III OSK 1009/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 528/21 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr SKO.4170.7.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr SKO.4170.7.2021, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną M.M. kwotę 657 zł (sześćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez M.M. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 528/21, którym oddalono skargę w/w na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr SKO.4170.7.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następując e ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 22 lipca 2020 r. Burmistrz Miasta T. wydał decyzję dotyczącą środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o obsadzie 96,6 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...] w M. w gminie T. W decyzji stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla w/w przedsięwzięcia. Stroną tego postępowania nie był M.M., będący właścicielem nieruchomości położonej w tej samej miejscowości, przeznaczonej pod zabudowę mieszkalną. Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2021 r. M.M., wskazując na art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 - 2 k.p.a., wystąpił o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. Wskazując na posiadany interes prawny w zgłoszonym żądaniu strona przywołała art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. podnosząc, iż jest właścicielem działki o nr ew. [...]położonej w M., zlokalizowanej w odległości ok. 373 m w linii prostej od planowanej inwestycji, której dotyczy kwestionowana decyzja środowiskowa. Dodatkowo skarżący odwołał się do treści art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego normujących treść i wykonywanie prawa własności oraz wskazał na przyznany mu przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym wniesioną przez niego skargą na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr LXV/481/18 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. obejmującej część wsi M., zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2020 r., II SA/Łd 761/19. W ocenie skarżącego kwestionowana decyzja Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. oraz art. 71 ust. 1-2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84, art. 85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 i § 3 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 71, dalej: rozporządzenie z 2010 r.) z uwagi na wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania oraz skali planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie zakresu jego oddziaływania. Strona wskazała również, iż jej pominięcie w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją stanowi wprawdzie wadę uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże w jej ocenie istotny charakter wad z jakimi wydana została decyzja z dnia 22 lipca 2020 r. uzasadnia żądanie stwierdzenia jej nieważności, z wyprzedzeniem postępowania wznowieniowego. Ponadto w przypadku uznania, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym strona wnosiła o wszczęcie tego postępowania z urzędu. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr SK0.4170.7.2021 wydaną na podstawie art. 157 i art 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.); art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej jako u.i.o.ś.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi umorzyło postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r., nr 12/2019/2020 o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego do hodowli trzody chlewnej w systemie bezściółkowym o obsadzie 96,6 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczna na działkach nr [...] i [...] w M., obręb [...], gm. T. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że na gruncie niniejszej sprawy kryterium ustalania stron postępowania zwykłego regulował przepis art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia przez inwestorów z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej, to jest w dniu 27 czerwca 2019 r. przytaczając następnie jego treść. Przepis powyższy, co podkreśliło Kolegium za prawnie relewantne dla ustalenia kręgu stron postępowania uznaje tylko oddziaływanie znaczące, czyli takie, które może prowadzić do przekroczenia na danej nieruchomości standardów jakości środowiska lub do ograniczeń w jej aktualnym zagospodarowaniu. Skarżący nie został uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją środowiskową z dnia 22 lipca 2020 r. z uwagi na fakt, że przedstawione w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia oddziaływania na poszczególne elementy środowiska (oddziaływanie w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz odziaływanie akustyczne) nie wykraczają poza granice terenu planowanej inwestycji oraz działek stanowiące bezpośrednie jego sąsiedztwo. Natomiast nieruchomość wnioskodawcy jest zlokalizowana w odległości ok. 373 m od terenu inwestycji, czyli poza zasięgiem jej oddziaływania. Skoro zatem przeprowadzone analizy oddziaływania akustycznego, jak i zanieczyszczeń do powietrza, w tym tzw. próg uciążliwości odorowej przedsięwzięcia, nie przekraczają wartości normatywnych, co jednoznacznie wynika z części opisowej oraz graficznej przedłożonej Karty informacyjnej przedsięwzięcia, swoim zasięgiem nie oddziałują poza teren planowanej inwestycji oraz działek położonych w bezpośrednim jego sąsiedztwie, to inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego i nie ogranicza możliwości jej zagospodarowania, w tym na cele mieszkaniowe. W ocenie Kolegium interesu prawnego strony w zgłoszonym żądaniu nie można wywodzić również z podnoszonej przez stronę okoliczności, co do posiadania przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w T. z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr LXV/481/18 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. obejmującej część wsi M. Fakt, iż strona posiadała interes prawny w kwestionowaniu powyższej uchwały, który wynikał z art. 140 k.c oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) nie przekłada się automatycznie na ocenę do działania jako strona w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej, co jak wcześniej wskazano oceniane jest przez pryzmat art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., który to przepis jest przepisem szczególnym względem art. 28 k.p.a. Końcowo Kolegium wskazało, że na podstawie treści złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności nie można wykluczyć, że został on w istocie oparty o przesłankę wznowieniową, jednakże podkreślenia wymaga, że uregulowane przepisami k.p.a. nadzwyczajne tryby postępowania nie mogą być stosowane zarówno zamiennie, jak i łącznie. Skargę na powyższą decyzję wniósł M.M. wnosząc o jej uchylenie w całości, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia: - art. 157 § 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na wniosek strony i nierozpoznanie żądania, co do istoty; - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 140 i art. 144 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie odnośnie uznania skarżącego za stronę postępowania nieważnościowego; - art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 74 ust. 3a, art. 71 ust. 1-2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84, art. 85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia z 2010 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nierozstrzygnięcie, czy kwestionowana przez stronę decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 22 lipca 2020 r. dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa; - art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. poprzez wydanie decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem prawa oraz obarczonej wadą niewykonalności z uwagi na naruszenie art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.; - art. 158 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 a k.p.a. poprzez dokonanie oceny istnienia interesu prawnego wnioskodawcy do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności na etapie merytorycznego rozstrzygania wniosku; -art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i niewszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z urzędu; - art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 75 §1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i braku oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie dostępnego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2021 r. skarżący przedłożył do akt sądowych dodatkowo kserokopię decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 23 marca 2021 r. o nałożeniu na inwestorów grzywny za nieprzestrzeganie terminów nawożenia gruntów gnojowicą, z której uzasadnienia jednoznacznie wynika, Iż przeprowadzona kontrola w gospodarstwie wykazała trzodę chlewną w ilości 85,5 DJP, to jest znacznie wyższą od wskazanej we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej - 59,85 DJP. Zdaniem skarżącego powyższe stanowi istotny czynnik bezpośrednio wpływający na obowiązek przeprowadzenia oceny przedsięwzięcia na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę, uznając , że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wyroku Sąd między innymi stwierdził, że podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe uregulowane w art. 156- 159 k.p.a. jest w pierwszej kolejności przeprowadzenie oceny, co do posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony w takim postępowaniu. Ustalając krąg stron w postępowaniu nieważnościowym organ administracyjny powinien przede wszystkim ustalić adresata decyzji oraz zasadniczo podmioty, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją będącą przedmiotem postępowania. Nadto organ winien ustalić, czy osoba, która żąda wszczęcia postępowania (a nie była wymieniona wśród adresatów decyzji) ma w tym interes prawny lub czy skutki stwierdzenia nieważności będą miały wpływ na powstanie obowiązku po stronie żądającego. Z powyższego zdaniem Sądu I instancji wynika, że co do zasady punktem odniesienia dla określenia kręgu stron w postępowaniu nieważnościowym są podmioty, które brały udział w postępowaniu zwykłym w związku z ich interesem prawnym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej. Możliwa jest jednak sytuacja, w której krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym. Organy nadzorcze rozpoznają bowiem nową sprawę w stosunku do załatwionej decyzją stanowiącą przedmiot postępowania nadzorczego. Organ administracyjny, chcąc prawidłowo ustalić uprawnienie do wzruszenia decyzji ostatecznej winien zatem dokonać nie tylko analizy formalnej strony legitymacji wnioskodawcy, ale przede wszystkim zbadania tej legitymacji w kontekście przepisów prawa materialnego, które były postawą decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem co pozostaje w sprawie bezsporne M.M. nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przed Burmistrzem Miasta T., natomiast złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Dalej Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o tym, czy dany podmiot jest stroną tego postępowania przesądza treść art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Powyższe oznacza, że podstawę do ustalenia kręgu stron postępowania o wydanie decyzji środowiskowej stanowi art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., natomiast przepis art. 28 k.p.a. może być stosowany jedynie pomocniczo. W niniejszej sprawie, należało uwzględnić treść przepisu art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, to jest w dniu 27 czerwca 2019 r., którego treść następnie przytoczono. Tym samym (co wynika z treści powołanego przepisu) w celu dokonania oceny, czy M.M. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, a w konsekwencji w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym, niezbędnym było ustalenie do jakich nieruchomości skarżącemu przysługuje prawo rzeczowe oraz, jeżeli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji, jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, a nadto czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Zdaniem Sądu z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz przedłożonej dokumentacji wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości o nr ew. [...] położonej na terenie wiejskim we wsi M., zlokalizowanej zdaniem skarżącego w odległości ok. 373 m w linii prostej od planowanej inwestycji, której dotyczy kwestionowana decyzja środowiskowa. Przy czym jak wynika ze złożonego w toku postępowania administracyjnego pisma procesowego strony z dnia 25 marca 2021 r., wskazana we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 lipca 2020 r. odległość 373 m stanowi odległość nieruchomości skarżącego od granic obszaru, na którym obowiązujący dla wsi M. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza produkcję zwierzęcą - chów i hodowlę zwierząt. Natomiast odległość działki skarżącego od terenu planowanej inwestycji (działek o nr ew. [...] i [...]) wynosi ponad 800 m w linii prostej. Na przedmiotowej nieruchomości skarżący w oparciu o wydane decyzje administracyjne realizuje inwestycję budowlaną - budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z powyższego wynika bezspornie, iż działka skarżącego nie przylega bezpośrednio do terenu planowanej inwestycji, dla której wydano kwestionowaną decyzję środowiskową. Dalej jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, zgodnie z przedłożoną przez inwestorów Kartą informacyjną przedsięwzięcia, wartości przyjętych jako kryterium ustalania obszaru oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko: oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza (w tym tzw. próg uciążliwości odorowej) oraz odziaływania akustycznego, nie wykraczają poza granice terenu planowanej inwestycji oraz działek stanowiących bezpośrednie jego sąsiedztwo. Powyższe potwierdzają zawarte w treści w/w dokumentu przeprowadzone analizy wskazanych oddziaływań, przedstawione zarówno w formie opisowej, jak i w formie graficznej. Wobec powyższego w ocenie Sądu I instancji, Kolegium zasadnie uznało, że wobec położenia działki skarżącego względem planowanej inwestycji, jak również ustalonego jej zasięgu oddziaływania, kwestionowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska na nieruchomości skarżącego, jak również nie ograniczy możliwości jej zagospodarowania, w tym na cele mieszkaniowe, a w konsekwencji uznać należy, że wnoszącemu skargę nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym w sprawie wydania decyzji środowiskowej, jak i w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. Z uwagi na powyższe zarzut skargi, co do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 140 i art. 144 k.c. Sąd I instancji uznał za niezasadny. Konsekwencją stwierdzenia przez organ administracji, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie pochodzi od strony postępowania, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy brak przymiotu strony wnioskodawcy ustalony został dopiero w toku wszczętego postępowania. Dalej Sąd I instancji podkreślił, że skoro kwestia posiadania przez M.M. interesu prawnego w zgłoszonym żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. wymagała przeprowadzenia czynności wyjaśniających, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zobowiązane było do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Następnie, wobec dokonanych ustaleń, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania nieważnościowego, zasadnie orzekło, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o umorzeniu wszczętego w dniu 22 marca 2021 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Powyższe oznacza, że na obecnym etapie postępowania poza zakresem badania, tak orzekającego w sprawie organu administracji, jak i Sądu, pozostawały zagadnienia związane z oceną czy wskazana wyżej decyzja z 22 lipca 2020 r. była zgodna z prawem, czy też obarczona była wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności, a jedynym przedmiotem ustaleń było zweryfikowanie czy podmiotowi wnoszącemu o stwierdzenie jej nieważności przysługuje przymiot strony postępowania. Wobec powyższego, wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 157 § 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 158 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a k.p.a. Natomiast, co do zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 74 ust. 3a, art. 71 ust. 1-2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84, art. 85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 71); art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. oraz art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 75 §1 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, iż odnoszą się one do merytorycznej oceny prawidłowości procedowania i wydania decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. Tym czasem jak już wcześniej wskazano istotą instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest ocena prawidłowości samej decyzji, pod kątem wystąpienia jednej z określonych w art. 156 § 1 k.pa. przesłanek nieważnościowych, nie zaś prawidłowość postępowania, w którym decyzja ta zapadła. Z uwagi na powyższe zarzuty przywołane wyżej zarzuty uznać należało za niezasadne. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut skargi, co do naruszenia art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak wszczęcia przez Kolegium postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu - w tym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie, co już wcześniej wskazano przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie decyzja o umorzeniu, wszczętego na wniosek skarżącego, postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji środowiskowej ze względu na ustalenie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Natomiast brak wszczęcia tego postępowania z urzędu oznacza, że organ nie dopatrzył się zaistnienia podstaw do takiego działania, co jednak nie oznacza, że ma on obowiązek szczegółowej analizy i uzasadniania braku wystąpienia każdej z tych przesłanek w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M.M. wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego: a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz.1267) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, co spowodowane było błędną wykładnią norm prawa materialnego i procesowego; b) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U z 2020 r., poz. 1740 ze zm.- dalej k.c.) - przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na akceptacji nieuznania skarżącego za stronę postępowania nieważnościowego, mimo niezbadania rażącego naruszenia przepisów art. 71 ust. 1-2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art, 84-85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia RM z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy skarżący wyraźnie wskazywał na rażące naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego, które doprowadziło do nieprawidłowego określenia kręgu stron postępowania; c) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1-2, a także art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84-85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia RM z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - przez błędną wykładnię a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że brak jest podstaw do badania naruszenia tych przepisów przez sąd w sytuacji, gdy to ich rażące naruszenie w postępowaniu - najpierw zwykłym, a później również nieważnościowym (organ zbagatelizował bowiem zarzuty w tym względzie) było kluczowym zarzutem skarżącego. Miało ono również znaczący wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania nieważnościowego, co Sąd I Instancji zdaje się zupełnie pomijać; d) art. 157 § 2 w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 71 ust. 1-2 a także art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84-85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia RM z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez: ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zasadnie wszczęło postępowanie nieważnościowe, a ustaliwszy, że wniosek nie pochodził od strony postępowania umorzyło je wobec bezprzedmiotowości postępowania; - akceptację umorzenia postępowania nieważnościowego zamiast dostrzeżenia potrzeby merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego, co pozwoliłoby na dostrzeżenie rażącej wadliwości decyzji Burmistrza Miasta T., zarówno co do określonego w niej zakresu oddziaływania na środowisko, jak i - w konsekwencji - określania kręgu stron postępowania. 2. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w zw. z art. 71 ust. 1-2 a także art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84-85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia RM z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - przez oddalenie skargi na skutek niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów polegającego na: - nieuzasadnionej akceptacji rozstrzygnięcia Kolegium, które nie dostrzegło rażącego naruszenia ww. norm, podczas gdy dopiero odniesienie się do ich rażącego naruszenia mogło skutkować prawidłową weryfikacją zarówno samej decyzji Burmistrza Miasta T. jak i kręgu stron postępowania; - niedostrzeżenie rażącego naruszenia prawa przez Kolegium, polegającego na niewyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji rażąco naruszającej przytoczone wyżej przepisy u.i.o.ś. i rozporządzenia RM z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas, gdy z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta T. biorąc pod uwagę celowo zaniżone przez inwestora liczby (dane) nie mógł nawet zastosować odpowiednich przepisów u.i.o.ś. co stanowi o ich rażącym naruszeniu; b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 i art. 157 k.p.a. - przez ich błędną wykładnię skutkującą również niewłaściwym zastosowaniem bowiem Sąd I Instancji uznał za zasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, przy czym uzasadniono to jedynie wskazaniem, że skarżący nie był stroną postępowania, gdy tymczasem skarżący wskazywał wprost na rażące naruszenie prawa jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, ale również wykazywał, że rażące naruszenie przepisów miało wpływ na wadliwe określenie kręgu stron postępowania, a ponadto wnosił także o wszczęcie postępowania z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą uzasadniać uwzględnienie wniesionej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. w niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważnościowe postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu niniejszej sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie chodzi tutaj zatem o wszelkie naruszenia przepisów proceduralnych, ale o takie naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także - co istotne - wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt I GSK 938/22; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 7318/21). Wyjątkowo Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza usunięcie wadliwości zgłoszonej podstawy kasacyjnej w drodze rozumowania, przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego. Jednakże również w takim przypadku zastrzega, że nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie motywów skargi kasacyjnej, tym bardziej, że wyodrębnienie zarzutów z treści uzasadnienia skargi zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej ten środek zaskarżenia. Tym samym podstawę rozpoznania winny stanowić tylko takie zarzuty, których sformułowanie nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4786/21). W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Jednak tak sformułowane zarzuty nie zawierają powiązania z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest zaś środkiem odwoławczym przysługującym na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych. Te zaś nie stosują przepisów k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, lecz jedynie kontrolują prawidłowość ich zastosowania przez organy administracji publicznej. Przed dokonaniem oceny zasadności wniesionej skargi kasacyjnej na wstępie poczynić należy kilka uwag istotnych z punktu widzenia niniejszej sprawy. Po pierwsze, zgodnie z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, co zasadnie stwierdził zarówno organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu nieważnościowym, jak i Sąd I instancji rozpatrujący skargę, stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie (art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś.), działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska (art. 74 ust. 3a pkt 2 u.i.o.ś.), a także działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem (art. 74 ust. 3a pkt 3 u.i.o.ś.). Jak trafnie wskazuje zarówno organ, jak i Sąd I instancji, na obecnym etapie postępowania sprawa nie ma charakteru merytorycznego, w tym znaczeniu, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była wyłącznie decyzja organu - Kolegium umarzająca postępowanie z uwagi na brak posiadania przymiotu strony przez skarżącego. Po drugie stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o ile nie jest uruchamiane z urzędu, może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, co wynika wprost z art. 157 § 2 k.p.a. Konsekwencją takiej konstrukcji trybu inicjowania postępowania nadzorczego jest to, że wpływ do organu w tym względzie podania nie prowadzi automatycznie do wszczęcia postępowania rozpoznawczego, ale wymaga od organu uprzedniej weryfikacji legitymacji podmiotu je wnoszącego. Poczynione w tym względzie ustalenia determinują zaś dalszy sposób procedowania wniosku, w tym rodzaj aktów i czynności materialnotechnicznych, jakie w wyniku jego rozpoznania mogą być podejmowane. Może to więc być postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wydawane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. (jeśli już na podstawie przedstawionych przez ów podmiot danych można tę legitymację w sposób oczywisty wykluczyć), względnie zawiadomienie o jego wszczęciu (art. 61 § 4 k.p.a.), które jednak także nie w każdym wypadku doprowadzi do wydania w sprawie merytorycznej decyzji w oparciu o art. 158 § 1 lub 2 k.p.a. Jeśli bowiem okaże się w jego toku, że podmiot je inicjujący nie ma w sprawie przymiotu strony, formą zakończenia uruchomionego jego wnioskiem postępowania jest decyzja o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego z przyczyn o charakterze podmiotowym. Sąd podkreślił, że o tym natomiast, kto ma w danym postępowaniu przymiot strony przesądza art. 28 k.p.a., stanowiąc, że jest nim każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast stwierdzenie interesu prawnego wymaga ustalenia istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podkreśla, że w kwestii istoty interesu prawnego wielokrotnie orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, zaś jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Z powyższego wynika, że co do zasady punktem odniesienia dla określenia kręgu stron w postępowaniu nieważnościowym są podmioty, które brały udział w postępowaniu zwykłym w związku z ich interesem prawnym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, w brzmieniu obowiązującym czy to w dacie wszczęcia postępowania zwykłego, czy też wydania decyzji ostatecznej w tym postępowaniu w zależności od przepisów przejściowych w przypadku zmiany przepisów prawa materialnego w toku postępowania zwykłego. Podkreślenia wymaga również, że w postępowaniu nieważnościowym organ administracji winien rozważyć przymiot strony podmiotu żądającego wszczęcia postępowania w oparciu o art. 28 k.p.a. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że krąg stron biorących udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie zawsze pokrywa się z kręgiem podmiotów biorących udział w postępowaniu zwykłym. Organ administracji publicznej chcąc zatem prawidłowo ustalić uprawnienia do wzruszenia decyzji ostatecznej, winien nie tylko dokonać analizy formalnej strony legitymacji wnioskodawcy, ale przede wszystkim zbadania tej legitymacji w kontekście przepisów prawa materialnego, które były podstawą decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, co jest szczególnie istotne, kiedy żądanie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego składa podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zwykłym, lecz uważa, że taki status w takim postępowaniu mu przysługiwał i dlatego uważa się za uprawnionego do kwestionowania decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym- w niniejszej sprawie w postępowaniu nieważnościowym. Po trzecie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie wyklucza prowadzenia innych dowodów niż zgromadzone w postępowaniu zwykłym, gdyż ustawodawca nie wprowadził zakazu prowadzenia nowych dowodów w postępowaniu nieważnościowym, które organ może prowadzić w granicach sprawy o stwierdzenie nieważności (vide: np. wyroki NSA z: 16 kwietnia 2020 r., I OSK 807/19; 29 kwietnia 2020 r., I OSK 672/19; 11 maja 2021 r., II OSK 2858/18; 12 maja 2022 r., I OSK 1759/21; 23 stycznia 2023 r., I OSK 1846/22; 20 listopada 2023 r., III OSK 2949/21). W postępowaniu tym nie wyklucza się więc prowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy analizowany akt organu rażąco narusza prawo. Jako utrwalone należy uznać stanowisko, zgodnie z którym organ ma w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego (vide np.: wyroki NSA z: 7 marca 2007 r., I OSK 845/06; 6 grudnia 2021 r., I OSK 94/21; 18 sierpnia 2022 r., I OSK 1869/19; 19 października 2022 r., I OSK 2325/19). Odnieść to należy także do kwestii badania posiadania przed podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego legitymacji, a w szczególności, czy w postepowaniu zwykłym należała do kręgu stron. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności, co do zasady rozpoznania podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., którego naruszenia strona skarżąca kasacyjnie upatruje w jego niewłaściwym zastosowaniu, gdyż Sąd I instancji dokonał dowolnej oceny, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego co spowodowało błędną wykładnię norm prawa materialnego i procesowego. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki NSA z: 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10). Ponadto, skoro przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd I instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Na żaden z tych sposobów naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano. Nie wykazano, aby Sąd I instancji zastosował inne kryterium oceny zaskarżonej decyzji, niż jej legalność. Dokonując oceny pozostałych podniesionych zarzutów kasacyjnych należy podnieść, obok uwag już poczynionych, że postępowanie nieważnościowe nie prowadzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie do ustalenia czy ostateczna decyzja wydana w trybie zwykłym jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Jak już wyżej wskazano skarżący kasacyjnie mógłby doprowadzić do takiej oceny tylko w sytuacji gdyby został zaliczony do kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki środowiskowego do planowanego przedsięwzięcia. Krąg podmiotów które mogły zostać zaliczone do stron takiego postępowania jak wyżej wskazano określa art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Zatem w celu dokonania oceny czy M.M. przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, a w konsekwencji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym niezbędnym było w niniejszej sprawie ustalenie do jakich nieruchomości skarżącemu kasacyjnie przysługuje prawo rzeczowe oraz jeżeli nie graniczą one z terenem, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, jakie jest ich przeznaczenie, a nadto z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie jakości standardów środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu. Bezspornym jest, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i zostało w sposób należyty rozważane przez Kolegium, następnie potwierdzone przez Sąd I instancji rozpatrujący skargę, że nieruchomość skarżącego jest przeznaczona pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną. Jest położona w odległości ponad 800 metrów w linii prostej od terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, a w odległości 373 metrów w linii prostej od granic obszaru, na którym obowiązujący dla wsi M. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza produkcje zwierzęca- - hodowlę zwierząt. Tym samym nie została bezspornie spełniona przesłanka uzasadniająca uznanie skarżącego kasacyjnie jako strony postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej określona w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś. Natomiast dalszego rozważania wymagają sytuacje określone w pkt 1 i 2 powołanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. stroną postępowania o wydanie decyzji o środowisku jest podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływało przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się zgodnie z pkt 2 działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy środowiska, a zgodnie z pkt 3 działka znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. O ewentualnym spełnieniu lub też nie przesłanki, czy to określonej w pkt 2 czy też 3, nie decyduje tylko i wyłącznie odległość działki skarżącego od terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, ale także rodzaj, wielkość przedsięwzięcia i związany z tym rozmiar emisji, w szczególności jak w niniejszej sprawie emisji hałasu (oddziaływanie akustyczne), emisji zanieczyszczeń do powietrza w tym tzw. emisji odorowej (oddziaływanie na jakość powietrza atmosferycznego), czy też oddziaływanie na środowisko przez powstawanie odpadów i ścieków. O ile organ, jak i Sąd I instancji w sposób należyty przedstawił odległość działki skarżącego kasacyjnie od terenu, na którym planowane przedsięwzięcie ma być realizowane, a które nie zostały w skardze kasacyjnej zakwestionowane, o tyle organ, jak i Sąd I instancji dokonując oceny spełnienia przesłanek określonych w pkt 2 i 3 art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. mogących uzasadniać uznanie go za stronę, pominął w swoich rozważaniach kwestie związane z oddziaływaniem hałasu, odoru i innych emisji mających wpływ na tą ocenę. Natomiast obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia obejmującego konkretną, wskazaną we wniosku o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych działalność (w niniejszej sprawie hodowla trzody chlewnej) niewątpliwie uzależniony jest od wielkości tej działalności oraz skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami już realizowanymi na danym obszarze. Istotnym w tym zakresie jest wielkość prowadzonej hodowli, którą zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa się poprzez podanie wskaźnika DJP. Tym samym należało w niniejszej sprawie zbadać, jaka jest maksymalna obsada inwentarza w istniejących i planowanej obiektach znajdujących się na terenie, na którym przedsięwzięcie ma być realizowane. Z akt sprawy bezspornie wynika, że na tym terenie znajdują się obiekty, w których prowadzi się działalność o takim samym profilu. Określając jednocześnie wielkość prowadzonej już działalności, jak i planowanej według wskaźnika DJP właściwym jest uwzględnienie maksymalnie możliwej obsady inwentarza zarówno w obiektach już istniejących, jak i w planowanych. Punktem wyjścia do określenia dużych DJP może być wielkość tych obiektów (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 95/17). W tym celu należy także uwzględnić przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej ( Dz.U. z 2010 r., poz. 344 ze zm.). W niniejszej sprawie określając obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym progu uciążliwości odorowej oraz oddziaływania akustycznego, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji miał na uwadze tylko dane wskazane przez inwestora w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Karta oddziaływania na środowisko jest w znaczeniu przepisów kodeksu postępowania dowodem podlegającym weryfikacji i ocenie tak jak inne środki dowodowe. Zarówno organ, jak i Sąd winien poddać taki dowód ocenie zgodnie z wymogami określonymi w art. 80 k.p.a. Jest to szczególnie istotne, w przypadku gdy strona kwestionuje jego wartość dowodową, podnosząc zarzut dowolności, kwestionując zawarte w nim dane stanowiące podstawę do dokonania istotnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych. Dokonując ustalenia obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w kontekście oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.o.ś. uzasadniających uznanie skarżącego kasacyjnie za stronę w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiska, organy bezkrytycznie przyjęły dane wskazane przez inwestora we wspomnianej Karcie informacyjnej. Zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest nawet odniesienia się do zarzutów strony skarżącej dotyczących między innymi świadomego zaniżenia przez inwestora współczynnika DJP dotyczącego zarówno obiektów istniejących, jak i planowanego. Bez takiej oceny przyjęcie, że skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje status strony jest przedwczesne. Do oceny właściwego określenia wskaźnika DJP mającego niewątpliwie wpływ na ustalenie obszaru oddziaływania przedsięwzięcia może mieć znaczenie wielkość obiektów już istniejących, w których prowadzi się hodowlę trzody chlewnej, jak i wielkość obiektów mających powstać w następstwie realizacji planowanego przedsięwzięcia, a które podano w Karcie informacyjnej. Należy zatem uznać za zasadny zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. poprzez co najmniej przedwczesne ustalenie, że skarżącemu kasacyjnie nie przysługuje status strony. Jest to konsekwencją braku dokładnego rozważenia przez organy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ winien zgodnie z art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to z kolei spowodowało naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a które to działanie organów zostało błędnie zaakceptowane przez Sąd I instancji. Należy natomiast zaakceptować stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym zarzuty naruszenia art. 71 ust. 1-2, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 84, art. 85 u.i.o.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 71) odnoszą się one do merytorycznej oceny prawidłowości procedowania i wydania decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia 22 lipca 2020 r. Istotą instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest ocena prawidłowości samej decyzji pod kątem wystąpienia jednej z określonych w art. 156 § 1 k.pa. przesłanek nieważnościowych, nie zaś prawidłowość postępowania, w którym decyzja ta zapadła. Z uwagi na powyższe zarzuty kasacyjne uznać należało za niezasadne. Za niezasadny również należało uznać zarzut kasacyjny, co do naruszenia art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nie wszczęcie przez Kolegium postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z urzędu. Podkreślić należy, że wszczęcie postępowania z urzędu - w tym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie, co już wcześniej wskazano przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie decyzja o umorzeniu, wszczętego na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji środowiskowej ze względu na ustalenie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Natomiast brak wszczęcia tego postępowania z urzędu oznacza, że organ nie dopatrzył się zaistnienia podstaw do takiego działania, co jednak nie oznacza, że ma on obowiązek szczegółowej analizy i uzasadniania braku wystąpienia każdej z tych przesłanek w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga kasacyjna z przyczyn wyżej podanych zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie stwierdzić należy, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co uzasadnia rozpoznanie złożonej skargi. Wniesiona skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z uwagi na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, związanych przede wszystkim z określeniem obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia uniemożliwiających rozstrzygniecie kwestii czy skarżący jako właściciel nieruchomości nr [...] w obrębie M. przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach środowiskowych co w konsekwencji ma wpływ na jego status w postępowaniu nieważnościowym zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na charakter kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie jest rolą sądu zastępowanie organu w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wobec powyższego zaskarżoną decyzję uchylono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 74 ust. 3a pkt 1 i 2 u.i.o.ś oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie tytułem zwrotu tych kosztów kwotę 657 zł, na którą to kwotę składa się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz 100 zł wpis od skargi kasacyjnej, 100 zł uiszczona opłata od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym w wysokości 240 zł ustalonego w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1166 ze zm.) oraz 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa procesowego.