III OSK 106/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-09
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Piotr Korzeniowski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy masy ziemne i gruz nawiezione na nieruchomości stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, nawet jeśli właściciel zamierza je wykorzystać do niwelacji i utwardzenia terenu w ramach planowanej inwestycji budowlanej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że masy ziemne i gruz nawiezione na nieruchomości, które nie pochodzą z terenu, na którym zostały zdeponowane, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. Sąd podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie legalizuje składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, a przekroczenie dopuszczalnych ilości odpadów do wykorzystania na potrzeby własne, określonych w rozporządzeniu, skutkuje koniecznością ich usunięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą usunięcie odpadów (gleby, gruzu) z nieruchomości. Skarżący kasacyjnie kwestionowali zakwalifikowanie tych materiałów jako odpadów, podnosząc, że stanowią one materiał z rozbiórki lub nadkład z kopalni, przeznaczony do niwelacji i utwardzenia terenu pod planowaną inwestycję budowlaną. Zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię pojęcia odpadu oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.C. i T.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 430/22 w sprawie ze skarg K.C. i T.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2021 r. nr SKO.OŚ/4170/250/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 9 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Kr 430/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skarg K.C. i T.C. (dalej też: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: SKO, Kolegium) z 30 grudnia 2021 r. znak: SKO.OŚ/4170/250/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów, oddalił skargi.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że po ponownym rozpoznaniu wniesionych odwołań Kolegium decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. znak SKO.OŚ/4170/250/2021 - działając na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2019 r. poz. 701 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2014 r. poz. 1923), oraz na podstawie art. 28, art. 61, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.C. (sygn. akt II SA/Kr 430/22) i T.C. (sygn. akt II SA/Kr 431/22).
W odpowiedzi na skargi, SKO wniosło o ich oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem WSA w Krakowie z 9 sierpnia 2022 r. obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 430/22.
Sąd I instancji oddalając skargi w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprzeciw od wydanej uprzednio przez SKO decyzji kasatoryjnej. Wyrokiem z 22 stycznia 2021 r., sygn. II SA/Kr 1329/20 WSA uchylił decyzję Kolegium z 28 września 2020 r., znak: SKO.OŚ/4170/59/2020. Przyczyną uchylenia decyzji SKO było przyjęcie przez Sąd, że nie stanowi podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej zawarcie w decyzji stwierdzenia, że postępowanie wszczęto na wniosek w sytuacji, gdy z przepisów wynika obowiązek działania organu z urzędu. W uzasadnieniu wyroku wskazano: "(...) wbrew intencjom wyrażonym w zaskarżonej decyzji, organ II instancji uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania nie był władny zainicjować w ten sposób nowego postępowania w sprawie. Organ odwoławczy nie wykazał też, że w sprawie zaistniały przesłanki kasacyjne uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, więc organ musi rozpoznać sprawę ponownie, badając w szczególności, czy wszczęte "na wniosek" postępowanie zawiera jakieś błędy wynikające z ewentualnego pomieszania trybów, czy też w gruncie rzeczy takie pomieszanie trybów co do samego prowadzenia postępowania nie miało miejsca, albowiem organ wszystko robił tak, jakby to było z urzędu. "Rolą organu II instancji będzie zatem zweryfikowanie kręgu stron postępowania i dokonanie kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego i wydanego w jego efekcie rozstrzygnięcia". W ocenie Sądu I instancji, wskazania te zostały w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym wykonane.
Wbrew zarzutom obu skarg prawidłowo ustalono, że zalegające na terenie działek nr [...] w miejscowości W., gleba i ziemia w postaci nasypu, gruz oraz inne materiały, stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a powyższe działki nie są przeznaczone do składowania i magazynowania odpadów. Posiadaczami odpadów znajdujących się na wszystkich wyżej wymienionych działkach są skarżący, którzy byli właścicielami nieruchomości w czasie nawiezienia odpadów. Na taką ocenę nie ma wpływu fakt, że w trakcie postępowania posiadacze odpadów zbyli działki nr [...] na rzecz G.R.
G.R. był stroną postępowania i wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Nie jest więc uzasadniony zarzut, że pominięto aktualnych właścicieli przedmiotowych nieruchomości.
W skardze kasacyjnej skarżący, reprezentowani przez r.pr., na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 173 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1.1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. w zw. z:
1.1.1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 26 ust. 2, art. 26 ust. 3a i 3b w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 24 ust. 3, 4 i 4a, oraz art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach i art. 140, 143 i 49 § 1 kodeksu cywilnego wobec dokonania zawężającej wykładni pojęcia interesu prawnego ograniczonej wyłącznie do skarżących i pominięcia jako stron postępowania:
1.1.1.1. wytwórcy odpadów Kopalni [...] S.A. jako przedsiębiorcy odpowiedzialnego za ich zagospodarowanie,
1.1.1.2. aktualnych na dzień wydania decyzji przez organ II instancji właścicieli nieruchomości, w tym nieruchomości zabudowanych, z których organ nakazał usunięcie odpadów;
1.1.1.3. właścicieli urządzeń przesyłowych - sieci gazowej, wodnej i kanalizacyjnej - ułożonych na nieruchomościach objętych decyzją, a których praw własności urządzeń przesyłowych decyzja dotyczy bezpośrednio;
przez pominięcie i brak analizy istnienia po stronie tych podmiotów interesu prawnego związanego z prawem własności nieruchomości oraz własności urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości; a także w kontekście skutków wydanej decyzji - ingerencji w to prawo własności oraz faktycznej rozbiórki legalnie posadowionych budynków i sieci przesyłowych (infrastruktury);
1.1.2. art. 2 pkt 3 i 11 ustawy o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 6 i art. 10 ustawy o odpadach, art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1 ramowej dyrektywy o odpadach (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy Dz.U. L 312 z 22.11.2008);
art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o odpadach wydobywczych z 10 lipca 2008 r. (Dz.U. Nr 138, poz. 865) oraz postanowieniami Planu Ruchu Kopalni [...] S.A. zatwierdzonego decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. KRA0234.75.2014/KR) poprzez:
1.1.2.1. ich błędne zastosowanie, bez uprzedniego zbadania przesłank uznania danej substancji za odpad lub za produkt uboczny, i automatyczne przyjęcie, że wszelkie masy ziemne nawiezione na nieruchomości stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach;
1.1.2.2. Przyjęcie, że masy ziemne lub skalne przemieszczane w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż oraz nadkład, dla których plan ruchu zakładu górniczego przewiduje sposób ich zagospodarowania, zawsze stanowią odpady, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o odpadach, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że kluczowe jest tu ustalenie przesłanki "pozbycia się" i nie są to odpady ani w myśl ustawy o odpadach, ani w myśl ustawy o odpadach wydobywczych, i przepisów w/w ustaw się do nich nie stosuje; ewentualnie stanowić mogą nie odpad, ale produkt uboczny;
1.1.3. art. 27 ust. 8 i 9 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) w zw. z przepisami § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku z dnia 10 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 93 ze zm.) przez:
1.1.3.1. błędną wykładnię pojęcia "potrzeb własnych" i uznanie, że dokonanie podziału nieruchomości, niwelacja terenu oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi działania w ramach potrzeb własnych właścicieli nieruchomości, podczas gdy "pojęcie potrzeb własnych" nie może być rozumiane wyłącznie jako "potrzeby osobiste";
1.1.3.2. Błędną wykładnię i przyjęcie, że jedynym celem wykorzystania odpadów może być utwardzenie gruntu, podczas gdy utwardzenie gruntu zazwyczaj nie jest celem samym w sobie, ale może stanowić element innego zamierzenia, np. inwestycji budowlanej;
1.1.3.3. Niezasadne zastosowanie w/w przepisów wobec ich niezgodności z zasadami prawidłowej legislacji, tj. przekroczenia przez wskazane rozporządzenie delegacji ustawowej z art. 27 ust. 10 w zw. z art. 27 ust. 8 i 9 ustawy o odpadach w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez wkroczenie w sferę ustawową przyznawania/odbierania praw;
1.1.3.4. Niezgodność w/w przepisów rozporządzenia w zakresie możliwości wykorzystania odpadów na cele własne osób fizycznych i jednostek organizacyjnych nie będących przedsiębiorcami z celami dyrektywy 2008/98/WE w kontekście utraty statusu odpadów i wykładnią art. 3 pkt 16 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/98, jako ustanawiającego nadmierne ograniczenia tego legalnego wykorzystana i naruszające hierarchię postępowania z opadami tj. art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach, oraz stanowiące nadmierne przeszkody w utracie statusu odpadów (naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach);
1.1.4. Naruszenie art. 14 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 2 i art. 30 ust. 3 ustawy o odpadach w zw. przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami z dnia 11 maja 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 796) przez ich niezastosowanie w sprawie;
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
2.1. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z:
2.1.1. art. 16 k.p.a., art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 144 k.c. (niewykonalność decyzji) i konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa "prawa" oraz ochrony praw nabytych, poprzez pominięcie zakresu związania organu I instancji ostatecznymi - w dniu wydania zaskarżonej decyzji - decyzjami o pozwoleniu na budowę dotyczących tych samych nieruchomości, których dotyczy niniejsze postępowanie; i których część integralną stanowią projekty budowlane uwzględniające prawo inwestorów do zagospodarowania ziemi i gruzu celem wykonania projektowanych obiektów budowlanych; co skutkuje wydaniem decyzji niewykonalnej, stanowiącej de facto nakaz rozbiórki legalnie wybudowanych obiektów budowlanych, pozostającej w oczywistej sprzeczności z wydanymi pozwoleniami na budowę;
2.1.2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, art. 15 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. przez:
2.1.2.1. lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku (podstawa prawna rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie zawarta jest na s. 18-22),
2.1.2.2. nie wskazanie, z jakich przyczyn Sąd uznał konkretne i precyzyjnie wskazane zarzuty skargi za niezasadne i czy w ogóle je ocenił, w tym zarzut, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało na nowo sprawy na skutek wniesionego odwołania od decyzji organu I stopnia, gdy nie odniosło się w ogóle do wielu kluczowych zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ocena dowodów i stanu faktycznego sprawy przez SKO stanowiła jedno zdanie i była wybiórcza (s. 11 uzasadnienia decyzji SKO);
2.1.2.3. w całości przyjęcie za trafne ustaleń i oceny prawnej dokonanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nieuwzględnienie, że Kolegium nie rozpoznało sprawy na nowo, a jedynie dokonało ograniczonej kontroli prawidłowości sprawy administracyjnej zakończonej decyzją Wójta Gminy Z.;
2.1.3. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a, k.p.a. przez nieuwzględnienie, że:
2.1.3.1. stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, a zarzuty skarżących nie są gołosłowną polemiką, ale wskazują na konkretne uchybienia oceny dowodów wskazujące, że organy administracji dokonały niepełnej, wybiórczej oceny dowodów i błędnie ustaliły, że na nieruchomości są magazynowane i składowane odpady,
2.1.3.2. poprzez pominięcie, że część materiałów zdeponowanych na nieruchomości w ilości około 5600 ton stanowił materiał z legalnej rozbiórki budynków znajdujących się poprzednio na nieruchomości wykorzystany na potrzeby własne skarżących;
2.1.3.3. a pozostała część to materiał (nadkład oraz masy ziemne i skalne) nie stanowiący w ogóle odpadów pochodzący z Kopalni [...] mS.A. (wobec braku ustalenia po stronie wytwórcy zamiaru pozbycia się), który został wykorzystany do celów niwelacji i utwardzenia nieruchomości zgodnie z posiadanymi pozwoleniami na budowę; a tym samym organy nie uwzględniły ilości odpadów, które skarżąca mogła wykorzystać na potrzeby własne, co skutkowało niezastosowaniem w sprawie art. 45 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku z dnia 10 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2016. r. poz. 93);
2.1.4. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a, k.p.a. przez nieuwzględnienie, że zarzuty skarżących nie są polemiką, ale wskazują na konkretne uchybienia oceny dowodów wskazujące, iż organy administracji dokonały niepełnej, wybiórczej oceny dowodów i błędnie ustaliły, iż nie jest wykorzystaniem na cele własne skarżącej utwardzenie i niwelacja działki budowlanej w celu przygotowania jej do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem - na cele budowlane;
2.1.5. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie, że na dzień wydania decyzji (30 grudnia 2021 r.) na nieruchomości znajdują się odpady o kodach 20 01 36 (zużyte urządzenia elektroniczne), 20 01 99 (inne frakcje zbierane w sposób selektywny), 17 09 04 (zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu) oraz znajdują się na nieruchomości nasypy z kamieniami i gruzem, podczas gdy ustalenia te zostały poczynione w opinii biegłego z 2017 r. i nie zostały przez okres 4 lat zaktualizowane; a odpady te zostały dawno już usunięte z nieruchomości;
2.1.6. art. 84 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - osoby prawnej spółki prawa handlowego, podczas gdy biegłym w rozumieniu k.p.a. jest wyłącznie osoba fizyczna, która imiennie oznaczona winna być autorem opinii; prawo polskie nie zna dowodu z opinii biegłego - spółki prawa handlowego (osoby prawnej); dowód ten winien być zatem pominięty jako nieznany ustawie;
2.1.7. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutów pełnomocnika skarżących G.W.wobec opinii Przedsiębiorstwa I. sp. z o.o. i niedokonanie krytycznej oceny tejże opinii; w tym zarzutów nieumożliwienia udziału w oględzinach z udziałem biegłego (art. 10, art. 79 k.p.a.) oraz niedokładnego i wysoce szacunkowego (bez dokonania badań geologicznych) określenia ilości i rodzaju materiału znajdującego się na nieruchomości;
2.1.8. art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. przez niedokonanie samodzielnej oceny dowodów, lecz dosłowne powielenie oceny dowodów i wywodów prawnych przeprowadzonej przez niewskazane z imienia i nazwiska osoby działające w imieniu Przedsiębiorstwa I. sp. z o.o. w zakresie m.in. zakwestionowania możliwości wykorzystania przyjętych mas ziemnych na potrzeby własne skarżącej (s.18 opinii);
2.1.9. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez dokonanie niepełnej, wybiórczej oceny dowodów i pominięcie dokumentu - opinii prywatnych sporządzonych na zlecenie odwołującej się, które to dowody i wnioski w nich zawarte jako dokumenty prywatne winny podlegać ocenie w toku postępowania dowodowego;
2.1.10. naruszenie przepisu postępowania art. 7, 77 i 80 k.p.a., 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. nr 21), przez nieustalenie w toku postępowania, a następnie niewskazanie w osnowie decyzji właściwych rodzajów odpadów, oraz ich ilości, które winny być usunięte oraz naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 26 ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach
2.2. art. 64e i art. 153 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany merytoryczną oceną prawną sprawy dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku wydanego po rozpoznaniu sprzeciwu skarżących (sygnatura sprawy II SA/Kr 1329/20), w której Sąd ocenił, wykraczając poza zakres kognicji, że sprawa nie jest bezprzedmiotowa, a zatem zanegował wprost merytorycznie możliwość uznania nadkładu z Kopalni [...] za materiał wyłączony spod działania ustawy o odpadach, co skarżący zarzucali w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Z.; a zatem pośrednio dokonał wykładni i dokonał kwalifikacji tego materiału jako odpadów; a contrario - uznanie nadkładu z kopalni za materiał, do którego ustawy o odpadach nie stosuje się - stanowi podstawę do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość (brak odpadów); podczas gdy ocena przedmiotowości/bezprzedmiotowości jest oceną merytoryczną a nie formalną, i winna być dokonania w toku postępowania przez organami administracji - po uprzedniej analizie prawnej wskazanego problemu kwalifikacji prawnej materiałów z kopalni dolomitu (nadkładu).
W skardze kasacyjnej wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie;
2) zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a. i art. 26 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:
a. Czy art. 3 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które uznaje za odpady niezanieczyszczoną wydobytą ziemię wydobytą w ramach robót budowlanych, a także masy ziemne i skalne oraz tzw. nadkład powstałe w procesu wydobycia kruszywa, w sytuacji kiedy materiał ten został zamówiony przez właściciela nieruchomości celem jej niwelacji i utwardzenia, aby umożliwić jej wykorzystanie na cele budowlane, zgodnie z przeznaczeniem nieruchomości określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?
b. Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które odgórnie ogranicza ilościowo możliwość wykorzystania przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami określonych rodzajów odpadów w ilości 0,2 Mg/m²/rok, nawet jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla środowiska i zdrowia lub życia ludzkiego?
c. Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które odgórnie ogranicza możliwość wykorzystania przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami określonych rodzajów odpadów, w szczególności o kodach 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03; 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), 17 01 02 (gruz ceglany) wyłącznie w celu utwardzenia gruntu, z pominięciem innych możliwości ich bezpiecznego wykorzystania?
d. Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które odgórnie ogranicza - w przypadku przekroczenia wskazanego prawem krajowym limitu 0,2 Mg/m²/rok - możliwość utraty przez te odpady statusu odpadów od uprzedniego uzyskania przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami? Czy potwierdzeniem utraty statusu odpadów jest także ich wykorzystanie w procesie budowlanym w oparciu o wydane pozwolenie na budowę?
e. Czy art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/98/WE sprzeciwia się uregulowaniu krajowemu, które odgórnie ogranicza możliwość wykorzystania przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne nie będące przedsiębiorcami określonych rodzajów odpadów wyłącznie na "potrzeby własne" rozumiane i wykładane jako potrzeby osobiste, niezwiązane z działalnością zarobkową, nie mające na celu osiągnięcia korzyści ekonomicznej?
Zadanie pytania prejudycjalnego jest zasadne ze względu na wymóg zapewnienia skuteczności prawa unijnego w kontekście zarzutów wskazanych w punktach 1.1.2,1.1.3 -1.1.4.
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie jej zarzutów.
Pismem z 25 listopada 2025 r. skarżący kasacyjnie, reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu – mapy i zdjęć nieruchomości, na fakt aktualnego zagospodarowania (listopad 2025). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji spowodowałoby w istocie skutki równoważne nakazowi rozbiórki obiektów budowalnych, w tym domów jednorodzinnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz rozwinięte w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności co do zasady rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd I instancji przepis prawa materialnego, chyba, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W takiej sytuacji uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).
Wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przedstawione w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej nie zostały prawidłowo sformułowane.
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: "2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oznacza to po stronie skarżącej kasacyjnie obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Zarzuty przedstawione w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie nie zawierają argumentacji, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.
Autor skargi kasacyjnej nie może ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2020 r., sygn. I GSK 1109/20).
W skardze kasacyjnej takiego potencjalnego związku przyczynowego, a wynikiem sprawy, tj. treścią wydanego wyroku nie wykazano.
Zarzuty kasacyjne nie odpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.1.1. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 16 k.p.a., art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 144 k.c. (niewykonalność decyzji) i konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz ochrony praw nabytych, poprzez pominięcie zakresu związania organu I instancji ostatecznymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji decyzjami o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do tego zarzutu, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że organ I instancji w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem był nakaz usunięcia odpadów, nie był związany ostatecznymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji decyzjami o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 16 k.p.a. składa się z trzech jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów o zróżnicowanej treści normatywnej. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, który paragraf art. 16 k.p.a. został naruszony. Czyni to niemożliwym merytoryczne skontrolowanie tego zarzutu.
W niniejszej sprawie nie można mówić o niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia niewykonalności decyzji w momencie jej wydania oraz trwałego charakteru tej niewykonalności. W orzecznictwie, co do zasady, przyjmuje się możliwość stwierdzenia nieważności zarówno z powodu niewykonalności faktycznej, jak i prawnej. Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Inaczej rzecz ujmując niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność faktyczna decyzji to natomiast trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.1.2. dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, art. 15 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni podniesiony zarzut niezasadnym. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu I instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (zob. wyrok NSA z 22 lipca 2025 r., sygn. akt III FSK 8/25).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz stanowiska stron postępowania. Następnie Sąd I instancji powołał regulacje prawne, pozwalające mu na zrekonstruowanie podstaw do wywiedzenia normy prawnej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił motywy podjęcia zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania, czy też prawa materialnego.
Zatem zarzuty naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 78 Konstytucji RP, art. 15 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. należało uznać za bezzasadne.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.1.3. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8a, k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jedynie wówczas, jeżeli polega na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie może służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (zob. wyrok NSA z 8 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 494/24).
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.1.4. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8a, k.p.a. oraz przedstawiony w pkt 2.1.5. dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc Łącznie do zarzutów przedstawionych w pkt 2.1.4. oraz w pkt 2.1.5. oraz ich uzasadnienia wyjaśnić należy, że Sąd I instancji dokonując kontroli postępowania w ramach którego została wydana zaskarżona decyzja SKO z 30 grudnia 2021 r., znak: SKO.OŚ/4170/250/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów, nie miał podstaw do stwierdzenia naruszenia przez orzekające organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8a, k.p.a., ponieważ w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I i II nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8a, k.p.a.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.1.6. petitum skargi kasacyjne dotyczący naruszenia art. 84 k.p.a. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - osoby prawnej spółki prawa handlowego. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że w toku postępowania wyjaśniającego na podstawie postanowienia Wójta Gminy Z.i z 7 lipca 2017 r., znak GK.6236.106.2017 (k. 111 akt adm.) powołano Przedsiębiorstwo I. sp. z o.o. do wykonania "Ekspertyzy dotyczącej ustalenia rodzaju i ilości odpadów zdeponowanych w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania na działkach nr [...] w miejscowości W.". W ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej nie wskazuje czy dotyczy on postanowienia z 7 lipca 2017 r. czy adresata tego postanowienia czyli Przedsiębiorstwa I. sp. z o.o. W niniejszej sprawie Ekspertyza została sporządzona przez zespół autorski: mgr W.J. i mgr A.F. (k. 120-138 akt administracyjnych, dalej: ekspertyza). To właśnie te konkretne osoby ustaliły rodzaj i ilość odpadów złożonych w miejscu do tego nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania, a nie osoba prawna czyli Przedsiębiorstwo I. sp. z o.o.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt: 2.1.7; 2.1.8.; 2.1.9.; 2.1.10. petitum skargi kasacyjnej. Odnosząc się łącznie do tych zarzutów wskazać należy, w skardze kasacyjnej nie wykazano istotnego wpływu na wynik sprawy uchybień opisanych w pkt: 2.1.7; 2.1.8.; 2.1.9.; 2.1.10. petitum skargi kasacyjnej. Pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy" o czym była mowa wyżej, należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że w skardze kasacyjnej jej autor powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 578/12).
W toku postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalono, że na terenie działek nr [...] (aktualnie wskutek podziału działek nr [...]) w miejscowości W. znajdują się znaczne masy gruzu, przemieszanych mas ziemnych, skalnych, elementy wyposażenia zabudowy mieszkaniowej i inne. Ustalono również, że ich właścicielami są K.C. i T.C.
Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt 2.2. petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 64e i art. 153 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany merytoryczną oceną prawną sprawy dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku wydanego po rozpoznaniu sprzeciwu skarżących (sygnatura sprawy II SA/Kr 1329/20).
Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 236/23).
Wyrok WSA w Krakowie z 2 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1329/20 jest wyrokiem dotyczącym tej sprawy administracyjnej. Należy przypomnieć, że przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a., skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt. II OSK 1542/25).
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt: 1.1.1.1.; 1.1.1.2.; 1.1.1.3. petitum skargi kasacyjnej dotyczące wskazanych tam przepisów, przez pominięcie i brak analizy istnienia po stronie tych podmiotów interesu prawnego związanego z prawem własności nieruchomości oraz własności urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości; a także w kontekście skutków wydanej decyzji - ingerencji w to prawo własności oraz faktycznej rozbiórki legalnie posadowionych budynków i sieci przesyłowych (infrastruktury).
Odnosząc się łącznie do tych zarzutów oraz ich uzasadnienia wskazać należy, że w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumpcji, czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Zarzuty przedstawione w pkt: 1.1.1.1.; 1.1.1.2.; 1.1.1.3. petitum skargi kasacyjnej nie zostały prawidłowo sformułowane. Na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można dokonać rekonstrukcji tych zarzutów.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w pkt: 1.1.1.1.; 1.1.1.2.; 1.1.1.3. petitum skargi kasacyjnej, zgodzić należy się z Sądem I instancji, że prawidłowo ustalono, że zalegające na terenie działek nr [...] w miejscowości W., gleba i ziemia w postaci nasypu, gruz oraz inne materiały, stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a powyższe działki nie są przeznaczone do składowania i magazynowania odpadów. Posiadaczami odpadów znajdujących się na wszystkich wyżej wymienionych działkach są K.C. i T.C., którzy byli właścicielami nieruchomości w czasie nawiezienia odpadów. Na taką ocenę nie ma wpływu fakt, że w trakcie postępowania posiadacze odpadów zbyli działki nr [...] na rzecz G.R.
Znajdująca się w aktach administracyjnych ekspertyza jednoznacznie rozstrzyga następujące kwestie: rodzaje odpadów "zdeponowanych"na analizowanym terenie; powierzchnię terenu, na którym zostały "zdeponowane" odpady (m²); ilość "zdeponowanych" odpadów (Mg); miąższość warstwy odpadów nad gruntem rodzimym (cm); jednostkowy wskaźnik wykorzystania odpadów (Mg/m²).
Na str. 6 ekspertyzy stwierdzono, że "Aktualnie teren objęty ekspertyzą jest terenem niezabudowanym. Na analizowanym terenie został wykonany nasyp z odpadów budowlanych oraz ziemi". W tabeli na str. 17 ekspertyzy przedstawiono rodzaje i ilości odpadów "zdeponowanych" na analizowanym terenie. Obejmują one: zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21, 20 01 23, 20 01 35; inne niewymienione frakcje zbierane w sposób nieselektywny (odpady z rozbiórki zabudowań zlokalizowanych pierwotnie na terenie objętym analizą; zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03; gleba i ziemia w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (90 % nasypu); odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (10% nasypu); gruz ceglany. Szacuje się, że na terenie objętym analizą "zdeponowano" 27 080 ton ww. rodzajów odpadów (str. 17 ekspertyzy). W posumowaniu na str. 19 ekspertyzy stwierdzono, że z terenu objętego opracowaniem władający terenem jest zobowiązany usunąć 24 456,6 ton odpadów, które są składowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Ma rację Sąd I instancji, że nie można się zgodzić ze skarżącą, że stroną postępowania winny być również przedsiębiorstwa przesyłowe oraz Kopalnie [...]S.A.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt: 1.1.2.; 1.1.2.1.; 1.1.2.2.; 1.1.3.; 1.1.3.1.; 1.1.3.2.; 1.1.3.3.; 1.1.3.4.; 1.1.4. Komplementarny charakter tych zarzutów oraz ich uzasadnienie pozwala na łączne odniesienie się do ich treści.
Przypomnieć należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/1). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważają, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie uznano daną substancję za odpad lub za produkt uboczny, i automatyczne przyjęto, że wszelkie masy ziemne nawiezione na nieruchomości stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach; wadliwie przyjęto, że masy ziemne lub skalne przemieszczane w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż oraz nadkład, dla których plan ruchu zakładu górniczego przewiduje sposób ich zagospodarowania, zawsze stanowią odpady, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o odpadach, wadliwie uznano, że dokonanie podziału nieruchomości, niwelacja terenu oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi działania w ramach potrzeb własnych właścicieli nieruchomości, wadliwie uznano, że celem wykorzystania odpadów może być utwardzenie gruntu, podczas gdy utwardzenie gruntu zazwyczaj nie jest celem samym w sobie; to zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich błędną wykładnię nie mogły osiągnąć skutku, a zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie byłby co najmniej przedwczesne.
Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051).
Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.
Odnosząc się dalej do naruszenia przepisów prawa materialnego zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zastosowania rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 20 stycznia 2016 r poz. 93). Ma rację Sąd I instancji, że niwelacja terenu nie jest pojęciem tożsamym z jego utwardzaniem. W świetle powyższego do robót związanych z niwelacją, zastosowania nie mają przepisy powołanego wyżej rozporządzenia z 10 listopada 2015 r. Ma rację Sąd I instancji, że przyjmowanie odpadów przez skarżących kasacyjnie pozbawione było podstaw prawnych. W trafnej ocenie Sądu I instancji, decyzja o pozwoleniu na budowę nie może legalizować składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Rozstrzygnięcia te dotyczą innych kwestii i nie mają wspólnego zakresu. Organ administracji architektoniczno – budowlanej nie badał zgromadzonego materiału pod kątem zakwalifikowania mas ziemnych jako odpadów.
Okoliczność, że decyzje o pozwoleniu na budowę otrzymały przymiot ostateczności przed wydaniem zaskarżonej obecnie decyzji nie ma znaczenia, podobnie jak fakt realizacji inwestycji.
W świetle przepisów prawa materialnego, które stanowiły w niniejszej sprawie podstawę prawną nakazu usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania nie budzi również wątpliwości, że nawieziona ziemia stanowi odpad. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 779 ze zm., dalej: ustawa o odpadach), przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Tak więc, a contrario masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacja jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2936/14).
Pokreślić należy w niniejszej sprawie, że gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem (zob. wyrok NSA z 25 września 2024 r., sygn. akt III OSK 366/23). Skoro zatem nawieziona ziemia nie została wydobyta na działce skarżących kasacyjnie, lecz pochodziła z innego miejsca, słusznie uznano, że w świetle ustawy o odpadach jest traktowana jako odpad.
Zbieranie i przetwarzanie odpadów wymaga uzyskania zezwolenia (por. art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach). Wyjątki od tej reguły określono w art. 45 ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 tej ustawy. Osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Szczegółową regulację w tym zakresie stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93; dalej: rozporządzenie).
Stosowanie art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. § 1 pkt 1 i 2 ust. 2 oraz załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. jest konsekwencją obowiązywania w prawie gospodarki odpadami ścisłej reglamentacji administracyjnoprawnej dotyczącej postępowania z odpadami występującej jako zespół instrumentów funkcji reglamentacyjno-ochronnej prawa ochrony środowiska zapewniającego prawidłowy sposób postępowania z odpadami w zgodzie z wymaganiami prawa ochrony środowiska. Na str. 19 ekspertyzy stwierdzono, że "Maksymalnie na terenie działek [...] można poddać odzyskowi 2 623, 4 tony wybranego rodzaju odpadów". "Władający działkami [...] w ramach prac związanych z utwardzeniem powierzchni terenu mogli przyjąć do odzysku łącznie 2623, 4 tony odpadów. Na etapie opracowania niniejszej ekspertyzy dowiedziono iż na terenie działek [...] łącznie zdeponowano 27 080 ton odpadów. Ponadto na terenie objętym ekspertyzą stwierdzono składowanie odpadów, które nie są dopuszczone do odzysku w oparciu o obowiązujące przepisy tj. odpadów o kodach: 20 01 36, 20 01 99, 17 09 04.
Administracyjnoprawna reglamentacja postępowania z odpadami oznacza m.in. egzekwowanie prawem wyznaczonych obowiązków posiadaczy odpadów. Sprowadza się ona do działalności państwa polegającej na regulowaniu, porządkowaniu sposobów postępowania z odpadami. Celem tak rozumianej reglamentacji jest osiągnięcie stanu stabilnego uregulowania sposobów korzystania ze środowiska poprzez stosowanie instrumentów prawnych funkcjonujących w gospodarce odpadami. Zasada reglamentacji na gruncie ustawy o odpadach polega na wprowadzeniu ograniczeń w korzystaniu z odpadów (zob. wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., sygn. II OSK 687/17).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnej wykładni pojęcia "potrzeby własne" wskazać należy, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Szczegółową regulację w tym zakresie stanowi powołane wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93). Z poz. 40 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia wynika, że nie będąc przedsiębiorcą można przyjąć na własną działkę odpady mas ziemnych i gruzu w ilości 0,2 Mg/m², tj. 200 kg/m², w celu utwardzenia powierzchni (po ewentualnym rozkruszeniu odpadów, jeżeli jest to konieczne do ich wykorzystania), z zachowaniem przepisów odrębnych. Nie jest kwestionowane, że wartości te zostały w tej sprawie przekroczone, co wynika ze specjalistycznej ekspertyzy, oceniającej ilość i rodzaj nawiezionych odpadów, dopuszczonej jako dowód przez organ I instancji. Brak więc było podstaw do odstąpienia od zastosowania art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, podnoszące zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i naruszenie prawa materialnego, sprowadzają się w istocie do stwierdzenia, że organy błędnie ustaliły, kto jest posiadaczem odpadów zobowiązanym do ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do składowania (art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach). Zarzuty te również nie zasługiwały na uwzględnienie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie powołują się na wyrok TS z 4 lipca 2019 r., C-624/17, [...].
Skarżący kasacyjnie na podstawie tego wyroku TS podnoszą tezę, że "Jeżeliby jednak uznać, iż przepisy ustawy o odpadach mają zastosowanie do mas ziemnych i skalnych oraz nadkładu z kopalni dolomitów ([...] S.A.) to nadal nie można automatycznie uznawać tych substancji za odpady - ale dokonać analizy spełniania przez te substancje definicji produktu ubocznego".
Odnosząc się do tej argumentacji skarżących kasacyjnie wyjaśnić należy, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. 2006, L 190, s. 1) w związku z art. 3 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. 2008, L 312, s. 3).
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 zgodnie z art. 1 ust. 2 ma zastosowanie do przemieszczania odpadów: a) pomiędzy Państwami Członkowskimi, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie; b) przywożonych do Wspólnoty z państw trzecich; c) wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich; d) przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich. Sprawa w której orzekał Sąd I instancji nie dotyczyła przemieszczania odpadów w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. W sprawie, w której wydano wyrok TS z 4 lipca 2019 r., C-624/17, [...], Sąd odsyłający, Gerechtshof Den Haag (sąd apelacyjny w Hadze, Niderlandy), rozpatruje środek odwoławczy wniesiony przez T., przedsiębiorstwo prowadzące sprzedaż hurtową resztek towarów elektronicznych, od wyroku rechtbank Rotterdam (sądu okręgowego w Rotterdamie, Niderlandy).
W pierwszej instancji na T. nałożono warunkowo grzywnę za zarzucane mu przeniesienie odpadów z naruszeniem przepisów rozporządzenia nr 1013/2006.
Skarżący kasacyjnie z uzasadnienia wyroku wybrali jeden punkt (20) i podjęli nieudaną próbę zbudowania swojej argumentacji dla zaprzeczenia wyników wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd I instancji. Zgodnie z pkt 20 ww. wyroku TS z 4 lipca 2019 r., C-624/17, [...] "W szczególności fakt, że mamy do czynienia z 'odpadami' w rozumieniu dyrektywy 2008/98, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona (zob. podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., S., C-241/12 i C-242/12, EU:C:2013:821, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo)".
W uzasadnieniu wyroku TS z 4 lipca 2019 r., C-624/17, [...] przedstawiono szerszą argumentację dotyczącą pojęcia prawnego "odpady", która został pominięta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Według TS, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału zakwalifikowanie jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia wyrazu "pozbywać się" (pkt 17 cyt. wyroku TS). W odniesieniu do wyrażenia "pozbywać się" z orzecznictwa wynika, że powinno być ono interpretowane z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem szóstym tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska, a także w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Z powyższego wynika, że wyrażenie "pozbywać się", a zatem pojęcie "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie może być interpretowane w sposób zawężający (pkt 18 cyt. wyroku TS). Według TS, należy zwrócić szczególną uwagę na okoliczność, że rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są jej posiadaczowi przydatne lub nie są mu już przydatne, skutkiem czego przedmiot ten lub ta substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku naturalnemu, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Ten przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania tego przedmiotu lub tej substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu (pkt 22 cyt. wyroku TS).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że ma rację Sąd I instancji, że wbrew zarzutom obu skarg prawidłowo ustalono, że zalegające na terenie działek [...] w miejscowości W., gleba i ziemia w postaci nasypu, gruz oraz inne materiały, stanowią odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, a powyższe działki nie są przeznaczone do składowania i magazynowania odpadów. Posiadaczami odpadów znajdujących się na wszystkich wyżej wymienionych działkach są K.C. i T.C., którzy byli właścicielami nieruchomości w czasie nawiezienia odpadów. Zagadnienia dotyczące przetwarzania odpadów w prawie polskim reguluje ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Dokonuje ona w zakresie swojej regulacji wdrożenia m.in. przywołanej wyżej dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów. Według art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98 w sprawie odpadów odpady "oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia został zobowiązany". Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem pod pewnymi warunkami może być zatem substancja lub przedmiot. Ta szczególna natura odpadu jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze ich pozbycia się lub obowiązku pozbycia się tych odpadów. Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu można odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla posiadacza odpadów. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga stosowania kryteriów pozaprawnych. Zwrot "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów ramowej dyrektywy o odpadach, którym zgodnie z art. 1 jest ochrona środowiska i zdrowia ludzkiego przez zapobieganie powstawaniu i zmniejszenie ilości odpadów oraz negatywnego wpływu ich wytwarzania i gospodarowania nimi oraz przez zmniejszenie całkowitego wpływu użytkowania zasobów i poprawę efektywności takiego użytkowania, co ma zasadnicze znaczenie dla przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz dla zapewnienia konkurencyjności Unii w perspektywie długoterminowej oraz w świetle celów szczegółowych wynikających z hierarchii postępowania z odpadami, uregulowanej w art. 4 ramowej dyrektywy o odpadach. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia odpadu, nie może zatem być interpretowany wąsko. Kompleksowe zarządzanie gospodarką odpadami musi być uwzględnione w interpretacji zwrotu "pozbywać się". Pozbywanie się odpadu należy analizować w całym cyklu życiowym substancji lub przedmiotu: od zaprojektowania, do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także obróbki powstałych przy tym odpadów. Ważnym elementem charakterystyki czynności polegającej na pozbyciu się odpadu powinna być informacja na temat cyklu życiowego substancji lub przedmiotu. Istotne dla oceny czynności polegającej na pozbyciu się odpadu są zatem dane o technologii produkcji, a w szczególności zasady dotyczące odzyskiwania surowców, materiałów oraz metod ostatecznego usuwania odpadu. Przy interpretacji zwrotu "pozbywa się", o którym mowa w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98 w sprawie odpadów, należy także brać pod uwagę obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów.
W pkt 117 wyroku TS z 6 marca 2025 r., C-315/23, KOMISJA EUROPEJSKA PRZECIWKO REPUBLICE CHORWACJI stwierdzono, że "(...) obowiązek unieszkodliwiania odpadów bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska należy do celów polityki Unii w dziedzinie środowiska naturalnego, jak to wynika z art. 191 TFUE (wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Komisja/Włochy, C-653/13, EU:C:2015:478, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy w szczególności art. 5, 13 i 15 dyrektywy 2008/98, przewidują one, jak zauważyła Komisja w swoich pismach, podstawowe obowiązki służące osiągnięciu celu tej dyrektywy polegającego na zapewnieniu ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego, w szczególności poprzez zapobieganie niekorzystnym skutkom wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi lub zmniejszanie tych skutków".
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które mogłyby uzasadniać wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE w zakresie odnoszącym się do kwestii, które przedstawione zostały we wnioskach skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie nie znalazł podstaw do podzielenia stanowiska autora skargi kasacyjnej co do potrzeby przedstawienia Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych o treści podanej w skardze kasacyjnej. Stwierdzić należy, że przesłanki dopuszczalności pytania prawnego do TSUE zostały określone w art. 267 TFUE. Są one następujące: pytanie prawne musi dotyczyć wykładni lub/i ważności przepisów prawa wspólnotowego, kwestia wykładni lub/i obowiązywania prawa wspólnotowego została podniesiona przed sądem lub trybunałem państwa członkowskiego oraz rozstrzygnięcie tej kwestii jest niezbędne do wydania przez sąd lub trybunał orzeczenia. Z użytego w art. 267 TFUE pojęcia "niezbędne" należy wnioskować, że ostatnio wymieniona przesłanka nie zachodzi w sytuacjach, gdy odpowiedź na pytanie prawne w żaden sposób nie wpłynie na wynik sprawy lub gdy wykładnia prawa wspólnotowego nie ma odniesienia do istoty sprawy lub przedmiotu skargi.
Analiza zaproponowanych przez autora skargi pytań prowadzi do wniosku, że żadne z nich nie spełnia warunków koniecznych do przedstawienia Trybunałowi Sprawiedliwości pytania prejudycjalnego.
Odnosząc się do wniosku z 25 listopada 2025 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie. Przewidzianą w art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy bowiem rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Ponadto sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wniosek skarżącego dotyczy sytuacji faktycznej na nieruchomości w listopadzie 2025, tymczasem zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w dniu 30 grudnia 2021 r.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło