I SA/Gl 453/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-06-11

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Beata Machcińska, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości, opierając się na przesłance zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Spełnienie tej przesłanki, zgodnie z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., jest wystarczające do nadania rygoru, a obawa niewykonania zobowiązania jest uprawdopodobniona samym faktem zbliżającego się przedawnienia, niezależnie od sytuacji majątkowej podatnika czy jego dotychczasowej postawy w zakresie płatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Pindel (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę. Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej O.p.) − po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez podatnika A Spółka z o.o. w B. na postanowienie Prezydenta Miasta B. z [...] r. nr [...] w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta B. z [...] r. numer [...] określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...] zł − utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło następujący stan faktyczny i rozważania prawne. Postanowieniem z [...] r. organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z [...] r. w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2015 r. (dotyczącego nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]). SKO – rozpatrując zażalenie podatnika – nie uwzględniło jego zarzutów. Na wstępie wskazało, że organ I instancji nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 4 i § 3 O.p., tj. z uwagi na czas pozostały do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego krótszy niż 3 miesiące, bowiem w sprawie dotyczącej określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego za rok 2015 w dalszym ciągu toczy się postępowanie odwoławcze, zatem istniało poważne ryzyko, iż przy braku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności doszłoby do przedawnienia zobowiązania podatkowego jeszcze przed wydaniem rozstrzygnięcia. Przedmiotowe zobowiązanie podatkowe dotyczy podatku od nieruchomości za 2015 r., a postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z dnia [...] r. zostało doręczone stronie w dniu [...] r., zatem gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego SKO stwierdziło, że zażalenie wniesione w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem i jako takie powinno się ostać w obrocie prawnym. W szczególności wskazało, opierając się na wybranych orzeczeniach sądów administracyjnych, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "uprawdopodobni" oznacza, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Zatem przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania wynikająca z art. 239 § 2 O.p. nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, sprowadza się zaś jedynie do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia. Wskazało ponadto, że obawa niewykonania zobowiązania podatkowego może wynikać nie tylko z trudnej sytuacji finansowej podatnika, lecz również z innych przyczyn. Może ona być skutkiem celowego działania podatnika, a także stanowić wyraz skorzystania z przysługujących podatnikowi dostępnych uprawnień związanych z wniesieniem odwołania od decyzji wymiarowej i brakiem obowiązku zapłaty należnego podatku, chyba że decyzji zostanie nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazał, że strona zobowiązana była do wpłacania podatku od nieruchomości za 2015 r. w 12 ratach, jednak tego nie uczyniła we właściwej wysokości. W trakcie trwającego postępowania podatkowego, podatnik wielokrotnie uniemożliwiał właściwe przeprowadzenie czynności dowodowych, utrudniając tym samym ustalenie stanu faktycznego. Podatnik nie podzielał wniosków organu podatkowego co do okoliczności bezsprzecznie istniejących, odnoszących się do powierzchni użytkowej nieruchomości, utrudniając prawidłowe określenie wymiaru podatku od nieruchomości. Zabezpieczenie się zatem przez organ I instancji przed utratą należnego podatku od nieruchomości w związku ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było w ocenie SKO w pełni zasadne. Podatnik (reprezentowany przez adwokata) wniósł na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę, zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo naruszenia art. 239b § 2 i 3 O.p. skutkujące nadaniem decyzji nieostatecznej wydanej przez Prezydenta Miasta B. rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku przesłanki, o której mowa w tym przepisie, zamiast postanowienia uchylającego to postanowienie i umarzającego postępowanie w sprawie; b) art. 229 oraz art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. i art. 191 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia istnienia przesłanki uzasadniającej nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, poczynienie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, a w rezultacie wadliwe przyjęcie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane; c) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 O.p. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji braku wskazania podstawy prawnej w decyzji podatkowej w postaci podania przepisu prawa procesowego, a to art. 239b § 2 O.p., który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, podatnik wniósł o uchylenie w całości postanowienia organu I i II instancji oraz o zasądzenie od organu drugiej instancji kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący powołał się w pierwszej kolejności na treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2016 r. I FSK 1327/16, w którym wskazano, że rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany tylko wtedy, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Oznacza to, że już w toku postępowania wymiarowego organ winien gromadzić informacje o podatniku, o jego sytuacji finansowej, w tym o dotyczącej prowadzonych wobec niego egzekucji. Organ także powinien posiadać wiedzę dotyczącą podejmowanych przez podatnika czynności mających na celu wyzbycie się majątku. Zatem informacje zgromadzone przez organ podatkowy powinny stanowić podstawę do uznania, czy zobowiązanie wynikające z decyzji zostanie przez podatnika wykonane, czy też nie. Dalej wskazał, ze regulował swoje zobowiązania podatkowe związane z nieruchomością położoną w B. przy ul. [...] rokrocznie, wpłacając co miesiąc kwoty, w celu zapłaty podatku od nieruchomości za dany rok. Trudno uznać zatem, by w 2015 r., w obliczu niekwestionowania wysokości podatku od nieruchomości przez organ podatkowy w decyzji, podatnik nie wykonywał ciążącego na nim obowiązku podatkowego. W trakcie całego postępowania prezentował gotowość do zapłaty podatku określonego w sposób prawidłowy w decyzji organu. Ponadto inicjował postępowanie ponaglające organ I instancji. Trudno zatem w ocenie skarżącego uznać tego rodzaju zachowanie za dające podstawę do przypuszczenia, że nie zapłaci on podatku będącego przedmiotem postanowienia organu podatkowego z [...] r. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez organy I i II instancji, skarżący podniósł, iż organy te uznały, że okoliczność upływu terminu przedawnienia zobowiązania krótszego niż trzy miesiące daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadto organy administracji publicznej orzekające w sprawie poparły powyższą tezę tym, że skoro skarżąca Spółka uniemożliwiała przeprowadzenie czynności dowodowych, utrudniając ustalenie stanu faktycznego, to nie ma zamiaru dobrowolnie wykonać zobowiązania, co stoi w sprzeczności z ogólnie reprezentowaną postawą skarżącej w całym postępowaniu, która domagała się rychłego i prawidłowego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, na co wskazywała w licznych pismach, regulując w wysokości dotychczas ustalonej przez organ podatkowy swoje zobowiązanie podatkowe (podatek od nieruchomości). Co więcej, zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie nie dokonano ustaleń dotyczących możliwości wykonania zobowiązania podatkowego, w szczególności przez odniesienie się do sytuacji majątkowej Spółki. Wydanie zatem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji było przedwczesne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo podniosło, że zarówno organy obu instancji w sposób obszerny uzasadniły postanowienia, wskazują argumenty potwierdzające prawdopodobieństwo niewykonania przez skarżącą Spółkę zobowiązania podatkowego. Sam sposób postępowania podatnika, w tym uniemożliwienie właściwego przeprowadzenia czynności dowodowych, pozwala na stwierdzenie, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że podatnik dąży do przedawnienia zobowiązania, a tym samym jego niewykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sprawa rozpoznawana została w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: P.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. − nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Sąd uznał ustalenia poczynione w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego za prawidłowe. Kwestią wiodącą dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny argumentacji przedstawionej przez organ I instancji, a mającej pozwolić zasadnie przyjąć, że uprawdopodobnił on w myśl art. 239b § 2 O.p., iż podatnik – skarżący nie wykona zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji z 21 września 2020 r. Analiza regulacji prawnych dotyczących powyższej kwestii wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, tzn. musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w treści przepisu art. 239b § 1 O.p. oraz organ podatkowy zobowiązany jest w myśl art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Ustawodawca przewidział cztery warunki konieczne do nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, mianowicie: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Drugą przesłanką możliwości nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Trafne w tej materii zdaje się stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zgodnie z którym uprawdopodobnienie w rozumieniu art. 239b § 2 O.p. oznacza wykazanie, w oparciu o znane fakty i okoliczności, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż skutek w postaci wykonania zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji wymiarowej, nie wystąpi (tzn. może nie zostać spełniony), przy czym ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków formalnych odnośnie do sposobu uprawdopodobnienia przez organ braku wykonalności zobowiązania. Przepis art. 239b § 2 O.p. nie wymaga od organów wskazania dowodów na istnienie ryzyka niewykonania zobowiązania. Wystarczające jest wskazanie okoliczności, które uprawdopodobnią istnienie takiego ryzyka (wyrok WSA w Gdańsku z 2 grudnia 2020 r., I SA/Gd 852/20, LEX nr 3106485, dostępny także, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w odniesieniu do okoliczności faktycznych ustalonych w niniejszej sprawie istotne jest stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sytuacji, w której okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w 239b § 2 O.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku. Okoliczności te mogłyby mieć wyłącznie znaczenie w przypadku zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p. (wyrok NSA z 6 października 2020 r., I FSK 1937/17, LEX nr 3075332). Taką okolicznością faktyczną, utwierdzającą organ podatkowy w przekonaniu, że określone zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez podatnika wykonane, może być między innymi czas niezbędny do uzyskania przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności. Jeżeli bowiem istnieje ryzyko uruchomienia postępowania odwoławczego (np. z uwagi na wysokość kwoty podlegającej wpłacie, która wynika z decyzji nieostatecznej), a spodziewany czas przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 139 § 3 O.p., przekracza okres pozostały do przedawnienia zobowiązania, to okoliczność ta może stanowić uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., II FSK 3380/15, LEX nr 2426190). Chybione jest stanowisko skarżącego, że zbliżający się upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może uprawdopodobnić obawę jego niewykonania tylko wspólnie ż innymi okolicznościami faktycznymi zaistniałymi w sprawie, z których można wywnioskować, iż to zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zaistniały w sprawie stan faktyczny pozwala bezspornie na uznanie, że rzeczywiście zbliżał się okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego, tj. zobowiązania do uiszczenia należnego podatku od nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie została spełniona jedna z czterech określonych w art. 239b § 1 O.p. przesłanek dopuszczalności nadawania decyzjom podatkowym nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w sposób prawidłowy i szczegółowy przedstawia okoliczności faktyczne, na kanwie których organ podatkowy wydał swe rozstrzygnięcie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, jak wskazał organ I instancji, że do dnia wydania postanowienia nadającego decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności, skarżący nie uiścił brakującej różnicy w podatku od nieruchomości, a postępowanie odwoławcze w przedmiocie podwyższenia stawki tegoż podatku nie zostało zakończone. Istniała zatem uzasadniona obawa, że podatnik różnicy w wysokości ponad [...] złotych nie uiści, jako że zbliżał się termin przedawnienia tegoż zobowiązania podatkowego. Nie mniej ważkie zdają się okoliczności dotyczące prowadzenia postępowania sprawdzającego, a mającego na celu ustalenie przeznaczenia powierzchni nieruchomości zajętej przez skarżącego na prowadzenie działalności gospodarczej. Utrudnianie organowi podatkowemu przeprowadzenia sprawnego postępowania w tym zakresie, bez zasadnych ku temu powodów, motywowane być może zamiarem doprowadzenia do takiej sytuacji, w której jego zobowiązanie podatkowe (w szczególności ustalone w stawce wyższej, niż dotychczas) wygaśnie z uwagi na upływ terminu jego przedawnienia. Nie sposób jednocześnie zgodzić się ze skarżącym, który wyciągnął zbyt daleko idący wniosek, stwierdzając, iż organy obu instancji uznały, że skoro Spółka uniemożliwiła przeprowadzenie czynności dowodowych, utrudniając ustalenie stanu faktycznego, to nie ma on zamiaru dobrowolnie wykonać zobowiązania. Wniosek taki jest nieuprawniony, biorąc pod uwagę całokształt argumentacji przedstawionej przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Fakt utrudniania przeprowadzenia określonych czynności dowodowych przez podatnika stanowił element szeregu argumentów przedstawionych przez organ pierwszej instancji, które oceniane kompleksowo stanowiły wystarczające uprawdopodobnienie, iż skarżący swego zobowiązania podatkowego nie wykona. Nie oznacza to zatem, iż o każdej pojedynczej okoliczności faktycznej, na którą organy podatkowe powoływały się w swych rozstrzygnięciach, można stwierdzić, iż sama w sobie jest dostateczną podstawą do nadania zaskarżonemu postanowieniu z dnia [...] roku rygoru natychmiastowej wykonalności. Równie chybionym okazał się argument skarżącego, jakoby wykazywał on w toku postępowania podatkowego postawę wręcz domagającą się rychłego i prawidłowego ustalenia wymiaru należnego podatku od nieruchomości. Ta rzekomo "ponaglająca" postawa skarżącego pozostaje w sprzeczności z jednoczesnym utrudnianiem dokonywania przez organ podatkowy określonych czynności dowodowych celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co stanowiło przedmiot wszczętej z urzędu kontroli podatkowej. Dość będzie wskazać, że organ I instancji, dokonując ustalenia wymiaru należnego podatku, opierał się na pismach poszczególnych najemców korzystających z pomieszczeń znajdujących się na terenie nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Ponadto, sama gotowość do zapłaty podatku w wysokości dotychczasowej, nie uwzględniającej poczynionych przez organ podatkowy zmian w tym zakresie, nie oznacza, że zupełnie niemożliwym staje się przyjęcie, że podatnik prawdopodobnie nie wykona zobowiązania podatkowego ze znacznie zmienioną wysokością, z którą to skarżący nie zgodził się, wnosząc odwołanie od decyzji podatkowej ustalającej należny podatek od nieruchomości w wymiarze wyższym niż dotychczas. Sąd ponadto zwraca uwagę, że – wbrew temu, co wskazał skarżący − skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego żadnego znaczenia nie mają okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy też dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych na co zwraca się uwagę w skardze. Nawet bowiem przy bardzo dużym majątku, przekraczającym wielokrotnie wartość zobowiązań podatkowych określonych w decyzji organu pierwszej instancji czy nieposzlakowanej postawie zobowiązanego w rozliczaniu się ze swoich zobowiązań podatkowych, zobowiązanie to nie zostanie wykonane bez nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem wygaśnie na skutek przedawnienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 2 kwietnia 2020 r., I SA/Rz 114/20, LEX nr 3018343). Wypada w tym miejscu podkreślić, że nie sposób przejść obojętnie wobec tego, iż wyroki, na które powoływał się skarżący w tej materii, wydane zostały w oparciu o zgoła inny stan faktyczny od tego, który ustalony został w sprawie niniejszej. I tak, w sprawie o sygn. akt II FSK 2659/10 (co zostało powielone także w sprawach o sygn. akt II FSK 2333/10 oraz II FSK 1975/10) Naczelny Sąd Administracyjny co prawda stwierdził, iż okoliczność zbliżającego się upływu terminu przedawnienia może uprawdopodobnić obawę niewykonania zobowiązania dopiero wespół z innymi faktycznymi okolicznościami danej sprawy, na podstawie których można wnioskować, iż zobowiązanie nie zostanie jednak wykonane. Dotyczy to przede wszystkim okoliczności związanych z sytuacją majątkową i finansową zobowiązanego, działaniami podatnika na jego majątku. Jednakże w okolicznościach faktycznych, na kanwie których Naczelny Sąd Administracyjny wyraził takie stanowisko, gdy organ pierwszej instancji oparł się jedynie na przesłance określonej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., bez wskazania solidnej argumentacji, przy pomocy której uprawdopodobniłby, iż podatnik zobowiązania podatkowego nie wykona. Natomiast w sprawie będącej przedmiotem oceny tutejszego Sądu organy administracji publicznej obu instancji przedstawiły rzetelną argumentację, na podstawie której w ich ocenie zasadnym było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Nieuprawnionym jest wyciąganie z kontekstu szerszych rozważań prawnych ściśle ujętych stwierdzeń wypowiedzianych na podstawie innego stanu faktycznego. Z kolei w wyroku z 29 czerwca 2012 r., FSK 1382/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jedynie, że zła sytuacja finansowa podatnika jest tylko jedną z możliwych okoliczności warunkujących spełnienie wymogu, o którym stanowi art. 239b § 1 O.p. Co więcej, NSA podniósł, iż pominąwszy właśnie kwestie wielkości majątku, samo nastawienie strony wynikające z podjętych przez nią działań, może wskazywać na chęć uniknięcia zapłaty podatku. W uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie o sygn. akt I FSK 1650/10 nie sposób doszukać się sformułowania o konieczności badania przez organ podatkowy sytuacji majątkowej podatnika przed podjęciem decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności określonej decyzji podatkowej. Na marginesie już tylko można wspomnieć, że niewskazanie sygnatury sprawy, w jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wydał w dniu 23.06.2010 r. wyrok uniemożliwia konfrontację z wyrażonym tam stanowiskiem, na które powołuje się skarżący. Z powyższych względów zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 239 O.p. okazał się nieuzasadniony, a co za tym idzie zarzut naruszenia art. 229 O.p. oraz art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. i art. 191 § 1 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyroki NSA: z 10 grudnia 2019 r., II FSK 1/18, LEX nr 2755710 oraz z 28 czerwca 2016 r., II FSK 1628/14, LEX nr 2082918). Ocena dowodów dokonana przez organy obu instancji mieściła się w granicach wyznaczonych treścią art. 191 § 1 O.p. i została dokonana zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, uwzględniającego także realia prowadzenia działalności gospodarczej. Ocena ta nie została skutecznie podważona w treści wniesionej skargi. Ściślej rzecz ujmując, skarżący w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu wniesionej skargi, powodując tym samym brak możliwości merytorycznego odniesienia się do wskazanego zarzutu naruszenia prawa procesowego. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że ocena zebranych w sprawie dowodów dokonana została w sposób sprzeczny z treścią art. 191 O.p. W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również postanowienia organu I instancji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 P.p.s.a.). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło