II GSK 1527/25
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-02-05
Skład orzekający: Anna Ostrowska, Dariusz Zalewski, Izabella Janson
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma kompetencje do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych przypisanych kierowcy, czy też jest związany wpisami w ewidencji prowadzonymi przez Policję, a także czy odbycie szkolenia redukującego punkty karne jest skuteczne, jeśli przed jego rozpoczęciem suma punktów przekroczyła 24?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych przypisanych kierowcy, ponieważ są związane wpisami w ewidencji prowadzonymi przez Policję. Tylko Policja ma kompetencje do dokonywania wpisów i ich usuwania. Ponadto, odbycie szkolenia redukującego punkty karne nie jest skuteczne, jeśli przed jego rozpoczęciem suma punktów przekroczyła 24, zgodnie z art. 17 ust. 6f ustawy zmieniającej. W związku z tym, przekroczenie 24 punktów karnych stanowi podstawę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Kierowca kwestionował zasadność przyznanych mu punktów karnych, wskazując na potencjalne nieprawidłowości przy ich naliczaniu oraz odbycie szkolenia mającego na celu redukcję punktów. Zarówno organ I instancji (Prezydent Miasta Sopotu), jak i organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku) utrzymały w mocy decyzję o skierowaniu na egzamin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę kierowcy, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 592/24 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 września 2024 r. nr SKO Gd/3241/24 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 12 marca 2025r., sygn. akt III SA/Gd 592/24 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę J. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej też: "SKO", "organ", "Kolegium") z 18 września 2024r., nr SKO Gd/3241/24 w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 15 marca 2024r. do Prezydenta Miasta Sopot wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z 12 marca 2024r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W związku z powyższym, pismem z 10 kwietnia 2024r. organ powiadomił stronę o wszczętym postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie. W dniu 10 maja 2024r. do organu wpłynęło pismo J. M., w którym wyjaśnił okoliczności otrzymania mandatu w dniu 13 listopada 2023r. wskazując, iż miał wówczas zapięte pasy i nie korzystał z telefonu komórkowego, a mimo to "na siłę" wręczono mu mandat karny i nie poinformowano go o punktach karnych. Ponadto wskazał, iż mandat wystawiony przez Straż Miejską w 2 marca 2024r. był również bezprawny. Stwierdził również, iż w dniu 13 listopada 2023r. w PORD odbył szkolenie, by "zbić" 6 punktów karnych, co potwierdza załączone zaświadczenie.
Decyzją z 21 maja 2024r. Prezydent Miasta Sopotu orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z 18 września 2024r. nr SKO Gd/3241/24 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.:Dz. U. z 2021r., poz. 2328, dalej: "ustawa zmieniająca") - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazano, że w rozpoznawanej sprawie podstawę do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii AM, B1, B stanowiła zawarta we wniosku informacja Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku o łącznej liczbie punktów, które otrzymał skarżący za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Łączna liczba punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 13 listopada 2023r. do 2 marca 2024r. wynosiła 25 (13.11.2023r. - naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem - punkty - 5; 13.11.2023r. - naruszenie zakazu korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku przez kierującego pojazdem - punkty - 12; 02.03.2024r. - niestosowanie się do znaków: "B-1" - zakaz ruchu w obu kierunkach - punkty - 8. Kolegium wskazało, że skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez KWP we wniosku, został z niej usunięty lub nie istniał. Jednakże w związku z zarzutami podniesionymi w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku pismem z 2 września 2024r. wystąpiło do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, z zapytaniem, czy J. M. w roku 2023 uczestniczył w szkoleniu, o którym mowa art. 17 ust. 6a ustawy zmieniającej i czy spowodowało to zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a także wskazanie jaką liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji posiadał J. M. w dniu 21 maja 2024r. Z odpowiedzi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku wynikało, iż J. M. uczestniczył w szkoleniu, o którym mowa w art. 17 ust. 6a ustawy zmieniającej, jednakże z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w art.6d tej ustawy, odjęcie punktów w związku z jego odbyciem nie było możliwe oraz, że na dzień 25 maja 2024r. posiadał on 28 punktów karnych wpisanych do ewidencji. Przy czym organ odwoławczy podniósł, że zmiana w ewidencji ilości przypisanych punktów nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W postępowaniu o kierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, organy administracji publicznej nie są uprawnione do prowadzenia rozważań dotyczących ilości posiadanych punktów, czy okoliczności dotyczących naruszenia przepisów ruchu drogowego. Przepis art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej nie pozostawia w tym zakresie organom swobody i spełnienie wymienionej tam przesłanki (tj. przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego) stwarza dla organu obowiązek wydania takiej decyzji.
WSA oddalił skargę.
Wskazał, że zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 18 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie natomiast nastąpiło w Dzienniku Ustaw z 16 grudnia 2021r., co oznacza, że przepis art. 18 ustawy zmieniającej wszedł w życie w dniu 17 września 2022r. Wyjaśnił, że jeżeli zatem postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte z urzędu pismem z 10 kwietnia 2024r., doręczonym skarżącemu 25 kwietnia 2024r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego, czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym właśnie ustawą zmieniającą z 2 grudnia 2021r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. Stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018r., minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Z powyższego wynika, że organ I instancji właściwy był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, w którym Komendant wskazał, że skarżący otrzymał łącznie 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku wynikało, że skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego w okresie od 12 lutego 2023r. do 2 marca 2024r. W ten sposób przekroczył liczbę 24 punktów karnych, co wynikało z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, a następnie, po wszczęciu postępowania, orzec na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Na marginesie jedynie wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 6f ustawy zmieniającej, odbycie szkolenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 6a ustawy zmieniającej, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Skarżący odbył szkolenie w dniu 24 listopada 2023r., a więc w czasie kiedy liczba 24 punktów karnych nie został przekroczona. Pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku z 9 września 2024r. wskazuje na niespełnienie przez skarżącego warunków z art. 17 ust. 6d ustawy zmieniającej, który to przepis stanowi, że osobie wpisanej do ewidencji po przedstawieniu przez nią zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania tej osoby komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą; nie odejmuje się jednak punktów przypisanych naruszeniu, za które nałożono w drodze mandatu karnego grzywnę, o której mowa w ust. 3, jeżeli do dnia przedstawienia zaświadczenia nie została ona uiszczona. Okoliczności te nie podlegały badaniu w niniejszym postępowaniu bowiem, zmniejszenia liczby punktów karnych dokonać może jedynie komendant wojewódzki Policji a nie organ administracji. Skarżący otrzymał łącznie 28 punktów karnych, a tym samym przekroczył liczbę 24 punktów. W ocenie Sądu I instancji organ nie był uprawniony do zmniejszenia liczby przyznanych skarżącemu punktów karnych a w konsekwencji odstąpienia od skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej J. M. z urzędu według norm wskazanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że nie zostały on uiszczone ani w całości, ani w części zaś Kancelaria jest płatnikiem podatku od towarów i usług.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.
II. Naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, dotyczące art. 18 pkt 1 oraz art. 17 ust. 6f ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a polegające na przyjęciu, że odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 17 ust. 6a ww. ustawy, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a tym samym zasadne było skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie Sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12 września 2019r., sygn. akt II GSK 634/19).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie (pkt I. petitum skargi kasacyjnej) oraz na naruszeniu przepisów postępowania których uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt II. petitum skargi kasacyjnej). W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3 grudnia 2024r., sygn. akt II GSK 1000/24).
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 września 2024r., w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zarzut ten jest niezasadny.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie najdalej idący zarzut procesowy, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt I.) petitum skargi kasacyjnej).
Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009r.,sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. Na marginesie jedynie można dodać, że obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi oznacza konieczność odniesienia się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może zatem uzasadniać nieuwzględnieniem wszystkich zarzutów skargi czy nieodniesieniem się przez Sąd do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę. To, że skarżący nie jest przekonany o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1451/11). Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Niezasadny również jest zarzut błędnej wykładni art. 18 pkt 1 oraz art. 17 ust. 6f ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, a polegające na przyjęciu, że odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 17 ust. 6a ww. ustawy, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a tym samym zasadne było skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy wskazany w pkt II. petitum skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący kasacyjnie wskazał, że naruszenie to polegało na błędnym przyjęciu (wykładni ww. norm), że odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 17 ust. 6a ww. ustawy nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a tym samym zasadne było skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Stoi on bowiem na stanowisku, że skoro nie przekroczył "progu" punktów karnych pozwalającego na takie działanie, to nie istniała podstawa do zastosowania ww. norm prawnych. Zarówno bowiem Sąd, jak i organy administracji w sprawie winny były wziąć pod uwagę ewentualne nieprawidłowości związane z "przyznanymi" punktami, a nie zrzucać odpowiedzialność z tytułu tych ustaleń na inne podmioty. Takie automatyczne działanie prowadzić może bowiem do legalizacji nieprawidłowości, które wystąpiły na innych etapach i aspektach sprawy.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 (ustawa z 9 maja 2018r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2018r., poz. 957 ze zm.) starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ww. komunikacie Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji - art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej. Słusznie wskazał Sąd I instancji, że stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018r., minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Dotąd nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w przywołanych wyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Tym samym organ I instancji właściwy był do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, w którym Komendant wskazał, że skarżący otrzymał łącznie 28 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 6f ustawy zmieniającej, odbycie szkolenia, o którym jest mowa w art. 17 ust. 6a ustawy zmieniającej, nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. WSA zasadnie wskazał, że skarżący odbył szkolenie w dniu 24 listopada 2023r., a więc w czasie kiedy liczba 24 punktów karnych nie została przekroczona. Pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku z 9 września 2024r. wskazuje na niespełnienie przez skarżącego warunków z art. 17 ust. 6d ustawy zmieniającej, który to przepis stanowi, że osobie wpisanej do ewidencji po przedstawieniu przez nią zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania tej osoby komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą; nie odejmuje się jednak punktów przypisanych naruszeniu, za które nałożono w drodze mandatu karnego grzywnę, o której mowa w ust. 3, jeżeli do dnia przedstawienia zaświadczenia nie została ona uiszczona. Natomiast okoliczności te nie podlegały badaniu w niniejszym postępowaniu bowiem, zmniejszenia liczby punktów karnych dokonać może jedynie komendant wojewódzki Policji a nie organ administracji. Skarżący otrzymał łącznie 28 punktów karnych, a tym samym przekroczył liczbę 24 punktów. Okolicznością faktyczną, na podstawie, której organ stwierdza wystąpienie przesłanki do wydania wskazanej decyzji jest zatem jedynie przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wniosek organu Policji o skierowanie kierowcy na egzamin. Skarżący przekroczył 24 punkty karne, czym wyczerpał dyspozycję art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Prawidłowo zatem, organ zastosował powyższy przepis. Orzekające w kontrolowanej sprawie organy administracji związane były informacją, co do liczby punktów karnych skarżącego podanych przez Komendanta, wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego, organy administracji nie mają bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy (skarżącemu) ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do Sądu administracyjnego powyższe czynności. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 czerwca 2024r. (sygn. akt II GSK 433/21) ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji i tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2013r., sygn. akt I OSK 330/12). W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tak więc starosta nie ma kompetencji, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i prowadzić samodzielne ustalenia w zakresie objętym tą ewidencją (tak NSA w powołanym wyroku z 20 czerwca 2024r.). W tym stanie rzeczy, i w świetle art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej starosta miał nie tylko prawo ale i obowiązek wydać decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych. Organ więc nie był uprawniony do zmniejszenia liczby przyznanych skarżącemu punktów karnych a w konsekwencji odstąpienia od skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W konsekwencji powyższego, w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej nie są uprawnione do tego, aby podważać skuteczność tych wpisów. Ilość punktów, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie pozostawione jest organom prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Należy podkreślić, że kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma na celu sprawdzenie czy kierowca zna przepisy i czy potrafi bezpiecznie prowadzić pojazd. Przekroczenie limitu 24 punktów z powodu naruszenia przepisów ruchu drogowego oznacza powtarzające się nieprawidłowe zachowanie kierowcy na drodze i stwarza potencjalne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym. Celem tej regulacji jest wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców, którzy stwarzają zagrożenie w ruchu drogowym. Samo skierowanie na egzamin państwowy nie pozbawia kierowcy posiadanych uprawnień, natomiast poprzez poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu uprawnień do kierowania pojazdami osoba taka umożliwi wyjaśnienie istniejących wątpliwości właściwego organu w tym zakresie.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione argumenty należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne jest od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) i przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło