwagę także organ odwoławczy, że w dniu uzyskania pozwolenia na budowę przez Państwa G, tj. w 1984 r., stał już budynek gospodarczy (oznaczony na planie nr 4) przebudowany następnie przez skarżących na budynek mieszkalny na podstawie decyzji z [...] lipca 1995 r. Jednocześnie Państwo R dokonywali przebudowy budynku w latach dziewięćdziesiątych, kiedy stał już budynek Państwa G. Oba budynki były posadowione na nieruchomości stanowiącej współwłasność, do zniesienia której doszło (jak twierdzą skarżący) w 1992 r. Wtedy okazało się, że budynek Państwa G został wybudowany z niewielkim przekroczeniem granicy (około 20 cm).
Sąd przychyla się do stanowiska [...]WINB, że w realiach tej konkretnej sprawy powyższa okoliczność nie skutkuje automatycznie tym, że zaistniały podstawy do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Niewątpliwie zaistniały spór sąsiedzki w tym względzie powinien zostać rozstrzygnięty polubownie i nie na drodze postępowania administracyjnego.
Jak wyżej Sąd wskazał wdrożenie przez organy nadzoru budowlanego trybu naprawczego (tutaj na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) pociąga za sobą istotne ograniczenie zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego na etapie zatwierdzania projektu zamiennego (art. 51 ust. 4). Ograniczenie to dotyczy także zakresu oceny prawidłowości projektu zamiennego.
Prawidłowość zatwierdzanego projektu zamiennego nie podlega tak obszernemu i szczegółowemu badaniu przez organy nadzoru budowlanego. Wynika to już z odesłania zawartego w art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine Prawa budowlanego, zgodnie z którym "przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian" (tj. zmian uwzględnianych w projekcie zamiennym, a wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych). Oznacza to, że do projektu zamiennego stosuje się odpowiednio wymogi zawarte zarówno w (ówcześnie obowiązującym) rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935) jak i w art. 35 Prawa budowlanego dotyczące projektu budowlanego, a więc przede wszystkim zasady weryfikacji takiego projektu określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu "Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529) – w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN"."
W niniejszej sprawie do projektu budowlanego zamiennego (uwzględniającego także korektę złożoną w listopadzie 2017 r.) dołączono oświadczenie projektanta mgr inż. A W (nr upraw. [...] , że został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i jest kompletny z punktu widzenia celu, któremu ma służyć. Do dokumentacji projektowej dołączono dokument poświadczający możliwość wykonywania samodzielnej funkcji w budownictwie na dzień opracowania projektu. Projekt obejmuje m.in. informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Przedmiotem jego opracowania jest projekt budowlany zamienny do projektu budowlanego mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na oznaczonych obecnie działkach nr ew [...]i [...]. Inne zaś budynki o charakterze gospodarczym znajdujące się na tym obszarze nie są objęte zakresem opracowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wobec nich (na skutek wniosku skarżących) prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne.
Odnosząc powyższe uwagi do przedłożonego przez inwestorów projektu zamiennego należy stwierdzić, że nie mogły odnieść zamierzonego skutku wszystkie te zarzuty skargi, które dotyczyły szczegółowych rozwiązań projektowych zawartych w ww. projekcie.
W postępowaniu tym nie badane są także kwestie związane z zakłóceniami odbioru sygnału telewizji naziemnej, brakiem efektywnej możliwości wykorzystania powierzchni dachu skarżących do zainstalowania paneli fotowoltaicznych czy też zakłóceniem ciągu powietrza w kominach wentylacyjnych budynku skarżących.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę art. 51 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz ww. decyzję PINB z [...] września 2013 r. zasadnie główny nacisk, w treści przedłożonego przez inwestorów projektu zamiennego, położono na uwypuklenie odstępstw jakich w zakresie kubatury budynku dopuszczono się względem projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z [...]marca 1984 r., tj. podwyższono budynek od strony północnej elewacji o ½ powierzchni.
W dalszej części podlega więc ocenie, czy [...]WINB prawidłowo stwierdził, że rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym zamiennym co do dokonanych odstępstw nie naruszają prawa, w tym ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]dla części obrębu [...] (cz. północna) uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...]z [...]czerwca 2013 r., nr [...].
W konsekwencji prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że kwestie nie stanowiące odstępstwa - jak umieszczenie balkonu na elewacji południowej według pierwotnego projektu - pozostają poza oceną organów nadzoru budowlanego. To samo dotyczy braku ściany oddzielenia przeciwpożarowego, której nie przewidywał projekt budowlany z 1984 r.
I tak sporny budynek położony jest na terenie oznaczonym w ww. planie jako 2UMN. Dla tego terenu ustala się m.in.: 1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa usługowo-mieszkaniowa - usługi komercyjne, budynki mieszkalne jednorodzinne; 2) przeznaczenie uzupełniające: usługi publiczne, garaże i budynki gospodarcze, dojścia i dojazdy, parkingi, zieleń (...); 6) lokalizacja budynków o przeznaczeniu podstawowym i uzupełniającym, jako wolnostojących lub bliźniaczych; 7) dopuszcza się lokalizację budynków garażowych i gospodarczych nie wyższych niż 5 m w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną (...); 8) parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu (...); 15) w zagospodarowaniu działki budowlanej należy przewidzieć odpowiednią ilość miejsc postojowych dla samochodów – 2 miejsca postojowe na jeden lokal mieszkalny w zabudowie jednorodzinnej (§ 19 ust. 7 pkt 1 ww. planu). W zakresie parametrów i wskaźników z pkt 8 wskazano w planie: minimalna powierzchnia biologicznie czynna - 30 % powierzchni działki budowlanej (pkt b), wskaźnik intensywności zabudowy – do 0,5 (pkt c), maksymalna wysokość zabudowy o przeznaczeniu podstawowym i uzupełniającym - 12 m (pkt d), dachy budynków o przeznaczeniu podstawowym i uzupełniającym należy projektować o kącie nachylenia połaci w zakresie od 5o do 45 o (pkt e).
Poprzez minimalną powierzchnię biologicznie czynną należy rozumieć minimalną powierzchnię terenu z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację (...) - § 3 pkt 14 ww. planu.
Z bilansu terenu zamieszczonego w korekcie projektu zagospodarowania terenu, obejmującego działki ew., na których posadowiony jest budynek mieszkalny ([...] i [...]) oraz działkę ew. [...] (stanowiąca majątkową ustawową współwłasność małżeńską I i A G – nr [...] ) - wynika, że powierzchnia biologicznie czynna wynosi 60,53%, natomiast wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 0,38.
Z kolei z części projektu zamiennego pn. "Opis i charakterystyka budynku" - opis stanu istniejącego - wynika, że wysokość budynku od poziomu terenu przy głównym wejściu do najwyższego punktu kalenicy wynosi 9,91 m.
Także pozostała analiza projektu zamiennego w kontekście przepisów planu miejscowego nie wykazała nieprawidłowości. I tak z przekroju 1-1 wynika, że spadek dachu wynosi 13o, natomiast co do miejsc postojowych – autor projektu – w projekcie zagospodarowania terenu – wrysował 4 miejsca postojowe o powierzchni 2,5 mx6 m.
Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, że projekt zamienny nie narusza przepisów planistycznych.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy prawidłowo przytoczył brzmienie § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jednocześnie Sąd nie dostrzegł niezgodności projektu budowlanego zamiennego z ww. przepisem.
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) -- obowiązującym na dzień zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego - "Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość (§ 12 ust. 2).
Ponadto dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 3).
Natomiast jak stanowi (§ 12 ust. 4). "W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;
2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;
3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.
W przedmiotowej sprawie budynek Państwa G przylega swoją ścianą do ściany budynku skarżących, który istniał już w dniu uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę w 1984 r. Z kolei, w 1994 r. zezwolono Państwu R na dokończenie budowy ich budynku.
Zgodnie z § 12 ust. 3 dopuszcza się sytuowanie takiego budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym (..). Warunek w tym zakresie został spełniony albowiem wysokość spornego budynku w najwyższym punkcie wynosi 9,91 m.
W niniejszym postępowaniu obowiązkiem [...] WINB było także zbadanie, czy w wyniku realizacji odstępstwa od zatwierdzonego projektu nie doszło również do naruszenia przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, (...).
Zgodnie z § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia "Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m;
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (§ 13 ust. 2).
Dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna (§ 13 ust. 3).
Odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 4).
Z kolei, zgodnie natomiast z § 57 ust. 1 "Pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.".
Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na usytuowanie budynków skarżących oraz I i A G – tak jak w zabudowie bliźniaczej, wykluczona jest możliwość zacieniania, o jakim mowa w § 13 ww. rozporządzenia. Wskazać należy, że obowiązujące przepisy nie precyzują formy budynku bliźniaczego. W żaden sposób nie wynika z nich, by poszczególne budynki miały być identyczne względem siebie czy miały stanowić swoje lustrzane odbicia. Czyli inwestor, w ramach parametrów wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ma w tym zakresie wybór.
Reasumując, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez [...]WINB przepisów prawa procesowego jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych przyczyn, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło