I OZ 621/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1301/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zwrocie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Skarżący [...] S.A. w W., zastępowany przez radcę prawnego, wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1301/22. W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z dwoma odpisami dla stron własnoręcznie podpisanych bądź kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem, a także nadesłanie dwóch odpisów skargi kasacyjnej własnoręcznie podpisanych bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 czerwca 2023 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. (data prezentaty) pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi na rozprawie. Do pisma załączył jego dwa odpisy oraz dwie kserokopie skargi kasacyjnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną (pkt 1) oraz zwrócił na rzecz skarżącego ze środków budżetowych WSA kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że nadesłane przy skardze kasacyjnej egzemplarze dla pozostałych stron postępowania stanowiły jej kserokopie, wobec czego pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów. Sąd przytoczył następnie treść przepisów art. 178, 176, 46 i 47 § 1 p.p.s.a. oraz skonkludował, że nadesłane w wyniku wykonania zobowiązania kserokopie skargi kasacyjnej nie zostały uwierzytelnione w odpowiedni sposób. Strona, składając skargę kasacyjną, nie dołączyła więc odpowiedniej liczby jej odpisów, co uniemożliwiło doręczenie pisma pozostałym stronom, a tym samym nadanie prawidłowego biegu skardze kasacyjnej. W związku z powyższym Sąd I instancji na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną. Skarżący, zastępowany przez radcę prawnego, złożył zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przyjęcia sprawy do rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: – art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, co skutkowało jej odrzuceniem, pomimo iż w termie do tego przewidzianym nadesłano wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz przedłożono dwie kserokopie skargi kasacyjnej; – art. 49 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż mimo że uzupełniono braki formalne złożonej skargi poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz przedłożenie dwóch kserokopii skargi kasacyjnej, to pismo to nie wywołuje skutku od dnia jego wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Stronę wzywa się do uzupełnienia braków formalnych pisma, jeżeli braki te uniemożliwiają nadanie pismu dalszego biegu (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik strony wraz ze skargą kasacyjną nadesłał trzy jej egzemplarze, ale jedynie w kserokopii. Z tego względu wezwano go do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej m.in. poprzez nadesłanie jej dwóch odpisów własnoręcznie podpisanych bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem. W odpowiedzi na zobowiązanie pełnomocnik przedłożył dwie niepodpisane i niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie skargi kasacyjnej. Rozważenia wymaga zatem, czy przedłożenie wymaganej ilości egzemplarzy skargi kasacyjnej w formie kserokopii niepoświadczonych za zgodność z oryginałem pozwala na nadanie jej dalszego biegu. Wyjaśnić należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego egzemplarz zgodny z oryginałem. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu innej techniki powielania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2020 r., II OZ 76/20 i powołane tam orzecznictwo). Istotą odpisu pisma procesowego jest zatem zgodność jego treści z oryginałem. Mając to na uwadze, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji, gdy w wykonaniu wezwania sądowego strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, tzn. egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie niepoświadczone za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2022 r., II OZ 332/22; z dnia 2 grudnia 2021 r., II OZ 857/21; z dnia 27 sierpnia 2020 r., II OZ 463/20; z dnia 18 sierpnia 2020 r., II OZ 472/20; z dnia 12 lutego 2020 r., II OZ 134/20; z dnia 25 września 2019 r., II OZ 810/19; z dnia 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z dnia 6 września 2017 r., II OZ 857/17). W świetle powyższego nie sposób zaaprobować stanowiska Sądu I instancji. Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu wadliwego wykonania wezwania w zakresie braków formalnych (odpisy) należało uznać za przedwczesne. Oceniając ponownie, czy wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna może otrzymać prawidłowy bieg, Sąd I instancji winien ocenić, czy przedłożone kserokopie (zarówno załączone wraz ze skargą kasacyjną, jak i załączone w wyniku odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych) odzwierciedlają treść wniesionego środka zaskarżenia. Jeżeli złożone kopie skargi są zgodne z oryginałem, to odrzucenie skargi z powodu wadliwego uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby ograniczenie stronie prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałoby stronie ochronę jej praw. W następstwie uznania rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi kasacyjnej za przedwczesne, analogicznie należało ocenić rozstrzygnięcie o zwrocie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 197 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.