II GZ 234/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. S., N. J. S., M. J. S., M. A. S. i D. S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4445/23 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. P. S., N. J. S., M. J. S., M. A. S. i D. S. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 maja 2023 r., nr DE.P.421517.4.2023.28.pkoc w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4445/23, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę J. P. S., N. J. S., M. J. S., M. A. S. i D. S. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 maja 2023 r., w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oraz zwrócił ww. skarżącym uiszczony solidarnie wpis sądowy. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r., skarżący zostali wezwani, przy pismach Sądu z dnia 6 września 2023 r. do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numerów PESEL oraz uiszczenie solidarnie wpisu sądowego. Korespondencja zawierająca ww. wezwania została doręczona skarżącym w dniu 15 września 2023 r. Sąd I instancji wskazał m.in. na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. oraz stwierdził, że skarżący – zachowując siedmiodniowy termin – w dniu 21 września 2023 r. uiścili wpis od skargi, ale nie podali numerów PESEL. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia w całości z uwagi na jego bezpodstawność, bezzasadność i naruszenie prawa, w tym KPA i międzynarodowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że zaskarżone postanowienie zostało oparte na fałszywych przesłankach i narusza KPA i prawo rzymskie, ponieważ dane dotyczące PESEL wszystkich Powodów są dostępne w aktach sprawy, w tym w znajdującym się w aktach sprawy wniosku o przyznanie patentu z dnia 7 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, WSA zasadnie odrzucił skargę, ponieważ jej brak formalny w zakresie nadesłania numerów PESEL nie został przez skarżących usunięty w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd (vide: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez wskazanie numerów PESEL skarżących oraz zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego doręczono skarżącym w dniu 15 września 2023 r., o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru, wskazujące tę właśnie datę (vide: karty nr 49-53 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie ww. wezwań upłynął zatem w dniu 22 września 2023 r. W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący - zachowując siedmiodniowy termin - uiścili solidarnie wpis od skargi (potwierdzenie uiszczenia wpisu k. 54 akt sądowych), ale nie nadesłali numerów PESEL, o uzupełnienie których również byli wzywani. Ustawodawca nie przewidział żadnych prawnych możliwości uzupełnienia przez sąd braków formalnych pism procesowych, zaś przepisy art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Tym samym, w przypadku nieuzupełnienia przez stronę braku formalnego poprzez podanie numeru PESEL w zakreślonym terminie, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, że numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, ponieważ postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Wprowadzając w Dziale III w Rozdziale I ustawy p.p.s.a. regulację odnoszącą się do pism w postępowaniu sądowym, ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie, mając na uwadze, że chodzi o sprawę sądowoadministracyjną, bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normują postępowanie sądowe, a nie postępowanie administracyjne prowadzone przed organami administracji publicznej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2022 r., sygn. akt I OZ 518/22, z 21 września 2022 r., sygn. akt I OZ 418/22, z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OZ 373/22 i I OZ 320/22, z 14 czerwca 2022 r., sygn. akt I OZ 207/22, z 3 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 31/22, z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III OZ 1164/21, z 5 października 2021 r., sygn. akt I OZ 316/21 i III OZ 787/21, z 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OZ 262/21, dostępne: "CBOSA"). W związku z powyższym, skoro skarżący zostali prawidłowo wezwani do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi poprzez podanie numerów PESEL i pouczeni o skutkach niedochowania terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności, to niewykonanie wezwania prawidłowo, czyli poprzez uzupełnienie obu dostrzeżonych braków (fiskalnego i formalnego) musiało skutkować odrzuceniem skargi, a w konsekwencji zwrotem uiszczonego solidarnie wpisu. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.