I OSK 2926/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-28

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Aleksandra Łaskarzewska, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, na którym znajduje się budynek, powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa własności tego budynku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie o zasiedzenie budynku nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Rozstrzygnięcie sądu cywilnego w sprawie zasiedzenia budynku nie ma istotnego wpływu na możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku dekretowego, a tym samym nie jest warunkiem koniecznym do jego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, uznając, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zasiedzenie budynku posadowionego na tym gruncie stanowi zagadnienie wstępne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu, uznając brak zagadnienia wstępnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od skarżącej na rzecz P. S. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2231/19 w sprawie ze skarg P. S. i T. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] na rzecz P. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2231/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skarg P. S. i T. S. na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2019 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania, uchylił zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z [...] stycznia 2017 r., nr [...] oraz zasądził, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, od Wojewody [...] na rzecz P. S. kwotę 100 zł, a na rzecz T. S. – kwotę 597 zł. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2019 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] stycznia 2017 r., zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279, dalej "dekret"), do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym dla [...], sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia nieruchomości budynkowej położonej na nieruchomości dekretowej (ul. [...], hip. [...]). Konieczność rozpoznania tego wniosku pojawiła się z momentem stwierdzenia nieważności odmownej decyzji dekretowej (decyzja Ministra Gospodarki z [...] grudnia 1953 r. i poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] listopada 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej). Organ ustalił, że w ww. sprawie przed sądem rejonowym dla [...] pod sygn. [...] toczy się postępowanie z wniosku [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa – Prezydenta [...], własności nieruchomości budynkowej usytuowanej na nieruchomości dekretowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, powołując art. 97 § 1pkt 4 k.p.a., uznał że tocząca się sprawa przed sądem powszechnym stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Wynika to z tego, że rozstrzygnięcie, jakie zapadnie w sprawie o zasiedzenie przed sądem cywilnym, będzie odnosić się do postępowania administracyjnego z wniosku poprzedniego właściciela, z [...] lutego 1949 r. Uwzględnienie wniosku w trybie art. 7 dekretu nie może nastąpić wobec gruntu pod budynkiem, do którego własność przysługuje innemu podmiotowi niż Skarb Państwa czy jednostka samorządu terytorialnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł P. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 7 dekretu przez nierozpoznanie wniosku dekretowego pomimo wyeliminowania z obrotu decyzji odmawiającej przyznania własności czasowej oraz decyzji uwłaszczającej [...] na tej nieruchomości, w sytuacji gdy postępowanie o zasiedzenie dotyczy budynku, a nie gruntu; 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie, że sprawa powinna być zawieszona, ponieważ toczy się postępowanie o zasiedzenie, podczas gdy sprawa cywilna dotyczy budynku, a nie gruntu; 3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie przez organy niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w konsekwencji niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ nic nie stoi na przeszkodzie ponownemu rozpoznaniu wniosku dekretowego. Drugą skargę wywiódł T. S. (sygn. akt I SA/WA 2272/19), wskazując na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i brak zagadnienia wstępnego, uzasadniającego zawieszenie postępowania. Postanowieniem z 3 grudnia 2019 r., I SA/WA 2272/19, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jako następnie sprawa prowadzona pod sygn. akt I SA/Wa 2231/19. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargi, stwierdził m.in., że możliwość zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga wykazania, że mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w innej sprawie – rozstrzygnięcie w innej sprawie musi mieć więc istotny wpływ na sprawę prowadzoną w postępowaniu administracyjnym. Chodzi tu o zagadnienie prawne (kwestię prawną) o podstawowym znaczeniu dla postępowania administracyjnego, czyli o takie, bez którego w zasadzie niemożliwe jest rozpoznanie tej sprawy. Musi zatem zostać wykazany związek pomiędzy rozstrzygnięciem w innej sprawa a sprawą rozpoznawaną przez organ. Brak tego związku skutkuje niedopuszczalnością zawieszenia postępowania. Zdaniem sądu wojewódzkiego z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego możliwe jest wyłącznie, gdy grunt stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. W postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego ustawodawca w art. 214 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, w jakich sytuacjach organ może, poza niespełnieniem przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, wydać decyzję odmowną (art. 214a u.g.n.). Sąd przypomniał, że może to nastąpić ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6 (cele publiczne); 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich; 3) zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu; 4) odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 66%; 5) brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której jedynie część jest przedmiotem roszczenia określonego w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Przesłanki dekretowe z art. 7 ust. 2, jak i przesłanki z ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że bez znaczenia dla możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu jest to, komu przysługuje tytuł prawny do budynku. Sąd podkreślił, że na gruncie dekretu warszawskiego mamy do czynienia z przełamaniem zasady superficies solo cedit. Budynek, do czasu rozpoznania wniosku dekretowego, stanowi odrębną od gruntu nieruchomość – co wynika z art. 5 dekretu. Oznacza to, że nie stanowi zagadnienia wstępnego postępowanie o zasiedzenie nieruchomości budynkowej, tym bardziej, że beneficjentem miałby być także Skarb Państwa, a więc podmiot publicznoprawny. Błędnie zatem, w ocenie sądu wojewódzkiego, wskazano w postanowieniu organu pierwszej instancji, że na skutek pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o zasiedzenie, grunt nie stanowiłby własności Skarbu Państwa, a uwzględnienie wniosku dekretowego nie może nastąpić wobec gruntu pod budynkiem, do którego własność przysługuje innemu podmiotowi niż Skarb Państwa. O ile druga teza jest prawdziwa, to taką nie jest pierwsza, co wynika także z samego wniosku o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...], zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i uznanie, że bez znaczenia dla możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu jest to, komu przysługuje tytuł prawny do budynku; II. przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miały wpływ na wynik sprawy tj.: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że podstawą do zawieszenia postępowania zgodnie z tym przepisem nie może być postępowanie o zasiedzenie toczące się przed sądem powszechnym, dotyczące budynku będącego zabytkiem, a posadowionego na gruncie, który jest przedmiotem postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego. Na podstawie przytoczonych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie. Pismem z [...] lipca 2020 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, P. S. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W piśmie z [...] lutego 2021 r., T. S. przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dopuszczalne jest zawieszenie postępowania - czy w ustalonym stanie faktycznym zasadne było twierdzenie skarżącej kasacyjnie [...], że prowadzone w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279 ze zm.) postępowanie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, zabudowanej nieruchomości warszawskiej, położonej przy [...], stanowiącej poprzednio własność W. A. S., która w terminie prawem wymaganym złożyła wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości, powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla [...] w W. wniosku [...] o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa - Prezydenta [...] własności nieruchomości budynkowej, usytuowanej na ww. gruncie warszawskim. Wskazać należy, a co w sprawie jest bezsporne, że: - Minister Infrastruktury decyzją z [...] lipca 2008 r., nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1952 r., nr [...], które po rozpoznaniu ww. wniosku W .A. S. odmawiało przyznania prawa własności, i utrzymującej go w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] grudnia 1953 r., nr [...]; - Minister Infrastruktury decyzją ostateczną z [...] stycznia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2008 r. - wyrokiem z 11 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2361/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] stycznia 2009 r., nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1876/11 oddala skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Bezsporne jest również, że wyrokiem z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1435/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] kwietnia 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r., nr [...]. Przywołaną decyzją z [...] października 2012 r. Minister stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1997 r., nr [...] w części dotyczącej dawnej nieruchomości warszawskiej nr hip. [...], a będącej przedmiotem wniosku K. S. - pełnomocnika W. A. S. Wyrok z 19 grudnia 2013 r. jest prawomocny, a zatem budynek, znajdujący się na przedmiotowym gruncie jest obecnie własnością następców prawnych byłej właścicielki nieruchomości. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, występująca w dacie orzekania przez organ, która musi być rozstrzygnięta przed wydaniem orzeczenia przez inny organ lub sąd. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Przy czym zależności uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tego ostatniego na określoną treść decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 8 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2446/17 - wyrok dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2730/16 i wyrok NSA z 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 541/18, CBOSA). Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków, 2005, s. 100). Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2699/14, CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że taka sytuacja nie zachodziła zaś w rozpoznawanej sprawie, bowiem wnioskiem z [...] listopada 2016 r. skarżąca kasacyjnie wniosła do sądu powszechnego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości budynkowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko wniosek o zasiedzenie prawa własności nieruchomości dotyczący nieruchomości gruntowej, położonej w Warszawie, w stosunku do której pozostaje do rozpoznania wniosek złożony na podstawie art. 7 dekretu, stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Gdyby bowiem okazało się, że własność gruntu w międzyczasie przeszła – z mocy prawa – z podmiotu publicznoprawnego na rzecz osoby fizycznej to niemożliwe byłoby ustanowienie na takim gruncie prawa użytkowania wieczystego - art. 232 § 1 i 2 k.c. Tymczasem we wniosku o zasiedzenie wniesiono o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości budynkowej na rzecz Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości popiera stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK2905/16 (CBOSA), że wprawdzie byt wniosku o zasiedzenie odrębnej nieruchomości budynkowej jest uzależniony od istnienia nierozpoznanego jeszcze wniosku "dekretowego", ale nie oznacza to jednak, że orzeczenie sądu cywilnego, które zostanie wydane w ww. postępowaniu, stanowi zagadnienie wstępne – w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodzić się bowiem trzeba ze stanowiskiem, że w przypadku, w którym wniosek "dekretowy" nie zostanie w postępowaniu administracyjnym uwzględniony to, zgodnie z art. 8 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, budynek będący przedmiotem postępowania o zasiedzenie, stanie się własnością właściciela gruntu, a co zatem idzie, częścią składową tego gruntu. W takim wypadku zacznie bowiem działać – wyrażona w art. 48 k.c. – zasada super ficies solo cedit, która skutkować będzie bezprzedmiotowością postępowania nieprocesowego (przestanie istnieć jego przedmiot). W sytuacji natomiast uwzględnienia wniosku, złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, postępowanie o zasiedzenie będzie mogło być zakończone merytorycznie przez sąd cywilny. [...] wskazała, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Uzasadniając powyższy zarzut wskazała, że organ, rozpoznając wniosek uczestników o ustanowienie użytkowania wieczystego, powinien uwzględnić wniosek o zawieszenie postępowania albowiem zachodzi konieczność oceny, czy należy odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego ze względu na wykorzystywanie przedmiotowej działki gruntu w celu publicznym jakim jest opieka nad budynkiem będącym zabytkiem. Konieczność zaś dokonywania takich rozważań będzie miała miejsce jedynie o ile w postępowaniu o sygn. akt [...] (dawniej sygn. akt [...]) zostanie stwierdzone zasiedzenie przez Skarb Państwa nieruchomości budynkowej posadowionej na działce gruntu będącej przedmiotem wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego. Ze stanowiskiem skarżącej kasacyjnie nie można się zgodzić. Zauważyć bowiem trzeba, że nie ma prawnej możliwości wyizolowania przepisów dekretu z obowiązującego systemu prawa. Dekret, tak jak każda obowiązująca regulacja prawna, stanowi element systemu prawa obowiązującego w Polsce, to nie można jego zapisów stosować w oderwaniu od pozostałych norm tego systemu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyrokach wyroki NSA z: 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2224/12; 7 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2637/17; 26 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 139/17 (CBOSA). Dlatego organ rozpoznając wniosek złożony na podstawie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, oprócz zbadania przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu, musi także uwzględnić przesłanki wymienione w art. 214a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., nr 1990 ze zm.). Z powyższych względów, za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 214a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art.184 p.p.s.a została oddalona. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. mając na względzie uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, zgodnie z którą artykuł 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sytuacji, wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku uwzględniającego skargę Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na rzecz skarżącego P. S. koszty zastępstwa procesowego w kwocie określonej zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) jako 75% stawki wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tegoż rozporządzenia. W związku z wnioskiem o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie należy wskazać, że zarządzeniem z 3 lutego 2021 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm. – dalej jako "uCOVID-19") zarządził skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Wyjaśnić trzeba, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W konsekwencji skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło