III OZ 1090/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 106/21 o odrzuceniu skargi P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 106/21 odrzucił skargę P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew. W uzasadnieniu postanowienia podał, że P.L. w dniu 26 listopada 2020 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wójta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o zezwoleniu na usunięcie drzew. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 czerwca 2020 r. (k. 70 akt administracyjnych). Ponadto wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 879/20 odrzucił skargę E.L. wniesioną na tę samą decyzję. Powodem odrzucenia skargi był brak uiszczenia wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga P.L. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności stwierdził, że odrzucenie skargi prawomocnym orzeczeniem (postanowieniem) sądu administracyjnego nie powoduje stanu powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Przepis ten stanowi bowiem, że jedynie prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Orzeczenie o odrzuceniu skargi oznacza natomiast wyłącznie, iż sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu stwierdzenia okoliczności wykluczającej dopuszczalność dokonywania merytorycznej oceny skargi. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie skarga powinna zostać odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., tj. z powodu tego, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zauważył jednak, że stosownie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni, licząc od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący (działając przez pełnomocnika) odebrał zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu 23 czerwca 2020 r. Wynikający z art. 53 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 23 lipca 2020 r. Nadanie przedmiotowej skargi w Urzędzie Pocztowym w dniu 26 listopada 2020 r. (k. 12 akt sądowych) oznacza, że skarga została wniesiona z uchybieniem wskazanego wyżej terminu. Z tego też względu skarga, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia P.L., reprezentowanego przez adwokata z urzędu, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podał, że P.L. jest skrajnie nieporadny, społecznie bezsilny, niepełnosprawny oraz nie potrafi rozwiązywać swoich problemów codziennych, w konsekwencji czego nie miał świadomości i wiedzy o doręczeniu mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a., P.L. był zobowiązany wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem właściwego organu, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia mu decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Skarżący, wbrew dyspozycji art. 54 § 1 P.p.s.a., przedmiotową skargę wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi należy zatem przyjąć datę jej przekazania przez Sąd do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a więc organu, za pośrednictwem którego skarga powinna być wniesiona. Wyjaśnić należy, że wprawdzie żaden z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, to jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek taki spoczywa na Sądzie (por. wyroki NSA z dnia: 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07 i 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07; postanowienia NSA z dnia: 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08 i 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OZ 767/16). Powyższe stanowisko jest również prezentowane w doktrynie. Stwierdza się w nim, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., decyduje data nadania skargi przez sąd pod adres właściwego organu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). Przechodząc od uwag ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 czerwca 2020 r. (k. 70 akt administracyjnych). Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 23 lipca 2020 r. Jak już wskazano, skarżący wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 26 listopada 2020 r. Sąd ten przekazał skargę do organu właściwego w dniu 17 grudnia 2020 r. i tę właśnie datę należy uznać jako moment wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. Powyższe dowodzi, że P.L. złożył skargę z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego do jej wniesienia, co musiało skutkować jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo wyjaśnić należy, że podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mogłyby one być rozważane przy rozpoznawaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a nie w niniejszym postępowaniu, dotyczącym odrzucenia skargi z powodu niespornego uchybienia terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.