IV SA/Po 914/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-18
Skład orzekający: Monika Świerczak, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może w uchwale o przyznawaniu stypendiów dla uzdolnionych dzieci i młodzieży wprowadzić dodatkowe kryteria przyznawania stypendiów, takie jak zaangażowanie na rzecz szkoły i środowiska lokalnego, czy przyczynienie się do promocji gminy, a także czy może określić zasady cofnięcia stypendium, jeśli ustawa o systemie oświaty tego nie przewiduje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Gminy nie miała ustawowego umocowania do modyfikowania kręgu podmiotów uprawnionych do stypendium poprzez wprowadzenie wymogu zamieszkania na terenie gminy, podczas gdy ustawa stanowiła o przyznawaniu stypendiów bez względu na miejsce zamieszkania. Ponadto, wprowadzone przez Radę Gminy dodatkowe kryteria przyznawania stypendiów (zaangażowanie na rzecz szkoły, promocja gminy) oraz zasady ich cofnięcia wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty, który ograniczał możliwość przyznawania stypendiów do uczniów uzdolnionych. W związku z tym, zaskarżona uchwała została stwierdzona nieważnością w części naruszającej prawo.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy dotyczącą zasad i trybu przyznawania stypendiów dla uzdolnionych dzieci i młodzieży. Zarzucił, że uchwała narusza ustawę o systemie oświaty poprzez modyfikowanie kręgu podmiotów uprawnionych (wymóg zamieszkania na terenie gminy), wprowadzanie nieznanych ustawie kryteriów (zaangażowanie na rzecz szkoły, promocja gminy) oraz określanie zasad cofnięcia stypendium, na co ustawa nie dawała upoważnienia. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że kryteria te są ściśle powiązane z osiągnięciami ucznia i mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej wymogu zamieszkania na terenie gminy, dodatkowych kryteriów przyznawania stypendiów oraz zasad cofnięcia stypendium. Zasądził od Gminy Krzymów na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na uchwałę Rada Gminy z dnia 24 marca 2021 r. nr XXXIII/211/2021 w sprawie określenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach "Lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z terenu Gminy [...]" 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tj. w zakresie wyrazu "zamieszkałych" zamieszczonego w osnowie uchwały, § 12 ust. 1 pkt 2) 2), § 12 ust. 4 w zakresie wyrazów " ,które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia", § 12 ust. 5 w zakresie wyrazów " ,które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia" oraz § 13; 2. zasądza od Gminy Krzymów na rzecz skarżącego Wojewody [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 24 marca 2021 r. Rada Gminy [...] (dalej też jako "Rada Gminy") podjęła Uchwałę Nr XXXIII/211/2021 w sprawie określenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach "Lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z tereny Gminy [...]" (zwaną też dalej "Uchwałą").
Pismem z 19 października 2021 r. (znak: [...]) Wojewoda [...] (dalej też jako "Wojewoda" lub "Skarżący"), reprezentowany przez radcę prawną K. Ś., zaskarżył wyżej opisaną Uchwałę w części – tj. w zakresie wyrazu " zamieszkałych "zamieszczonego w osnowie uchwały, § 12 ust. 1 pkt 2)2), § 12 ust. 4 w zakresie wyrazów " ,które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia ", § 12 ust. 5 w zakresie wyrazów " ,które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia " oraz § 13 – i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w powyższej części ze względu na istotne naruszenie prawa oraz o zasądzenie od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił Uchwale istotne naruszenie:
1) art. 90t ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 2020 r.poz.1327 ze zm. dalej też jako "u.s.o.") poprzez modyfikowanie określonego w ustawie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium
2) art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez określenie kryteriu nieznanego ustawie,
3) art. 90t ust. 4 u.s.o. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie w jakim Rada objęła przedmiotową uchwałą kwestie utraty prawdo otrzymania stypendium.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona Uchwała została wydana na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o, który stanowi, że " w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze". Wojewoda wskazał, że z regulacji tej wynika doprecyzowanie kręgu beneficjentów programu poprzez wskazanie, że dotyczy on pomocy dzieciom i młodzieży pobierającej naukę na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego bez względu na miejsce zamieszkania, zatem Rada Gminy nie była umocowana do modyfikowania określonego w ustawie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z lokalnego programu wsparcia. Zatem wadliwie w ocenie Wojewody w osnowie uchwały wskazano, że uchwala się "Tryb i zasady przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży pobierającej naukę w klasach IV- VIII szkół podstawowych zamieszkałych na terenie Gminy K. (...). Wojewoda wskazał również, że w § 12 ust 1 pkt 2)2) Rada Gminy postanowiła, że jednym z warunków uzyskania stypendiów w podanych wysokościach za bardzo dobre wyniki w nauce jest spełnienie łącznie dwóch kryteriów, a jednym z nich jest wykazanie się przez kandydata zaangażowaniem na rzecz szkoły i środowiska lokalnego. Natomiast w § 12 ust. 4 i ust. 5 Uchwały, Rada Gminy wskazała, że stypendium może być przyznawane uczniowi (uczniom) za szczególne indywidualne (zespołowe/grupowe) osiągnięcia o charakterze artystycznym lub sportowym na szczeblu co najmniej powiatowym, które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia - w wysokości [...]zł ( [...] zł). W związku z tym Wojewoda uznał, że trudno takie kryteria jak zaangażowanie na rzecz szkoły i środowiska lokalnego, czy też przyczynienia się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia uznać za precyzyjne. Trudno bowiem w ocenie Wojewody rozszyfrować tak zbudowane normy, bowiem lokalny ustawodawca nie wyjaśnił, co należy pod tymi pojęciami rozumieć. Ponadto, warunek udzielenia wsparcia jakimi są te kryteria nie może stanowić przesłanki z art. 90t ust.4 u.s.o. W ocenie Wojewody, w świetle tego przepisu, jedynie kryterium bycia uzdolnionym uczniem, posiadającym konkretne osiągnięcia lub wyniki w nauce, czy wyniki sportowe bądź osiągnięcia artystyczne powinny stanowić podstawę wsparcia uzdolnionego ucznia. Powołane przepisy nie wskazują na inne kryteria, czy też cechy, które pozwalałyby na promowanie uczniów. Zatem Rada Gminy nie może wprowadzać innych kryteriów.
Również w ocenie Wojewody regulacje § 13 dotyczące cofnięcia stypendiów nie mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego, a zatem w sposób istotny naruszają normę kompetencyjną zawartą w art. 90t ust.4 u.s.o.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi części zakwestionowanych w skardze, § 12 ust. 1 pkt 2)2), § 12 ust. 4 w zakresie wyrazów ",które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia ", § 12 ust. 5 w zakresie wyrazów ",które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia " oraz § 13. Zdaniem Rady Gminy przedmiotowe kryterium zostało ustalone w taki sposób aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych bez ich różnicowania według innych niż określone w ustawie kryteria wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Zakwestionowane kryterium ma przy tym charakter przesłanki ściśle powiązanej z osiągnięciami ucznia. Tym samym organ nie wykroczył poza zakres ustawowego upoważnienia zawartego w art. 90t ust.4 u.s.o. Również zapisem o cofnięciu stypendiów Rada Gminy nie naruszyła zawartego w 90t ust.4 u.s.o. upoważnienia, bowiem pod zawartym w powołanym przepisie zapisem "szczególnych warunków udzielania pomocy" organ rozumie prawo do określenia regulacji prawnych dotyczących cofnięcia stypendium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miasta wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372; dalej też jako "u.s.g.").
W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15.07.2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29.11.2005 r., I OSK 572/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, publ. baza, dalej w skrócie "CBOSA").
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę później, w trybie art. 93 u.s.g.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1320; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10, dostępne w CBOSA) – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejsze w sprawie uchwała Nr XXXIII/211/2021 Rady Gminy [...] z dnia 24 marca 2021 r. w sprawie określenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży w ramach "Lokalnego programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży z terenu Gminy [...]".
Przedmiotowa Uchwała została zaskarżona przez Wojewodę w części : tj. w zakresie wyrazu " zamieszkałych" zamieszczonego w osnowie uchwały, § 12 ust. 1 pkt 2)2), § 12 ust. 4 w zakresie wyrazów " , które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia ", § 12 ust. 5 w zakresie wyrazów ", które przyczyniły się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia " oraz § 13.
Jak wynika z części wstępnej Uchwały, jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 14a i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), art. 90t ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2020 r. poz. 1327, z późn. Zm ) w związku z Lokalnym programem wspierania edukacji zdolnych dzieci i młodzieży z terenu Gminy [...] przyjętym uchwałą Nr XXVIII/286/2014 Rady Gminy [...] z dnia 24 września 2014 r.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona Uchwała – jako podjęta na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o., a więc określająca szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach – jest aktem prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 27.02.2018 r., I OSK 2728/17, CBOSA). Jak bowiem trafnie zauważa się w orzecznictwie, dla zakwalifikowania danej uchwały do aktów prawa miejscowego, decydującym jest również fakt, że regulacja ta będzie obowiązywała na terenie jednostki samorządu terytorialnego kształtując w sposób bezpośredni prawa i obowiązki pewnej kategorii potencjalnych adresatów (zob. wyrok NSA z 11.10.2011 r., II OSK 1497/11, CBOSA). Jako akt prawa miejscowego, zaskarżona Uchwała bez wątpienia należy do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody z 19 października 2021 r. za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.
Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji tego aktu, należy stwierdzić, że mieści się on w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest upoważnienie zawarte w ustawie szczególnej (zob. art. 40 ust. 1 u.s.g.). W odniesieniu do ww. uchwały takie upoważnienie wynika wprost z art. 90t ust. 4 u.s.o.
W świetle konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87–art. 94 Konstytucji RP) akt prawa miejscowego jest źródłem prawa: (1) powszechnie obowiązującego, a więc aktem o charakterze normatywnym, zawierającym normy generalne i abstrakcyjne; (2) o zasięgu lokalnym, tj. obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; (3) rangi podustawowej; (4) stanowionym na podstawie i w granicach ustaw; (5) wymagającym ogłoszenia. W myśl art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Przy tym pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które wszak stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 283; w skrócie "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w ZTP będzie miała zapewne charakter naruszenia prawa nieistotnego, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (w skrócie "TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np.: postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03, OTK-A 2004, nr 4, poz. 36; wyrok TK z 23.05.2006 r., SK 51/05, OTK-A 2006, nr 5, poz. 58; wyrok TK z 16.12.2009 r., Kp 5/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 170; wyrok TK z 03.12.2015 r., K 34/15, OTK-A 2015, nr 11, poz. 185), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały ZTP, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem ZTP doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa – jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 32; por. też D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2015, s. 205–206).
Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 (podobnie: § 134 pkt 1) w zw. z § 143 ZTP, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia zaskarżonej Uchwały, jako aktu prawa miejscowego, przede wszystkim nie powinny wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia zawartego w art. 90t ust. 4 u.s.o. Tego rodzaju wada legislacyjna stanowi bowiem niewątpliwe przypadek "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g.
W myśl przywołanego wyżej art. 90t ust. 4 u.s.o.: "W przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze." Z kolei art. 90t ust. 1 u.s.o. – do którego odsyła cytowany przepis – stanowi, że: "Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy: 1) wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; 2) wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży."
Poza sporem jest, że Rada Gminy przyjęła program, o jakim mowa w art. 90t ust. 1 pkt 2 u.s.o.
Mając na względzie przywołane przepisy Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Wojewody, że Rada Gminy nie posiada ustawowego umocowania do modyfikowania kręgu podmiotów, który został określony w u.s.o. Tym samym nieuprawnionym było zamieszczenie w osnowie Uchwały zapisu, że uchwala się "Tryb i zasady przyznawania stypendiów dla dzieci i młodzieży pobierającej naukę w klasach IV-VIII szkół podstawowych zamieszkałych na terenie Gminy [...] za osiąganie bardzo dobrych wyników w nauce, laureatów i finalistów olimpiad przedmiotowych, realizujących indywidualny tok nauki oraz osiągających znaczące sukcesy o charakterze artystycznym lub sportowym na szczeblu co najmniej powiatowym" ograniczając tym samym krąg podmiotów spełniających kryteria określone w ustawie do osób zamieszkałych na terenie Gminy [...], w sytuacji gdy takiego wymogu przepisy przedmiotowej ustawy nie zawierają.
Sąd podziela również stanowisko Skarżącego, co do zawartego w § 12 ust. 1 pkt 2)2) warunku wykazania się przez kandydata zaangażowaniem na rzecz szkoły lub środowiska jak i warunku zawartego w § 12 ust. 4 oraz § 12 ust 5 przyczynienia się do promocji gminy oraz wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia, że taki warunek udzielenia wsparcia, nie może stanowić przesłanki przyznania pomocy stypendium na podstawie art. 90t ust. 4 u.s.o. Przepis ten bowiem expressis verbis stanowi, że stypendium jest formą wsparcia adresowaną do "uczniów uzdolnionych". Zatem w świetle uregulowań art. 90t ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.s.o. jedynie kryterium bycia uczniem uzdolnionym posiadającym konkretne osiągnięcia lub wyniki w nauce, powinno stanowić podstawę do wsparcia jego edukacji. Przywołane przepisy nie wskazują na inne kryteria, czy też cechy, które pozwalałyby na rozróżnienie uczniów (por. wyrok WSA z 14.03.2011 r., IV SA/Gl 25/11, CBOSA). Rada Gminy nie może więc wprowadzać żadnych dodatkowych kryteriów, w tym związanych z zaangażowaniem na rzecz szkoły czy też przyczynianiem się do promowania gminy jak i wzrostu aspiracji edukacyjnej i aktywności ucznia, cokolwiek to znaczy. Szczegółowe warunki udzielania stypendium powinny być ustalone w taki sposób, aby zapewnić realizację wsparcia uczniów uzdolnionych bez ich różnicowania według innych, niż określone w ustawie, kryterium "wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży" (por. wyroki WSA: z 05.05.2016 r., IV SA/Po 207/16; z 06.02.2019 r., IV SA/Po 1061/18 – CBOSA).
Zgodzić się także należy ze Skarżącym, że zawarte w §13 Uchwały uregulowanie dotyczące cofnięcia stypendiów narusza w sposób istotny normę kompetencyjną zawartą w art. 90t ust. 4 u.s.o. W świetle powołanego przepisu ustawy Rada Gminy posiada uprawnienie jedynie w zakresie określenia sytuacji, w których stypendium zostanie przyznane, nie zaś odebrane. Rada Gminy jako organ stanowiący powinna działać tylko i wyłącznie na podstawie prawa i w jego granicach, a zatem niedopuszczalne jest podejmowanie przez Radę Gminy regulacji bez wyraźnego upoważnienia ustawowego lub z jego przekroczeniem.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej Uchwały w części określonej w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło