III FZ 40/21

Dnia 1 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 2231/19 odrzucające skargę K. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 2 marca 2020 r., sygn. I SA/Gd 2231/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. G. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 4 października 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i uiścił wpis sądowy w kwocie 400 zł. Zgodnie z twierdzeniem Sądu, zarządzeniem z 31 grudnia 2019 r., doręczonym w dniu 27 stycznia 2020 r., wezwano Skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. WSA w Gdańsku uznał, że termin do wykonania zarządzenia upłynął bezskutecznie w dniu 3 lutego 2020 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że stosownie do treści art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skarga, od której pomimo wezwania, nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez Sąd. Skarżący pismem z 1 kwietnia 2020 r. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 2 marca 2020 r. podnosząc, że nie został wezwany do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego od skargi. Wskazał, że 27 stycznia 2020 r. otrzymał w niniejszej sprawie wezwanie do podania numeru PESEL wraz z pouczeniami i odpis odpowiedzi na skargę, natomiast kwestionuje, aby otrzymał wezwanie do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono nieuzasadnione odrzucenie skargi na skutek przyjęcia, że Skarżący nie uiścił brakującej części wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, podczas gdy nie został wezwany do jej uiszczenia. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie o odrzuceniu skargi po stwierdzeniu, iż mimo wezwania Skarżącego do uzupełnienia brakującej części wpisu od skargi, w wyznaczonym terminie nie uiszczono tej części opłaty sądowej, natomiast uzupełniono inne braki formalne skargi. Tymczasem Skarżący w zażaleniu podniósł, że otrzymał jedynie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie swojego numeru PESEL oraz odpis odpowiedzi na skargę, natomiast przesyłka z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, wezwania sporządzono na oddzielnych drukach, a przesyłkę skierowano w jednej kopercie. W sytuacji, gdy przewidziano łączne przesłanie kilku pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do Skarżącego. Skoro nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego, jaka była zawartość przesyłki sądowej skierowanej do strony, to należy za wiarygodne przyjąć jej wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Prawdziwość twierdzeń strony potwierdza fakt terminowego wykonania wezwania dotyczącego uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci wskazania numeru PESEL w zakreślonym terminie. W rezultacie wobec braku dowodów na to, co w istocie zawierała przesyłka z Sądu, przyjąć należy wersję korzystniejszą dla strony skarżącej i uznać, że nie doręczono wezwania do uzupełnienia wpisu od skargi (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 19 marca 2009 r., II OZ 506/09, z dnia 20 kwietnia 2009 r., II OSK 544/09, z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09, z dnia 26 września 2012 r., I OSK 2161/12). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje bowiem, że jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1448/11, z dnia 24 maja 2013 r., II OSK 1188/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, z dnia 23 czerwca 2016 r., II OZ 664/16, z dnia 25 października 2016 r., I OZ 1015/16). Wobec powyższego należało przyjąć, że termin do uzupełnienia wpisu od skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a. było niezasadne. We względu na powyższe na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.