I SA/Kr 183/20

WyrokWSA w Krakowie2020-05-20

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zobowiązania podatkowe zabezpieczone zastawem skarbowym podlegają przedawnieniu, mimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu, jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP, powielając normę prawną uznaną za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 40/12. W związku z tym, nawet jeśli zobowiązanie zostało zabezpieczone zastawem skarbowym, może ono ulec przedawnieniu, a jego przedawnienie stanowi samoistną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. S. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku od środków transportowych. J. S. wniósł o umorzenie postępowania, podnosząc zarzut przedawnienia. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na ustanowienie zastawu skarbowego na ruchomościach, co zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej miało zapobiegać przedawnieniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, zarzucając m.in. naruszenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. S. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. S. na podstawie m.in. tytułów wykonawczych z dnia 31.01.2013 r. nr [...], i z dnia 12.02.2014 r. nr [...], wystawionych przez wierzyciela - Prezydenta Miasta N. S.. Powyższe tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu podatku od środków transportowych za okres od II, IX.2012 r. i II, IX, X.2013r. Zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w/w tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nastąpiło przedawnienie zaległości będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania w sprawie, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyjaśnienia odnośnie przedawnienia zaległości. Wierzyciel w odpowiedzi stwierdził, że w/w zaległości nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne. Mając na uwadze wyjaśnienia wierzyciela, organ egzekucyjny wydał w dniu 21.10.2019r. postanowienie nr [...] w którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny zwrócił uwagę, iż w celu zabezpieczenia należności dochodzonych na podstawie w/w tytułów wykonawczych w dniu 24.03.2015 r. został ustanowiony zastaw skarbowy na ruchomościach należących do zobowiązanego. Przedmiotem zastawu objęto: ciągnik siodłowy marki [...] oraz naczepę ciężarową marki [...], a zatem zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w/w zaległości nie uległy przedawnieniu. Na powyższe postanowienie J. S. złożył zażalenie, w którym zarzucił organowi egzekucyjnemu: naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 §1 iw zw. z art. 70 §8 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności objętych w/w tytułami wykonawczymi w sytuacji, gdy wierzytelności te uległy przedawnieniu w dniu 16.04.2019r. naruszenie art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie. Ponadto zobowiązany zarzucił, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niekonstytucyjny, ponieważ analogiczny w swej treści, przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej został uznany przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem SK [...] za niezgodny z Konstytucją. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia 20 grudnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny nie mógł naruszyć przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ ich nie stosuje. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mogą one mieć wpływ na kwestię ustalenia wymagalności obowiązku, ale to bada wyłącznie wierzyciel a nie organ egzekucyjny. Odpowiadając na zarzut zobowiązanego organ odwoławczy zauważył, iż organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu wyczerpująco uzasadnił przyczyny dla których nie doszło do przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za okres od II, IX.2012 r., II, IX, X.2013r. Wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednak zgodnie z § 4 w/w artykułu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, początek biegu terminu przedawnienia należności objęte tytułem wykonawczym: nr [...] za okres od II, DC2012 r. - z terminem płatności 15.02.2012 r. oraz 17.09.2012 r., przedawniają się z upływem 31.12.2017 r., nr [...] za okres od II, IX, X.2013r. - z terminem płatności 15.02.2013 r., oraz 16.09.2013r. i 15.10.2013r. przedawniają się z upływem 31.12.2018 r. Bieg terminu przedawnienia wskazanych powyżej zobowiązań podatkowych uregulowany w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa został jednak przerwany na podstawie art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, o których podatnik został powiadomiony. W toku postępowania egzekucyjnego zastosowano środki egzekucyjne skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym: nr [...], gdzie w dniu 08.11.2013 r. dokonano pobrania należności u zobowiązanego. Uzyskane w ten sposób kwoty rozliczono zgodnie z art. 115 § 1 u.p.e.a. W dniu 15.04.2014 r. dokonano kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w N. S. (o podjętej czynności została strona powiadomiona w dniu 18.04.2014 r.). Z dokonanego zajęcia uzyskano środki pieniężne. Organ wskazał, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo, od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od dnia 16.04.2014 r. Należności objęte w/w tytułem wykonawczym z uwzględnieniem zastosowanych środków egzekucyjnych uległyby przedawnieniu z upływem 16.04.2019 r., gdyby nie były zabezpieczone zastawem na ruchomościach. W dniu 15.04.2014 r. dokonano przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności w Urzędzie Skarbowym w N. S. (o podjętej czynności została strona powiadomiona w dniu 18.04.2014 r.). Z dokonanego zajęcia uzyskano środki pieniężne. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od dnia 16.04.2014 r. Należności objęte w/w tytułem wykonawczym z uwzględnieniem zastosowanego środka egzekucyjnego uległyby przedawnieniu z upływem 16.04.2019 r., gdyby nie były zabezpieczone zastawem na ruchomościach. Organ podkreślił, że w celu zabezpieczenia należności dochodzonych na podstawie wskazanych powyżej tytułów wykonawczych został ustanowiony w dniu 24.03.2015 r. zastaw skarbowy na ruchomościach należących do zobowiązanego. Przedmiotem zastawu objęto: ciągnik siodłowy marki [...] oraz naczepę ciężarową marki [...] Zgodnie z art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki lub zastawu. A zatem, zd. organu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wskazane w zażaleniu okoliczności przedawnienia należności z art. 59 § 1 pkt 2 upea. Nie wystąpiła także przesłanka z art. 59 § 1 pkt 9 upea, bowiem wierzyciel nie zwrócił się do organu egzekucyjnego z żądaniem umorzenia postępowania. Odpowiadając na kolejny zarzut zawarty w zażaleniu, tj. zarzut naruszenia art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zauważył, że zastaw skarbowy jest jedną z form zabezpieczenia zaległości, którego dokonanie powoduje, iż egzekucja prowadzona z przedmiotu zastawu nie przedawnia się. Organ odwoławczy podziela stanowisko wyrażone w zażaleniu, iż zastaw skarbowy nie jest środkiem egzekucyjnym wymienionym w art. 1 pkt 12 u.p.e.a., jednak instytucja zastawu skarbowego unormowana w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa pozwala na egzekucję należności z ruchomości zabezpieczonej zastawem. Po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu zastawu. Zatem zarzut naruszenia art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, organ uznał za nieuzasadniony, gdyż przepis ten nie normuje przedawnienia należności zabezpieczonej na ruchomości będącej przedmiotem zastawu. Odpowiadając na zarzut dotyczący niekonstytucyjności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zauważył, że jest on także bezzasadny. W rzeczonym przypadku, co do w/w okresu zaległości, nie będzie miało zastosowania orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08.10.2013 r. w sprawie o sygn. akt SK 40/12. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa nie był przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, dlatego przepis nadal obowiązuje. Powyższy przepis obowiązuje od dnia 01.01.2003 r. i stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, ) jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Organ odwoławczy przyjął zatem, że zaległość podatkowa z tytułu podatku od środków transportowych za okres od II, IX.2012 r., II, IX, X.2013r. zabezpieczona zastawem skarbowym w dniu 24.03.2015r. nie uległa przedawnieniu. Organ odwoławczy zauważył też, że organy skarbowe działają na podstawie obowiązującego prawa, dlatego nie można przyjąć wątpliwości wyrażonych w zażaleniu dotyczących art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa, jako przesłanki pozwalającej uznać, iż w/w zaległości uległy przedawnieniu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. S. zarzucił powyższemu postanowieniu: 1.naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: -art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (dalej jako O.p.) w związku z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu O.p., pomimo treści wydanego w dniu 8 października 2013 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie do sygn. akt SK 40/12, (LEX numer: 1385861), w którym art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji, utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych potwierdzającej, iż stwierdzona powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego niezgodność ówczesnego art. 70 § 6 rozciąga się również na obecny art. 70 § 8 O.p., który w istocie stanowi powielenie rozwiązania przyjętego w art. 70 § 6 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r., 2.naruszenie przepisów postępowania, a to: -art. 59 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2017.1201 z późn.- dalej jako u.p.e.a.) w związku z art. 59 § 1 pkt 9) u.p.e.a. i art. 70 § 1 O.p. oraz art. 70 § 8 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi z dnia 31 stycznia 2013 r. numer [...], z dnia 12 lutego 2014 r. numer [...] wystawionymi przez Prezydenta Miasta N. S. w sytuacji gdy wierzytelności te uległy przedawnieniu po upływie pięcioletniego terminu, który upłynął najpóźniej w dniu 16 kwietnia 2019 r., -art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 O.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż ustanowienie w toku postępowania egzekucyjnego zastawu skarbowego przerywa bieg terminu przedawnienia w sytuacji, gdy termin przedawnienia zostaje przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego a zastaw skarbowy nie mieści się w katalogu środków egzekucyjnych określonych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. przez co jego zastosowanie nie prowadzi do przerwania biegu terminu przedawnienia, co zmierza do wniosku, iż bieg terminu przedawnienia w stosunku do wierzytelności objętych powołanymi administracyjnymi tytułami wykonawczymi nie został przerwany, a zatem uległy one przedawnieniu, - art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w tym w szczególności okoliczności dotyczących biegu terminu przedawnienia wierzytelności objętych przedmiotowymi administracyjnymi tytułami wykonawczymi oraz braku przerwania tego terminu po dniu 15 kwietnia 2014 r. W oparciu o wyżej naprowadzone zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. z dnia 21 października 2019 r. w sprawie do sygn. akt [...] i zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z kwotą [...]zł, tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2019r., poz. 2325 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Istota sporu w nin. sprawie sprowadza się do kwestii dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, wobec uznania za niezasadny zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi nr [...] za luty i wrzesień 2009 r. oraz nr [...] za luty, wrzesień i październik 2010 r. W ocenie organów nie doszło do przedawnienia z uwagi na treść art. 70 § 8 O.p. Powodem uzasadniającym utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia organu egzekucyjnego w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego było więc stanowisko, że zobowiązania wyżej wskazane jako zabezpieczone ustanowionym w dniu 24 marca 2015 r. zastawem skarbowym na należących do skarżącego ruchomościach nie uległy przedawnieniu. Natomiast zdaniem skarżącego powołany przepis jest niezgodny z Konstytucją RP i jako taki nie może znaleźć zastosowania. Zd.Sądu, uprawnionym w tym sporze jest stanowisko skarżącego. Zgodnie z art. 70 § 8 O.p., nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia nin. sprawy ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 (orzeczenia TK dostępne pod adresem: ipo.trybunal.gov.pl). W wyroku tym orzeczono m.in., że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, 848, 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1027 i 1036) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zakwestionowany omawianym wyrokiem art. 70 § 6 O.p. we wskazanym okresie stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Warunków tych nie spełniałoby rozszerzenie zasad przewidzianych w art. 70 § 6 O.p., na wszystkie należności które w toku kontroli podatkowej zostały zabezpieczone w jakikolwiek sposób. Taka operacja nie doprowadziłaby bowiem do zrównania sytuacji wszystkich podatników (w dalszym ciągu przedawniałyby się zobowiązania podatkowe osób nieposiadających żadnego majątku), z których część byłaby "dożywotnimi" dłużnikami państwa. Dostrzec przy tym należy, że w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) treść art. 70 § 6 O.p. została (uzupełniona o zastaw skarbowy) przeniesiona do art. 70 § 8 O.p. Sąd w pełni podziela pogląd uznający, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy tożsamej. Wyrok obalający domniemanie konstytucyjności normy poddanej kontroli Trybunału Konstytucyjnego nie deroguje normy powielonej w innym z przepisów lecz wymusza nowy sposób interpretowania jej treści (por. wyrok TK z 22 maja 2007 r., SK 36/06). Oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (tak: uchwała NSA z 16 października 2006 r., I FPS 2/06, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosując zasadę bezpośredniego stosowania Konstytucji wynikającą z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy będącego podstawą rozstrzygnięcia, gdy przepis ten jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją RP. "Oczywista niekonstytucyjność" występuje zwłaszcza w przypadku gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (zob. M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2011, s. 266-268). Godzi się również wskazać, że sam TK w uzasadnieniu swojego wyroku z 8 października 2013 r., SK 40/12 wyraził jednoznaczny pogląd o braku przymiotu konstytucyjności normy wywodzonej z aktualnie obowiązującego art. 70 § 8 O.p. W wyroku tym wprost wskazano, że choć zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 O.p. Ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania, lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w omawianym wyroku. Uzasadnia to (w ocenie Trybunału Konstytucyjnego) konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji omawianego orzeczenia pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 O.p. Należy podkreślić, że w orzecznictwie NSA ukształtowała się jednolita linia orzecznicza w świetle, której ustalając czy art. 70 § 8 O.p. może stanowić podstawę prawną zaskarżonych postanowień, sąd administracyjny dokonując zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP tzw. wykładni ustawy w zgodzie z Konstytucją jest uprawniony do stwierdzenia za Trybunał Konstytucyjny, że powołany przepis O.p. (skoro została w nim powtórzona norma prawna zawarta w art. 70 § 6 tego aktu) jest w sposób oczywisty niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP (tak: wyrok NSA z 15 lutego 2018 r., I FSK 1523/17 por. również: wyroki NSA z: 13 grudnia 2013 r., II FSK 1807/12; 17 kwietnia 2014 r., II FSK 1197/12; 18 lipca 2014 r., I FSK 1042/13; 16 września 2014 r., I FSK 317/14; 21 stycznia 2015 r., II FSK 1764/14; 22 maja 2015 r., II FSK 316/14; 17 września 2015 r., I FSK 949/14; 20 października 2016 r., II FSK 2467/14; 10 stycznia 2017 r., II FSK 3552/14; 9 lutego 2017 r., II FSK 3236/16; 20 kwietnia 2017 r., I FSK 1834/15; 30 maja 2017 r., II FSK 1245/15 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w nin. sprawie w pełni podziela zawartą w tych orzeczeniach argumentację i aprobuje ocenę prawną tam wyrażoną. Kierując się zatem powyższymi rozważaniami za trafny uznał zarzut skargi podnoszący naruszenie art. 70 § 8 O.p. oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zd.Sądu, w świetle zaprezentowanej wyżej wykładni nie można podzielić wyrażonego przez organy obu instancji w wydanych postanowieniach stanowiska odnośnie skutku ustanowionego w dniu 24 marca 2015 r. zastawu skarbowego na należących do skarżącego ruchomościach , w zakresie biegu terminu przedawnienia jego zobowiązań podatkowych. W przypadku bowiem zobowiązań egzekwowanych w oparciu o u.p.e.a., wygaśnięcie takiego zobowiązania wskutek przedawnienia stanowi samoistną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy zostało zabezpieczone zastawem skarbowym, czy też nie. Konkludując, Sąd stwierdza, że tak zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji jako niezgodne z prawem podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organów podatkowych będzie przyjęcie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku. Rozpatrując ponownie zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego organom nie będzie wolno powoływać się na postanowienia art. 70 § 8 O.p. z uwagi na ich oczywistą niezgodność z Konstytucją RP. Organy wydadzą w niniejszej sprawie stosowne rozstrzygnięcie, mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając ustalenia co do braku innych zdarzeń skutkujących przerwą i zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1)c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości za czynności adwokackie (Dz.U. poz.1800 ze zm.).Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, [...] zł. tyt. wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz [...] zł tyt. opłaty od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło