I SA/Kr 470/21
WyrokWSA w Krakowie2021-06-09
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otrzymane przez spółkę świadczenie rekompensacyjne od ubezpieczyciela, będące zwrotem wydatków na odszkodowanie niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowi przychód spółki podlegający opodatkowaniu CIT, a jeśli tak, to czy podlega zwolnieniu z tytułu prowadzenia działalności w specjalnej strefie ekonomicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie stanowi przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu CIT, ponieważ nie jest to zwrot wydatku w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., a jedynie świadczenie z umowy ubezpieczenia. Ponadto, sąd stwierdził, że przychód ten nie podlega zwolnieniu z tytułu działalności w specjalnej strefie ekonomicznej, gdyż nie jest bezpośrednio generowany przez działalność gospodarczą określoną w zezwoleniu strefowym.Stan faktyczny
Spółka poniosła wydatek na odszkodowanie dla kontrahenta, który nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Następnie spółka otrzymała od ubezpieczyciela zwrot poniesionych wydatków. Spółka wnioskowała o indywidualną interpretację podatkową, pytając, czy otrzymany zwrot stanowi przychód i czy podlega zwolnieniu z tytułu działalności w SSE. Organ interpretacyjny uznał, że zwrot stanowi przychód podlegający opodatkowaniu i nie podlega zwolnieniu strefowemu. Spółka zaskarżyła tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi C. G. S.A. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - skargę oddala -
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 12 lutego 2021r. interpretację indywidualną o nr [...], dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, w której uznał za nieprawidłowe stanowisko C. G. S.A. w K. w zakresie ustalenia: czy otrzymane przez Spółkę, od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne, tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania - niezaliczonego do kosztów uzyskania przychodów w związku z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1406 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") - nie stanowi przychodu Spółki w świetle art. 12 ust. 4 pkt 6a tej ustawy oraz uznał za nieprawidłowe stanowisko Spółki w zakresie ustalenia, czy otrzymane przez Spółkę, od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne, tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania podlega zwolnieniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 14 grudnia 2020r. do ww. organu wpłynął ww. wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej w powyższym zakresie.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym prowadzącym działalność produkcyjną w zakresie opakowań. Spółka, jako podmiot prowadzący transgraniczną działalność gospodarczą, podejmuje racjonalne działania mające na celu uchronienie jej od negatywnych ryzyk związanych z prowadzeniem tej działalności. Jedną z form mających na celu zachowanie i zabezpieczenie źródeł przychodów jest nabywanie usług ubezpieczeniowych. W szczególności Spółka zawarła umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Jeden z zagranicznych kontrahentów złożył reklamację dotyczącą dostarczonych mu towarów. Po przeprowadzonym postępowaniu reklamacyjnym i żmudnych negocjacjach Spółka zawarła z kontrahentem ugodę, na podstawie której, wypłaciła kontrahentowi odszkodowanie. Po uregulowaniu tego odszkodowania Spółka uzyskała od ubezpieczyciela (spółki akcyjnej z siedzibą na terytorium Rzeczpospolitej Polski) - z tytułu zawartej umowy oraz dodatkowego porozumienia dotyczącego tej reklamacji ("Settlement Agreement") - zwrot poniesionego wydatku na opisane odszkodowanie wypłacone kontrahentowi. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej na podstawie: 1) Zezwolenia nr 320 z dnia 5 lipca 2011 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, rozumianej, jako działalność produkcyjna, handlowa i usługowa w zakresie następujących wyrobów wytworzonych na terenie strefy (wg PKWiU, szczegółowo określonej na s. 2 omawianej interpretacji indywidualnej); 2) Zezwolenia nr 376 z dnia 23 grudnia 2013r. (zmienionego następnie Decyzją Ministra Rozwoju i Finansów nr 266/DI/16 z dnia 14 grudnia 2016r. w zakresie terminów ponoszenia nakładów inwestycyjnych i zakończenia inwestycji) na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, rozumianej, jako działalność produkcyjna, handlowa i usługowa w zakresie następujących wyrobów wytworzonych na terenie strefy (wg PKWiU, szczegółowo określonej na s. 2 i 3 omawianej interpretacji indywidualnej) oraz sprzedaży odpadów powstałych w związku z prowadzeniem wyżej wymienionej działalności sklasyfikowanych pozycjach 38.11.5 odpady inne niż niebezpieczne nadające się do recyklingu oraz 38.32 usługi w zakresie odzysku surowców z materiałów segregowanych. Zareklamowane przez kontrahenta wyroby zostały wyprodukowane przez Wnioskodawcę na terenie specjalnej strefy ekonomicznej w oparciu o posiadane zezwolenia.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1) Czy otrzymane przez Spółkę, od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania - niezaliczonego do kosztów uzyskania przychodów w związku z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. - nie stanowi przychodu Spółki w świetle art.12 ust. 4 pkt 6a tej ustawy?
2) W przypadku udzielania negatywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie: czy otrzymane przez Spółkę, od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne, tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania podlega zwolnieniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.?
Zdaniem Wnioskodawcy:
1) Otrzymany od ubezpieczyciela zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków na rzecz kontrahenta tytułem odszkodowania - do wysokości tego odszkodowania - nie stanowi na podstawie art.12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. przychodu Spółki.
2) W przypadku udzielania negatywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie: otrzymane przez Spółkę, od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne, tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania podlega zwolnieniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy. W zakresie pytania nr 1 Wnioskodawca podał, że Spółka, jako podmiot prowadzący transgraniczną działalność gospodarczą, podejmuje racjonalne działania mające na celu uchronienie jej od negatywnych ryzyk związanych z prowadzeniem tej działalności. Jedną z form mających na celu zachowanie i zabezpieczenie źródeł przychodów jest nabywanie usług ubezpieczeniowych. Nie budzi żadnych wątpliwości, że wydatki na ubezpieczenie stanowią koszty uzyskania przychodów zgodnie z art.15 ust. 1 u.p.d.o.p. Jednakże podkreślono, że wydatki te nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodu, lecz w celu zachowania (zabezpieczenia) źródeł przychodu. Z tytułu opłaconej składki ubezpieczeniowej Spółka nie może uzyskać przychodu, a co najwyżej rekompensatę poniesionych szkód, strat itp. Ubezpieczyciel wypłaca świadczenie, na podstawie zawartej umowy, tylko wtedy, jeśli wystąpi negatywne zdarzenie, powodujące powstanie szkód (strat) w majątku Spółki, od którego Spółka się ubezpieczyła. Jeśli owo zdarzenie nie wystąpi Spółka nie będzie miała żadnego roszczenia wobec ubezpieczyciela o wypłatę jej jakichkolwiek świadczeń, w tym także o zwrot poniesionej składki ubezpieczeniowej. Reasumując, celem ubezpieczenia nie jest osiągnięcie przychodu, lecz zachowanie (zabezpieczenie) źródeł przychodów na wypadek negatywnych zjawisk gospodarczych skutkujących powstaniem uszczerbku w majątku Spółki. Jeden z zagranicznych kontrahentów Spółki - jak wykazano to w stanie faktycznym - złożył reklamację dotyczącą dostarczonych mu towarów. Po przeprowadzonym postępowaniu reklamacyjnym i żmudnych negocjacjach Spółka zawarła z kontrahentem ugodę, na podstawie której, wypłaciła kontrahentowi odszkodowanie. Odszkodowanie to, aczkolwiek mieści się w zakresie dyspozycji art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. to, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 22 tej ustawy, nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. W konsekwencji Spółka nie zakwalifikowała wydatku w kwocie odszkodowania, jako kosztu uzyskania przychodu. Po uregulowania tego odszkodowania Spółka uzyskała od ubezpieczyciela - z tytułu zawartej umowy - zwrot poniesionego wydatku na opisane odszkodowanie. Świadczenie ubezpieczyciela jest w przekonaniu Spółki zwrotem poniesionego przez Spółkę wydatku na odszkodowanie, który to wydatek nie został rozpoznany, jako koszt uzyskania przychodu. Spółka nigdy nie otrzymałaby od ubezpieczyciela tego świadczenia gdyby wcześniej nie uregulowała kwoty odszkodowania. Istnieje więc bezpośredni związek pomiędzy kwotą wypłaconego przez Spółkę odszkodowania a kwotą otrzymaną przez Spółkę od ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel dokonał na rzecz Spółki zwrotu poniesionych przez nią wydatków tytułem odszkodowania. Po stronie Spółki nie nastąpiło więc przysporzenie majątkowe. Jej majątek uległ uszczupleniu w wyniku zapłaty odszkodowania (co nie wywołało konsekwencji na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych gdyż to odszkodowanie nie jest kosztem uzyskania przychodu), a następnie to uszczuplenie zostało Spółce zrekompensowane poprzez ubezpieczyciela, co także nie powinno wywoływać żadnych konsekwencji w podatku dochodowym. Orzecznictwo potwierdza możliwość zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. do świadczeń o charakterze kompensacyjnym. W tym miejscu Wnioskodawca powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wywiódł, że art. 14 ust. 3 pkt 3a oraz art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mają identyczną treść jak art.12 ust.4 pkt 6a oraz art. 16 ust.1 pkt 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym ich wykładnia na gruncie obu ustaw podatkowych musi być taka sama. Za prawidłowością stanowiska Wnioskodawcy przemawia nie tylko przeprowadzona wykładania językowa art. 12 ust. 4 pkt 6a w zw. z art. 16 ust.1 pkt 22 u.p.d.o.p., która znalazła potwierdzenie w przytoczonym orzecznictwie sądowym, ale również stanowisko to znajduje oparcie w wykładni gospodarczej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że pod pojęciem dochodu do opodatkowania, należy rozumieć faktyczne przysporzenia majątkowe podatnika. Tymczasem, gdyby przyjąć, że otrzymany od ubezpieczyciela zwrot wydatków poniesionych przez Spółkę tytułem wypłaty odszkodowania stanowi dla niej przychód podatkowy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, to w konsekwencji należałoby uznać, ze ów przychód jest równy dochodowi (Spółka nie może wykazać żadnych kosztów jego uzyskania). To z kolei prowadzi do wniosku, że Spółka ma zapłacić podatek dochodowy od otrzymanych środków tytułem zwrotu za poniesiony uszczerbek w jej majątku będący skutkiem poniesienia wydatku, który nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu. Taki zwrot nie stanowi dla Spółki żadnego przysporzenia, lecz jest wyrównaniem poniesionego wcześniej wydatku, który nie mógł być ujęty w rachunku podatkowym. Trudno zaakceptować tezę, iż Państwo uznaje za dochód otrzymany zwrot tytułem poniesionego wcześniej wydatku, który to wydatek spełnia przesłanki art. 15 ust.1 ustawy, ale jednocześnie, z woli ustawodawcy, nie może być uznany za koszt uzyskania przychodu. Prowadziłoby to do konkluzji, iż w istocie w tym przypadku, Państwo opodatkowuje nie trwałe przysporzenie majątkowe, lecz wyrównanie poniesionego przez Spółkę uszczerbku, aby poprzez kwotę podatku jeszcze ów uszczerbek powiększyć. Spółka jeszcze raz podkreśliła, iż pomiędzy zapłatą przez nią odszkodowania kontrahentowi a otrzymanym od ubezpieczyciela świadczeniem istnieje bezpośredni, jednoznaczny związek. Zdarzenia te są ze sobą w pełni powiązane i otrzymany od ubezpieczyciela przez Spółkę zwrot kwoty poniesionego odszkodowania jest w oczywisty sposób powiązany z faktem zapłaty przez Spółkę tego odszkodowania. W ocenie Spółki oba zdarzenia, tj. poniesienie przez Spółkę odszkodowania i otrzymanie od ubezpieczyciela zwrotu poniesionej kwoty odszkodowania, nie wywołują żadnych konsekwencji na gruncie u.p.d.o.p. Kwota zapłaconego odszkodowania na podstawie art.16 ust. 1 pkt 22 ustawy nie jest kosztem uzyskania przychodu, zaś otrzymany od ubezpieczyciela zwrot tej kwoty nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p.
W Zakresie pytania nr 2 Wnioskodawca podał, że w przypadku uznania jego stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe i w konsekwencji przyjęcia, iż Spółka uzyskuje przychód z tytułu otrzymanego świadczenia rekompensacyjnego od ubezpieczyciela, Wnioskodawca wnosi o uznanie, że ten przychód podlega zwolnieniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. W świetle powyższego, Wnioskodawca powołał się na treść art. 17 ust. 1 pkt 34, ust. 4 u.p.d.o.p. oraz art. 12 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. z 2019r. poz. 482 i 2020 oraz z 2020r. poz. 284 i 1086, dalej: "ustawa o SSE"), a następnie wskazał, że przy określaniu, czy dany dochód (przychód) uzyskany przez podatnika korzysta ze zwolnienia opisanego w art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., należy wziąć pod uwagę dwa kryteria, wynikające z tego przepisu: dochód taki musi pochodzić z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej oraz dochód taki musi pochodzić z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie stosownego zezwolenia na prowadzenie działalności w specjalnej strefie ekonomicznej. Nie ulega wątpliwości, że uzyskiwanie świadczeń rekompensacyjnych, odszkodowań, czy jakichkolwiek innych rekompensat w związku z umowami zawieranymi z innymi podmiotami w ramach prowadzonej działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, nie stanowi samoistnej działalności gospodarczej. W konsekwencji, oczywistym jest, że w treści zezwolenia nie mogło zostać wskazane, iż przedmiotem działalności strefowej będzie uzyskiwanie tego typu świadczeń.
Uzyskanie od ubezpieczyciela środków w opisanym stanie faktycznym jest bezpośrednio powiązane z działalnością gospodarczą w postaci działalności produkcyjnej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej wskazanej w posiadanych przez Spółkę zezwoleniach. Jak bowiem wskazano świadczenie rekompensacyjne zostało wypłacone przez ubezpieczyciela w związku z zawartą z kontrahentem ugodą dotyczącą reklamacji wyrobów wyprodukowanych na terenie specjalnej strefy ekonomicznej w oparciu o zezwolenia. Dochód ze sprzedaży tych wyrobów podlegałby zwolnieniu podatkowemu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. Mając powyższe na uwadze, przychód (dochód) z tytułu opisanej w stanie faktycznym rekompensaty, należy uznać za element działalności gospodarczej wskazanej w treści zezwolenia, gdyż powstał on w bezpośrednim związku z działalnością wytwórczą określoną w zezwoleniu. Ponadto wskazano, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia dochodów z działalności gospodarczej, w tym także z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. Ustawa definiuje natomiast dochód, stanowiąc w art. 7 ust. 2, że dochodem, z zastrzeżeniem art. 10, art. 11 i art. 24a, jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Ustawa podatkowa nie definiuje także pojęcia działalności gospodarczej. Mając na uwadze, że rozpatrywane zwolnienie wprawdzie posiada samoistne źródło w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, niemniej jednak zostało powiązane z przepisami ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, zasadnym jest odwołanie się do definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedstawione wyżej uwagi, prowadzą do wniosku, że za dochód z działalności gospodarczej, należy uznać wszelki efekt ekonomiczny (finansowy) zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej oraz poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż, a także działalności zawodowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły. Jednocześnie w orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym, nie ma uzasadnionych podstaw, aby twierdzić, że przez dochód taki należy rozumieć tylko takie świadczenie, które stanowi bezpośrednio cenę za konkretny towar lub usługę, z kategorycznym wyłączeniem jakichkolwiek innych świadczeń. W tym miejscu Wnioskodawca przywołał także pogląd WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2018r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1098/18, zgodnie z którym, prowadzenie działalności gospodarczej niesie za sobą konieczność podejmowania różnego rodzaju czynności prawnych i faktycznych, bez podjęcia których działalność podstawowa nie byłaby w ogóle możliwa lub które bezpośrednio wynikają z faktu prowadzenia określonej działalności gospodarczej. W ocenie Wnioskodawcy do tego rodzaju czynności, zaliczyć trzeba również zawieranie polis ubezpieczeniowych, będące przejawem zabezpieczenia nie tylko mienia wykorzystywanego w tejże działalności, ale również uzyskiwanego z niej przychodu (ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej) i stanowiące w obecnym czasie de facto normę prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jest przy tym przeszkód do uznania, że miałoby to nie dotyczyć również konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. Zabezpieczenie mienia i przychodu w specjalnej strefie ekonomicznej nabiera zresztą szczególnego znaczenia, bowiem głównym zadaniem SSE jest przyspieszanie rozwoju gospodarczego regionów (poprzez jak największe wykorzystanie ich własnych zasobów) trapionych stagnacją ekonomiczną: uboższych, mniej rozwiniętych, omijanych przez inwestorów, dotkniętych wysokim bezrobociem. Brak podjęcia przez podmiot gospodarczy prowadzący działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej stosownych działań w tym zakresie (polegających na zawarciu odpowiednich polis), w razie zaistnienia zdarzeń losowych mógłby skutkować utratą majątku i znaczącym zmniejszeniem przychodu, co przełożyłoby się w sposób bezpośredni na ograniczenie w realizacji przywołanego wyżej głównego zadania funkcjonowania strefy. Stanowisko Wnioskodawcy znajduje także potwierdzenie w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 9 września 2020r. (sygn. I SA/Gl 9/20).
W dniu 12 lutego 2021r. organ interpretacyjny wydał interpretację indywidualną, o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 12 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem Spółki przepis ten będzie miał zastosowanie do sytuacji opisanej we wniosku. Zdaniem organu ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Zauważono, że kwota pieniężna, jaką Wnioskodawca otrzymuje od ubezpieczyciela nie może być uznana za pożytek, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., ponieważ stanowi ona odszkodowanie będące wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia, a nie zwrot wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Wobec tego, w sprawie nie został spełniony jeden z warunków art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., dlatego też nie znajdzie zastosowania art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., a otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, stanowić będzie przychód podatkowy. Wskazano bowiem, że wypłacone odszkodowanie zaliczane do przychodów, zgodnie z 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. jest powiązane (koresponduje) z kosztami ubezpieczenia Wnioskodawcy na wypadek konieczności zapłacenia odszkodowania/kary umownej, nie podlegającymi wyłączeniu z kosztów podatkowych, a nie z zapłaceniem tego odszkodowania/kary umownej. Fakt, że zgodnie z umową zawartą z ubezpieczycielem, wysokość odszkodowania może stanowić równowartość kwoty zapłaconego odszkodowania na rzecz klientów, pozostaje bez znaczenia dla kwalifikacji odszkodowania otrzymanego od ubezpieczyciela, jako przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Odszkodowania otrzymanego od ubezpieczyciela nie można utożsamiać ze zwrotem zapłaconego odszkodowania na rzecz kontrahenta, gdyż takim zwrotem nie jest. Wynika bowiem z umowy ubezpieczenia zawartej przez Wnioskodawcę z ubezpieczycielem, a zatem z innego tytułu. W związku z powyższym, kwotę otrzymywaną przez Wnioskodawcę z tytułu odszkodowania od ubezpieczyciela, będącego wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia, należy traktować, jako przychód, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.
Odnosząc się natomiast do pytania oznaczonego we wniosku nr 2, organ powołał się m.in. na treść art. 17 ust. 1 pkt 34, ust. 4 u.p.d.o.p., a następnie zauważył, że w orzecznictwie, zarówno SN, jak i NSA, a także w piśmiennictwie, ukształtowany jest pogląd, w myśl którego, przepisy prawa podatkowego, należy wykładać ściśle i zgodnie z ich literalnym brzmieniem, a jedynie w sytuacjach wątpliwych, gdy językowa wykładnia nie doprowadza do ustalenia jednoznacznej treści normy prawnej, należy skorzystać z innych metod wykładni w taki sposób, by wyinterpretowana norma, spójna była z innymi normami skorelowanymi, jak również by jednocześnie w pełni odzwierciedlała intencje racjonalnego ustawodawcy i nie była sprzeczna z przepisami rangi konstytucyjnej. Wskazano, że Specjalne Strefy Ekonomiczne są częścią terytorium kraju wyodrębnioną administracyjnie, na których możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej na preferencyjnych warunkach, a w szczególności korzystanie ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych lub podatku dochodowego od osób fizycznych, o czym wyraźnie stanowi art. 12 ustawa o SSE. Podkreślono przy tym, że zwolnienie, wynikające z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. nie ma charakteru podmiotowego. Nie obejmuje ono wszystkich dochodów podmiotu gospodarczego, prowadzącego działalność gospodarczą na terenie strefy na podstawie zezwolenia, lecz tylko dochody uzyskane z działalności prowadzonej w ramach zezwolenia, a więc działalności określonej w tym zezwoleniu. Zwolnieniem podatkowym objęty jest zatem dochód wygenerowany bezpośrednio z działalności gospodarczej, prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, wymienionej wprost w zezwoleniu.
Odnosząc ww. regulacje podatkowe na grunt analizowanej sprawy, organ zauważył, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Zwrócono uwagę na ugruntowaną w orzecznictwie oraz doktrynie zasadę zakazu rozszerzającej wykładni przepisów, mających za przedmiot zwolnienia podatkowe, co w omawianym przypadku znajduje dodatkowe uzasadnienie w postaci sformułowania przepisu art. 17 ust. 4 u.p.d.o.p., akcentującego wyłączność zwolnienia od podatku dochodów z działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Wobec takiego zapisu, zdaniem organu, nie można zaakceptować poglądu, że do dochodów zwolnionych, należy zaliczyć także dochody z innych tytułów (niż działalność gospodarcza), jeżeli tylko w jakiś sposób dotyczyć będą działalności produkcyjnej na terenie strefy (z której dochody zostały zwolnione) – jak twierdzi Wnioskodawca.
Reasumując, w ocenie organu, środki pieniężne, które Wnioskodawca otrzymał od ubezpieczyciela w ramach zaistniałego stanu faktycznego, objętego umową ubezpieczenia – nie stanowią przychodu, podlegającego zwolnieniu od opodatkowania, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. Przychód w postaci odszkodowania, które zostało wypłacone przez ubezpieczyciela nie jest również następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, wynikającej z zezwolenia strefowego, lecz wynika z odrębnej umowy ubezpieczenia, której przedmiotem jest udzielenie przez zakład ubezpieczeń (tu: spółkę akcyjną z siedzibą na terenie RP), ochrony ubezpieczeniowej oraz jest wynikiem zaistnienia przewidzianego w umowie zdarzenia. Zatem, ww. przychód podlega w całości opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie ustalenia, czy otrzymane przez Spółkę od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne, tj. zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków w związku z zapłatą przez Spółkę odszkodowania, podlega zwolnieniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., należało uznać za nieprawidłowe Końcowo, odnosząc się do przywołanych przez Wnioskodawcę wyroków, organ zaznaczył, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zaskarżyła ww. interpretację indywidualną w całości, zarzucając jej:
1) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, iż wskazany przepis nie ma zastosowania do otrzymanego przez Spółkę świadczenia od ubezpieczyciela tytułem rekompensaty odszkodowania, wypłaconego przez Spółkę kontrahentowi i niezaliczonego do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p.,
2) naruszenia prawa procesowego, poprzez sporządzenie interpretacji z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez całkowite zignorowanie orzecznictwa sądów administracyjnych i tym samym nie odniesienie się do pełnej argumentacji, przedstawionej przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a ponadto, z ostrożności procesowej:
3) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., poprzez przyjęcie, iż otrzymane przez skarżącą świadczenie rekompensacyjne od ubezpieczyciela z tytułu odszkodowania wypłaconego przez Spółkę tytułem odszkodowania za wadliwość towarów sprzedanych przez Spółkę w ramach działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej, nie jest przychodem z działalności gospodarczej i tym samym nie jest objęte zakresem wskazanego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa w tym zakresie i wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej interpretacji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
W dniu 17 maja 2021r. strona skarżąca złożyła do WSA w Krakowie pismo procesowe, będące odpowiedzią na odpowiedź na skargę organu, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, polemizując ze stanowiskiem, zaprezentowanym przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Ponadto zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, stosownie do art. 57a p.p.s.a., skarga może zostać oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest przy tym związany zarówno zarzutami skargi, jak i powołaną podstawa prawną.
Sąd bada zgodność zaskarżonej interpretacji indywidualnej z prawem materialnym i przepisami postępowania wyłącznie w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. W rezultacie, rozpoznając skargę na interpretację indywidualną wojewódzki sąd administracyjny nie może przy podejmowaniu rozstrzygnięcia uwzględnić naruszeń prawa innych niż wskazane w tejże skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże (wyrok NSA z dnia 10 styczna 2018 r., sygn. akt I FSK 1576/16).
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i pkt 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność tej czynności, a art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddali, jeżeli stwierdzi brak podstaw do jej uwzględnienia.
Przedmiotem skargi jest wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna, wydana w wyniku rozpoznania wniosku Spółki C. G. SA w którym na tle przedstawionego stanu faktycznego wyrażono stanowisko, według którego, otrzymany od ubezpieczyciela zwrot poniesionych przez Spółkę wydatków na rzecz kontrahenta tytułem odszkodowania nie stanowi na podstawie art. 12 ust 4 pkt 6a u.p.d.o.p., przychodu Spółki. W uzupełnieniu wskazano, że gdyby odpowiedź organu na postawioną kwestię była negatywna, otrzymane od ubezpieczyciela świadczenie rekompensacyjne i tak podlegałoby zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 17 ust 1 pkt 34 u.p.d.o.p.
Organ – w zaskarżonej interpretacji – w istocie negatywnie ocenił stanowisko zaprezentowane przez skarżącą Spółkę, także w kwestii możliwości skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Stanowiska stron zostały szczegółowo uzasadnione, co przytoczono w części historycznej niniejszego uzasadnienia.
Zdaniem Sądu w tak zarysowanym sporze należy przyznać rację organowi, który wydał zaskarżoną interpretację.
W zaskarżonej interpretacji organ wyraził stanowisko, że otrzymane od ubezpieczyciela odszkodowanie stanowić będzie przychód podatkowy w dacie jego otrzymania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Natomiast przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. w analizowanej sytuacji nie znajdzie zastosowania.
Argumentacja służąca uzasadnieniu postawionej tezy wynika z analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
I tak, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu. Przepis art. 12 u.p.d.o.p., regulujący kwestię przychodów, nie wymienia źródeł przychodu, lecz określa zdarzenia, których wystąpienie powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Poprzez przykładowe wyliczenie zawarte w kolejnych ustępach art. 12 ustawodawca precyzuje więc jedynie rodzaje przychodów. Ponadto wylicza jakiego rodzaju wpływy pieniężne podmiotu gospodarczego nie są zaliczane do przychodów. Przychodami są więc w szczególności: otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, a w zakresie przychodów związanych z działalnością gospodarczą także przychody należne, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 u.p.d.o.p.). Przychody należne natomiast to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuję podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. "Należność" wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Ponieważ wierzytelność to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia.
Ustawodawca nie zastrzegł, że przychodem są tylko wymienione w art. 12 u.p.d.o.p. pożytki, które są wprost wynikiem realizacji celu działalności gospodarczej osoby prawnej. Wszelkie wpłaty pieniężne, o ile spełniają inne wymagania podane w rozdziale 2 ustawy, mogą być uznane za przychód osoby prawnej zwłaszcza, że listę pożytków - stanowiącą katalog zamknięty, którego zakres nie podlega rozszerzeniu czy też zawężeniu, a które nie mogą być zaliczone do przychodów, zawarto w ust. 4 cytowanego przepisu.
Prawidłowo zatem organ wskazał w interpretacji, że bez znaczenia przy rozpoznawaniu przychodu pozostaje źródło pochodzenia środków oraz że wszystkie środki pieniężne jakie wpływają na rachunek Spółki stanowią, w rozumieniu ustawy podatkowej, przychód. Dotyczy to zarówno należności będących wprost wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej, jak również innych definitywnych przysporzeń finansowych, jakimi niewątpliwie w analizowanej sprawie są odszkodowania.
Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., do przychodów nie zalicza się m.in. zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Aby dany wydatek mógł być zatem zaliczony do kategorii "innych wydatków", o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p., konieczne jest by "wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów" w rozumieniu ustawy oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi. Przy czym – co najbardziej istotne – wydatek poniesiony powinien być odpowiednikiem wydatku zwróconego.
Tymczasem, w przedstawionym stanie faktycznym skarżąca spółka uzyskała przysporzenia z tytułu odszkodowań od ubezpieczyciela. Przychód ten – na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – z zasady polega opodatkowaniu chyba, że wystąpiłyby okoliczności powodujące jego wyłączenie z opodatkowania na mocy przepisu art. 12 ust. 4 cytowanej ustawy. Pkt 6a tego przepisu odnosi się jednak wyłącznie do poniesionych i zwróconych podatnikowi wydatków niezaliczonych z mocy art. 16 tej ustawy do kosztów uzyskania przychodów. Przepis art. 16 ust 1 pkt 22 stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów - kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług;
Wypłacone przez Skarżącą kontrahentom odszkodowania, będące skutkiem uszkodzenia lub utraty towarów z winy spółki, nie mogą zatem być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z treścią art. 16 ust 1 pkt 22 u.p.d.o.p. jednakże "zwróconym innym wydatkiem" nie może być uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku, lecz nie stanowi jego zwrotu. Otrzymane odszkodowania zakwalifikowane zostać winny jako naprawienie szkody wynikłej poniesienia odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy.
W świetle art. 12 ust 14 pkt 6a ustawy podatkowej odszkodowania te należy zatem zakwalifikować jako przychód podlegający opodatkowaniu, otrzymany w związku z zaistnieniem warunków ujętych w umowie ubezpieczenia. Wypłata odszkodowania ma związek z wydatkami na rzecz ubezpieczyciela z tytułu składek w związku z zawartą umową ubezpieczeniową. Istotą odpowiedzialności cywilnej jest zobowiązanie się ubezpieczyciela do zapłaty odszkodowanie w razie powstania przesłanek takiej odpowiedzialności. W tej sytuacji odszkodowanie stanowi wyrównanie poniesionego wydatku na rzecz kontrahenta, jednakże wynikające z umowy ubezpieczenia nie zaś zwrot tego wydatku. Otrzymanie odszkodowania nie wynika ze zdarzenia w którym inny podmiot zwraca Spółce " wydatek" jaki poniosła na rzecz swego kontrahenta. Nie dokonuje tego zwrotu w szczególności ten kontrahent ani też za niego, nie dokonuje tego inny podmiot.
Słusznie zatem organ wywodził – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że "wydatek zwrócony to ten sam, a nie taki sam, wydatek jak ten, który został poniesiony. Zwróconym innym wydatkiem nie jest bowiem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku, lecz nie stanowi jego zwrotu".
Podzielając argumentację organu dokonującego interpretacji Sąd odwołuje się do wyroków sądów administracyjnych prezentujących przez lata w miarę jednolite stanowisko, zbieżne z przedstawionym przez organ.
Jako reprezentatywne powołać można wyroki WSA we Wrocławiu; sygn.. I SA/Wr 1151/13 z 12 września 2013r., sygn. I SA/Wr 762/18 z 10 października 2018r, WSA w Warszawie z 20 maja 2017r. sygn. III SA/Wa 1011/16 z 20 maja 2017r. WSA w Poznaniu sygn. I SA/Po 769/15 z 27 sierpnia 2017r., WSA w Gorzowie sygn. I SA/Go 199/16 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II FSK 1692/17 z 15 maja 2019r. oraz sygn. II FSK 3612/16 z 8 stycznia 2019r. W opozycji do powyżej przytoczonych wskazać można powoływane przez stronę skarżącą, wyroki WSA w Gdańsku sygn. I SA/Gd 357/07 z 12 czerwca 2007r. czy WSA w Warszawie sygn. III SA/Wa 792/19 z 26 listopada 2019r. Jednakże – zdaniem Sądu – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, po pierwsze bardziej aktualne są wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz zweryfikowane przez ten sąd wyroki WSA. Po drugie, przekonujące dla Sądu, jest odniesienie do systemowych uregulowań ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wedle których co do zasady wolne od opodatkowania są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych (z wyjątkami określonymi w treści art. 21 ust 1 pkt 4 a i b ustawy o PIT). W ustawie o CIT, takich regulacji brak co pozwala przyjąć, iż racjonalny ustawodawca świadomie rozróżnił możliwości zaliczenia odszkodowań do przychodów podatkowych na gruncie tych podatków a nadto gdyby nie wyraźny przepis art. 21 ust 1 pkt 4 ustawy o PIT, odszkodowania majątkowe i osobowe także na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych uznawane byłyby za opodatkowane przychody podatkowe.
Wszystkie powyższe okoliczności sprawiły, że w opisanym stanie faktycznym nie mógł mieć zastosowania przepis art. 12 ust. 4 pkt 6 a u.p.d.o.p. a w konsekwencji za nieuzasadnione uznać należało formułowane w skardze zarzuty jego naruszenia.
Sąd nie stwierdził także by organ wydający interpretację błędnie zastosował przepis art. 17 ust 1 pkt 34 u.p.d.o.p. Stanowi on, że wolne od podatku są dochody, z zastrzeżeniem ust. 4-6d, uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 482 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284 i 1086), przy czym wielkość pomocy publicznej udzielanej w formie tego zwolnienia nie może przekroczyć wielkości pomocy publicznej dla przedsiębiorcy, dopuszczalnej dla obszarów kwalifikujących się do uzyskania pomocy w największej wysokości, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Co istotne zatem, zwolnienie to przysługuje podatnikowi wyłącznie z tytułu dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy (art. 17 ust. 4 u.p.d.o.p.).
W myśl art. 16 ust. 1 u.s.s.e. podstawą do korzystania z pomocy podatkowej, udzielanej zgodnie z ustawą, jest zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie danej strefy, uprawniające do korzystania z pomocy publicznej, zwane dalej "zezwoleniem". Z treści art. 16 ust. 2 tej ustawy wynika natomiast, że zezwolenie określa w szczególności przedmiot działalności gospodarczej. Natomiast przepis art. 12 u.s.s.e. przewiduje, że dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy w ramach zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, przez osoby prawne lub osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są zwolnione od podatku dochodowego, odpowiednio na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych lub w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podstawowym warunkiem objęcia zwolnieniem od podatku jest więc to, aby badane dochody były "dochodami uzyskanymi z działalności gospodarczej" a działalność generująca te dochody powinna spełniać dwa kolejne warunki:
1) powinna być prowadzona na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, oraz
2) powinna być prowadzona na podstawie i w ramach udzielonego zezwolenia.
Z powyższych unormowań wynika zatem, że zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych podlega tylko dochód z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej w zakresie przedmiotowym określonym w zezwoleniu. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, na dochód podlegający zwolnieniu nie składają się wszelkie przychody i koszty, które można powiązać z działalnością strefową, ale wyłącznie przychody osiągane z prowadzenia działalności gospodarczej wskazanej w zezwoleniu i koszty ponoszone w celu ich uzyskania. Innymi słowy z treści tego przepisu wynika, że dochody uzyskane z prowadzenia każdej innej niż określona w zezwoleniu działalności gospodarczej osoby prawnej nie są objęte przedmiotowym zwolnieniem. Zwolnienie to ma również charakter przedmiotowy odnosi się bowiem do dochodów uzyskanych z określonego źródła - działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem, że działalność ta jest prowadzona w określonym miejscu i na podstawie stosownego zezwolenia, a więc w jego ramach i w granicach zakreślonych przedmiotem działalności gospodarczej ujętym w zezwoleniu. Chodzi tu o dochód uzyskany w następstwie prowadzenia ściśle określonej działalności gospodarczej, której przedmiot opisany został w stosownym zezwoleniu.
Dochód czyniący zadość wymogom art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. to dochód, jaki jest bezpośrednio generowany przez aktywność przedsiębiorcy, którą można nazwać działalnością gospodarczą, albo też stanowi nieodłączne (nie dające się uniknąć ze względu na naturę stosunku prawnego) następstwo działalności gospodarczej. Dochodem uzyskiwanym bezpośrednio z działalności są dochody w postaci należności uzyskiwanych od kontrahentów, jeżeli zakres świadczonych w ramach umów czynności objęty jest zakresem zezwolenia (por. przykładowo wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 października 2009r., sygn. akt I SA/Rz 625/09, czy też WSA w Gliwicach z dnia 3 lutego 2010r. sygn. akt I SA/Gl 768/09).
Odnosząc powyższe konstatacje do stanu faktycznego sprawy a konkretnie do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej na podstawie: 1) Zezwolenia nr 320 z dnia 5 lipca 2011 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, rozumianej, jako działalność produkcyjna, handlowa i usługowa w zakresie następujących wyrobów wytworzonych na terenie strefy (wg PKWiU, szczegółowo określonej na s. 2 interpretacji indywidualnej); 2) Zezwolenia nr 376 z dnia 23 grudnia 2013r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy, rozumianej, jako działalność produkcyjna, handlowa i usługowa w zakresie następujących wyrobów wytworzonych na terenie strefy (wg PKWiU, szczegółowo określonej na s. 2 i 3 interpretacji indywidualnej) oraz sprzedaży odpadów powstałych w związku z prowadzeniem wyżej wymienionej działalności sklasyfikowanych pozycjach 38.11.5 odpady inne niż niebezpieczne nadające się do recyklingu oraz 38.32 usługi w zakresie odzysku surowców z materiałów segregowanych.
Przychód w postaci odszkodowania, które zostało wypłacone przez ubezpieczyciela nie jest wytworzony w wyniku działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę w strefie ekonomicznej, na podstawie udzielonego zezwolenia również nie można go uznać za przychód będący następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, wynikającej z zezwolenia strefowego, lecz wynika z odrębnej umowy ubezpieczenia, której przedmiotem jest udzielenie przez zakład ubezpieczeń, ochrony ubezpieczeniowej oraz jest wynikiem zaistnienia przewidzianego w umowie zdarzenia. Uzyskanie od ubezpieczyciela środków w opisanym stanie faktycznym jest jedynie powiązane z działalnością gospodarczą w prowadzoną na terenie specjalnej strefy ekonomicznej wskazanej w posiadanych przez Spółkę zezwoleniach jednakże nie może być utożsamiane z tą działalnością jak również nie jest bezpośrednim koniecznym, niemożliwym do uniknięcia, następstwem tej działalności..
Zasadnie w tym kontekście organ wskazywał na ugruntowaną w orzecznictwie oraz doktrynie zasadę zakazu rozszerzającej wykładni przepisów, mających za przedmiot zwolnienia podatkowe, co w omawianym przypadku znajduje dodatkowe uzasadnienie w postaci sformułowania przepisu art. 17 ust. 4 u.p.d.o.p., akcentującego wyłączność zwolnienia od podatku dochodów z działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Wobec takiego zapisu, zdaniem organu, nie można zaakceptować poglądu, że do dochodów zwolnionych, należy zaliczyć także dochody z innych tytułów (niż działalność gospodarcza), jeżeli tylko w jakiś sposób dotyczyć będą działalności produkcyjnej na terenie strefy (z której dochody zostały zwolnione).
Zatem, środki pieniężne, które Spółka otrzymała od ubezpieczyciela w ramach zaistniałego stanu faktycznego, objętego umową ubezpieczenia – nie stanowią przychodu, podlegającego zwolnieniu od opodatkowania, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.
Przychód ten – jak wcześniej wywiedziono – podlega w całości opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Powyższe pozwala na postawienie tezy, iż organ dokonujący interpretacji nie naruszył zasad wykładni art. 17 ust. 1 pkt. 34 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, na tle przedstawionego do jego oceny stanu faktycznego.
Podobnie ocenić trzeba sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Jakkolwiek organ interpretacyjny nieco automatycznie odniósł się do argumentacji skarżącej, to w żaden sposób nie uchybił powołanym w skardze regulacjom. Zgodnie z powołanymi przepisami art. 14c § 2 i art. 14h O.p. w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.) druga z norm zawiera odesłanie do przepisów regulujących postępowanie podatkowe, w tym powołanego w skardze art. 121 § 1 O.p. opisującego zasadę zaufania. Przepisy te wymagają zatem aby organ interpretacyjny wydając interpretację wskazał prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Niewątpliwe zaskarżony akt wymóg ten wypełnia, organ poddał wyczerpującej ocenie opisany stan faktyczny i dokonał jego subsumpcji pod właściwie zinterpretowane przepisy prawa materialnego. Powołał się przy tym na uznawane przez siebie tezy z orzecznictwa sądowego, do czego miał niewątpliwie prawo. Nie miał przy tym obowiązku opierania się na argumentacji zaprezentowanej wyłącznie w orzeczeniach powoływanych przez stronę skarżącą. Takie działanie nie naruszało – w ocenie Sądu – zasady zaufania.
Uznając zatem, że zaskarżona interpretacja, w zakresie objętym zarzutami skargi nie narusza przepisów prawa, tak procesowego jak i materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 w zw. z art. 57a p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło