IV SAB/Po 57/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-05-05
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie wykonujące zadania publiczne, w tym prowadzące szkołę i dysponujące majątkiem publicznym, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które wykonuje zadania publiczne, np. prowadząc szkołę i korzystając ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność takiego podmiotu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci sprawozdań finansowych i rozliczeń z dotacji za lata 2016-2020 do Stowarzyszenia "W.". Stowarzyszenie odmówiło udzielenia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Stowarzyszenia, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o działalności pożytku publicznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Zarząd Stowarzyszenia "W." do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność Stowarzyszenia, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Stowarzyszenia na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Zarząd Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w B. do załatwienia wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2021r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. stwierdza, że Zarząd Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w B. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku; 3. stwierdza, że bezczynność Zarządu Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Stowarzyszenia "W. " z siedzibą w B. na rzecz skarżącego J. T. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
UZASADNENIE
J. T., reprezentowany przez r. G., pismem z dnia [...] grudnia 2021 roku wniósł skargę na bezczynność Stowarzyszenia "W." z siedziba w B. wnosząc o stwierdzenie bezczynności Stowarzyszenia, zobowiązanie Stowarzyszenia do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z [...] sierpnia 2021r. oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, zgodnie z którymi obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje w szczególności dostęp do dokumentów;
b) art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne;
c) art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku;
d) art. 4a. 4b i 4c ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z których niewątpliwie wynika obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez stronę przeciwną.
Skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 roku do Stowarzyszenia "W." wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci sprawozdań finansowych, rozliczeń z dotacji oraz sprawozdań z rozliczeń dotacji za lata 2016-2020. Stowarzyszenie pismem z dnia [...] września 2021 r. poinformowało, że zgodnie z art. 4 powołanej przez wnioskodawcę ustawy o dostępie do informacji publicznej katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji ma charakter zamknięty, w związku z powyższym Stowarzyszenie nie może udzielić informacji opierając się na zapisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Skarżącego nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem organu. Skarżący wskazał, że przepis art. 4 u.i.d.p. nie ogranicza kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, warunkiem jest, aby podmiot wykonywał zadania publiczne. Skarżący podał, że Stowarzyszenie "W." jest osobą prawną wykonującą zadania publiczne z uwagi na prowadzenie działalności oświatowej, przekazanej dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 9 ust. 1 Prawa oświatowego, oraz dysponującą majątkiem publicznym, bowiem w celu wykonywania wspomnianego zadania publicznego jest finansowana i otrzymuje dotacje na podstawie art. 25 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. J. T. przywołał art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który jednoznacznie stwierdza, że obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest podmiot wykonujący zadania publiczne reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zdaniem Skarżącego należy więc uznać, że osoba prawna, jaką jest Stowarzyszenie "W." wykonujące zadanie publiczne i dysponujące majątkiem publicznym, a jednocześnie reprezentujące gminę G. , jest obowiązana do udostępnienia informacji publicznej.
Dalej Skarżący podał, że udostępnieniu podlega informacja, która dotyczy wykonywania zadań publicznym lub dysponowania majątkiem publicznym. Stowarzyszenie, ubiegając się o dotacje publiczne, a następnie je przyjmując, musi godzić się z tym, że informacja dotycząca gospodarowania mieniem publicznym będzie podlegała publicznemu udostępnieniu.
Następnie J. T. wskazał, że Stowarzyszenie zobligowane jest do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak wskazał, art. 4a ww. ustawy precyzyjnie stanowi, że organizacja pozarządowa (jaką w świetle art. 3 ust. 2 jest Stowarzyszenie "W."), która wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym udostępnia informację publiczną na zasadach i trybie określonym w ustawie. Dalej Skarżący podał treść art. 4b pkt 3 ustawy, który wskazuje natomiast, że jednym ze sposobów udostępnienia tej informacji jest udostępnienie na wniosek, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na powyższą skargę Stowarzyszenie "W." wskazało jedynie na treść i daty pism wnoszonych w sprawie. Poinformowało również, że w dniu [...] marca 2022 r. otrzymało odpis wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Końcowo Stowarzyszenie wskazało, że jego stanowisko w sprawie pozostaje bez zmian.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wobec powyższego, w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie.
W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia", w tym wniesienie ponaglenia, w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.), ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11, CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".
Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Stowarzyszenia "W." w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem Skarżącego J. T. datowanego na dzień [...] sierpnia 2021r., w którym wniósł o udostępnienie w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku informacji publicznej w postaci sprawozdań finansowych, rozliczeń z dotacji oraz sprawozdań z rozliczeń dotacji za lata 2016-2020 (k. 20 akt sąd.).
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, co należy zaznaczyć, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie "W." stwierdziło, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 u.i.d.p. Zdaniem Sądu zakres podmiotowy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej w odniesieniu do skarżonego podmiotu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są inne niż organy władzy publicznej podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej utworzyła system informacji oświatowej składający się z bazy danych systemu informacji oświatowej, zwana dalej "bazą danych SIO", oraz systemu teleinformatyczny (art. 2). Baza danych SIO jest to centralny zbiór danych, prowadzony przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, w skład którego wchodzi m.in. zbiór danych o szkołach i placówkach oświatowych oraz ich zespołach - Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych, zwany dalej "RSPO" (art. 4 ust. 1 pkt 1). W rejestrze tym jako organ prowadzący Szkołę Podstawową [...] wpisane jest Stowarzyszenie "W.". Na podstawie art. 4 pkt 16 i art. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, dalej: "p.o."), szkoła może być bowiem zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, inną osobę prawną oraz osobę fizyczną.
Stowarzyszenie "W." należy więc do grupy podmiotowej z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Skarżony podmiot (stowarzyszenie), prowadząc Szkołę Podstawową [...] w B., wykonuje zadania publiczne o charakterze oświatowym, należąc do systemu oświaty zgodnie z art. 2 pkt. 2a p.o., który stanowi, że system oświaty obejmuje m.in. szkoły podstawowe z oddziałami przedszkolnymi. Stowarzyszenie jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej albowiem uprawnione jest do reprezentacji niepublicznego podmiotu wykonującego zadania publiczne i dysponującego majątkiem publicznym.
Przechodząc do kwestii merytorycznej sprawy stwierdzić należy, że bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji podmiot taki nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.i.d.p.), albo nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.i.d.p.), albo nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.i.d.p.).
Nadto udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
Dalej odpowiedzieć należy na pytanie, czy informacje objęte wnioskiem z [...] sierpnia 2021 roku stanowią informację publiczną. Punkt wyjścia do rozważań stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak uwzględnianie treści art. 6 u.d.i.p., który zawiera przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. informacje o majątku, jakim dysponują, podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.d.p. (art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f) u.d.i.p.), oraz informacje o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p., pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) u.d.i.p. (a więc o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 pochodzącego z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit a – c).
Wnioskiem [...] sierpnia 2021 roku J. T. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci sprawozdań finansowych, rozliczeń z dotacji oraz sprawozdań z rozliczeń dotacji za lata 2016-2020. Zdaniem Sądu, z uwagi na przytoczoną wyżej wykładnię pojęcia informacji publicznej wnioskowane przez J. T. dane te zaliczyć do kategorii informacji publicznych podlegających udostępnieniu.
Jeżeli chodzi o żądanie Skarżącego dotyczące udostępnienia informacji w zakresie sprawozdań finansowych skarżonego podmiotu za lata 2016-2020, to z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021, poz. 217) wynika, że jeśli przepisy ustawy o rachunkowości stosuje się, z zastrzeżeniem art. 2 ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednostek niewymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1–6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane. Co prawda w aktach sprawy brak danych w tym zakresie, jednak uznać należy, że Stowarzyszenie "W." prowadząc placówkę oświatową z pewnością korzysta z środków tego typu.
W związku z powyższym sprawozdania finansowe (zgodnie z żądaniem skarżącego i art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w zakresie bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej) skarżonego podmiotu za lata 2016-2020 winny podlegać udostępnieniu Skarżącemu. Ponieważ sprawozdanie finansowe za dany rok, powinno było zostać sporządzone co do zasady najpóźniej do dnia 31 marca roku kolejnego (art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości), dlatego wykonując niniejszy wyrok skarżony podmiot powinien albo udostępnić skarżącemu powyższe sprawozdania za lata 2016 - 2020, albo poinformować go o podstawach i przyczynach ich niesporządzenia. Jeżeli natomiast chodzi o sprawozdania za rok 2016, to w tym zakresie trzeba mieć na względzie treść art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. Z regulacji tej wynika, że sprawozdanie finansowe za rok 2016 powinno być przechowywane co najmniej do dnia [...] stycznia 2022 r. (okres pięciu lat jest liczony od początku roku 2017). Należy również pamiętać, że powyższy okres przechowywania dokumentów finansowych jest okresem minimalnym, a więc nie jest wykluczone dłuższe przechowywanie powyższej dokumentacji. Skarżony podmiot będzie zatem zobowiązany do jednoznacznego poinformowania Skarżącego, czy, kiedy i w jakim zakresie sprawozdania finansowe za rok 2016 jako nośnik informacji finansowych przestał istnieć i czy nie ma możliwości ich odtworzenia na podstawie danych przechowywanych na nośnikach elektronicznych (np. w ramach programów do obsługi księgowej, zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Rz 114/19, CBOSA).
Wskazać należy, że w sytuacji gdy żądana informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy w drodze pisma informującego, mającego postać czynności materialno-technicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 roku, sygn. II SAB/Wa 877/19 i z dnia 11 grudnia 2017 roku, sygn. II SAB/Wa 355/17, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 roku, sygn. akt I OSK 807/07).
Jeżeli chodzi wniosek o udostepnienie informacji publicznej w zakresie rozliczeń dotacji i sprawozdań z rozliczeń dotacji za lata 2016-2020, to informacje te podlegają udostępnieniu w zakresie, w jakim skarżony podmiot jako podmiot niepubliczny korzystał w powyższym okresie z dotacji oświatowych na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021 r., poz. 1915), czy obecnie obowiązującego Prawa oświatowego oraz ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021, poz. 1930, dalej: "u.f.z.o."). Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły podstawowe, w których zorganizowano oddział przedszkolny, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Ponadto zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości stanowiącej iloczyn kwoty przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego oraz wskaźnika zwiększającego, o którym mowa w art. 14 ust. 1. Natomiast art. 26 ust. 1 stanowi, że niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
W związku z powyższym Stowarzyszenie "W." jest zobowiązane udzielić Skarżącemu odpowiedniej informacji w postaci sprawozdań finansowych, rozliczeń z dotacji oraz sprawozdań z rozliczeń dotacji za lata 2016-2020. Jeżeli w latach 2016-2020 dotacje oświatowe, o których mowa w przepisach ustawy o systemie oświaty, obecnie Prawa oświatowego oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, nie zostały przyznane lub skarżony podmiot nie ubiegał się o nie, obowiązkiem tego podmiotu będzie – zgodnie z istniejącym stanem faktycznym – przekazanie Skarżącemu w tym przedmiocie szczegółowej informacji ze wskazaniem przyczyn i okresu nieuzyskiwania dotacji oświatowej (zob. art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Należy również zastrzec, że prawo Skarżącego do uzyskania określonych informacji może w pewnym zakresie podlegać ograniczeniu, w szczególności na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Należało zatem zobowiązać Stowarzyszenie do załatwienia wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2021r. w terminie 14 od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, jak Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie błędnie poinformowało Skarżącego pismem z dnia [...] września 2021 roku, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie "W." dopuściło się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.), jak orzeczono w punkcie 2 i 3 wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, CBOSA). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16, CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej bezczynność nie miała charakteru rażącego. Organ otrzymał wniosek Skarżącego datowany na dzień [...] sierpnia 2021r. w dniu [...] sierpnia 2021r. Udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] września 2021r., które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] września 2021r. (k. 22 akt sąd.), zatem ten dzień należy uznać za dzień załatwienia wniosku. Z powyższego wynika, że podmiot zobowiązany udzielił odpowiedzi na wniosek z jednodniowym opóźnieniem, co uznać należy za nieznaczne naruszenie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nadto podmiot zareagował na wniosek i informacją udzielił odpowiedzi błędnie przyjmując, że nie jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu Stowarzyszenia charakteru rażącego.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku obowiązkiem organu będzie udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, bądź powiadomienie pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem lub wydanie decyzji odmownej w tym zakresie.
O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 535), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018r., poz. 265) oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło