VII SA/Wa 1876/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-09

Skład orzekający: Artur Kuś, Marta Kołtun-Kulik, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, może odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat, mimo że strona bez własnej winy nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ma obowiązek odmówić uchylenia tej decyzji, jeśli od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat (art. 146 § 1 k.p.a.). Upływ tego terminu stanowi bezwzględną przeszkodę do uchylenia decyzji, niezależnie od przyczyn opóźnienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z 2015 r. z naruszeniem prawa, ale odmówiła jej uchylenia z powodu upływu 5 lat od doręczenia. J.K. domagał się wznowienia postępowania z uwagi na brak udziału w pierwotnym postępowaniu. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, Wojewoda stwierdził naruszenie prawa, ale nie uchylił decyzji z uwagi na upływ terminu. GINB utrzymał to rozstrzygnięcie, a WSA oddalił skargę J.K.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2020 r. znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania J.K. (dalej: "skarżący") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256, dalej: "k.p.a.") - uchylił decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z [...] września 2020 r., znak: [...] w całości i orzekł, że decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., nr[...], znak:[...], została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Decyzja organu odwoławczego została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] ww. decyzją z [...] czerwca 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]sp. z o.o. pozwolenia na budowę wieży strunobetonowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą - stacja bazowa [....] na działce nr ew.[...] , obręb[...]. J.K.- właściciel nieruchomości nr[...], obręb [...]- pismem z 17 lipca 2015 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [..] czerwca 2015 r. wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z [...] października 2015 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] czerwca 2015 r. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez GINB decyzją z [...] listopada 2015 r., znak: [...] i przekazane do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r., znak:[...], odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. GINB rozstrzygnięciem z [...] października 2016 r., znak:[...], utrzymał w mocy omawianą decyzję. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2872/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GINB z [...] października 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody[...]. Decyzją z [...] maja 2018 r. Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2015 r. GINB decyzją z [...] listopada 2018 r., znak: [...]- po rozpatrzeniu odwołań J.K., W.K. i Z.G.- utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2/19, uchylił decyzję GINB z [...] listopada 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. W powyższym wyroku Sąd wskazał, że "Kwestia posiadania przez J.K. przymiotu strony w postępowaniu, które dotyczyło udzielenia pozwolenia decyzją z [...] czerwca 2015 r., nr[...], została prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd i w tym zakresie wiąże organy prowadzące postępowanie wznowieniowe oraz skład orzekający w sprawie niniejszej. Wskazanie co do dalszego postępowania i konieczności ustalenia czy sporna inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżących i to niezależnie od tego, czy będzie to oddziaływanie ponadnormatywne, czy też zgodne z prawem, dotyczy pozostałych nieruchomości skarżącego oraz działek stanowiących własność W.K.". Jak wskazał Sąd w ww. wyroku "przy ustalaniu obszaru oddziaływania o jakim mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego uwzględnić trzeba funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu, znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Ustalenie indywidualnych cech obiektu budowlanego, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, mając na uwadze treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, pozwala wytyczyć w otoczeniu projektowanego obiektu specjalną strefę, nazwaną przez ustawodawcę obszarem oddziaływania obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1321/07 - LEX nr 347949). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1042/17 wyraźnie należy podkreślić, że w procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o wykazanie (przesądzenie) negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w otoczeniu nieruchomości, w tym obiekty budowlane na tych nieruchomościach, ale o realną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 644/10 - ONSAiWSA 2012 r. z.4, poz. 69, z dnia 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 827/15 - ONSAiWSA 2018 r. z. 3, poz. 49)". Decyzją z [...] września 2020 r., znak:[...], Wojewoda [...]stwierdził wydanie decyzji z [...] czerwca 2015 r. nr[...], znak: [...](zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]sp. z o.o. pozwolenia na budowę) z naruszeniem prawa i orzekł, iż nie może być ona uchylona ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji [...] czerwca 2015 r., nr[...], znak:[...]. W wyniku rozpoznania odwołaniaJ.K., powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2020 r., GINB uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] września 2020 r. w całości i orzekł, że decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. W uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2020 r. GINB stwierdził, że stanowisko Sądu zajęte w wyroku z 11 lipca 2019 r. jest wiążące - zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy omówił instytucję wznowienia postępowania administracyjnego oraz wskazał, że z akt sprawy wynika, iż J.K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., pismem z 16 lipca 2015 r. Jako przesłankę wznowienia wnioskodawca wskazał na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie jako datę, w której dowiedział się o wydaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę wskazał na dzień [...] lipca 2015 r. Tym samym GINB stwierdził, że wnioskodawca uczynił zadość wymogom z art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wobec powyższego Wojewoda [...] zasadnie postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r., znak:[...], wznowił - na podstawie 145 § 1 pkt 4 k.p.a. -postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. Następnie organ odwoławczy omówił zagadnienie interesu prawnego, cytując liczne orzecznictwo, oraz wskazał na wiążące zalecenia wynikające z wyroku WSA z 11 lipca 2019 r. Podniósł, że skarżący jest właścicielem działek nr ew.[...], [...]i [...] położonych w miejscowości S., co potwierdzają księgi wieczyste Nr [...] oraz[...], prowadzone przez Sąd Rejonowy w S. [...]Wydział Ksiąg Wieczystych. W wyroku z 27 października 2017 r., sygn. akt VII 2872/16 Sąd przesądził, że J.K. przysługuje przymiot strony w kwestionowaniu ww. decyzji z [...] czerwca 2015 r. o pozwoleniu na budowę, bowiem inwestycja może oddziaływać na nieruchomość skarżącego nr ew.[...]. Dalej GINB wyjaśnił, że sporna inwestycja polega na budowie wieży strunobetonowej o wysokości 49,85 m posadowionej na płycie fundamentowej o wymiarach 6 x 6 m z cokołem o wymiarach 2,4 x 2,4 m, wyniesionym 10 cm powyżej poziomu terenu (Projekt budowlany - str. 36 i 37) wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Zasilanie wykonane zostanie kablem typu YAKY4x25 mm2 układanym w ziemi. Na wieży umieszczono cztery anteny sektorowe SHENGLU SL12417A zawieszone na wysokości 43,40 m n.p.t. - antena AS1 azymut 0°, AS2 azymut 90°, AS3 azymut 180°, AS4 azymut 270° oraz trzy anteny radiolinii zawieszone na wysokości odpowiednio: 44,90 m n.p.t., 44,35 m n.p.t., 46,50 m n.p.t. (Projekt budowlany - str. 36, 37, 46; proj. budowlany, przekrój B-B str. 70). Anteny sektorowe SHENGLU SL12417A mają maksymalną równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną (EIRP) 12,6 W (zob. analiza występowania pól elektromagnetycznych o poziomie gęstości większym lub równym wartości dopuszczalnej 0,1 W/m2, tabela 2). Przy takiej mocy anten maksymalny zasięg strefy o przekroczonej dopuszczalnej wartości gęstości pola elektromagnetycznego (tj. powyżej 0,1 W/m2) ustalono w odległości 3,50 m od anteny na wysokości 41,90 m (przy pochyleniu maksymalnym anten) do 42,80 m (przy pochyleniu minimalnym anten) (zob. analiza występowania pól elektromagnetycznych o poziomie gęstości większym lub równym wartości dopuszczalnej 0,1 W/m2, rys. nr 1-5). GINB stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporna inwestycja zaprojektowana na działce nr ew.[...], znajduje się w odległości ok. 10 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości ponad 65 m od granicy działki nr ew. [...]. Mając na uwadze położenie nieruchomości skarżącego oraz parametry spornej inwestycji, w ocenie GINB, działki nr ew. [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projektowana inwestycja, nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów - zarówno istniejących, jak i potencjalnych (§ 13), nasłonecznieniem pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57) nasłonecznieniem pokoi mieszkalnych (§ 60 ust. 1). Projektowana inwestycja nie wpływa również na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271). Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących kwestii przesłaniania GINB wskazał, że zaprojektowanie spornej wieży strunobetonowej o wysokości 46 m n.p. nie ogranicza możliwości zabudowy zarówno działki nr ew.[...] .J.K., chcąc zrealizować na działce nr ew. [...](znajdującej się w odległości ok 10 m od spornej inwestycji) budynek z otworami okiennymi zwróconymi w stronę działki nr ew.[...], musiałby zachować odległość 4 m od granicy z działką nr ew.[...], co wynika z treści § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia (Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy). Z kolei, zgodnie z § 13 ust. 3 ww. rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący - na skutek realizacji spornej inwestycji - nie jest w żaden sposób ograniczony w możliwości realizacji na swojej działce budynku z otworami okiennymi w odległości 4 m od granicy działki inwestycyjnej nr ew.[...]. GINB stwierdził także, że ograniczenie w zagospodarowania działek nr ew. [...] nie zachodzi również w związku z § 314 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z ww. przepisem budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z analizy występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartości dopuszczalnej w dacie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (0,1 W/m2 - zob. załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów - Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) maksymalny zasięg strefy o większej niż dopuszczalna wartości gęstości mocy pola elektromagnetycznego nie wychodzi poza granicę działki inwestycyjnej i wynosi 3,5 m. Ponadto jak wynika z ww. analizy równoważna moc promieniowania izotropowego EIRP wyznaczona dla każdej pojedynczej anteny przedmiotowej stacji bazowej wynosi mniej niż 15W, w związku z czym sporna inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wyliczonych w § 2 i § 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Mając na uwadze niską moc anten oraz ich odległość od nieruchomości J. K. wynoszącą ok 10 m od działki nr ew. [...] i ok 65 m od działki nr ew. [...] , zdaniem GINB, nie może być mowy o jakimkolwiek oddziaływaniu inwestycji na te działki. Skarżący również takiego oddziaływania nie wykazał. GINB nie dopatrzył się również, aby skarżący przez realizację spornej inwestycji, nie mógł zagospodarować nieruchomości stanowiących jego własność w związku z przepisami uchwały Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów przemysłowo-składowych w S. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działka nr ew. [...] położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem 21-1 Ul - tereny przeznaczone na cel publiczny - baza Komendy Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w S. Natomiast działka nr ew. [...] leży na terenie oznaczonym w ww. planie symbolem 21-2 U/S - teren z przeznaczeniem na cele usług i składów z dopuszczalną zabudowa parterową. W przepisach ww. uchwały brak jest jakichkolwiek przepisów, które ograniczałyby J.K. w zagospodarowaniu jego nieruchomości w związku z realizacją spornej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego spadku wartości nieruchomości należących do skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił, że spadek wartości nieruchomości, nie ma żadnego związku z interesem prawnym w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Podsumowując, GINB stwierdził, że powyższe działki nr ew. [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej ww. decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., nr[...]. Jednocześnie skarżący (jako właściciel działki nr ew.[...]), posiada przymiot strony w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka wznowienia o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. skarżący, jako właściciel działki nr ew.[...], bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., a zatem powyższa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. GINB wyjaśnił, że w sytuacji, gdy zaszła przesłanka wznowieniowa, tak jak ma to miejsce w analizowanej sprawie, organ administracji wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 lub na podstawie art. art. 151 § 2 k.p.a. Wojewoda [...] decyzję z [...] września 2020 r. oparł na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., tj. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jako okoliczność stanowiącą powód odmowy uchylenia decyzji Wojewoda wskazał art. 146 § 2 k.p.a., tj. nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W ocenie GINB, Wojewoda [...] wydając ww. decyzję na podstawie ww. art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. dopuścił się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło więcej niż 5 lat. Treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały. Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1604/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1783/15, wyrok WSA w Poznaniu z 13 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1003/17). Upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 505/99). Z adnotacji zamieszonej na egzemplarzu decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., nr[...], wynika, że ostatnie i jedyne zarazem doręczenie stronie nastąpiło w dniu [...] czerwca 2015 r. W związku z powyższym pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. upłynął z dniem [...] czerwca 2020 r. GINB wskazał przy tym, że bieg pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. nie przerywa żadna czynność procesowa (nie przewidział takiej możliwości ustawodawca), nie może być on przywrócony (nie jest terminem, do którego zachowania obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ), a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu. Prowadzenie postępowania po upływie okresu przedawnienia określonego wart. 146 § 1 k.p.a. naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnej, której podstawową funkcją jest stabilizacja stosunków prawnych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 4 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 368/19, wyrok NSA z 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2455/14). Jednocześnie GINB wyjaśnił, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje długotrwałość postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. nie przewiduje bowiem możliwości uwzględnienia takiej okoliczności. Termin z art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialny i jego upływ pozbawia organ kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2728/15). Jak wynika natomiast z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z [..]września 2020 r., organ wojewódzki dokonał merytorycznej analizy decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo, iż nie był to tego uprawniony. Jak bowiem wskazano wyżej, upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Kwestia merytorycznych zarzutów dotyczących prawidłowości ww. decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogła zatem podlegać ocenie w przedmiotowym postępowaniu, z uwagi na charakter niniejszego rozstrzygnięcia Na powyższą decyzję z [...] grudnia 2020 r.J.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] grudnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] września 2020 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) i w związku z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) poprzez nieprawidłowe określenie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji wadliwe ustalenie stron postępowania; 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji braku obiektywnej oceny dokonanej na podstawie całokształtu materiału dowodowego; 3) artykułu 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez notoryczne naruszanie zasady pogłębiania zaufania obywateli i zasady informowania stron; 4) artykułu 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieustosunkowanie do wszystkich kwestii podniesionych przez skarżącego w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, jak również w postępowaniu odwoławczym; 5) artykułu 146 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2020 r., którą organ - na podstawie ww. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2020 r., w całości i orzekł, że decyzja tego organu z [...] czerwca 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił jej uchylenia albowiem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. Sąd w pełni podziela ustalenia oraz szczegółową argumentację organu odwoławczego przedstawioną w rozpoznawanej sprawie, które legły u podstaw powołanej decyzji z [...] grudnia 2020 r. W ocenie Sądu, są one prawidłowe i wyczerpujące. GINB uzasadnił swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka wznowienia o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem skarżący jako właściciel działki nr ew. [...], bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...]czerwca 2015 r. W myśl art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zdaniem Sądu, GINB zgodnie z prawem wskazał, że na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., zaistniały podstawy do stwierdzenia że decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r. została wydania z naruszeniem prawa (albowiem skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją powołaną decyzją z [...] czerwca 2015 r.) ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie mogło dojść do uchylenia tej decyzji. Przeszkodą do uchylenie decyzji jest upływ 5-letniego terminu. Z materiału dokumentacyjnego wynika, że 5-letni termin upłynął z dniem [...]czerwca 2020 r. W sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji z § 1 art. 146 k.p.a., organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia jest bowiem stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji. Skarga bezzasadnie zarzuca więc wydanie decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, art. 80 i 81 k.p.a.). W przekonaniu Sądu organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, pozwalające na stwierdzenie, że nastąpiła realizacja przesłanki, o której stanowi art. 146 § 1 k.p.a. Uregulowanie objęte art. 146 § 1 k.p.a., określające początek biegu wskazanych w nim terminów posługuje się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Jednakże przyjąć należy, że w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni wymieniony w tym przepisie biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Zgodnie z tym przepisem datą doręczenia jest data doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu, nie zaś osobie, która na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania, a której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona (por. wyrok NSA z dnia 12.01.2009r., sygn. akt II OSK 1776/07). Ustosunkowując się do zarzutu, że organy działały w celu przedłużenia postępowania i doprowadzenia do niemożliwości wydania decyzji co do istoty sprawy, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, w sytuacji przekroczenia 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., zakaz uchylenia decyzji ostatecznej jest bezwzględny. Wobec konieczności odmowy uchylenia decyzji, bez znaczenia pozostają wszelkie okoliczności, które spowodowały, że sprawy nie udało się merytorycznie zakończyć przed upływem wskazanego powyżej terminu przedawnienia. Nie ma zatem także znaczenia fakt, że postępowanie z uwagi na uchylenie decyzji przez Sąd toczyło się przez kilka lat (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 823/13). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło