I OSK 1005/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 1076/23 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 12 października 2023 r. znak: SKO.PS/40/919/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 1 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 1076/23 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z 12 października 2023 r. znak: SKO.PS/40/919/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": 1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", polegające na braku uchylenia decyzji organu II instancji, podczas gdy organ II instancji błędnie uznał wnoszącą skargę kasacyjną za osobę, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnosząca skargę kasacyjną zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a organ nie ustalił, aby miała ona możliwość podjęcia zatrudnienia przy zakresie sprawowanej opieki; 2) naruszenie przepisów postępowania polegające na braku uchylenia decyzji organu II instancji, podczas gdy organ II instancji naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", ponieważ nie rozważył całego materiału dowodowego, w szczególności pominął fakt, że rodzice wnoszącej skargę kasacyjną zamieszkują sami, a wnosząca skargę kasacyjną jest jedyną osobą dojeżdżającą do nich samochodem i spoczywa na niej cały obowiązek opieki nad rodzicami. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że materiał dowodowy potwierdza, że spełnia ona wszelkie przesłanki do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie pielęgnacyjne. Wskazała, że przeprowadzony wywiad środowiskowy, zmierzający do podważenia orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności B. B. i C. C., odnosi się do okresu poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, kiedy rodzice znajdowali się "przy lepszych siłach witalnych". Fakt, że ojciec wnoszącej skargę kasacyjną w "okresie dobrych warunków atmosferycznych" sam udaje się do oddalonego o kilkanaście metrów sklepu spożywczego i robi drobne zakupy, potwierdza jedynie, że w wywiadzie środowiskowym nie wyolbrzymiali schorzeń osoby z niepełnosprawnością, ale rzetelnie przedstawili stan faktyczny. Jak zaznaczyła wnosząca skargę kasacyjną, z żadnego przepisu prawa nie wynika, że przedmiotowe świadczenie przysługuje jedynie osobom sprawującym opiekę nad osobami z niepełnosprawnością "leżącymi w łóżku". Wykonanie niektórych czynności przez osobę z niepełnosprawnością w stopniu znacznym nie oznacza, że nie wymaga ona stałej i długotrwałej opieki. Od czasu złożenia wniosku do chwili obecnej, ojciec wnoszącej skargę kasacyjną jest coraz starszy (ma obecnie 87 lat) i słabszy. W przedmiotowej sprawie, inaczej niż w orzeczeniach cytowanych w zaskarżonym wyroku, wykazane zostało, że wnosząca skargę kasacyjną przez wiele lat pracowała na pełen etat, po czym zrezygnowała z zatrudnienia po tym, jak matka (żona C. C.) również podupadła na zdrowiu i stała się osobą z niepełnosprawnością w stopniu znacznym (maj 2023 r.). Wnosząca skargę kasacyjną wyjaśniła, że rodzice zamieszkują sami, a ona, jako jedyna z ich dzieci, zrezygnowała z zatrudnienia, aby sprawować nad nimi opiekę na stałe. Wnosząca skargę kasacyjną, wskazała, że mieszka kilkanaście minut drogi od rodziców i, po rezygnacji z zatrudnienia, przyjeżdża codziennie wykonywać wszelkie potrzebne czynności opiekuńcze, a ponadto, na każde "wezwanie telefoniczne", również drugi raz w ciągu dnia. Podkreśliła, że opiekun osoby z niepełnosprawnością, któremu przysługuje świadczenie, ma prawo do odpoczynku. Sprawowanie opieki i podjęcie zatrudnienia oznaczałoby, że opiekun nie miałby czasu dla siebie, co umknęło uwadze organów obu instancji, tak jak i Sądowi I instancji. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Jak wynikało z bezspornych ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, Wójt Gminy X. decyzją z 29 czerwca 2023 r. znak: PS.4042.258.1.2023 orzekł o odmowie przyznania A. A. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem C. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania A. A., decyzją z 12 października 2023 r. znak: SKO.PS/40/919/2023 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, opieka sprawowana przez stronę w zakresie wynikającym z akt sprawy jest niewystarczająca, aby uznać ją za stałą lub długotrwałą oraz na tyle absorbującą, aby strona nie mogła podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Kolegium stwierdziło, że określenia "stała lub długoterminowa opieka" nie mogą oznaczać opieki świadczonej niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, a więc sporadycznie czy też w niewielkim zakresie. W opinii organu, przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. A. A. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a Sąd ten uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad ojcem posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie został skonstruowany poprawnie. Autor skargi kasacyjnej, formułując zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., nie wskazał bowiem formy jego naruszenia. Zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. są to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega na mylnym zrozumieniu treści przepisu, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada (bądź nie odpowiada) hipotezie określonej normy prawnej (wyroki NSA z 5 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1852/10, z 20 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 335/10 i z 12 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1495/11, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejno, dokonując analizy argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu tego zarzutu należało dojść do wniosku, że zarzutem tym autor skargi kasacyjnej zwalcza stanowisko Sądu I instancji o braku związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istota sformułowanego zarzutu i jego uzasadnienie wskazują zatem, że kwestią wątpliwą w uznaniu skarżącej kasacyjnie pozostaje fakt zaakceptowania przez Sąd I instancji, dokonanej przez organy administracyjne, oceny ustalonych okoliczności sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W rzeczywistości zatem argumentacja skargi kasacyjnej odnosi się do oceny ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Skarżąca kasacyjnie usiłuje zatem zwalczać sferę ustaleń faktycznych przez zarzuty naruszenia prawa materialnego. Tymczasem, zasadność naruszenia prawa materialnego nie może zostać skutecznie podważona na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za prawidłowy. W judykaturze podkreśla się, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II GSK 717/12, wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I GSK 934/12). Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12, wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09, wyroki NSA z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11, z 3 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 2071/09). Z powyższego wynika, że kwestia ta jest przedmiotem bogatego orzecznictwa, w tym w szczególności dotyczącego sposobu jego skutecznego powoływania - jako zarzutu procesowego w skardze kasacyjnej. W sytuacji, w której nie zakwestionowano poprawności wykładni prawa materialnego, a jego naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje jako konsekwencji niewłaściwej oceny stanu faktycznego, rozstrzygająca jest kwestia oceny powołanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy trafność tego zarzutu oznaczałaby jednocześnie zasadność niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z kolei niezasadność powyższego zarzutu naruszenia przepisów postępowania byłaby równoznaczna z niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji uznał, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Pojęcie opieki, o którym mowa w powyższym przepisie, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej. Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy, opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Sposób rozumienia ww. normy prawnej jest tożsamy z jednolitą linią orzeczniczą sądów administracyjnych w tym zakresie, a także ze sposobem rozumienia prezentowanym w skardze kasacyjnej. Mając zaś na uwadze podniesione w skardze kasacyjnej okoliczności, warto podkreślić, że aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki jak i osoba sprawująca opiekę muszą spełniać określone ustawą przesłanki, a także że świadczenia opiekuńcze, do których należy między innymi świadczenie pielęgnacyjne, przyznawane są z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania opieki. Przesłanki konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są spełnione zatem wtedy, gdy osoba, na rzecz której świadczenie jest przyznawane, legitymuje się albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z dwoma wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że ojciec skarżącej i jego żona posiadają orzeczenia zaliczające ich do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Drugą przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowane koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej (permanentnej) opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. zawierającym definicję określenia "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa"). Opieka ta musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. W sytuacji, gdy opieka nie nosi cech stałej lub długotrwałej taki związek przyczynowy między koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania a opieką nie istnieje. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, że wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jej spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 794/22, z 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 237/20, z 16 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1899/22, czy z 23 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1948/22). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., określający warunki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, formułuje zatem wobec organu administracji przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, obowiązek ustalenia, w ramach wykazania związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, rozmiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Samo wydanie orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym nie jest bowiem jednoznaczne z faktycznym sprawowaniem nad osobą, której orzeczenie dotyczy, opieki w takim wymiarze, że opiekun zmuszony jest każdorazowo do rezygnacji z pracy lub jej niepodejmowania. O ile bowiem konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, o tyle - zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. - dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędny jest bezpośredni i ścisły związek pomiędzy rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana zakresem sprawowanej opieki (zob. B. Chludziński [w:] Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II, red. P. Rączka, LEX/el. 2023, art. 17). Niewątpliwe kwalifikacja niepełnosprawności i konieczność objęcia opieką osoby niepełnosprawnej pozostaje poza kompetencjami organu oraz sądu administracyjnego, to jednak organ pomocowy ma prawo i zobowiązany jest badać zakres świadczonej opieki i ocenić, czy zakres ten jest nie do pogodzenia z zatrudnieniem. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla takich przypadków, gdzie zakres sprawowanej opieki uniemożliwia zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej. Innymi słowy, legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 566/23). Stanowisko to koresponduje z jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych, że świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, a jako rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na rzeczywistą konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która tej opieki wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2729/16). Warto też dodać, że przepisy u.ś.r. nie zawierają definicji "sprawowania opieki", na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji. W orzecznictwie podaje się, że aby można było mówić o opiece, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyroki NSA z: 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11 i 23 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1148/20). Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Zgodzić się przy tym należy z autorem skargi kasacyjnej, że ograniczenie form opieki do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia opieki i naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Przejawem opieki będzie również wyręczanie osoby z niepełnosprawnością w jej normalnych, codziennych czynnościach życiowych, którym z uwagi na swój stan zdrowia nie może sprostać. Wobec powyższego Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w postępowaniu administracyjnym konieczne było ustalenie związku między rezygnacją z zatrudnienia (pracy zarobkowej) albo niepodejmowaniem zatrudnienia (pracy zarobkowej) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnoprawną, w tym ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. W ocenie Sądu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zaś ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 16 czerwca 2023 r., wykazują na brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę a sprawowaniem opieki nad ojcem. W tym zakresie Sąd oparł się na oświadczeniu skarżącej, z którego wynika, że w razie potrzeby odwiedza ona ojca codziennie lub co drugi dzień (przynosi zakupy, wozi do lekarzy w miarę potrzeb i do stomatologa). Sąd I instancji oparł się także na ustaleniach pracownika socjalnego, z których wynika, że od miejsca zamieszkania skarżącej do domu rodzinnego jest około 16 km, skarżąca raz w tygodniu pomaga ojcu przy myciu się i obcinaniu paznokci, ojciec skarżącej samodzielnie spożywa posiłki (przygotowywane przez żonę), ubiera się i załatwia potrzeby fizjologiczne, samodzielnie wychodzi na podwórko i do pobliskiego sklepu. Ponadto, Sąd uwzględnił oświadczenie strony złożone 31 maja 2023 r., z którego wynika, że skarżąca umawia i wozi ojca na wizyty lekarskie, wykupuje leki, pomaga w sprzątaniu, myciu się, pomaga rodzicom przy kontrolowaniu ciśnienia i poziomu cukru; w lecie kosi trawę, a zimą pomaga w przygotowaniu opału. W ocenie Sądu I instancji, prawidłowa, to jest zgodna z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., była ocena Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że zebrany materiał dowodowy jest w pełni wystarczający, aby stwierdzić, że pomiędzy sprawowaną przez stronę opieką nad ojcem a rezygnacją przez nią z podjęcia zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy. Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte tym samym na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. W toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzony został wywiad środowiskowy, w którym poczynione zostały ustalenia dotyczące tej opieki. Spójne informacje o jej zakresie i charakterze zostały zawarte także we wniosku skarżącej oraz w jej dodatkowym, pisemnym oświadczeniu. Sąd I instancji podkreślił, że dane zawarte w wywiadzie środowiskowym zostały w pełni zaakceptowane przez skarżącą, która podpisała się pod jego treścią wywiadu środowiskowego i nie zgłosiła obiekcji co do zawartych w nim informacji. Skarga kasacyjna w istocie nie podnosi żadnych nowych argumentów dotyczących niewyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który przyjął, że pomoc świadczona przez skarżącą nie wykracza poza standardowe obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym, a zakres, rodzaj i charakter tych czynności mieści się w zakresie prawidłowych relacji rodzinnych jakie występują w rodzinie. W kontekście powyższego, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na potwierdzenie zasadności zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przede wszystkim nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Sąd I instancji nie rozważył całego materiału dowodowego, w szczególności pominął okoliczności dotyczące samodzielnego zamieszkiwania rodziców skarżącej, czy sprawowania nad nimi opieki jedynie przez skarżącą. Ponadto w zarzucie tym autor skargi kasacyjnej, zwalczając stanowisko Sądu I instancji o dokonaniu prawidłowych ustaleń w zakresie nieistnienia związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, w istocie polemizuje z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy administracyjne, a zaaprobowaną przez Sąd I instancji. Skuteczne zarzucenie zaś błędnej oceny materiału dowodowego wymaga podniesienia zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji ma obowiązek rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ten obowiązek pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie tylko nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, ale oznacza ocenę wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych według wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania organu. Zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a. skarga kasacyjna nie zawiera W tej sytuacji nie została podważona ocena Sądu I instancji, że pomimo tego, że ojciec strony, ze względu na wiek i schorzenia, na które cierpi, wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, to jednak wskazane w wywiadzie środowiskowym czynności, które w ramach opieki nad nim podejmuje skarżąca, nie są tego rodzaju, żeby uzasadniony był argument, iż skarżąca zmuszona jest do niepodejmowania bądź rezygnacji z zatrudnienia, z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem. Nie wykonuje ona bowiem przy ojcu takich czynności opiekuńczych, które absorbowałyby ją nieustannie. Nie podważona została też ocena Sądu I instancji w zakresie okoliczności sprawowania przez skarżącą opieki nad ojcem "w miarę potrzeb", to znaczy "codziennie lub co drugi dzień" ani okoliczności braku zastrzeżeń skarżącej do treści sporządzonego kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, z czego Sąd I instancji wywiódł, że skarżąca nie wniosła żadnych zastrzeżeń do opisanych w nim ustaleń. Tym samym nie została skutecznie podważana ocena Sądu I instancji, że pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy ojcu nie oznacza automatycznie, że osoba opiekująca się tym rodzicem musi z tego powodu rezygnować całkowicie z obowiązków związanych z pracą zawodową. Czynności opiekuńcze podejmowane przez skarżącą względem ojca mogą być realizowane także przez osobę aktywną zawodowo, gdyż mają one charakter uniwersalny, to znaczy nie dotyczą tylko grona osób, co do których istnieje konieczność zapewnienia opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Oznacza to, że sporządzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnienie wyroku może zostać zawężone wyłącznie do oceny tych aspektów prawnych, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, z którego to uprawnienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowił skorzystać.