IV SAB/Po 166/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-11-25
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego cudzoziemca nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, jednak bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wniosek o udzielenie zezwolenia wszczął postępowanie administracyjne, a brak formalny wniosku nie uniemożliwia wszczęcia postępowania. Skarga na bezczynność była zasadna w dniu jej wniesienia, lecz bezczynność ustała po wydaniu decyzji przez Wojewodę, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Rodzice małoletniego M. T. złożyli do Wojewody w styczniu 2021 r. wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Wojewoda wezwał do uzupełnienia braków formalnych, które nie zostały usunięte do sierpnia 2021 r. W tym czasie rodzice nie podejmowali działań zmierzających do zdyscyplinowania organu. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewody, który w odpowiedzi wskazał na braki formalne i obiektywne przyczyny opóźnienia. W końcu we wrześniu 2021 r. Wojewoda wydał decyzję udzielającą zezwolenia na pobyt czasowy.Rozstrzygnięcie
1. Umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku. 2. Stwierdza bezczynność Wojewody. 3. Stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. 4. Oddala skargę w pozostałym zakresie. 5. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. T., w imieniu którego działają przedstawiciele ustawowi O. B. i O. T. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku małoletniego M. T. w imieniu którego działają przedstawiciele ustawowi O. B. i O. T., z dnia [...] stycznia 2021 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku , 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. T. w imieniu którego działają przedstawiciele ustawowi O. B. i O. T. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi M. T. (zwanego dalej także "Skarżącym"), reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych w osobach: O. B. oraz O. T. jest bezczynność Wojewody (zwanego dalej także "Wojewodą") w sprawie z wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. rodzice O. B. i O. T. wystąpili w imieniu ich małoletniego syna M. T. do Wojewody z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku załączono m.in. decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. ([...]) o udzieleniu O. T. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] sierpnia 2023 r. (k. 16 akt adm.), odpis aktu urodzenia M. T. z dnia [...] r., gdzie wskazano ojca w osobie O. T. oraz matkę w osobie O. B., który został sporządzony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego we W., oraz kopię świadectwa zawarcia małżeństwa z dnia [...] września 2016 r. pomiędzy O. T. i O. B. z kopią tłumaczenia z języka u. na język polski, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego języka r. i u. w dniu [...] lipca 2020 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. (nadanym w placówce Poczty Polskiej w dniu [...] sierpnia 2021 r.) do akt sprawy nadesłano ponaglenie na bezczynność organu oraz pełnomocnictwo jakiego O. B. i O. T. udzielili [...] sierpnia 2021 r. J. J. T. legitymującemu się nr [...] Ponaglenie zostało podpisane przez J. J. T. "pełnomocnika".
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda wezwał "pełnomocnika" Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W wezwaniu zobowiązano do złożenia ważnego dokumentu podróży (kopia i oryginał do wglądu) oraz oryginału formularza wniosku wypełnionego we wszystkich wymaganych polach oraz złożenia czytelnego podpisu pod wnioskiem. Wskazano przy tym, że stwierdzono braki, tj. paszport nie został okazany przed pracownikiem Wydziału, a we wniosku nie zostały wypełnione pola: C.IIIb pkt 3 (każde skreślenie na formularzu wniosku powinno zostać parafowane). Dodano, że braki należy uzupełnić w ciągu 21 dni od odbioru pisma, a nieuzupełnienie braków skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co oznacza zakończenie sprawy. W przypadku natomiast uzupełnienia braków, wniosek będzie dalej rozpoznawany.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda przekazał ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewoda wskazał, że w związku z dyspozycją zawartą w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) w związku z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35 z późn. zm.) postępowanie wszczynane jest w momencie, gdy zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Jak wskazał Wojewoda, na dzień [...] sierpnia 2021 r. wniosek zawierał braki formalne, dlatego też nie można było wszcząć postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego M. T..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. "pełnomocnik" Skarżącego wniósł skargę w trybie art. 227 i 228 w zw. z art. 234 ust. 1 k.p.a. na działanie Wojewody.
Natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. M. T., reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych O. B. oraz O. T., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody.
W skardze zarzucono rażące naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy, rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. poprzez uchybienie terminowi załatwienia sprawy wymagającej prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ.
Jednocześnie, sformułowano wnioski o:
1. uznanie, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności wobec strony postępowania administracyjnego M. T.;
2. stwierdzenie, iż bezczynność Wojewody nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
3. zobowiązanie organu prowadzącego postępowanie do natychmiastowego rozstrzygnięcia sprawy.
4. zasądzenie od Wojewody kwoty pieniężnej [...] zł (słownie: [...] [...]) na rzecz skarżącego tytułem nawiązki z tytułu naruszenia prawa do postępowania administracyjnego bez zbędnej zwłoki;
5. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
6. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 ust. 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy syna M. T. jego rodzice O. B. i O. T. jako przedstawiciele ustawowi złożyli do Wojewody w dniu [...] stycznia 2021 r. Zdaniem Skarżącego, uzyskawszy kompletny wniosek, co pozwala na skuteczne rozpatrzenie sprawy co do jej meritum, organ nie podejmował dalszych czynności w sprawie i pozostawił sprawę de facto bez rozpatrzenia. Zwrócono uwagę na wniesione ponaglenie na bezczynność Wojewody w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Nadto, Skarżący wskazał, że przepisy procedury administracyjnej zawierają katalog terminów procesowych i tak postępowanie administracyjne wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinny być zakończone w terminie 30 dni od momentu wszczęcia, a gdy sprawa jest szczególnie złożona - w terminie 2 miesięcy. Podniesiono przy tym, że o ile nawet uznać złożoność niniejszej sprawy, Skarżący nie znajduje obiektywnych przesłanek, pozwalających uznać, iż termin określony przez ustawodawcę na postępowanie wyjaśniające charakteryzujące się złożonością merytoryczną nie jest na gruncie niniejszej sprawy wystarczający. Toteż, jak wskazał Skarżący, Wojewoda naruszył prawo strony do postępowania administracyjnego bez zbędnej zwłoki i wykracza poza konieczne do rozpatrzenia niniejszej sprawy ramy czasowe. Wskazując ponownie na ustawowe ramy czasowe toczącego się postępowania w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, Skarżący wskazał, że bezczynność organu występuje wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Zdaniem Skarżącego, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte. Zaakcentowano, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w niniejszej sprawie, na rozstrzygnięcie Wojewody nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej Wskazano, że strona poszkodowana bezczynnością Wojewody jest obcokrajowcem a organ pozostający w bezczynności winien stanowić wizytówkę i wzór prawidłowego postępowania administracyjnego, prezentując wartości wyrażane przez ustawodawcę, obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej. Nie mogą stanowić dostatecznego usprawiedliwienia tłumaczenia organu, że liczba wniosków o świadczenia jest bardzo duża. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki i strony postępowania.
W ocenie Skarżącego, w niniejszej sprawie bezczynność wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie zwrócono uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Uzasadniając wniosek o zasądzenie na rzecz Skarżącego nawiązki w kwocie [...]zł, wskazano, że jest on w sposób oczywisty uzasadniony, postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., a także podważa ono wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Powyższy wniosek w ocenie Skarżącego powiązano także z występującym na kanwie niniejszej sprawy rażącym naruszeniem prawa. Wskazaną w skardze kwotę nawiązki odniesiono do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Wojewoda wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2021 r. O. T. oraz O. B. wystąpili do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla małoletniego syna M. T., wskazując, że celem pobytu ich syna jest pobyt z rodzicami. Wojewoda wskazał następnie, że "pełnomocnik" w sprawie wniósł w dniu [...] sierpnia 2021 r. ponaglenie na bezczynność Wojewody oraz niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda zwrócił się jednak z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku, prosząc o przybycie do siedziby Wydziału i okazania do wglądu ważnego dokumentu podróży małoletniego oraz ponowne dostarczenie formularza wniosku wypełnionego we wszystkich wymaganych rubrykach i czytelnie podpisanego przez ustawowych przedstawicieli. Dalej zwrócono uwagę także na to, że pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda wskazał, że w związku z dyspozycją zawartą w art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach, postępowanie wszczynane jest w momencie, gdy zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że na dzień [...] sierpnia 2021 r. wniosek przedstawicieli ustawowych M. T. zawierał braki formalne, dlatego też nie można było wszcząć postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy Skarżącego.
Wojewoda dodał, że do dnia [...] września 2021 r. organ nie otrzymał postanowienia organu II instancji dotyczącego wniesionego ponaglenia, akcentując jednakże, że z licznych postanowień Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców wynika, że jeśli w chwili złożenia przedmiotowego ponaglenia wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zawierał braki formalne, to nie rozpoczął się jeszcze wtedy bieg terminu do rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji. Zdaniem Wojewody, w takiej sytuacji zarzucana Wojewodzie bezczynność, związana z brakiem wydania decyzji w ustawowym terminie jest nieuzasadniona.
Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi, Wojewoda stwierdził, że się z nimi nie zgadza, akcentując ponownie, że jego zdaniem na dzień [...] września 2021 r. wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy Skarżącego zawierał braki formalne, gdyż rodzice małoletniego nie stawili się w siedzibie Wydziału w celu okazania paszportu małoletniego przed pracownikiem Wydziału, a formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został wypełniony w sposób poprawny, bo w części C.IIIb pkt 3 wskazano dwa cele pobytu - skreślenia na formularzu nie zostały parafowane.
Zwrócono za tym uwagę na to, że w Wydziale Spraw Cudzoziemców W. Urzędu Wojewódzkiego do końca czerwca 2021 r. funkcjonowała internetowa rezerwacja terminów wizyt. System rezerwacji umożliwiał umówienie się na złożenie odcisków linii papilarnych, przedłożenie do wglądu ważnego dokumentu podróży oraz ewentualne uzupełnienie pozostałych braków formalnych. Toteż, zdaniem Wojewody, mimo braku wezwania ze strony organu, możliwe było umówienie się na wizytę w siedzibie Wydziału oraz w jednej z czterech delegatur W. Urzędu Wojewódzkiego. Każdego dnia udostępniana była możliwość rezerwacji na wskazany dzień. W związku z tym przedstawiciele ustawowi Skarżącego mieli możliwość samodzielnego umówienia się na wizytę w Wydziale. Dodano, że z początkiem lipca wprowadzony został nowy system rezerwacji wizyt. Pracownicy Urzędu telefonicznie kontaktują się z cudzoziemcami w celu uzgodnienia dogodnego dla nich terminu stawiennictwa. Kolejność wykonywanych połączeń zależy, jednakże od terminu złożenia wniosku. System ten ma na celu zapewnienie równego i sprawiedliwego dostępu do złożenia odcisków linii papilarnych. Z uwagi na rosnącą liczbę wniosków, w sierpniu 2020 r. pracownicy infolinii kontaktowali się z cudzoziemcami, którzy złożyli wnioski o pobyt czasowy w pod koniec 2020 r.
Konkludując, Wojewoda wskazał, że do dnia [...] września 2021 r. niemożliwe było wszczęcie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego M. T., podkreślając dodatkowo, że terminy określone w art. 35 k.p.a. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do wniosku Skarżącego o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Wojewoda zwrócił uwagę na orzecznictwo sądowoadministrcyjne w tym zakresie, podając, że Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Zdaniem Wojewody, w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie było ono spowodowane celowym działaniem, lekceważeniem Skarżącego, lecz okolicznościami obiektywnymi. Podkreślono przy tym, że braki kadrowe to nie jedyny problem, z którym Wojewoda obecnie mierzy się w czasie realizacji zadań związanych z wydawaniem zezwoleń na pobyt czasowy na terytorium RP. Organ zapewnił przy tym, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie od 2015 r. Ponadto, Wojewoda zwrócił uwagę, że każda sprawa wymaga już na wstępie wszczęcia postępowania, dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów, celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w niewłaściwie prowadzonej sprawie. Wojewoda podkreślił, że z uwagi na obowiązującą ustawę z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. 2020 r., poz. 35 z późn. zm.) organ obowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. Podniesiono także, że sprawy trafiające do Wydziału Spraw Cudzoziemców są szczególnie skomplikowane w związku z potrzebą wnikliwego przeanalizowania poszczególnych indywidualnych przypadków.
Jak zwrócono dalej uwagę w odpowiedzi na skargę, Wojewoda podejmuje szereg czynności mających na celu przyspieszenie rozpatrywania wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz udzielenie jak najlepszej pomocy cudzoziemcom w postępowaniach o udzielenie owego zezwolenia. W swoich działaniach organ kieruje się przy tym zasadą równości i sprawiedliwości społecznej. Toteż, wnioski o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rozpatrywane są, co do zasady, w sposób chronologiczny, licząc od dnia złożenia wniosku. Zdaniem Wojewody, w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego M. T. nie występują żadne przesłanki, które usprawiedliwiałyby traktowanie go w sposób uprzywilejowany.
Odnosząc się do żądania Skarżącego o przyznaniu mu od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, Wojewoda zwrócił uwagę na to, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłości postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, Wojewoda podkreślił, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwianiu sprawy. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Wojewoda zawiadomił Sąd pismem (bez daty) (k. 41 akt sąd.), że w dniu [...] września 2021 r. rodzice małoletniego M. T. stawili się w siedzibie Wydziału Spraw Cudzoziemców celem uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy dla małoletniego. Jak wskazał dalej Wojewoda, w trakcie prowadzenia czynności administracyjnych stwierdzono, że J. J. T. powołany przez przedstawicieli ustawowych małoletniego na pełnomocnika do reprezentowania w sprawie jest osobą niepełnoletnią. Dodano, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie administracyjnego zostało wręczone matce małoletniego, która została poinformowana o wszystkich czynnościach administracyjnych podjętych przez organ w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. (k. 46 akt sąd.) Wojewoda poinformował tutejszy Sąd o wydaniu w dniu [...] września 2021 r. decyzji o udzieleniu małoletniemu M. T. zezwolenia na pobyt czasowy dla członka rodziny cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] marca 2024 r. (SC-VII.6151.325.2021), której odpis załączył do akt sądowych (k. 52 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się częściowo zasadna.
1. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
2. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej także "k.p.a."), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia. W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany. Z przekazanych przez Wojewodę akt sprawy wynika, że w imieniu Skarżącego ponaglenie na bezczynność Wojewody, adresowane do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody złożył umocowany przez przedstawicieli ustawowych M. T. pełnomocnik w osobie J. J. T. (k.32 akt adm.). Uwagę zwraca fakt, ze do ponaglenia załączono pełnomocnictwo, w którym wskazano PESEL pełnomocnika, z którego jednoznacznie wynikała data jego urodzenia i fakt, że nie był on pełnoletni. Okoliczność ta umknęła Wojewodzie, który dalszą korespondencję w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. prowadził właśnie z J. J. T. (por. k. 38 akt adm.), a wniesione przez niego ponaglenie przekazał szefowi Urzędu ds. Cudzoziemców (por. k. 41 akt adm.). Zwrócić należy uwagę, że jeżeli ponaglenie nie spełniało wymogu podpisu przez wnoszącego - tutaj brak podpisu przedstawicieli ustawowych Skarżącego - to należało ich wezwać do usunięcia tego braku w wyznaczonym terminie. Tego jednak nie uczyniono, natomiast ponagleniu nadano dalszy bieg. W zbliżonym stanie faktycznym i prawnym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że wyczerpanie środka zaskarżenia, jakim jest ponaglenie, jako wypełnienia jednego z warunków dopuszczalności skargi sądowoadministracyjnej na bezczynność lub przewlekłość sprowadza się wyłącznie do uprzedniego wniesienia ponaglenia (art. 52 § 2 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a.). NSA zauważył przy tym, że z przepisu art. 53 § 2b p.p.s.a. nie wynika, aby skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można było wnosić w każdym czasie po skutecznym wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. II OSK 40/21).Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb wniesienia skargi na bezczynność Wojewody został wyczerpany.
W następnej kolejności Sąd wskazuje, że wydanie przez organ decyzji kończącej sprawę już po wniesieniu skargi do sądu, czyli w niniejszej sprawie decyzji Wojewody z dnia [...] września 2021 r. ([...]), nie stanowi przeszkody dla merytorycznego rozpoznania skargi.
4. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała w dacie wniesienia skargi a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa.
4.1. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
4.2. W złożonej skardze M. T. zarzucił Wojewodzie bezczynność. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm., zwanej dalej także "k.p.a."), bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ).
4.3. Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność miała charakter rażący. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).
5. Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego bezczynność jest przedmiotem skargi.
5.1. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
5.2. Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy - co do zasady - wymaga wpierw złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35, z późn. zm., zwanej dalej także "ustawą o cudzoziemcach").
6. Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie w przedmiocie udzielenia M. T. zezwolenia na pobyt czasowy. Weryfikacja akt sprawy potwierdza, że Wojewoda był bezczynny, niepodejmując żadnych czynności w celu załatwienia sprawy.
Wniosek M. T. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu [...] stycznia 2021 r. i to od tego dnia na Wojewodzie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek Sąd dostrzega argumentację odpowiedzi na skargę, to się z nią całkowicie nie zgadza. Zagadnienie momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami było przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniu tej uchwały przytoczy, przyjmując je za swoje. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.
W świetle powyższego nie może być zatem uzasadnionych wątpliwości, co do tego, że sprawa M. T. została zainicjowana z dniem [...] stycznia 2021r. wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ustalenie to, w ocenie Sądu, nie może rodzić uzasadnionych wątpliwości również w kontekście istoty skargi na bezczynność, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2021 r. sygn. I GSK 672/21).
Pomimo zatem obowiązków ciążących na stronie postępowania dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), w tym wynikających z ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego następuje z dniem doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże "niepełny" wniosek nie może nie powodować wszczęcia postępowania w sprawie przed Wojewodą (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21).
Jak wynika z akt sprawy, Wojewoda pierwsze czynności zmierzające do załatwienia sprawy w podjął dopiero [...] sierpnia 2021 r., a więc ponad pół roku po otrzymaniu wniosku M. T., a [...] września 2021 r. wydał decyzję udzielającą Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy (k. 52 akt sąd.). To oznacza, że w dacie wniesienia skargi do Sądu, tj. [...] sierpnia 2021 r. (k. 18 akt sąd.) wniosek Skarżącego pozostawał niezałatwiony. Decyzję załatwiającą wniosek M. T., Wojewoda wydał po wniesieniu skargi do Sądu. Rozpoznając przedmiotową skargę Sąd stwierdził zatem, że w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego była ona zasadna w dniu jej wniesienia ([...] sierpnia 2021 r.), niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro decyzją z dnia [...] września 2021 r. Wojewoda udzielił Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.
Dlatego też, ponieważ bezczynność Wojewody ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art.161 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
7. Należało zatem rozstrzygnąć, czy bezczynność zaistniała w tej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a.
7.1. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości, w okolicznościach danej sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy bezczynność (przewlekłość) organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania tejże bezczynności (przewlekłości). Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Tym samym bezczynność (przewlekłość) o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. (lub przepisu szczególnego) można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki NSA z: 21.03.2018 r. II OSK 3253/17; 10.10.2018 r. II OSK 721/18; 10.01.2017 r. II FSK 3646/14; 8.07.2015 r. I OSK 237/15). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych.
7.2. Niekwestionowany w orzecznictwie i w piśmiennictwie pozostaje pogląd, zgodnie z którym warunkiem uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa jest znaczące przekroczenie terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności. Do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się jednak okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). To zatem, czy do przekroczenia terminu doszło z przyczyn niezależnych od organu, ma istotne znaczenie dla stwierdzenia bezczynności (przewlekłości). Okoliczności te mają także znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność (przewlekłość) miała charakter kwalifikowany. Okoliczności dotyczące realnej możliwości działań organu, w tym także kwestia braku odpowiedniej obsady etatowej i znaczna ilość spraw podlegających rozpoznaniu, podlegają ocenie w każdej indywidualnej sprawie (por. m.in. wyrok NSA z 23.10.2013 r. I OSK 1181/13). Podobnie, indywidualnej ocenie podlega zaangażowanie organu polegające na zapoznaniu się z zebranym materiałem wyjaśniającym, analizie tego materiału, rozważeniu twierdzeń stron, pojawiającej się w określonej fazie postępowania ewentualnej potrzebie uzupełniania materiału dowodowego. Należy także brać pod uwagę to, jaki jest stopień skomplikowania występującej w sprawie problematyki prawnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Jednocześnie, Sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu. Jakkolwiek wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w styczniu 2021 r., to do sierpnia 2021 r. nie tylko organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Nie sposób całkowicie pominąć faktu, że również strona skarżąca do sierpnia 2021 r. pozostawała całkowicie bierna i nie wyrażała jakiegokolwiek zainteresowania losami złożonego przez siebie wniosku. Podkreślić należy, że sama strona skarżąca nie twierdzi aby podejmowała jakiekolwiek działania na rzecz zdyscyplinowania organu, jak również fakt podejmowania takich prób nie został też w żaden sposób udokumentowany (choćby poprzez przedstawienie korespondencji kierowanej do Wojewody w tym celu). W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego podejmowanie takich prób przez stronę skarżącą. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, to bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.
8. Odnosząc się do wniosku o przyznanie "nawiązki", w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji "nawiązki". Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd może natomiast z urzędu lub na wniosek orzec o wymierzeniu grzywny organowi lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Należy zauważyć jednak, że nawet w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną (co jednak w badanej sprawie nie ma miejsca) ustawodawca nie zobligował Sądu do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, albo wymierzenia organowi grzywny, a jedynie pozostawił uznaniu Sądu skorzystanie z takiego rozwiązania. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. I OSK 1662/16).
Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że przyznanie sumy pieniężnej to uprawnienie sądu administracyjnego będące szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Ani argumentacja skargi, ani dokumentacja akt sprawy nie wskazują na zaistnienie jakichkolwiek przesłanek, które przemawiać mogłyby za zasadnością przyznania stronie skarżącej w niniejszej sprawie sumy pieniężnej. Argumentacja skargi stanowi jedynie powielenie poglądów prezentowanych w orzecznictwie na gruncie innych spraw, pomijając całkowicie fakt, że poglądy te zostały wyrażone na gruncie - konkretnych - stanów faktycznych. Tymczasem, nie można pomijać okoliczności, że zawodne bywa formułowanie kategorycznych stanowisk wyrażonych na gruncie konkretnych stanów faktycznych. Argumentacja skargi jawi się w tym zakresie jako nie przystająca do okoliczności badanej sprawy. Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją, Sąd uznał, że zasądzenie sumy pieniężnej jest w okolicznościach sprawy nieuzasadnione, przez co w pkt 4 sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie, działając na podstawie 151 p.p.s.a.
Z uwagi na niejednoznaczną treść żądania skargi, w zakresie obejmującym "zasądzenie nawiązki" Sąd wskazuje, że po stronie Wojewody nie sposób dopatrywać się intencjonalnego działania polegającego na braku rozpoznania wniosku małoletniego M. T.. W ocenie Sądu, brak uzasadnienia - konkretnymi okolicznościami badanej sprawy - wniosku przy uwzględnieniu prewencyjnych celów instytucji grzywny, w zestawieniu z argumentacją odpowiedzi na skargę, oraz faktem, że decyzją z dnia [...] września 2021 r. wniosek Skarżącego rozpoznano nie uzasadniały w niniejszej sprawie wymierzenia organowi grzywny. Wniosek w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. został również oddalony w pkt. 4 sentencji wyroku.
9. Jako że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – zasądził w pkt 5 sentencji wyroku od organu na rzecz Skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło