I OSK 712/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. I. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.41/1907/OS/2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej R. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 581/22 w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.41/1907/OS/2022 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 czerwca 2022 r., nr SKO.41/1907/OS/2022, w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, wyrokiem z 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 581/22, oddalił skargę w całości. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej datowanej na 26 stycznia 2023 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto w skardze kasacyjnej zawarty został na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 czerwca 2022 r., nr SKO.41/1907/OS/2022, ze względu na nieprawidłowości w prowadzeniu rachunkowości przez DPS "[...]", a także w związku z toczącym się postępowaniem prokuratorskim. Zdaniem wnioskodawcy wykonanie decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem niezasadnego naliczenia na rzecz Skarżącego niezgodnych z rzeczywistością opłat za pobyt Z. I. w DPS "[...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 czerwca 2022 r., nr SKO.41/1907/OS/2022, w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W odniesieniu do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wskazać trzeba, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Do wykazania tego konieczne jest zatem wskazanie przez wnioskującego wysokości jego dochodów, wydatków, możliwości finansowych oraz wszelkich okoliczności, które uprawdopodobnią, że wykonanie decyzji może skutkować powstaniem w jego majątku szkody o znacznych rozmiarach. W tym kontekście należy wskazać, że z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można wnioskować o trudnej sytuacji skarżącego, która w powiązaniu z obowiązkiem uiszczania opłat za pobyt matki w domu pomocy społecznej mogłaby doprowadzić do powstania w sytuacji skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 27 czerwca 2022 r. Brak uzasadnienia wniosku poprzez odwołanie się do okoliczności faktycznych danej sprawy i sytuacji skarżącego uniemożliwiał ocenę zasadności ubiegania się o udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie obligował Naczelnego Sądu Administracyjnego do wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. przez ewentualne uzupełnienie tego wniosku. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do wykazania, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uzasadnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest bowiem elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu przez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie zasadności tego wniosku przez wykazanie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2013 r. sygn. akt I OZ 848/13, z 16 września 2014 r. sygn. akt I OZ 744/14, z 19 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 74/14, z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I FZ 482/14, z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GZ 255/17, z 17 października 2017 r. sygn. akt II GZ 769/17, z 9 lipca 2020 r. sygn. akt II GZ 169/20 oraz z 20 maja 2021 r. sygn. akt I OZ 175/21). Zauważyć także trzeba, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową polegającą na wstrzymaniu wykonania takiego rozstrzygnięcia. Zatem sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Zaznaczyć także należy, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma ze swojej natury charakter odwracalny (zob. postanowienie NSA z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1129/29). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.