III SA/Kr 403/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2020 r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2020 r. ([...]) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala Uzasadnienie: Decyzją z dnia 7 października 2019 r. ([...]) na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2019 poz. 341 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 kpa Starosta skierował Ł. K. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami została wydana, na podstawie wniosku od Komendanta Komisariatu Policji z dnia 12 września 2019 r. Nr [...] skierowanego do Starosty w związku z zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które miało miejsce w dniu 15 sierpnia 2019 r. Ł. K. stracił panowanie nad pojazdem zjechał na pobocze i uderzył w barierę energochłonną. W trakcie tego zdarzenia wezwano pogotowie, gdzie stwierdzono u kierującego atak padaczki. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Ł. K. Podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Komendanta przedstawionym we wniosku. Zakwestionował ustalenia, że przyczyną utraty panowania nad pojazdem był atak padaczki. Była to w jego ocenie fałszywa informacja przekazana przez jego siostrę, która jest osobą niepełnosprawną i z tego powodu jest wyjątkowo pobudliwa i nerwowa. Odwołujący się stwierdził, że przyczyną zasłabnięcia był brak klimatyzacji w samochodzie, w którym było bardzo gorąco. Decyzją z dnia 4 lutego 2020 r. ([...]) na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: Z akt sprawy wynika, że Starosta w dniu 16 września 2019 r. otrzymał wniosek od Komendanta Komisariatu Policji złożony w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami o skierowanie na badanie lekarskie Ł. K. We wniosku wskazano, że Ł. K. w dniu 15 sierpnia 2019 r. podczas kierowania pojazdem po drodze publicznej stracił panowanie nad pojazdem, zjechał na pobocze i uderzył w barierę energochłonną. Po wezwaniu pogotowia ratunkowego stwierdzono, że kierujący miał atak padaczki. Potwierdziła to pasażerka pojazdu - siostra kierującego, informując że jej brat od kilku lat leczy się na padaczkę. Organ I instancji przyjął, że zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i na podstawie powyżej powołanego przepisu prawa skierował odwołującego się na badanie lekarskie w celu stwierdzenia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jako niewiarygodne należy ocenić podniesione przez odwołującego się okoliczności zasłabnięcia, spowodowane brakiem klimatyzacji w samochodzie. W kontekście dokonanych na podstawie świadków zdarzenia oraz potwierdzonych przez ratowników z pogotowia ustaleń, brak jest podstaw do kwestionowania przyczyny spowodowania przez niego zagrożenia w ruchu drogowym jaką był atak padaczki. Brak jest również podstaw do kwestionowania prawdziwości informacji przekazanej przez siostrę odwołującego się o jego leczeniu w związku z padaczką. Zarzuty podniesione w odwołaniu, a dotyczące stanu zdrowia siostry odwołującego się, w jego ocenie wpływające na prawdziwość przekazanych przez nią pracownikom pogotowia ratunkowego informacji nie zostały w żaden sposób uwiarygodnione. Odwołujący się nie wskazał na wystąpienie jakiejkolwiek przyczyny, mogącej powodować nieprawdziwą ocenę sytuacji przez jego siostrę, która była świadkiem zdarzenia i której informacja, że przyczyną zasłabnięcia był atak padaczki została potwierdzona przez ratowników pogotowia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w sytuacji w której doszło przez odwołującego się do utraty panowania nad pojazdem i uderzenia w barierę energochłonną zaistniała konieczność weryfikacji stanu jego zdrowia, bowiem spełniły się przesłanki wymienione w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu na badania lekarskie kierowcy jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Celem wskazanego przepisu jest zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu, przy równoczesnym zachowaniu praw podmiotowych osób, które na te badania są kierowane, przy czym ustawa nie określa bliżej o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiuje. Powyższy przepis został tak zredagowany, że musi wystąpić przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia". Podstawą do wydania decyzji jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Z powyższego przepisu prawa nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami lecz usunięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia (por. III SA/Wr 722/10). Podkreślić przy tym należy, że organ nie ma możliwości odstąpienia od skierowania strony na badania lekarskie w sytuacji gdy otrzyma wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, gdyż powołany przepis stanowi normę bezwzględnie obowiązującą. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W niniejszej sprawie informacja wynikająca z ustaleń dokonanych przez funkcjonariuszy Policji w związku z utratą panowania nad pojazdem i uderzeniem w barierę energochłonną bez panowania nad pojazdem i uderzeniem w barierę energochłonną odwołującego się, kierującego pojazdem mechanicznym potwierdza -wystąpienie zastrzeżeń w stanie zdrowia odwołującego się, mogących wpływać na zdolność do kierowania pojazdami. Uznać zatem należy, że jest to informacja wiarygodna, zatem uzasadnione jest wydanie decyzji na podstawie powyżej wskazanych przepisów prawa o skierowaniu na badanie lekarskie. Kwestia zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów stanowi dopiero przedmiot badania przez lekarzy specjalistów, które przeprowadzane jest na skutek skierowania przez starostę. Zatem organy administracyjne nie badają merytorycznie tej kwestii (por. OSK 52/11). Należy również wskazać, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. Na powyższe rozstrzygnięcie Ł. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że nie kwestionuje, że choruje na padaczkę. Chorobę tę nabył ok. 2008 r. i od tego czasu przebywa pod stalą opieką lekarską. Podniósł, że jego siostra stwierdziła jedynie, że skarżący jest chory na padaczkę, co nie jest tożsame z wystąpienie ataku. Nadto na miejscu zdarzenia nie było lekarza neurologa, który jako jedyny byłby kompetentny do postawienia diagnozy medycznej. Podniesiono, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że siostra skarżącego to osoba niepełnosprawna, nie mogąca samodzielnie funkcjonować, z deficytem intelektualnym w stopniu umiarkowanym i postępującym procesem psychodegradacji organicznej z zaburzeniami zachowania i emocji, mówiąca czasem "od rzeczy". Pomimo takich zastrzeżeń co do stanu zdrowia siostry skarżącego, jej twierdzenia jako świadka zdarzenia, zostały uznane za wiarygodne. Organ II instancji w sposób bezpodstawny uznał więc, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Fakt występowania choroby i pozostawania w leczeniu nie jest tożsamy z wystąpieniem ataku w chwili zdarzenia. Skarżący prawo jazdy posiada od 2014 r., przy uzyskaniu uprawnień brak było przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a uprawnienia otrzymał na 10 lat, tj. do 2024 r. Skarżący w chwili zdarzenia był trzeźwy, nie ma punktów karnych. Skierowanie go na badania lekarskie narazi go dodatkowo na wysokie koszty, a utrzymuje się wyłącznie z renty wynoszącej 940 zł. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, oparł się wyłącznie na wniosku Komendanta Komisariatu Policji, a ten na stwierdzeniu siostry skarżącego, której zeznania z uwagi na stan zdrowia nie mogą być uznane za wiarygodne. Natomiast pominięte zostały zupełnie wyjaśnienia skarżącego. To stanowi, że przyczyną uzasadniającą zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy jest sam fakt choroby, co nie uzasadnia spełnienia przesłanki z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Także organ odwoławczy powielił ustalenia poczynione przez organ I instancji i sam bez dostatecznych dowodów uznał, że skarżący stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. II SA/Ol 607/17). Nadto zarówno organy I i II instancji nie dokonały samodzielnej oceny prawnej w zakresie ziszczenia się przesłanek z art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy. A jak orzekł w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 878/09 samo uzyskanie wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia osoby, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, jednakże nie obliguje organu do podjęcia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Organ administracji, mając na uwadze treść art. 7 i 77 § 1 kpa, winien bowiem przeprowadzić postępowanie administracyjne zmierzające do uprawdopodobnienia istnienia przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów przez stronę ze względu na jej stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treścii art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 ppsa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2019 r. o skierowaniu Ł. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2019 poz.341 z późn. zm.), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Treść powołanych wyżej regulacji nie wskazuje precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi orzekającemu możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jedną z istotnych przesłanek bezpieczeństwa ruchu jest stan zdrowia kierowcy. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bowiem bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" oznacza, że starosta po otrzymaniu zawiadomienia o istniejących zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia kierowcy jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. I OSK 564/13). Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga bowiem, aby organ czuwał nie tylko nad tym, by uprawnienia do kierowania pojazdami otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. W tym celu ustawodawca dał organom możliwość kierowania kierowców na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania stwierdzić trzeba, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informację, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organ prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. i skierowania go na badania kontrolne. Jak wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w realiach rozpoznawanej spraw miało miejsce zdarzenie, podczas którego kierujący pojazdem – Ł. K. stracił panowanie nad pojazdem, zjechał na pobocze i uderzył w barierę energochłonną. Po wezwaniu karetki pogotowia ustalono, że kierujący miał atak padaczki. Z kolei pasażer pojazdu – siostra kierującego potwierdziła, że Ł. K. od kilku lat leczy się tą chorobę. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podkreślić również należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. I OSK 584/13, II SA/Rz 285/14, dostępne w CBOSA). Skoro z uzyskanych informacji wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać, że doszło do naruszenia art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Bezpodstawny zdaniem Sądu jest również zarzut naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 i 80 kpa. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 .pa ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Takie uchybienie organów administracji nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Nadto wbrew twierdzeniom skarżącego, ani organ I instancji, ani Komendant Policji nie oparli się na zeznaniu siostry skarżącego. Obydwa te organy powołali się na okoliczność badania przez lekarza karetki pogotowia, który stwierdził, że kierujący pojazdem miał atak padaczki. Wskazano jedynie, że siostra skarżącego potwierdziła, że Ł. K. od kilku la leczy się na tą chorobę. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że istniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie skierowania Ł. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stanowisko swoje organy uzasadniły bardzo dokładnie i Sąd w pełni je podziela. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.