II SA/Wa 878/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości diet dla sołtysów 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Gminy [...] uchwałą nr [...]z dnia [...] maja 2015r. w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów działając na podstawie art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r. poz.594 ze zm. dalej "u.s.g") uchwaliła w §1, że : 1.Sołtysom z terenu Gminy [...] przysługuje dieta ryczałtowa w wysokości 200,00 zł miesięcznie. 2. Dieta jest rekompensatą czasu poświęconego na udział w sesji Rady Gminy [...], zebraniach sołeckich, spotkaniach w Urzędzie Gminy [...], a także rekompensatą kosztów służbowych rozmów telefonicznych, dostępu do Internetu, zakupu materiałów biurowych oraz innych czynności związanych z wykonywaniem funkcji sołtysa. §2 Uchwały stanowił natomiast, że : 1.Diety wypłacane są do ostatniego dnia każdego miesiąca, za który dieta przysługuje, w kasie Urzędu Gminy [...] lub na konto bankowe wskazane przez sołtysa. 2.W przypadku upływu kadencji w trakcie trwania miesiąca, dieta przysługuje sołtysom poprzedniej i nowej kadencji proporcjonalnie do okresu jej trwania. 3.Sołtysom sprawującym jednocześnie mandat radnego, pobierającym dietę na podstawie niniejszej uchwały, przysługuje również dieta ustalona dla radnych na mocy odrębnej uchwały. Wskazano, że traci moc uchwała Rady Gminy [...] [...]z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie ustalenia wysokości i zasad wypłacania diet dla Sołtysów Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy. Uchwała weszła w życie z dniem 1 czerwca 2015r. Rada Gminy [...], uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów, działając na podstawie art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023r. poz. 40 z późn. zm. dalej "u.s.g.") uchwaliła, że: w uchwale nr [...] Rady Gminy [...] z [...] maja 2015r. w sprawie wysokości diet dla sołtysów wprowadza się następujące zmiany: - §1 ust. 1 otrzymuje brzmienie: ustala się, że sołtysom z terenu Gminy [...] przysługuje dieta ryczałtowa w wysokości 300,00 zł miesięcznie. - §2. wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy [...]. - §3.uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od 1 października 2023r. W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy [...] wskazała, że obecnie obowiązująca stawka diety dla sołtysów wynosi 200 zł. Stawka ta obowiązuje od 2015 r. tj. od dnia uchwalenia uchwały nr [...]. Mając na względzie zmieniającą się sytuację ekonomiczną kraju, podniesienie wysokości stawki jest konieczne. W dniu [...] listopada 2024r. Wojewoda [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając uchwałę Rady Gminy [...] nr [...]z dnia [...] maja 2015r. w sprawie ustalenia diet dla sołtysów oraz uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2023r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów (uchwała będąca przedmiotem niniejszego postepowania). Zaskarżonym uchwałom zarzucił naruszenie: - art. 37b ust. 1 u.s.g. w związku z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 114, poz. 946) w związku z art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 1 i 2 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461), dalej jako "u.o.a.n" oraz art. 40 ust. 1 i art. 42 u.s.g. poprzez zaniechanie ogłoszenia zaskarżonych uchwał w wojewódzkim dzienniku urzędowym, pomimo że stanowią one akty prawa miejscowego, a warunkiem ich wejścia w życie jest ogłoszenie w dzienniku urzędowym, - istotne naruszenie 37b ust. 1 u.s.g. poprzez dopuszczenie przyznania podwójnej diety za udział w sesji rady gminy, w przypadku łączenia funkcji sołtysa z mandatem radnego, podczas gdy powinna przysługiwać jedna dieta z uwagi na to, że dieta nie stanowi wynagrodzenia za pracę, a ekwiwalent za utracone korzyści. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015r. nr [...]w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów, uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów, zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący wskazał, że podstawę prawną uchwał stanowi art. 37b ust 1 u.s.g., zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie ustanowienia zasad na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej. Przedmiotowe uchwały organu gminy w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów stanowią akty prawa miejscowego. Na poparcie tego stanowiska Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2024r. sygn. III OSK 29/23. Ponadto Skarżący powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, które wskazuje, że aktem prawa miejscowego jest taki akt, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Normatywny charakter aktu oznacza, że zawiera on wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się, przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Charakter generalny oznacza, że normy zawarte w takim akcie definiują adresata poprzez wskazanie cech, a nie poprzez wymienienie go z nazwy. Natomiast abstrakcyjność normy wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane lub dozwolone zachowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą dotyczyć zachowań powtarzalnych, nie mogą konsumować się przez jednorazowe zastosowanie. Akty prawa miejscowego skierowane są do podmiotów pozostających poza strukturą administracji (wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2048/17, z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1572/14 ). Uchwała w sprawie ustalenia zasad, na podstawie których sołtysom przysługiwać będzie dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowych zawiera normy abstrakcyjne, ponieważ zarówno diety jak i zwrot kosztów podróży mają charakter powtarzalny. Przepisy te mają charakter generalny, ponieważ ich adresatem nie jest konkretna osoba, ale każdy mieszkaniec gminy [...], który będzie pełnił funkcję sołtysa któregokolwiek sołectwa w tej gminie. Wprawdzie krąg adresatów tej uchwały nie jest zbyt liczny, to jednak poprzez określenie go wspólną cechą, jaką jest pełnienie funkcji sołtysa, przepisy tej uchwały stały się generalnymi (wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 570/19). Nie ulega również wątpliwości, że uchwała w sprawie ustanowienia zasad przyznawania sołtysom diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowych zawiera przepisy normatywne, na podstawie których jej adresaci uzyskali uprawnienia do diety i zwrotu kosztów podróży służbowych. Uchwała ta nie jest zatem aktem kierownictwa wewnętrznego. Akty kierownictwa wewnętrznego kierowane są do jednostek organizacyjnych podporządkowanych organowi, które je wydaje. Ponadto, Skarżący stwierdził, że zaskarżone uchwały Rady Gminy [...] nie zostały prawidłowo opublikowane w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym. W związku z czym nie może taki akt wiązać adresatów normami w nim utworzonymi i nie odnosi skutków prawnych. Zdaniem Skarżącego zostały w ten sposób naruszone art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 i 4 u.o.a.n. Podstawą prawną do ustalenia przez radę diet dla radnych jest art. 25 ust. 4 u.s.g., zgodnie z którym na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Natomiast ustalenie diet dla sołtysów odbywa się na podstawie art. 37b ust. 1 u.s.g. - rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej. Diety radnego i sołtysa, mimo ich wspólnego celu jakim jest traktowanie ich jako ekwiwalentu za utratę lub ograniczenie możliwości zarobkowania w czasie poświęconym na wykonywanie obowiązków społecznych, zostały przez ustawodawcę odmiennie uregulowane. W przeciwieństwie do diety radnego, gdzie obowiązek jej ustalenia wynika z mocy art. 25 ust. 4 u.s.g. i nie ma możliwości podjęcia uchwały w przedmiocie diet radnych, która nie przewidywałaby dla któregokolwiek radnego diety, w przypadku sołtysów rada gminy korzysta z szerokiej samodzielności decydując, czy w ogóle sołtysom sołectw w danej gminie będzie przysługiwała jakakolwiek dieta. Skoro w art. 25 ust. 4 u.s.g. ustawodawca przesądził o przysługującym radnym prawie do diety, to połączenie funkcji radnego z funkcją przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej uzasadnia przyjęcie zasady prawa do jednej diety jako ekwiwalentu za utracone korzyści, a niebędącego wynagrodzeniem za pracę (wyroki NSA: z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2794/16 oraz z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 5051/21). Taki pogląd wyrażał już NSA w wyrokach z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 773/17 oraz z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2794/16 wprost dopuszczając ustalenie w uchwale podejmowanej na podstawie art. 37b ust. 1 u.s.g., że sołtysowi będącemu jednocześnie radnym może przysługiwać jedna dieta - dieta radnego, natomiast sołtysowi nie pełniącemu mandatu radnego może przysługiwać dieta sołtysa. Wypłata diety ma jedynie rekompensować radnemu lub sołtysowi straty, jakie ponosi on w wyniku wykonywanych czynności przedstawicielskich np. w postaci utraty wynagrodzenia za pracę czy utraty dochodu z tytułu przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej za czas, w którym radny wykonuje obowiązki związane z piastowaniem tej funkcji (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 4406/14, czy wyrok NSA z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2794/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 509/21). Wobec czego, Skarżący analizując treść zaskarżonych uchwał jak również obowiązującego orzecznictwa, uznał że naruszają one prawo w istotny sposób. W odpowiedzi na skargę Rada Gmina [...] wniosła o oddalenie skargi, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę nie podzieliła stanowiska organu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest uchwała Rada Gminy [...] nr [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów. Natomiast skarga na uchwałę nr [...]z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 26/25 (w sprawie tej w dniu [...] października 2025 r. zapadł wyrok stwierdzający nieważność zaskarżonej uchwały.) Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 tj.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 147 p.p.s.a. stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie uchwała Rada Gminy [...] nr [...] z dnia [...] września 2023 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia wysokości diet dla sołtysów. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Natomiast zgodnie z art. 91 ust. 4 tej ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. Do istotnych naruszeń prawa zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1983/10, dostępny jw.). Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Z kolei zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast art. 94 Konstytucji wskazuje, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Zaliczenie aktu prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego skutkuje koniecznością odnoszenia do takiego aktu wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że podziela wyrażony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym uchwały w sprawie ustalenia zasad przyznawania diet i zwrotu kosztów podróży służbowych dla sołtysów (przewodniczących jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego) są aktami prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podnoszono, że aktem prawa miejscowego jest taki akt, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Normatywny charakter aktu oznacza, że zawiera on wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się, przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Charakter generalny oznacza, że normy zawarte w takim akcie definiują adresata poprzez wskazanie cech, a nie poprzez wymienienie go z nazwy. Natomiast abstrakcyjność normy wyraża się w tym, że nakazywane, zakazywane lub dozwolone zachowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą dotyczyć zachowań powtarzalnych, nie mogą konsumować się przez jednorazowe zastosowanie. Akty prawa miejscowego skierowane są do podmiotów (adresatów) pozostających poza strukturą administracji (por. orzecznictwo przywołane w wyrokach NSA z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4382/21, dostępne jw.). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w sprawie zmiany uchwały w sprawie ustalenia diet dla sołtysów, zawiera normy abstrakcyjne, ponieważ diety mają właściwość należności powtarzalnych. Przepisy te mają zatem charakter generalny, ponieważ ich adresatem nie jest konkretna osoba, ale każdy mieszkaniec gminy, który pełniłby funkcje sołtysa któregokolwiek sołectwa w tej gminie. Wprawdzie krąg adresatów tej uchwały nie jest zbyt liczny, to jednak poprzez określenie go wspólną cechą, jaką jest pełnienie funkcji sołtysa, postanowienia tej uchwały stały się przepisami generalnymi. Nie ulega również wątpliwości, że uchwała ta zawiera przepisy normatywne, na podstawie których jej adresaci uzyskali uprawnienia do diety. Ponadto należy podnieść, że przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 37b ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej. Uchwała taka nie jest zatem aktem kierownictwa wewnętrznego. Akty kierownictwa wewnętrznego (prawa wewnętrznego) kierowane są bowiem do jednostek organizacyjnych podporządkowanych organowi, które je wydaje (tak też NSA w wyroku z dnia 8 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 570/19, dostępne jw.). Takim aktem może być np. zarządzenie wójta skierowane do kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Pełnienie funkcji sołtysa – podobnie jak wykonywanie mandatu radnego – nie powoduje zaś nawiązania stosunku pracy z wójtem ani innego stosunku prawnego, z którego wynikałaby zależność służbowa sołtysa od organów gminy lub administracji gminnej. Tym samym ani sołtys, ani rada sołecka lub zebranie wiejskie nie są częścią wewnętrznej administracji samorządowej, ani też nie są organami gminy. Wobec tego, gdyby ustawodawca zamierzał kwestię ustalania diet lub zwrotu kosztów podróży sołtysom uznać jako akt wewnętrzny, to wówczas by nie wprowadzano odrębnej i to ustawowej podstawy prawnej do takiej regulacji. Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała, wydana na podstawie art. 37b u.s.g., jest aktem prawa miejscowego. Wobec tego fakt, że upłynął w niniejszej sprawie okres jednego roku od daty podjęcia uchwały, nie mógł stanowić przeszkody do stwierdzenia nieważności takiego aktu. Wynika to wprost z przywołanego art. 94 ust. 1 u.s.g. W konsekwencji, zakwestionowana uchwała jako akt prawa miejscowego powinna była zostać opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym, zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r – o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ( Dz.U. 2000.62.718 ze zm, dalej u.o.a.n) w związku z art. 42 u.s.g. Przepis art. 13 pkt 2 u.o.a.n. stanowi bowiem, że w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione m.in. przez organ gminy. Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe (ust. 1), przy czym odrębna ustawa może wyłączyć obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego niezawierającego przepisów powszechnie obowiązujących (ust. 2). Z kolei art. 4 ust. 1 u.o.a.n. stanowi, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w Dziennikach Urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego powoduje, że uchwała ta nie może wejść w życie. Niespełnienie wymagań w zakresie należytej publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wynikających z art. 41 ust. 1 i art. 42 u.s.g. w związku z art. 13 pkt 2 u.o.a.n., jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1526/08, dostępny jw.). Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, jest bowiem – jak to już wyżej wskazano – warunkiem jego wejścia w życie. Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie, nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego. Dotyczy to całego zakresu normatywnego tego aktu, czyli wszystkich norm prawnych w nim zamieszczonych. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że wada zaskarżonej uchwały, polegająca na braku określenia obowiązku publikacji w dzienniku urzędowym uzasadnia stwierdzenie, że została ona podjęta z naruszeniem art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. Uchybienie to ma charakter istotnego naruszenia prawa, co uzasadnia przypisanie tejże uchwale cechy nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. Wobec tego należało na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Sąd administracyjny posiada bowiem kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały, czyli do orzeczenia o jej wadliwości, od chwili podjęcia uchwały (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały, polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty podjęcia są dalej idące niż uchylenie uchwały, wywierające skutki wyłącznie od daty uchylenia tego aktu, dlatego nie ma podstaw do umorzenia postępowania, nawet w sytuacji uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.