III OSK 2709/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant straszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.Z. oraz S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 47/24 w sprawie ze skargi E.Z. oraz S.Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E.Z. i S.Z. solidarnie na rzecz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 47/24, oddalił skargę E.Z. i S.Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 8 lutego 2024 r. E.Z. i S.Z. wystąpili do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Szamotułach o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2) Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3) Według informacji prof. Iwony Paradowskiej-Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa Urzędu? 4) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciw wskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6) Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa Urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczynu nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowania za śmierć lub uszczerbek na zdrowi na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 21 lutego 2024 r. organ wskazał, że: 1) Nie stanowi informacji publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy, informacja o maksymalnym utrzymywaniu się odporności po podaniu szczepionek, albowiem nie jest to informacja o sprawach publicznych. Organ nie prowadzi ani statystyk, ani badań w kierunku okoliczności, których dotyczy pytanie. Ze stanowiska Państwowego Zakładu Higieny wynika, iż obecnie w Europie zakażeniu ulegają najczęściej dzieci, którym nie podano szczepionki lub u których cykl szczepienia był niekompletny oraz osoby dorosłe, u których wygasła odporność poszczepienna. 2) Obowiązek szczepień ochronnych wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a w przypadku niewykonania obowiązkowych szczepień PPIS w Szamotułach jest uprawniony do wykonania tegoż obowiązku, albowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania tej Inspekcji należy ustalenie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Organ nie prowadzi listy osób uchylających się od szczepień, bowiem przepisy nie przewidują takiego obowiązku, w przypadku otrzymania informacji o takim zdarzeniu, podejmuje się przewidziane prawem działania. 3) Na przestrzeni lat 2019-2023 nie wypłynęła do tutejszego organu informacja dotycząca wystąpienia ogniska odry. Organ nie posiada żądanych danych statystycznych. Organ nie prowadzi krajowego rejestru zaszczepionych osób narodowości ukraińskiej, romskiej i czeczeńskiej. Organ nie ma informacji na temat prowadzenia tego rodzaju statystyki. 4) Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Ujawnienie przez lekarza prowadzącego takie badanie przeciwwskazań do szczepienia daje podstawę do odroczenia obowiązku szczepienia. To lekarz, który dysponuje wiedzą specjalistyczną, podejmuje decyzje o tym, czy w danym wypadku występują przeciwwskazania do szczepienia. Organ nie prowadzi statystyki co do liczby odroczonych szczepień. 5) Nie wykryto żadnych nieprawidłowości w zakresie obowiązku zgłaszania przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych przez lekarzy. W związku z tym nie nałożono żadnych grzywien. 6) Tutejszy organ nie prowadzi statystyki odnośnie kwestii objętych pytaniem. 7) W okresie od 2019 roku do 2023 roku na terenie podlegającym organowi odnotowano trzy przypadki ciężkiego odczynu poszczepiennego. 8) Organ nie ma wiedzy o ewentualnych roszczeniach odszkodowawczych. 9) Zakres pytania nie obejmuje informacji publicznej, nie jest rolą tutejszego Organu ocena zgodności obowiązujących przepisów z Konstytucją. Działania PPIS w Szamotułach są podejmowane w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. 10) Kwestie związane ze świadczeniami kompensacyjnymi reguluje ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w art. 71a i następnych. W przypadku, gdy w wyniku szczenienia ochronnego u osoby, u której zostało przeprowadzone szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu leczniczego, w wyniku których osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień ochronnych. Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. 11) Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Wszelkie informacje na temat prowadzonych badań i metod leczenia przekazuje lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku Praw Pacjenta, który stanowi, że pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, lub jego przedstawiciel ustawowy mają prawo do uzyskania od osoby wykonującej zawód medyczny przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez nią uprawnieniami. Zatem to lekarz podejmuje decyzję o tym, czy w danym wypadku występują przeciwwskazania do szczepień i w jaki sposób, w tym przy pomocy jakich badań, je wykluczyć. Organ nie zatrudnia lekarzy i nie jest placówką medyczną, przez co nie może udzielić odpowiedzi na zadane pytanie. 12) Nie stanowi informacji publicznej ocena zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Szczepienia ochronne w Polsce realizowane są zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do podawania się szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie. Aktem wykonawczym do ww. ustawy jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077). Następnie wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, podnosząc, że organ wypełnił obowiązek określony w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Skoro organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku, a więc nie wydłużał terminu załatwienia wniosku do dwóch miesięcy, to nie można zasadnie stawiać zarzutu opóźnienia, czy też nieuzasadnionego opóźnienia, w udzieleniu informacji publicznej. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, a przy tym na żadnym etapie załatwiania wniosku nie formułował wobec wnioskodawców oczekiwań wykazania interesu faktycznego czy prawnego w uzyskaniu informacji. Sąd podkreślił przy tym, że udostępnieniu nie podlega informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W trybie informacji publicznej należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Szamotułach nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej, jak również nie sporządza opinii medycznych lub innych opinii eksperckich. Analiza treści odpowiedzi na wniosek wskazuje, że zakres informacji i wyjaśnień udzielonych skarżącym znacznie wykracza poza wykonanie obowiązku udzielenia informacji publicznej. Z powyższym wyrokiem nie zgodzili się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; rozpoznania sprawy na rozprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie: art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącej informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżąca powinna nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Biorąc nawet pod uwagę pogląd, że w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, to strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać przepis, który uznaje za właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145). Tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto jedynie ogólne stwierdzenia, że "udzielone przez organ odpowiedzi są niepełne, a więc organ pozostaje w bezczynności". Zarzut ten jest też o tyle niezrozumiały, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji stosował art. 13 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p., jak również stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Odnośnie zaś do art. 14 ust. 1 u.d.i.p. strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała dlaczego przepis ten powinien był być zastosowany. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, zobowiązany do udzielenia informacji organ udostępnił ją w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Zwrócić także należy uwagę, że o nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. świadczy także to, że strona skarżąca kasacyjnie poprzez niezastosowanie przez WSA w Poznaniu art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie odpowiedzi organu na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Naruszenia wskazanych przepisów skarżąca kasacyjnie upatruje bowiem w błędnym, w jej ocenie, przyjęciu przez WSA w Poznaniu, że organ udzielił pełnej i wystarczającej odpowiedzi na zadane przez nią pytania. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. okazał się niezasadny również z tego powodu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania kasacyjnego, orzekł jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).