II OZ 332/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 554/21 o odrzuceniu skargi K. z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia wraz z uporządkowaniem terenu i zagospodarowaniem odpadów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 554/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia wraz z uporządkowaniem terenu i zagospodarowaniem odpadów postanawia a także orzekł o zwrocie wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16 grudnia 2021 r. Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 22 grudnia 2021 r. przesłał przy piśmie przewodnim 3 egzemplarze skargi, które jednak nie zostały podpisane. Przesłane do Sądu dokumenty stanowią egzemplarze skargi nie zawierające podpisu, co wyklucza możliwość uznania ich za odpis skargi. Tym samym, w zakreślonym terminie pełnomocnik nie usunął braków formalnych skargi, pomimo pouczenia o rygorze jej odrzucenia w razie nie wykonania wynikających z zarządzenia czynności. Zdaniem WSA zaistniała podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej zwana P.p.s.a.). W piśmie z dnia 28 lutego 2022 r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie wniosła K. z siedzibą we W., reprezentowana przez adwokata. Wskazała, że braki formalne uzupełniła w terminie, jednak wadliwie. Postanowienie WSA jako nadmiernie formalistyczne, pozbawia stronę możliwości prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sformalizowanym i wymaga spełnienia określonych wymogów dla skuteczności podejmowanych czynności. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Przepis art. 46 § 2 pkt 1 P.p.s.a. wskazuje niezbędne elementy składowe pisma, zaś art. 47 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (...). Przepis powołanej ustawy nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "odpis" i nie wskazuje zarazem, że odpisy muszą zostać osobiście podpisane, w przeciwieństwie do skargi. Inna zupełnie jest ich rola – mają zostać doręczone stronom w celu umożliwienia zapoznania się pozostałym uczestnikom postępowania ze stanowiskiem wnoszącego pismo. Jak wskazuje się w orzecznictwie ich istotą jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienie NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06). Najistotniejsze jednak jest, by odpis ten był treściowo zgodny z oryginałem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjne przyjmuje się, że w sytuacji gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo, mimo wspomnianych niedociągnięć, mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. postanowienia NSA: z 27 sierpnia 2020 r. II OZ 463/20; z 18 sierpnia 2020 r. II OZ 472/20; z 12 lutego 2020 r. II OZ 134/20; z 25 września 2019 r. II OZ 810/19; z 21 czerwca 2018 r. II OZ 619/18; z 6 września 2017 r. II OZ 857/17; z 2 grudnia 2021 r., sygn. II OZ 857/21). Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Zauważyć bowiem należy, że istnieją granice, po przekroczeniu których regulacje proceduralne przestają być mechanizmami służącymi zapewnieniu efektywności postępowania sądowego, lecz mogą być przejawem nadmiernego formalizmu procesowego, prowadzącego do możliwości pozbawienia strony prawa do sądu. W sytuacji gdy nadesłane opisy pisma, niepoświadczone za zgodność z oryginałem, nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z treścią pisma procesowego, brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie to uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Konkludując, odrzucenie skargi z powodu wadliwego wykonania wezwania w zakresie jej braków formalnych (odpisy) należało uznać za przedwczesne. Sąd I instancji nie ocenił, czy kopie skargi nadesłane przez stronę skarżącą były zgodne z oryginałem, a tym samym czy wniesiona skarga mogła otrzymać prawidłowy bieg. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.