III OSK 675/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 254/21 w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 2 grudnia 2020 r. nr 131/2020 w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 254/21, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 2 grudnia 2020 r. nr 131/2020 w przedmiocie opróżnienie i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Komendant Stołeczny Policji (dalej "KSP" lub "organ I instancji") decyzją z dnia 15 października 2020 r. nr 14/2020 nakazał S. H. i P. H. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] (dalej "lokal mieszkalny"). KSP wyjaśnił, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Nie ma przy tym znaczenia prawnego fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w tym lokalu zameldowany. Zdaniem organu I Instancji, jeżeli zamieszkujący w lokalu mieszkalnym członek rodziny nie jest uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym, to nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Wskazał, że do mieszkań znajdujących się w dyspozycji organów Policji stosuje się tylko i wyłącznie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. To zaś powoduje, że członków rodziny funkcjonariusza nie uważa się za uprawnionych w rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm., zwanej dalej "ustawą o Policji"). Status przedmiotowego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Reasumując, organ I instancji stwierdził, że ww. nie należą do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji. Wobec tego stwierdził, że zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy zawiera zaś kategoryczny nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego. Uwzględniając powyższe, stwierdził organ I instancji stwierdził, że był zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania S. H., potwierdził stanowisko organu I instancji i decyzją z dnia 2 grudnia 2020 r. nr 131/2020 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Organ odwoławczy przypomniał, że lokal mieszkalny przyznano funkcjonariuszowi KMO [...] w 1962 r. i lokal ten pozostaje w dyspozycji organów Policji od 1960 r. Przedmiotowy lokal objęty jest szczególną regulacją prawną ustawy o Policji oraz pozostałych przepisów resortu spraw wewnętrznych. Nie mają więc do niego zastosowania regulacje wynikające z innych przepisów, a w tym z Kodeksu cywilnego oraz z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. KGP stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy adresaci decyzji organu I instancji nie są funkcjonariuszami Policji oraz nie spełniają przesłanek z art. 29 ustawy emerytalnej, gdyż nie są emerytami lub rencistami policyjnymi albo osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, a taki stan faktyczny i prawny daje podstawę do wydania orzeczenia o opróżnieniu mieszkania pozostającego w dyspozycji KSP. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia w toczącym się postępowaniu faktu ponoszenia na lokal licznych nakładów finansowych KGP, wyjaśnił, że problematykę rozliczenia z ulepszeń wprowadzonych w lokalu regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a kwestia ewentualnego rozliczenia pozostaje przedmiotem porozumienia między właścicielem lokalu ([...]) a stronami postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący. Podniósł w niej, m.in., że jest osobą, która od 1963 roku mieszka w tym lokalu. Podkreślił że jest to jego jedyne miejsce zamieszkania od urodzenia. Wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i o wydanie zgody na wejście w stosunek najmu z [...], które jest prawnym właścicielem tego lokalu. WSA w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji przytoczył i wyjaśnił obowiązujące i zastosowane w sprawie unormowania, a mianowicie przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1182, dalej jako "ustawa o ochronie praw lokatorów"), który zawiera normę kolizyjną nakazującą stosowanie do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisy odrębne. Przepisami dotyczącymi lokali mieszkalnych są z kolei te objęte rozdziałem 8 ustawy o Policji. Sąd zaznaczył, że przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno – Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, dalej jako "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. W tym zakresie Sąd wskazał, że do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym art. 30 tej ustawy, zgodnie z którym osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu (ust. 1). Z kolei w odniesieniu do pojęcia "lokale będące w dyspozycji" organów Policji, którym to pojęciem posługuje się art. 90 ustawy o Policji, WSA w Warszawie, z powołaniem się na orzecznictwo, wyjaśnił, że chodzi o lokale uzyskiwane w wyniku działalności inwestycyjnej od terenowych organów rządowej administracji ogólnej - są to wówczas lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy - a także są to lokale zwolnione przez osoby, które otrzymały decyzje o przydziale lub o jego opróżnieniu od organów podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Taki właśnie status posiada lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego, a będąc lokalem pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają do niego zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 i § 2 tej ustawy, zgodnie z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą (§ 1). Według Kodeksu, osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (§ 2). Z tego powodu WSA w Warszawie za niesporną okoliczność uznał, że strony postępowania administracyjnego, w tym skarżący, nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym S. H. Oznacza to, że nie posiadają tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, zarówno uzasadnienie zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w pełni przedstawia okoliczności faktyczne i prawne, jakie legły u podstaw wydania kwestionowanych rozstrzygnięć. W końcowej części uzasadnienia Sąd I instancji odniósł do podniesionych w skardze zarzutów natury społecznej i socjalnej. W tej części stwierdził, że problematyka ta wykracza poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji. Przepisy te bowiem nie nakładają na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania. Dalej Sąd I instancji podkreślił, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16 (publ. OTK-A 2017/75), w którym Trybunał stwierdził zgodność przepisów art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wystąpił o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było dotknięte wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, tj. decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została z naruszeniem: a) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niezgodny z zasadami logicznego rozumowania, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków, tj., iż tytułem prawnym zamieszkiwania przez skarżącego i jego brata w spornym lokalu jest umowa o najem lokalu mieszkalnego z dnia 23 marca 1962 r. zawarta przez zmarłych S. i B. H. z Administracją Domów Mieszkalnych nr [...], nie zaś przydział mieszkania służbowego nr Kb-35/l)l/62 z dnia 22 marca 1962 r., co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż na podstawie art. 691 § 1 k.c. oraz art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów skarżący i jego brat wstąpili w stosunek najmu po zmarłym S. H., stąd posiadają oni tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego; b) art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku uwzględnienia słusznego interesu strony; c) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej, II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż decyzja Komendanta Głównego Policji została wydana z naruszeniem przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegającym na uznaniu, że: a) skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, podczas gdy na podstawie art. 691 § 1 k.c. oraz art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów wstąpił on w stosunek najmu po zmarłym S. H.; b) "art. 30 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi wydanie decyzji wbrew zasadzie godności człowieka, która obejmuje również prawo do ochrony przed eksmisją na bruk"; c) art. 75 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji niesprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności poprzez wydanie rozstrzygnięcia w kwestii opróżnienia lokalu mieszkalnego bez wskazania osobie eksmitowanej innego pomieszczenia. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). W skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały jednak sformułowane jako zarzuty naruszenia prawa będącego konsekwencją naruszenia prawa materialnego. Z tego powodu w pierwszej kolejności należało ocenić skuteczność zarzutów naruszenia prawa materialnego. Przechodząc zatem do oceny zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przypomnieć należy, że w rozpatrywanej sprawie na etapie postępowania przed organami obu instancji, a także w postępowaniu przed Sądem I instancji nie był kwestionowany fakt, że sporny lokal mieszkalny znajduje się w dyspozycji Policji. Sporne były natomiast uprawnienia skarżącego do zajmowania lokalu. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego związanego z przepisami dotyczącymi przyznawania i opróżniania mieszkań funkcjonariuszy Policji, a w szczególności z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych, pozostających w dyspozycji organów resortowych, mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. W konsekwencji - nie istnieje możliwość stosowania przepisów tej ostatniej ustawy, jak również przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczących wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego, czy też przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie eksmisji z tych lokali. Rozstrzyganie spraw związanych z opróżnianiem lokali mieszkalnych, powstających w relacji między dysponentem lokalu a zajmującym ten lokal policjantem, byłym policjantem, członkami jego rodziny lub jakąkolwiek inną osobą zajmującą ten lokal, w tym także bez tytułu prawnego, w sytuacjach wskazanych w art. 95 ust. 2 lub 3 ustawy o Policji, następuje w drodze decyzji administracyjnej właściwego organu Policji, od której służy zainteresowanemu odwołanie w toku postępowania administracyjnego, a następnie skarga do sądu administracyjnego (zob. wyroki NSA z: 23 listopada 2010 r., I OSK 837/10, 17 stycznia 2014 r., I OSK 122/13; zob. też wyrok TK z 15 listopada 2017 r. SK 29/16, OTK-A 2017, nr 75). W konsekwencji pojęcie tytułu prawnego do lokalu należy rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy o Policji. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, podkreślić należy, iż tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego będzie decyzja o jego przydziale, a nie, jak wskazuje skarżący kasacyjnie, umowa najmu lokalu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu powołanego art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Status zajmowanego przez skarżącego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 tej ustawy. Lokale, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast art. 89 tej ustawy wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, pozostających z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym. W drodze zatem decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego to jedynie policjant (milicjant) uzyskiwał i uzyskuje tytuł prawny do lokalu, natomiast członkowie jego rodziny, wymienieni w decyzji, własnego tytułu prawnego nie uzyskują. Posiadają oni wyłącznie uprawnienie pochodne do zamieszkiwania w lokalu, zależne od tytułu prawnego funkcjonariusza. Wyjątkowo samoistny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych organów, może uzyskać członek rodziny zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty policyjnego. Przewiduje to art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, który stanowi w ust. 1, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast ust. 2 stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie jest policjantem, emerytem policyjnym lub osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Nie mógł zatem uzyskać tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu po swoim ojcu. Na jego rzecz nie została wydana decyzja o przydziale spornego lokalu. Tego tytułu nie może skarżący uzyskać także w oparciu o art. 691 k.c. (wstąpienie w stosunek najmu po śmierci ojca lub matki). Przepis ten nie ma bowiem zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Bez wpływu na ocenę kwestii braku posiadania przez skarżącego kasacyjnie tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego pozostaje umowa najmu zawarta w dniu 23 marca 1962 r. przez rodziców skarżącego kasacyjnie z Administracją Domów Mieszkalnych nr [...] w [...]. To organ Milicji wskazał, poprzez wydanie decyzji o przydziale z dnia 22 marca 1962 r. nr Kw-35/III/62, konkretną osobę jako uprawnioną do zajmowania lokalu, zaś zawarcie umowy z podmiotem uprawnionym było czynnością wtórną wobec przydziału, stanowiącego tytuł prawny do zajmowania spornego mieszkania. Tytułu prawnego do lokalu nie tworzy również zameldowanie w tym lokalu. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu danej osoby w danym lokalu. Jednak poprzez sam fakt zameldowania nie nabywa ona żadnych praw do lokalu. Zgłoszenie faktu przebywania pod danym adresem to nie to samo, co posiadanie prawa do własności czy najmu mieszkania. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, co prowadzi do wniosku o niezasadności zarzutu naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz art. 30 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W sytuacji gdy ww. cywilnoprawna umowa najmu lokalu z 23 marca 1962 r., zawarta z rodzicami skarżącego, nie stanowi potwierdzenia tytułu prawnego do spornego lokalu, to nie można uznać, że organ dopuścił się naruszenia prawa skarżącego kasacyjnie do tego lokalu, gwarantowanego przywołanym przepisem. Wyjaśnić wreszcie należy, iż kwestie dotyczące ochrony przed eksmisją na bruk oceniane mogą być, jak to wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, ponieważ wyłącznie w procedurze regulującej to postępowanie należy poszukiwać właściwych rozwiązań ochronnych. Problematyka ta wykracza jednak poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, które nie nakładają na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 listopada 2017 r., SK 29/16, w którym Trybunał stwierdzając zgodność przepisów art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, wskazał, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie znajdą zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd. Ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzje, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy. Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz opartej na nim trafnej oceny stanu faktycznego, Sąd I instancji nie naruszył zasad postępowania określonych we wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty te są zatem nieuzasadnione i nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu kasacyjnie z urzędu w ramach przyznanego mu prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 p.p.s.a., przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.