I OZ 1004/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1634/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Ministra Spaw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dalej również jako "WSA", postanowieniem z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1634/20 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, dalej jako "MSWiA" lub "Minister", z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu WSA podniósł, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, może orzec sąd w postanowieniu, na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, spoczywa na stronie skarżącej. WSA wskazał też, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności cechuje fakultatywność, co oznacza, iż nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, Sąd nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia o żądanej treści. Zdaniem WSA w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby niewątpliwie powoduje konsekwencje finansowe, jednakże nie oznacza spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 1 p.p.s.a. Dalej WSA podniósł, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, w sytuacji gdy skutki, które wynikają z wykonania rozkazu personalnego już wystąpiły. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. WSA wskazał też na wyrażany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym utrata zatrudnienia, nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że złożenie wniosku o wstrzymanie podyktowane było możliwością spowodowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z zawieszeniem stosunku służby. Podkreślono w tym miejscu, że skarżący poza środkami uzyskiwanymi ze służby nie posiada innych znaczących źródeł finansowania, a wskutek zwolnienia go ze służby pozostanie on z dnia na dzień bez środków do życia, zaś jego aktualna sytuacja nie pozwala mu na podjęcie innego zatrudnienia. Zaznaczono przy tym, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji będą szczególnie ciężkie dla rodziny skarżącego. Podważając ocenę dokonaną przez WSA skarżący zaakcentował, że komplikacje wynikające z wykonania zaskarżonego rozkazu w rzeczywistości wiążą się z trudnymi do odwrócenia skutkami, które spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Mimo, że po zakończeniu postępowania mogłyby wystąpić przesłanki do dochodzenia należnego wynagrodzenia, to do tego czasu skarżący pozostawałby bez środków do życia, przy czym istnieją w pełni uzasadnione obawy, że przedmiotowe postępowanie będzie toczyć się wiele lat. Dodatkowo powrót skarżącego na zajmowane przezeń stanowisko może wiązać się z bardzo dużymi trudnościami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie spoczywa na podmiocie skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Zadaniem sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Każda decyzja, czy postanowienie wywołuje bowiem określone skutki prawne, nie każda jednak podlega ochronie tymczasowej, ponieważ ich wywołanie nie jest tożsame z wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do usunięcia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przy czym, ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Również przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodatkowo Sąd może rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Podkreślenia wymaga także, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Dodatkowo powołany przepis nie nakłada na stronę obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony, albowiem Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z 31 maja 2010 r., II OZ 443/10). Dlatego zawarta we wniosku argumentacja powinna być poparta faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (zob. postanowienie NSA z 10 lipca 2018 r., I OZ 637/18). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie WSA słusznie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał bowiem, że skarżący nie uzasadnił w sposób wystarczający wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra. Skarżący ani we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, ani w zażaleniu na postanowienie WSA nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń i tym samym nie wykazał, aby w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodziło rzeczywiste ryzyko poniesienia przez niego znacznej szkody lub powstania nieodwracalnych skutków. Jak wskazano powyżej, mimo, że strona zobligowana jest jedynie do uprawdopodobnienia zaistnienia niebezpieczeństwa, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie oznacza to, że nie ma obowiązku podjęcia jakichkolwiek działań do wykazania, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu bądź czynności. Argumenty skarżącego zawarte w samym wniosku jak i w zażaleniu sprowadzają się do kwestii utraty przez niego dochodu, co wpłynie negatywnie na jego sytuację osobistą, jak też sytuację całej jego rodziny. Jednakże skarżący w żaden sposób nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej, tym samym uniemożliwił on dokonanie oceny, jaki wpływ w tym zakresie spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji. Również ewentualne trudności związane z powrotem na zajmowane stanowisko nie mogą zostać uznane za podstawę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto jak słusznie zauważył WSA, nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest także, że MSWiA wydaną przez siebie decyzją utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Komendanta [...], który zwolnił skarżącego ze służby, z dniem [...] marca 2020 r. oraz nadał wskazanemu rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem w dacie orzekania przez WSA skutek wynikający z rozkazu personalnego już nastąpił. W takiej sytuacji orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Skutki kwestionowanej przez skarżącego decyzji o zwolnieniu ze służby mogą być zatem zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie WSA uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (zob. postanowienie NSA z 12 grudnia 2008 r., I OZ 896/08, postanowienie NSA z 4 grudnia 2015 r., I OZ 1591/15, postanowienie NSA z 13 lipca 2017 r., I OZ 1085/17, postanowienie NSA z 37 marca 2018 r., I OZ 277/18, postanowienie NSA z 23 października 2018 r., I OSK 3524/18). Należy przy tym zaakcentować, że rozstrzygając w sprawie wniosku o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do swoistego przedsądu. Reasumując w przedmiotowej sprawie nie wykazano podstaw warunkujących możliwość zastosowania ochrony tymczasowej, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponadto zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Zażalenie nie zasługiwało zatem na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.