I GSK 542/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-08-26
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Beata Sobocha-Holc, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie uznania spółki za organizację producentów owoców i warzyw została prawidłowo wydana, a skarga kasacyjna na wyrok WSA w Warszawie zasługuje na uwzględnienie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie był zgodny z prawem. Sąd stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego nie były usprawiedliwione, a ocena stanu faktycznego i prawidłowość zastosowania przepisów przez sąd I instancji była prawidłowa. Ponadto, nie doszło do naruszenia granic rozpoznania sprawy ani obowiązków dowodowych organu.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw, który został odrzucony decyzją Prezesa ARiMR z 26 listopada 2020 r. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA w Warszawie, który wyrokiem z 22 września 2021 r. oddalił skargę. Spółka następnie wniosła skargę kasacyjną do NSA, podnosząc liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego oraz błędnej oceny stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącej na rzecz Prezesa ARiMR kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o. o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1070/21 w sprawie ze skargi A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 listopada 2020 r. nr 30/2020 w przedmiocie odmowy uznania organizacji producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1070/21, oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. (skarżąca kasacyjnie, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ, Prezes ARiMR) z dnia 26 listopada 2020 r., nr 30/2020 w przedmiocie odmowy uznania za organizację producentów owoców i warzyw.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 152 ust. 1, art. 153 ust. 1 i 2, art. 154 ust. 1, art. 156 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U.UE.L.2013.347.671 z dnia 2013.12.20; dalej: rozporządzenie nr 1308/2013), poprzez ich bezzasadne zastosowanie, mimo braku ku temu podstaw, albowiem:
a) przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie po złożeniu w dniu 28 grudnia 2012 r. wniosku A. o uznanie,
b) zgodnie z treścią art. 231 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 "Wszystkie programy wieloletnie przyjęte przed dniem 1 stycznia 2014 r, po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia nadal podlegają stosownym przepisom rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, aż do wygaśnięcia tych programów."
II. naruszenie prawa materialnego w postaci przepisów rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.U.UE.L.2017.138.4 z dnia 2017.05.25; dalej: rozporządzenie delegowane nr 2017/891) poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie, mimo że zgodnie z treścią przepisu przejściowego tj. art. 80 ust. 3 tego rozporządzenia "W odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, o których mowa w art. 79 niniejszego rozporządzenia, mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011."
III. naruszenie art. 23 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011 r.; dalej: rozporządzenie wykonawcze nr 543/2011), w zw. z art. 125 b ust. 1 lit. e rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007 r.; dalej: rozporządzenie nr 1234/2007) poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie spełniała kryteriów uznania tj. nie zapewniała skutecznie swoim członkom środków technicznych, umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż fakt ten (brak spełnienia przedmiotowego kryterium) nie wynika to z żadnych dowodów;
IV. naruszenie prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1823; dalej rozporządzenie Ministra z dnia 19 września 2013 r.) poprzez jego błędna wykładnie i błędne uznanie, iż Grupa nie spełniała któregokolwiek warunku określonego w tym przepisie;
V. naruszenie prawa materialnego w postaci § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011 poprzez ich błędną wykładnie polegającą na odmowie uznania za organizację z uwagi na niezrealizowanie dosłownie wszystkich inwestycji z PDU, podczas gdy § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. wymaga jedynie zrealizowanie planu dochodzenia do uznania w zakresie określonym w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011, który to przepis (przy jego prawidłowej wykładni) nie wymaga zrealizowania dosłownie każdej inwestycji zawartej w PDU;
VI. naruszenie prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z art. art. 152, art. 153, art. 154 ust. 1 oraz art. 160 rozporządzenia nr 1308/2013 poprzez ich błędną wykładnie i całkowicie bezpodstawne uznanie, iż skarżąca nie spełniała jakichkolwiek warunku określonego w przedmiotowych przepisach;
VII. naruszenie prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. poprzez jego błędną wykładnie i bezzasadne uznanie, iż Grupa nie spełnia warunku określonego w tym przepisie;
VIII. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zbadania w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, które to naruszenie w istocie uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku;
IX. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 125 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zawieszenia niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt: V SA/Wa 47/20) dotyczącym skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju z dnia 30 października 2019 r. (sygn. akt: RR.po.027.22.2019) utrzymującej w mocy decyzję Prezesa ARiMR nr 3/2019 z dnia 4 czerwca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji wydanej przez Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 7 czerwca 2013 r. (znak: DROŚ-PW.MW.7166.2.2013) dokonującej uznania A. za organizację producentów owoców i warzyw ze względu na grupę produktów "owoce" i "warzywa";
X. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151a contrario i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględniania z uwagi na to, że organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się:
1) naruszenia prawa materialnego w postaci art. 152 ust. 1, art. 153 ust. 1 i 2, art. 154 ust. 1, art. 156 ust. 1 rozporządzenia nr 1308/2013 poprzez ich bezzasadne zastosowanie, mimo braku ku temu podstaw, albowiem:
a) przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie po złożeniu w dniu 28 grudnia 2012 r. wniosku A. o uznanie,
b) zgodnie z treścią art. 231 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 "Wszystkie programy wieloletnie przyjęte przed dniem 1 stycznia 2014 r, po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia nadal podlegają stosownym przepisom rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, aż do wygaśnięcia tych programów."
2) naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów rozporządzenia delegowanego nr 2017/891 poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sprawie, mimo że zgodnie z treścią przepisu przejściowego tj. art. 80 ust. 3 tego rozporządzenia "W odniesieniu do grup producentów utworzonych zgodnie z art. 125e rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 skreślone przepisy rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, o których mowa w art. 79 niniejszego rozporządzenia, mają nadal zastosowanie, dopóki te grupy producentów nie zostaną uznane za organizacje producentów lub zainteresowane państwo członkowskie nie odzyska pomocy wypłaconej na podstawie art. 116 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011."
3) naruszenia art. 23 rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011 w zw. z art. 125 b ust. 1 lit e rozporządzenia nr 1234/2007 poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie spełniała kryteriów uznania tj. nie zapewniała skutecznie swoim członkom środków technicznych, umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż fakt ten (brak spełnienia przedmiotowego kryterium) nie wynika to z żadnych dowodów;
4) naruszenia prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. poprzez bezzasadne uznanie, iż Grupa nie spełniała jakiegokolwiek warunku określonego w tym przepisie;
5) naruszenia prawa materialnego w postaci § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011 poprzez ich błędną wykładnie polegającą na odmowie uznania za organizację z uwagi na niezrealizowanie dosłownie wszystkich inwestycji z PDU, podczas gdy § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. wymaga jedynie zrealizowanie planu dochodzenia do uznania w zakresie określonym w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011, który to przepis (przy jego prawidłowej wykładni) nie wymaga zrealizowania dosłownie każdej inwestycji zawartej w PDU;
6) naruszenia prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z art. 152, art. 153, art. 154 ust. 1 oraz art. 160 rozporządzenia nr 1308/2013 poprzez całkowicie bezpodstawne uznanie, iż skarżąca nie spełniała jakichkolwiek warunku określonego w przedmiotowych przepisach;
7) naruszenia prawa materialnego w postaci § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. poprzez bezzasadne uznanie, iż Grupa nie spełnia warunku określonego w tym przepisie;
8) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez:
a) niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i błędną ocenę dowodów poprzez bezzasadne uznanie, iż w chwili składania wniosku Grupa nie zapewniała skutecznie swoim członkom środków technicznych, umożliwiającym zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż nie wynika to z żadnych dowodów znajdujących się w aktach sprawy,
b) dokonania dowolnego i niezgodnego z zasadami logiki ustalenia, iż skoro w II półroczu 2012 r. grupa zakupiła od członków produkty w wielkości mniejszej niż wynikającej z (zatwierdzonego kilka lat wcześniej) PDU, to Grupa nie zapewniała swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu;
9) naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezpodstawny brak wydania postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi A. Sp. z o.o. z dnia 5 grudnia 2019 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju z dnia 30 października 2019 r. (sygn. akt: RR.po.027.22.2019), utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARiMR nr 3/2019 z dnia 4 czerwca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji wydanej przez Marszałka Województwa Pomorskiego z dnia 7 czerwca 2013 r. (znak: DROS-PW.MW.7166.2.2013) dokonującej uznania A. za organizację producentów owoców i warzyw ze względu na grupę produktów "owoce" i "warzywa", w przedmiocie której to skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie pod sygn. akt: V SA/Wa 47/20;
10) naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia na podstawie jakich dowodów organ administracyjny ustalił stan faktyczny, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co znacząco utrudnia jeśli nie uniemożliwia kontrolę decyzji pod kątem jej prawidłowości;
11) naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że naruszenia, o których mowa powyżej winny spowodować uchylenie przez Prezesa ARiMR decyzji organu I instancji i wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty z obu podstaw kasacyjnych. W takiej sytuacji co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności ocenia zasadność zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych.
Odnosząc się do najdalej idącego z tych zarzutów to jest naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt VIII petitum skargi kasacyjnej) przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Należy mieć również na uwadze, że Sąd I instancji ma obowiązek jedynie przedstawić zarzuty skargi (co w tej sprawie miało miejsce), co nie oznacza obowiązku szczegółowego odniesienia się do każdego twierdzenia skargi, lecz obowiązek rozstrzygnięcia istoty sprawy (a więc wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia). Te warunki zaskarżony wyrok spełnia.
Odnosząc się do zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przez WSA art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Określa zatem granice rozpoznania skargi przez Sąd I instancji. Natomiast granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 289/21; 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18; 8 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1961/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji zaś, zdaniem NSA, rozpoznając skargę, orzekał w granicach sprawy, gdyż oceniał wydane na podstawie art. 134 k.p.a., decyzję Prezesa ARiMR z dnia 26 listopada 2020 r., nr 30/2020 w przedmiocie odmowy uznania za organizację producentów owoców i warzyw. Dodatkowo należy wyjaśnić, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 450/15; 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 735/19; 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22) ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyroki NSA z: 21 października 2010 r. sygn. akt I GSK 264/09; 25 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1862/09; 15 października 2015 r. sygn. akt I GSK 241/14; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją (a nie innej sprawy w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), rozpoznając jej istotę. Nie naruszył zatem art. 134 § 1 p.p.s.a.
Wbrew zarzutowi z pkt IX petitum skargi kasacyjnej, zaskarżony wyrok nie narusza art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w tym przepisie ma charakter fakultatywny, jako że ocena zasadności zawieszenia postępowania pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Skoro art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że "sąd może" zawiesić postępowanie nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to powstrzymanie się od zawieszenia przez Sąd pierwszej instancji postępowania nie może być uznane za naruszenie tego przepisu.
Dokonując oceny zarzutu z pkt X petitum skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na jego nieprawidłową konstrukcję. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, a więc m.in.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. mają charakter norm blankietowych, regulujących jedynie przyjęty przez sąd wojewódzki kierunek rozstrzygnięcia (art. 151 p.p.s.a. - w sytuacji nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, obliguje sąd do jej oddalenia w odpowiednim zakresie; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - ma zastosowanie w sytuacji uwzględnienia skargi w całości albo w części, wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego i/lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Tak więc oparcie w analizowanej sprawie wyroku na art. 151 p.p.s.a., uwarunkowane było jedynie oceną prawną, którą wyraził Sąd I instancji - a do czego był on uprawniony i zobowiązany orzekając w sprawie. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe, alternatywnie regulujące sposób rozstrzygnięcia sporu przez sąd wojewódzki.
Niepoprawnie został sformułowany również zarzut podniesiony w pkt III petitum skargi kasacyjnej, w którym zarzucono naruszenie art. 23 rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011, w zw. z art. 125 b ust. 1 lit. e rozporządzenia rozporządzenie nr 1234/2007 poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie spełniała kryteriów uznania tj. nie zapewniała skutecznie swoim członkom środków technicznych, umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż fakt ten (brak spełnienia przedmiotowego kryterium) nie wynika to z żadnych dowodów. Przypomnieć trzeba, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego - iż sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Podkreślić należy, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżąca uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Natomiast cały wskazany zarzut skargi kasacyjnej jest ukierunkowany na zwalczanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). W tej kwestii, w orzecznictwie NSA panuje niekwestionowany pogląd. Ewentualnie taka próba może być skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 - por. wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., FSK 192/04, ONSAiWSA 2004, Nr 3, poz. 68. I odwrotnie zresztą, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń - wyrok NSA z 16 września 2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005, Nr 5, poz. 96.
Powyższe uwagi odnoszą się również do zarzutu z pkt VII petitum skargi kasacyjnej albowiem i w tym zarzucie skarżąca kasacyjnie poprzez zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego usiłuje zakwestionować prawidłowość ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy i zaakceptowanego przez Sad I instancji. W związku z powyższym zarzut z pkt VII petitum skargi kasacyjnej jest nieskuteczny.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ rozpoznając sprawę swoje rozstrzygnięcie nie oparł na nieobowiązujących w sprawie przepisów rozporządzenia nr 1308/2013 oraz rozporządzenia nr 2017/891. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji podstawą odmowy uznania spółki za organizację producentów owoców i warzyw było ustalenie przez organ, że skarżąca kasacyjnie nie spełnia kryteriów zawartych w art. 125b ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1234/2007 w zw. z art. 23 rozporządzenia nr 543/2011 m.in. przez dysponowanie niezbędnym personelem, infrastrukturą oraz wyposażeniem zapewniającym funkcjonowanie w zakresie podstawowych zadań w szczególności w zakresie skutecznego zapewnienia swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu. W ocenie organu, zaaprobowanej przez Sąd I instancji, spółka nie zrealizowała wszystkich inwestycji zatwierdzonych w Planie Dochodzenia do Uznania za I (w części) i II półrocze 5 roku realizacji, tj. 2012 r., tym samym naruszyła wymóg zawarty w art. 37 lit c rozporządzenia nr 543/2011, niezbędny do uzyskania statusu uznanej organizacji producentów. Dlatego też zarzuty zawarte w pkt I i II petitum skargi kasacyjnej nie są zasadne.
W zarzutach podniesionych w pkt V i VI petitum skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z w art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011 i odpowiednio § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w zw. z art. art. 152, art. 153, art. 154 ust. 1 oraz art. 160 rozporządzenia nr 1308/2013. Postawienie zarzutów wskazanych przepisów rozporządzenia Ministra z dnia 19 września 2013 r. w połączeniu z przepisami rozporządzenia wykonawczego nr 543/2011 i rozporządzenia nr 1308/2013, jak wyżej stwierdzono z rozporządzeniami, które w sprawie nie miały zastosowania i organ ich nie stosował, czyni omawiane zarzuty bezskutecznymi.
Z tych wszystkich względów, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 wyroku. W zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu 2 sentencji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło