III SAB/Gl 21/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-07-23
Skład orzekający: Beata Machcińska, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o wynagrodzenie kuratora dla osoby nieobecnej, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wynagrodzenie kuratora, ponieważ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w określonym terminie. Bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ napotkał na trudności interpretacyjne związane z brakiem jednoznacznych przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym, co zostało uwzględnione przez sąd.Stan faktyczny
Skarżący, będący kuratorem dla osoby nieobecnej, złożył wniosek o wynagrodzenie i zwrot wydatków. Po bezskutecznym upływie terminu na załatwienie wniosku, skarżący złożył ponaglenie, które zostało odrzucone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta. Organ administracji argumentował, że istnieje luka prawna uniemożliwiająca wypłatę wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. 2. Zobowiązano Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem. 3. Zasądzono od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wynagrodzenie kuratora dla osoby nieobecnej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta M. dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. zobowiązuje Prezydenta Miasta M. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem, 3. zasądza od Prezydenta Miasta M. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi P. D. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Prezydenta Miasta M. (dalej: "Prezydent" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o wynagrodzenie kuratora dla osoby nieobecnej.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu 23 listopada 2022 r., w związku z zakończeniem postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta M. pod sygn. akt [...] oraz zakończeniem pełnienia funkcji kuratora dla nieobecnego D.M., Skarżący złożył wniosek do Prezydenta o wynagrodzenie kuratora dla nieobecnego w sprawie w wysokości 3.600 zł + VAT oraz o zwrot poniesionych wydatków kuratora w wysokości 69,70 zł.
2. W dniu 7 marca 2023 r. Skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ponaglenie na działanie Prezydenta.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium") postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r., wydanym na podstawie 37 § 6 w zw. z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia ponaglenia adw. P. D. z dnia 7 marca 2023 r. na bezczynność Prezydenta w przedmiocie przyznania wynagrodzenia kuratorowi osoby nieobecnej.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ponaglenie może zostać wniesione jedynie w sprawie administracyjnej wymagającej załatwienia — najczęściej w drodze decyzji administracyjnej. Przepis art. 37 k.p.a., który powołał Skarżący dotyczy bezczynności organu administracji publicznej w sprawie administracyjnej załatwianej w postępowaniu administracyjnym. Potwierdzeniem tego są uregulowania art. 37 § 1 k.p.a., w którym to przepisie expressis verbis występuje pojęcie "sprawy administracyjnej". Kolegium podkreśliło, że środek prawny w postaci ponaglenia przysługuje jedynie w sprawach administracyjnych, tj. w indywidualnych sprawach rozstrzyganych przez organy administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Instytucja ponaglenia nie ma zastosowania do "spraw załatwianych w formie czynności materialno-technicznej. Nie jest zatem dopuszczalne stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących bezczynności czy przewlekłości organu do spraw mieszczących się poza zakresem przedmiotowym stosowania k.p.a. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Kolegium stwierdziło, że ponieważ wniosek o wypłatę wynagrodzenia kuratora osoby nieobecnej nie dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzyganej na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej, to bezprzedmiotowe (niemożliwe) jest prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania pisma z dnia 7 marca 2023 r., będącego w ocenie strony ponagleniem. Tym samym zachodzi konieczność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia ponaglenia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się bezczynności,
2) zobowiązanie Prezydenta do niezwłocznego rozpoznanie wniosku o wynagrodzenie kuratora dla nieobecnego w sprawie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt [...] w zakreślonym terminie,
3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4) zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę, Skarżący wyjaśnił, że w dniu 23 listopada 2022 r., w związku z zakończeniem postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta M. pod sygn. akt [...] oraz zakończeniem pełnienia funkcji kuratora dla nieobecnego D.M., złożył wniosek do Prezydenta o przyznanie wynagrodzenie kuratora dla nieobecnego w sprawie w wysokości 3.600 zł + VAT oraz o zwrot poniesionych wydatków kuratora w kwocie 69,70 zł.
Zdaniem Skarżącego wniosek, jako nieskomplikowany, powinien być rozpatrzony niezwłocznie, nie później niż w terminie 1 miesiąca (zgodnie z art. 35 k.p.a.). Tymczasem Skarżący do dnia dzisiejszego nie otrzymał należności ani żadnego innego rozstrzygnięcia, w tym ewentualnego wskazania realnych okoliczności wymienionych w art. 36 § 1 k.p.a. uzasadniających ten stan rzeczy.
Argumentował, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989r. sygn. akt III CZP 117/88 "wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 kpa następuje na podstawie art. 184 k.r.o. Wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego".
Zdaniem Skarżącego wynagrodzenie kuratora wyznaczonego w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy do kosztów postępowania administracyjnego, ustalanego przez organ administracyjny w ramach uznania administracyjnego. Wysokość tego wynagrodzenia winna uwzględniać rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratora. We wniosku Skarżący (będący adwokatem) wskazał podstawę prawną dla wnioskowanej stawki wynagrodzenia.
5. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, iż w związku z istniejącą luką prawną, niemożliwe jest, nawet przy zastosowaniu wykładni systemowej popartej wyrokami sądów oraz tezami z piśmiennictwa, znalezienie podstaw prawnych do wypłaty wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Z kolei, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli;
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność),
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został przez Skarżącego spełniony. Skarżący pismem z 7 marca 2023 r. wniósł bowiem do Kolegium za pośrednictwem Prezydenta ponaglenie. Kolegium postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia ponaglenia Skarżącego.
Samo jednak złożenie przez Skarżącego ponaglenia umożliwiło mu wniesienie skargi do sądu bez względu na rozstrzygnięcie Kolegium. Skarga jest zatem dopuszczalna (por. wyroki NSA z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Jak już Sąd wskazał pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.
Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., I OSK 2257/22, opubl. w CBOSA).
Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA).
Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA).
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, opubl. w CBOSA).
Wyjaśnić także należy, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi. Oznacza to, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22, opubl. w CBOSA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (por. wyrok NSA z 7 września 2022 r., II OSK 871/22; postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19 - opubl. w CBOSA). Jednocześnie należy zauważyć, że niezależnie od tego, czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość to prawne konsekwencje są takie same. Sąd bowiem, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje zatem tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2021 r. II OSK 1422/21, opubl. w CBOSA).
W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w Z. Wydział [...] postanowieniem z dnia 1 marca 2022 r. (w sprawie o sygn. akt [...]) ustanowił kuratora w osobie adwokata P. D. do zastępowania nieobecnego D.M. celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta miasta M. w sprawie zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz zbyciem pojazdu marki Opel Vectra, którego właścicielem jest D. M..
Pismem z dnia 23 listopada 2022 r. (wpływ do Urzędu Miasta M. w dniu 30 listopada 2022 r.) Skarżący, w związku z zakończeniem pełnienia funkcji kuratora dla nieobecnego D.M., złożył wniosek do Prezydenta o przyznanie wynagrodzenie kuratora dla nieobecnego w sprawie w wysokości 3.600 zł + VAT oraz o zwrot poniesionych wydatków kuratora w kwocie 69,70 zł.
W uzasadnieniu wniosku wskazał na podjęte czynności w trakcie pełnienia funkcji kuratora. Mianowicie podał, że zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 6 maja 2022 r. o nałożeniu na D.M. obowiązku zapłaty kosztów w łącznej kwocie 26.679,53 zł związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz zbyciem pojazdu marki Opel Vectra, którego był właścicielem w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 1 lipca 2022 r. uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta i orzekło o nałożeniu na D.M. obowiązku zapłaty kosztów w łącznej kwocie 14.101,29 zł związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz zbyciem pojazdu marki Opel Vectra, którego był właścicielem w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia.
Mając na względzie stan faktyczny, który jest bezsporny, należy uznać, że wniosek Skarżącego o przyznanie wynagrodzenia wpłynął do organu 30 listopada 2022 r. i jest to moment wszczęcia postępowania w tej sprawie, która, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. powinna zostać załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca. Tymczasem w dacie złożenia skargi termin ten upłynął, a Prezydent nie skorzystał z możliwości przedłużenia terminu z art. 36 § 1 k.p.a.
Tego rodzaju stan powoduje, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania Prezydenta w bezczynności (pkt 1 sentencji wyroku).
Do dnia rozpoznania skargi nie nastąpiło wydanie aktu kończącego postępowanie administracyjne, skoro Prezydent nie poinformował Sądu o zakończeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę stwierdził jedynie, że w związku z istniejącą luką prawną, niemożliwe jest, nawet przy zastosowaniu wykładni systemowej popartej wyrokami sądów oraz tezami z piśmiennictwa, znalezienie podstaw prawnych do wypłaty wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a. Z tego też względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2 sentencji wyroku).
Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także całokształt okoliczności sprawy, jej charakter i zakres czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, których przeprowadzenie nie jest zależne wyłącznie od woli i starań organu.
Samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2013 r., II SAB/Gd 29/13; wyrok WSA w Gdańsku z 27 czerwca 2013 r., SAB/Gd 13/13; wyrok WSA w Łodzi z 17 października 2014 r., II SAB/Łd 124/14 - opubl. w CBOSA).
Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność, Sąd wziął pod uwagę opisane przez organ w odpowiedzi na skargę przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie. Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że bezczynność Prezydenta była nacechowana złą wolą organu lub lekceważącym podejściem do obowiązków procesowych wynikających z przepisów k.p.a.
Z tego też względu Sąd uznał, że niezałatwienie sprawy w terminie nie mogło być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa (pkt 1 sentencji wyroku).
Organ, rozpoznając wniosek Skarżącego o wynagrodzenie, zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu, że kuratorowi ustanowionemu dla strony postępowania administracyjnego, a tym samym i Skarżącemu, przysługuje z tytułu pełnionej przez niego funkcji wynagrodzenie. Wynika to zarówno z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2748/12, LEX nr 1529036), jak również z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 117/88 (OSNC z 1990 r. Nr 1, poz. 11). Zgodnie z powołaną uchwałą wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego - dalej: "k.r.i.o.", zaś wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego. W uchwale tej stwierdzono również, że kurator wyznaczony przez sąd na podstawie art. 184 § 1 k.r.i.o. do zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym nie jest kuratorem prawa materialnego, a jest kuratorem w danym postępowaniu. O charakterze kuratora decyduje cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna. Zatem wynagrodzenie za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego, ze względu na jej charakter jest ściśle związane z konkretnym postępowaniem administracyjnym.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por.: wyroki WSA w Gliwicach z: 8 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 577/16, 10 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 529/17, 4 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 643/18, publ.: CBOSA) podkreśla się, że przeciwne stanowisko nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako Państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP).
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 28 maja 2024 r, sygn. III OSK 4381/21, że w choć zakresie ustalenia podstaw wynagrodzenia kuratora w postępowaniu administracyjnym brakuje właściwej regulacji, to jednak w tego rodzaju sprawie możliwym jest odpowiednie stosowanie przepisów, których treść, cel ustanowienia oraz funkcje uzasadniają wniosek o ich odpowiedniości dla potrzeb ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego kuratorowi ustanowionemu dla osoby nieobecnej na podstawie art. 34 § 1 K.p.a. Tego rodzaju przepisy można odnaleźć w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. 2018r. poz. 536; dalej: "rozporządzenie z 2018 roku"), które regulują wynagrodzenie kuratora działającego w podobnym charakterze – zob. wyroki NSA z 2 marca 2023 r. III OSK 7054/21, z 17 stycznia 2024 r. II FSK 165/23, z 12 stycznia 2024 r. II GSK 696/23. Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), jednak nie mniejszej niż 60 zł. Wydane na podstawie powołanego przepisu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800 ze zm.) określa stawki minimalne wynagrodzenia adwokata w poszczególnych kategoriach spraw. Co istotne, rozporządzenie nie wyodrębnia osobnej kategorii spraw administracyjnych. Z tego względu należy kierować się dyrektywą wyrażoną w § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2018 roku i za wiążące przyjąć stawki dla spraw o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Sąd w niniejszym postępowaniu dotyczącym skargi na bezczynność nie może określić wysokości tego wynagrodzenia, gdyż jest to kompetencja organu, którego decyzja w tym zakresie może podlegać ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 1, 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę kosztów składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło