I SA/Sz 660/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-02-11

Skład orzekający: Alicja Polańska, Elżbieta Dziel, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie produkcji tkanin z Chin do Maroka, w celu uniknięcia unijnych ceł antydumpingowych i wyrównawczych, może być uznane za ekonomicznie nieuzasadnione, prowadząc do ustalenia chińskiego pochodzenia towaru i obowiązku zapłaty ceł?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły chińskie pochodzenie importowanych tkanin z włókna szklanego, pomimo przedstawienia świadectwa preferencyjnego pochodzenia z Maroka. Operacje produkcyjne w Maroku zostały uznane za ekonomicznie nieuzasadnione, ponieważ ich głównym celem było uniknięcie unijnych ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych na produkty z Chin. W związku z tym, ustalono chińskie pochodzenie towaru, co skutkowało obowiązkiem zapłaty ceł i prawidłowym określeniem podatku VAT.
Stan faktyczny
Spółka importowała tkaniny z włókna szklanego z Maroka, deklarując ich preferencyjne pochodzenie i korzystając z zerowej stawki celnej. Raport OLAF wykazał jednak, że produkcja w Maroku była próbą obejścia unijnych ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych na tkaniny pochodzące z Chin. Organy celne uznały, że operacje w Maroku były ekonomicznie nieuzasadnione, ustaliły chińskie pochodzenie towaru, nałożyły cła i określiły należny podatek VAT. Spółka zaskarżyła decyzje, kwestionując ustalenia dotyczące pochodzenia towaru, przedawnienia długu celnego oraz prawidłowość postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi "L. W. P. B. (P.)" S. z o.o. zs. w Ł. obecnie V. B. (P.)S. z o.o. zs. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 lipca 2025 r. nr 3201-IOA.4322.71.2025 w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2025 r. nr 3201-IOA.4322.71.2025 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. (zwanego dalej: "organem I instancji") z 14 kwietnia 2025 r. nr 428000-CZC1.4353.73.2025 wydaną wobec L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. aktualnie: V. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwaną dalej: "spółką", "stroną", "skarżącą") w przedmiocie należności celnych oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: A. Sp. z o.o. działając w formie przedstawiciela bezpośredniego, w dniu 30 listopada 2020 r. złożyła w imieniu L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. zgłoszenie celne o dopuszczenie do obrotu towaru - tkanin i materiałów z włókna szklanego (zadeklarowany kod TARIC 7019 3900 80). Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod numerem MRN [...] W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego importer zawnioskował o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej (kod 300) na podstawie świadectwa przewozowego EUR.1 dla towarów pochodzących z Maroka. Należności celne zostały ustalone z zastosowaniem stawki celnej 0%. Podatek od towarów i usług z tytułu importu został określony w zgłoszeniu celnym w wysokości [...] zł. W dniu 22 listopada 2024 r. do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. wpłynął Raport Końcowy Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) z 7 listopada 2023 r. nr [...]. Dokument zawierał wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez OLAF we współpracy z władzami celnymi krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz Maroka. W wyniku dochodzenia OLAF ustalił, że przeniesienie produkcji przez chińskich producentów z Chin do Maroka miało na celu uniknięcie unijnych środków antydumpingowych i wyrównawczych, mających zastosowanie do tkanin z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. W konsekwencji OLAF stwierdził, że zgodnie z art. 33 RW-UKC tkaniny produkowane w Maroku przez te przedsiębiorstwa (m.in. P. ) miały chińskie pochodzenie i podlegały obowiązkowi zapłaty ceł antydumpingowych i wyrównawczych. Organ I instancji w piśmie z 21 stycznia 2025 r. powiadomił importera o możliwości przedstawienia w terminie 30 dni swojego stanowiska odnośnie do wyników kontroli zgłoszenia celnego oraz poinformował o dalszych czynnościach, które podejmie w związku z ustaleniami OLAF-u. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Decyzją z 14 kwietnia 2025 r. organ I instancji określił: - kwotę cła wyrównawczego w wysokości [...] zł oraz kwotę cła antydumpingowego w wysokości [...] zł, - różnicę w wysokości [...] zł między kwotą podatku VAT z tytułu importu określoną w prawidłowej wysokości [...] zł, a podatkiem wskazanym w zgłoszeniu celnym w wysokości [...] zł. Organ celny I instancji powiadomił importera o zaksięgowanej kwocie długu celnego. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wniosła odwołanie. Strona zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie, a także o zwrot zapłaconych należności celnych na rachunek spółki. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy oraz zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ II instancji uznał, że dla importowanego towaru organ I instancji właściwie ustalił chińskie niepreferencyjne pochodzenie importowanych towarów. W konsekwencji prawidłowo określił kwotę cła antydumpingowego i wyrównawczego z tytułu importu tych towarów oraz prawidłowo powiadomił spółkę o kwocie tych należności. Zasadnie określił także różnicę w kwocie podatku VAT z tytułu importu. Następnie organ II instancji przedstawił i ocenił ustalone fakty. Powołując się na postanowienia Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Maroka, z drugiej strony (Dz. Urz. UE L 70 z 18.03.2000 r. – zwanego dalej: układem lub umową), organ stwierdził, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego spółka przedstawiła świadectwo przewozowe EUR.1, które potwierdzało preferencyjne pochodzenie importowanych towarów i zastosowała preferencyjną stawkę celną w wysokości 0%. Dalej organ zauważył, że towary nieunijne wprowadzane na rynek Unii Europejskiej obejmowane są procedurą dopuszczenia do obrotu, co wymaga m.in. zastosowania środków polityki handlowej, które organ omówił w uzasadnieniu decyzji. Podał ponadto, że podstawowymi regulacjami dotyczącymi ceł antydumpingowych i wyrównawczych są odpowiednio: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 176 z 30 czerwca 2016 r. ze zm.) oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1037 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem towarów subsydiowanych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 176 z 30 czerwca 2016 r. ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił m.in., że w zakresie przywozu do Unii Europejskiej niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Egiptu Komisja Europejska wszczęła postępowanie antydumpingowe (21 lutego 2019 r.) oraz antysubsydyjne (16 maja 2019 r.). Informacja o fakcie wszczęcia tych postępowań została zawarta w zawiadomieniach opublikowanych odpowiednio: w Dzienniku Urzędowym UE C 68 z 21 lutego 2019 r. oraz w Dzienniku Urzędowym UE C 167 z 16 maja 2019 r. W wyniku przeprowadzonych postępowań Komisja Europejska uznała, że przywóz wskazanych towarów do Unii Europejskiej następuje po cenach dumpingowych oraz subsydiowanych, powodując wystąpienie znacznej szkody dla przemysłu Wspólnoty. W konsekwencji na mocy: - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/492 z dnia 1 kwietnia 2020 r. zostało nałożone ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Egiptu (Dz. Urz. UE L 108 z 6.04.2020 r.) - rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/776 z dnia 12 czerwca 2020 r. zostało nałożone ostateczne cło wyrównawcze na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Egiptu i zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/492 (Dz. Urz. UE L 189 15.06.2020 r.). Dalej organ odwoławczy wskazał, że w ochronie unijnego rynku istotną rolę odgrywa Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF, który w dniu 28 września 2020 r. rozpoczął dochodzenie w sprawie omijania cła antydumpingowego i cła wyrównawczego nałożonego na przywóz do Unii Europejskiej niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych (określanych dalej jako tkaniny GFF), pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej lub Egiptu. Objął w nim sprawdzeniem m.in. firmę P. z siedzibą [...]. Nieprawidłowość, której dotyczyło dochodzenie została zaklasyfikowana do kategorii oszustwa w zakresie cła. Produkt objęty dochodzeniem to tkaniny tkane i/lub zszywane z niedoprzędów z ciągłego włókna szklanego lub przędzy z innymi elementami lub bez nich, z wyłączeniem produktów impregnowanych lub preimpregnowanych i z wyłączeniem tkanin siatkowych o otwartych oczkach, o rozmiarze oczka powyżej 1,8 mm długości i szerokości oraz o masie powierzchniowej powyżej 35 g/m2 pochodzących z Chin i Egiptu, objętych kodami Taric 7019 39 00 80, 7019 40 00 80, 7019 59 00 80, 7019 90 00 80. W ramach prowadzonej sprawy, OLAF zebrał do analizy dane od państw członkowskich i marokańskich służb celnych. Te informacje, w połączeniu z wynikami dochodzenia DG ds. Handlu w sprawie obejścia ceł antydumpingowych i wyrównawczych, nałożonych na pochodzące z Chin tkaniny, doprowadziły do wniosków, że wskazane środki ochronne były obchodzone poprzez przenoszenie produkcji z Chin do Maroka. Przy czym działanie to nie miało innego uzasadnienia niż obchodzenie środków ochronnych. Wyniki dochodzenia zostały zawarte w raporcie końcowym nr [...] z 7 listopada 2023 r. Raport ten wpłynął do organu I instancji 22 listopada 2024 r. Z wniosków zawartych w raporcie wynika, że ustalenia OLAF dotyczą nieprawidłowego określenia pochodzenia towarów - tkanin GFF - wysyłanych z Maroka do Unii Europejskiej m.in. przez firmę P. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa pojęcia odnoszące się do pochodzenia towarów: reguły pochodzenia preferencyjnego i reguły pochodzenia niepreferencyjnego. Są one od siebie niezależne i służą różnym celom, które organ omówił w decyzji. Zdaniem organu odwoławczego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 33 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (zwanego dalej UKC- RD) i ustalenie pochodzenia w oparciu o wskazane w nim reguły, wymaga wykazania, że działalność podejmowana przez P. była nieuzasadniona ekonomicznie, a jej celem było uniknięcie zastosowania środków ochronnych, o których mowa w ww. rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2020/492 (nakładającym cło antydumpingowe) i ww. rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2020/776 (nakładającym cło wyrównawcze). W dalszej kolejności organ wskazał, że marokańskie służby celne poinformowały, iż Spółka [...] powstała w październiku 2019 r., a próby produkcyjne rozpoczęła w styczniu 2020 r. Jeszcze przed utworzeniem spółki, w marcu 2019 r., firma P. C., jeden z głównych producentów tkanin GFF w Chinach, podjęła wstępne kontakty z władzami Maroka w sprawie organizacji spółki w Maroku. Od 11 października 2019 r. [...] rozpoczęła import maszyn dziewiarskich. Od października do grudnia spółka przywiozła maszyny, zgłaszane do pozycji HS 8447 22 jako dziewiarki płaskie, zszywarki-trykotarki, na łączną kwotę ok. [...] EUR. Pierwszy przywóz surowców wykorzystywanych do produkcji tkanin GFF - niedoprzędów (kod HS 7019 12) i przędzy poliestrowej (kod HS 5402 33) miał miejsce 24 i 31 października 2019 r. Towary wychodzące z przedsiębiorstwa [...] zgłaszane były w ramach dwóch różnych procedur celnych: 866 (tranzyt wywozowy ze stref wolnocłowych do państw trzecich) i 856 (tranzyt między strefami wolnocłowymi). W ramach procedury celnej 866 spółka wywiozła do krajów trzecich 91,31 % (wagowo) tkanin, z czego 99,85% zostało zgłoszone jako objęte podpozycją HS 7019 40. Organ odwoławczy dodał, że niezależnie od prowadzonego przez OLAF dochodzenia, Komisja Europejska wszczęła dochodzenia w sprawie obchodzenia środków antydumpingowych i wyrównawczych na przywóz tkanin GFF pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej poprzez ich przywóz z Maroka, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Maroka odpowiednio: - rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/864 z dnia 28 maja 2021 r. (Dz. Urz. UE L 190 z 31.05.2021 r.) - dotyczącym środków antydumpingowych; - rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/863 z dnia 28 maja 2021 r. (Dz. Urz. UE L 190 z 31.05.2021 r.) - dotyczącym środków wyrównawczych. Dochodzenia te zakończono w lutym 2022 r. rozszerzeniem ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych rozporządzeniami wykonawczymi (UE) 2020/492 i 2020/776 na przywóz materiałów z tkanin z włókna szklanego wysyłanych z Maroka, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Maroka. Uregulowania w tym zakresie zostały zawarte w: - rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/302 z dnia 24 lutego 2022 r. - rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/301 z dnia 24 lutego 2022 r. Te dwa rozporządzenia zawierały informacje, jakimi względami kierowała się spółka P. C. przy przenoszeniu produkcji tkanin GFF z Chin do Maroka. Organ odwoławczy stwierdził, że z treści preambuły rozporządzeń rozszerzających wynika, iż wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ewentualnego obejścia środków ochronnych, złożony przez europejskiego producenta materiałów z włókien szklanych, zawierał wystarczające dowody dotyczące braku uzasadnienia ekonomicznego innego niż cła. Dowód taki stanowi także sprawozdanie roczne P. C. za rok 2019. Według organu odwoławczego zawarte w rozporządzeniach ustalenia potwierdzają istotną zmianę w strukturze handlu tkaninami GFF, jaka miała miejsce po wprowadzeniu środków ochronnych na przywóz tych towarów do Unii Europejskiej. Wykazano, że przywóz do Unii Europejskiej materiałów z włókna szklanego z Maroka wzrósł z [...] ton w 2019 r. do [...] ton w 2020 r. Znaczny wzrost w 2020 r., w porównaniu z 2019 r., zbiegł się w czasie z rozpoczęciem produkcji przez [...]. Dane dotyczące przywozu do UE wykazały także, że średni miesięczny przywóz w okresie od kwietnia 2020 r. do grudnia 2020 r. był około piętnaście razy większy niż średni miesięczny przywóz w okresie od stycznia 2019 r. do marca 2020 r. Potwierdziło to, że nastąpiło zintensyfikowanie wywozu do Unii Europejskiej, po wprowadzeniu środków ochronnych (cła antydumpingowego w kwietniu 2020 r. i cła wyrównawczego w czerwcu 2020 r.). Organ podał, że głównym materiałem wsadowym do produkcji materiałów z włókna szklanego są niedoprzędy z włókien szklanych. W ramach dochodzenia Komisji wykazano, że przywóz niedoprzędów z włókien szklanych z Chin do Maroka wzrósł w 2020 r. Stwierdzono, że zaczął on wzrastać począwszy od ostatniego kwartału 2019 r., czyli od kwartału, w którym utworzono P. . Ponadto średnia miesięczna wielkość przywozu niedoprzędów z włókien szklanych w 2020 r. (rok, w którym ww. spółka rozpoczęła produkcję) była znacznie wyższa niż średnia miesięczna wielkość przywozu w ostatnim kwartale 2019 r. W tym samym czasie - co wynika z dostarczonych Komisji tabel przeglądowych przygotowanych przez P. C. - wywóz materiałów z włókna szklanego z P. do UE był ponad dwukrotnie niższy w 2020 r. w porównaniu z 2018 r. i ponad trzykrotnie niższy w 2020 r. niż w 2019 r. P. C. to spółka dominująca P. i jej jedyny dostawca niedoprzędów z włókien szklanych. Pierwszy kontakt grupy P. w sprawie utworzenia zakładu w Maroku miał miejsce miesiąc po wszczęciu pierwotnego dochodzenia antydumpingowego przez DG TRADE (zawiadomienie opublikowano w Dz. Urz. UE 21.02.2019 r. – organ omyłkowo podał 2029 r.). P. utworzono około 5 miesięcy po wszczęciu dochodzenia antysubsydyjnego (zawiadomienie opublikowano w Dz. Urz. UE 16.05.2019 r.). Organ zwrócił uwagę na fakt, że praktycznie cała sprzedaż P. , realizowana w 2020 r., trafiała na rynek unijny. Jedynie niewielką część produkcji firma przeznaczała na rynek krajowy. Istotne przy tym było, że cała sprzedaż eksportowa w 2020 r. była kierowana do klientów w Unii, którzy w przeszłości byli zaopatrywani przez P. C.. Wywóz znacznych ilości tkanin GFF rozpoczął się pod koniec marca 2020 r., a więc tuż przed upływem 14 miesięcy przewidzianych na zakończenie dochodzenia w sprawie możliwego obchodzenia ceł antydumpingowych. W ocenie organu taka zbieżność dat oraz okoliczności związane z eksportem towarów do UE i importem surowców do Maroka potwierdzały, że przyczyną utworzenia P. było wszczęcie dochodzeń antydumpingowych i antysubsydyjnych, a w konsekwencji potencjalne nałożenie ceł ochronnych na przywóz do UE tkanin GFF pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Takie działanie miało na celu uniknięcie płatności ceł antydumpingowych i wyrównawczych. Za takim twierdzeniem przemawiają także informacje zawarte we wcześniej powołanym sprawozdaniu rocznym i okresowym P. C. za 2019 r. Według organu ze względu na to, że celem przeniesienia produkcji z Chin do Maroka było uniknięcie zastosowania wskazanych środków (o których mowa w art. 59 UKC), operacje obróbki lub przetworzenia dokonywane w ramach tej produkcji należało uznać za ekonomicznie nieuzasadnione. Na potwierdzenie swojego stanowiska, organ odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 4 grudnia 2024 r. w sprawie [...]. Dalej organ podniósł, że analiza danych spółki P. wykazała, że od października 2019 r. do grudnia 2021 r. przedsiębiorstwo przywoziło taśmy, niedoprzędy, przędze i cięte nici (podpozycje HS 7019 12 i 7019 19) z następujących krajów: Bahrajn, Belgia, Chiny, Hiszpania i USA. Największa część importów tych surowców (96,36% pod względem wartości i 96,7% pod względem wagi) pochodziła z Chin. Ponadto spółka przywoziła do Maroka przędzę poliestrową (podpozycja HS 5402 23) z Chin i USA, z czego większość (97,76% pod względem wartości i 98,56% pod względem wagi) pochodziła także z Chin. Dane te potwierdziły, że główny surowiec, z którego wytwarzane były tkaniny GFF, zakupiony został w Chinach i pochodził z tego państwa. Organ odwoławczy wskazał również, że przesyłki dla których uznano, że towary mają inne pochodzenia zostały wskazane w załączniku 17. do raportu. W przypadku wysyłek tkanin GFF z Maroka do Polski zidentyfikowano jeden wywóz, dla którego przyjęto pochodzenie USA. Ze względu na to, że większa część niedoprzędów z włókna szklanego oraz przędzy (odpowiednio 96,37% i 97,76% pod względem wartości) pochodziła z Chińskiej Republiki Ludowej, wyprodukowane z tego surowca tkaniny GFF uznano za pochodzące z Chin. Powołując się na stosowne regulacje prawne zawarte w rozporządzeniach wykonawczych Komisji (UE), organ przedstawił sposób, w jaki wyliczono kwotę ostatecznego cła wyrównawczego oraz cła antydumpingowego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo określił w zaskarżonej decyzji kwoty ustalonych ceł. Organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że od kwoty należności celnych przywozowych nalicza się odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tym długu (art. 114 ust. 2 Unijnego kodeksu celnego). Organ w zakresie podatku VAT odniósł się do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, stawki podatku. Po czym wyliczył kwotę należnego podatku VAT z tytułu importu. Organ podał także różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą tego podatku wykazaną przez spółkę w zgłoszeniu celnym. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez spółkę w odwołaniu, a także w piśmie stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty: naruszenia art. 1 i art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/776 z dnia 12 czerwca 2020 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia art. 33 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie organu odwoławczego nieuprawniony był także kolejny zarzut, bowiem organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił niepreferencyjne pochodzenie pomimo niezanegowania pochodzenia preferencyjnego tego samego towaru. Organ II instancji nie uwzględnił także zarzutu dotyczącego niezastosowania przepisów art. 10.2 i art. 7.2 Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (w zw. z art. 216 ust. 2 TFUE) oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia nr 2016/1036. Za bezpodstawny organ uznał zarzut naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej z uwagi na to, że organ w całości oparł się na ustaleniach wynikających z raportu przygotowanego przez OLAF i w konsekwencji błędnie ustalił, że towar miał marokańskie pochodzenie. Organ nie podzielił także stanowiska spółki w zakresie naruszenia przez organ I instancji art. 103 ust. 1 i 2 Unijnego kodeksu celnego w zw. z art. 87 § 1 Kodeksu karnego skarbowego poprzez uznanie, że dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, a w konsekwencji powiadomienie dłużnika o długu celnym po upływie trzech lat od dnia jego powstania. Odnosząc się do ostatniego zarzutu, organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie organ I instancji uznał, iż w sprawie doszło do popełnienia czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnych na uszczuplenie, a więc czynu realizującego znamiona czynu zabronionego z art. 87 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. W konsekwencji organ I instancji był uprawniony do powiadomienia dłużnika o długu celnym po upływie terminu, o którym mowa w art. 103 ust. 1 Unijnego kodeksu celnego (czyli po upływie 3 lat). Przy czym organ II instancji podkreślił, że organ I instancji nie przekroczył okresu 5 lat na powiadomienie, o którym mowa w art. 56 Prawa celnego. Działanie to było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zarówno unijnego, jak i krajowego. Organ odwoławczy dodał, że kwalifikacja czynu, o którym mowa w art. 103 ust. 2 Unijnego kodeksu celnego dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych. Wskazuje na to literalne brzmienie przepisu, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz krajowych sądów administracyjnych. Organ celny nie stwierdza popełnienia przestępstwa. Przepis ten nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani nawet do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania karnego, lecz do popełnionego czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w postępowaniach karnych. Organ II instancji zaznaczył również, że dla uznania, że w sprawie możliwe jest powiadomienie dłużnika o długu celnym po upływie 3 lat od jego powstania, wystarczające jest stwierdzenie, że dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Nie jest konieczne udowodnienie winy dłużnika, a także jego złej bądź dobrej wiary. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu i we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze, zaskarżyła w całości decyzję, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. - zwanej dalej: o.p.) oraz art. 191 i art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373 - zwanej dalej: pc) poprzez pominięcie przez organ odwoławczy treści raportu końcowego Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) sporządzonego w sprawie numer [...] w zakresie, w jakim raport wskazuje, iż nie stwierdzono w nim dowodów popełnienia czynu zabronionego pozwalającego na zastosowanie przedłużonego terminu na powiadomienie o długu celnym przewidzianego w art. 103 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, podczas gdy pominięcie treści raportu OLAF we wskazanym w zakresie uniemożliwia uznanie, że dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, a tym samym uniemożliwia powiadomienie spółki o powstaniu długu celnego w terminie 5 lat od jego powstania i obciążenie jej obowiązkiem zapłaty tego długu; 2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 pc poprzez brak zebrania w toku sprawy przez organy celne jakiegokolwiek materiału dowodowego, który pozwoliłby na stwierdzenie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszłoby do wypełnienia znamion przedmiotowych i podmiotowych czynu zabronionego stypizowanego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 628 ze zm. – zwanej dalej: kks) poprzez jakąkolwiek osobę, co w sytuacji braku stwierdzenia takich znamion w raporcie OLAF, uniemożliwia uznanie, że dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, a tym samym uniemożliwia powiadomienie spółki o powstaniu długu celnego w terminie 5 lat od jego powstania i obciążenie jej obowiązkiem zapłaty tego długu; 3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 ze zm. – zwanego dalej: ukc). w zw. z art. 56 pc oraz art. 1 § 1 i 3 oraz art. 87 § 1 kks poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że czyn, który nie został przypisany żadnej osobie fizycznej i nie mający tym samym charakteru czynu zabronionego, wypełnia znamiona czynu zabronionego stypizowanego w art. 87 § 1 kks, a zatem jest czynem, który w czasie popełnia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu i umożliwiającym, zgodnie z art. 103 ust. 2 ukc i art. 56 pc, powiadomienie o powstaniu długu celnego w terminie 5 lat, podczas gdy prawidłowa wykładnia wspomnianych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że czyn, o którym mowa w art. 103 ust. 2 ukc jest czynem, którego stwierdzenie uzależnione jest od ustalenia wszystkich znamion odpowiedzialności karnej zgodnie z przepisami ustanawiającymi odpowiedzialność karną w danym państwie członkowskim UE, co w odniesieniu do czynu zabronionego stypizowanego w art. 87 § 1 kks oznacza konieczność ustalenia osoby fizycznej, która w sposób zawiniony wypełniła znamiona przedmiotowe wspomnianego przestępstwa skarbowego, a tym samym uniemożliwia uznanie, że czyn taki został popełniony przez osobę prawną i pozbawia tym samym organy celne możliwości zastosowania art. 103 ust. 2 ukc w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Ponadto wniosła o zwrot od organu odwoławczego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi strona odniosła się szerzej do wyżej przytoczonych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów, organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii pochodzenia towaru, a następnie do przedawnienia długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa procesowego, a organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Spór w sprawie dotyczy ustaleń organów obu instancji, że w sprawie zaistniał czyn z art. 87 § 1 k.k.s, który umożliwił organom celnym zastosowanie przedłużonego terminu na powiadomienie o długu celnym przewidzianego w art. 103 ust. 2 u.k.c. oraz pominięcia przez organy treści raportu OLAF, co uniemożliwia uznanie, że dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, Na tym tle skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia w art. 103 ust. 2 u.k.c. w związku z art. 56 Prawa celnego, a także naruszenia przepisów proceduralnych poprzez brak zebrania w toku sprawy przez organy celne jakiegokolwiek materiału dowodowego, który pozwoliłby na stwierdzenie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do wypełnienia znamion przedmiotowych i podmiotowych czynu zabronionego z art. 87 § 1 u.k.s. Skoro błędne było przyjęcie przez organy, że zaistniał ww. czyn, a nadto nie został on przypisany żadnej osobie fizycznej, która w sposób zawiniony wypełniła znamiona przedmiotowe wspomnianego przestępstwa skarbowego, brak jest zdaniem skarżącej, możliwości ustalenia, że czyn taki został popełniony przez osobę prawną. Zdaniem organów celnych, trzyletni termin przedawnienia uległ przedłużeniu do lat 5 (art. 56 Prawa celnego), a powiadomienie nastąpiło przed upływem tego ostatniego okresu. Wydłużenie okresu 3 lat, o którym mowa w art. 103 ust. 1 u.k.c., do lat 5 nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez organ I instancji, że został popełniony czyn podlegający sądowemu postępowaniu karnemu. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie jest wymagane stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego ani nawet wszczęcie postępowania karnego. Wystarczające jest, aby na skutek "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" organy celne nie były w stanie, w chwili powstania długu celnego, obliczyć prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Sąd podziela w tej kwestii stanowisko organów celnych. Organy wskazały, że czynem, o którym mowa w art. 103 ust. 2 u.k.c. jest w przedmiotowej sprawie oszustwo celne z art. 87 k.k.s. Zgodnie z § 1 ww. regulacji "kto przez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej naraża należność celną na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie". Z ustaleń organów popartych materiałem dowodowym, w szczególności treścią raportu końcowego OLAF, wynika, że towar - tkaniny z włókna szklanego (zadeklarowany kod TARIC 7019 3900 80) - produkowane w Maroku przez m.in. P. miały chińskie pochodzenie i podlegały obowiązkowi zapłaty ceł antydumpingowych i wyrównawczych. Tymczasem, w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego spółka przedstawiła świadectwo przewozowe EUR. 1, które potwierdzało preferencyjne pochodzenie importowanych towarów i zastosowała preferencyjną stawkę celną w wysokości 0%. Swoje ustalenia OLAF oparł na analizie danych pozyskanych od państw członkowskich i marokańskich służb celnych. Informacje te, w połączeniu z wynikami dochodzenia Generalnej Dyrekcji ds. Handlu w sprawie obejścia ceł antydumpingowych i wyrównawczych, nałożonych na pochodzące z Chin tkaniny, doprowadziły do uzasadnionych wniosków, że środki ochronne, przewidziane w Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2020/492 z dnia 1 kwietnia 2020 r., na mocy którego zostało nałożone ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Egiptu (Dz. Urz. UE L 108 z 6 kwietnia 2020 r.) oraz Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2020/776 z dnia 12 czerwca 2020 r., na mocy którego nałożone zostało ostateczne cło wyrównawcze na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Egiptu i zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/492 (Dz. Urz. UE L 189 z 15 czerwca 2020 r.), były obchodzone poprzez przenoszenie produkcji z Chin do Maroka. Przypomnieć należy, że niezależnie od prowadzonego przez OLAF dochodzenia, Komisja Europejska wszczęła dochodzenia w sprawie obchodzenia środków antydumpingowych i wyrównawczych na przywóz tkanin GFF pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej poprzez ich przywóz z Maroka, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Maroka odpowiednio: - Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE 2021/864 z dnia 28 maja 2021 r. (Dz. Urz. UE L 190 z 31 maja 2021 r.) - dotyczącym środków antydumpingowych; - Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/863 z dnia 28 maja 2021 r. (Dz. Urz. UE L 190 z 31 maja 2021 r.) - dotyczącym środków wyrównawczych. Dochodzenia te zakończono w lutym 2022 r. rozszerzeniem ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych Rozporządzeniami wykonawczymi (UE) 2020/492 i 2020/776 na przywóz materiałów z tkanin z włókna szklanego wysyłanych z Maroka, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Maroka. Uregulowania w tym zakresie zostały zawarte w: - Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/302 z dnia 24 lutego 2022 r. rozszerzającym ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/492, zmienionym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776, na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ("ChRL") na przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka, oraz kończące dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/492 na przywóz materiałów z włókna szklanego pochodzących z Egiptu przez przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka (Dz. Urz. UE L 46 z 25 lutego 2022 r.); - Rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/301 z dnia 24 lutego 2022 r. rozszerzającym ostateczne cło wyrównawcze nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776 na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ("ChRL") na przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka, oraz kończące dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków wyrównawczych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776 na przywóz materiałów z włókna szklanego pochodzących z Egiptu przez przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka (Dz. Urz. UE L 46 z 25 lutego 2025 r.). Te dwa rozporządzenia dostarczają informacji, jakimi względami kierowała się Spółka P. C. przy przenoszeniu produkcji tkanin GFF z Chin do Maroka bowiem wskazano w nich wyraźnie, że na podstawie ustaleń Komisja stwierdziła, "że cło antydumpingowe nałożone na przywóz materiałów z włókna szklanego pochodzących z ChRL było obchodzone poprzez przywóz produktu objętego dochodzeniem wysyłanego z Maroka przez P. . Biorąc pod uwagę, że zgłoszona sprzedaż eksportowa P. była większa niż łączny przywóz z Maroka do Unii i że żadne inne przedsiębiorstwo w Maroku nie wystąpiło z wnioskiem o zwolnienie, Komisja uznała, że P. odpowiadało za cały wywóz materiałów z włókna szklanego z Maroka do Unii. Tym samym uznała, że ustalenia dotyczące praktyk obchodzenia środków, które stwierdzono w odniesieniu do P. , powinny zostać rozszerzone na całe państwo" (pkt 103) - Rozporządzenia 2022/302. W postępowaniu tym uczestniczył podmiot "L. " i jak wskazano w ww. Rozporządzeniu "L. , producent łopat turbin mający siedzibę w Unii, argumentował, że wszczęcie postępowania nie było uzasadnione ze względu na brak wystarczających dowodów, a zatem powinno zostać natychmiast zakończone (pkt 11). Twierdził on, że obejście środków nie miało miejsca, ponieważ praktyka, proces lub prace mające miejsce w Maroku nie należały do żadnej z kategorii wymienionych w art. 13 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia podstawowego. Jego zdaniem w szczególności praktyki, procesu lub prac nie można zakwalifikować jako nieznacznej modyfikacji, ponieważ produkt objęty dochodzeniem jest produktem rynku niższego szczebla i jako taki jest produktem innym niż materiały wsadowe (głównie niedoprzędy z włókien szklanych), ani jako działalności montażowej, zwłaszcza że produkt objęty dochodzeniem i niedoprzędy z włókien szklanych nie są klasyfikowane w tych samych pozycjach taryfowych." (pkt 12). Komisja Europejska argumentacji tej nie uwzględniła. W tym miejscu należy także wskazać na wyrok Sądu (dziesiąta izba w składzie powiększonym) z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie P. przeciwko Komisji Europejskiej, sygn. [...] o stwierdzenie nieważności Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/302 z dnia 24 lutego 2022 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/492, zmienionym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776, na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ("ChRL") na przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka, oraz kończącego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/492 na przywóz materiałów z włókna szklanego pochodzących z Egiptu przez przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka oraz wyrok Sądu (dziesiąta izba w składzie powiększonym) z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie P. przeciwko Komisji Europejskiej, sygn. [...] o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/301 z dnia 24 lutego 2022 r. rozszerzającego ostateczne cło wyrównawcze nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776 na przywóz niektórych materiałów z włókna szklanego tkanych lub zszywanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej ("ChRL") na przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzące z Maroka, oraz kończącego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków wyrównawczych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2020/776 na przywóz materiałów z włókna szklanego pochodzących z Egiptu przez przywóz materiałów z włókna szklanego wysyłany z Maroka, zgłoszony lub niezgłoszony jako pochodzący z Maroka, którymi oddalono skargi P. popierane przez L. A/S z siedzibą w [...] Zauważyć także należy, że ze sprawozdań okresowych i rocznych P. C. za 2019 r. (Załącznik nr 11 i 12 raportu OLAF) wprost wynika, że utworzenie P. miało na celu "aktywną odpowiedź na dochodzenia antydumpingowe UE przeciwko Chinom" oraz "przebicie się przez dochodzenia antydumpingowe UE". Jak wskazano nadto w raporcie OLAF wszczęcie dochodzenia antydumpingowego przez DG ds. Handlu było głównym wydarzeniem, które doprowadziło do przeniesienia części działalności P. do Maroka. Powyższe potwierdza także dokonana przez OLAF analiza czasowa dotycząca kontaktów między P. C. a władzami Maroka, a następnie powstania i uruchomienia w Maroku P. . W tym miejscu wskazać należy, że OLAF jest organem unijnym powołanym do ochrony interesów finansowych Wspólnoty (obecnie Unii Europejskiej). Prowadząc dochodzenie, OLAF działa na rzecz i w imieniu UE. Urząd ten został ustanowiony decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. Urz. WE. L. 99. 136. 20). Kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normuje obecnie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz. U. UE. L. 2013. 248. 1). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. Rozporządzenie nr 883/2013 stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd sporządza się raport. W myśl art. 11 ust. 2 rozporządzenia, raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych. Z kolei, zgodnie z art. 12 ust. 1 wyżej wskazanego Rozporządzenia, bez uszczerbku dla art. 10 i 11 niniejszego Rozporządzenia i przepisów Rozporządzenia (Euratom, WE) nr 2185/96 Urząd może przekazać właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich informacje uzyskane w toku dochodzeń zewnętrznych w odpowiednim czasie, aby umożliwić im podjęcie odpowiednich działań zgodnie z ich prawem krajowym. W tym świetle należy wskazać, że w postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy, raport OLAF należy traktować tak, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzonych przez organy administracji krajowej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p. Dokumenty urzędowe nie mają ostatecznej mocy dowodowej, przepis art. 194 § 3 O.p. dopuszcza bowiem możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Ciężar dowodu spoczywa jednak na stronie wywodzącej przeciwne wnioski. W toku postępowania skarżącej nie udało się wniosków płynących z raportu OLAF obalić. Należy podkreślić ponadto, że zarówno okoliczności sprawy jak i charakter dochodzenia, a także wnioski przedstawione w raporcie wskazują na brak jakichkolwiek podstaw do podważania ustaleń OLAF. Okoliczności te zresztą nie są kwestionowane przez stronę skarżącą, która skupia się na pominięciu, w jej ocenie, przez organy sformułowania zawartego na str. 5 raportu OLAF, z którego należy wywieść, że nie stwierdzono dowodów popełnienia czynu zabronionego, a zatem brak jest podstaw do zastosowania przedłużonego terminu na powiadomienie o długu celnym przewidzianego w art. 103 ust. 2 U.k.c. Poglądu tego jednak nie można podzielić, a dokonując całościowej analizy raportu OLAF w powiązaniu z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, okolicznościami sprawy oraz regulacjami prawnymi, znajdującymi zastosowanie w tej sprawie oraz wywiedzionymi na tej podstawie wnioskami organów celnych z całą stanowczością stwierdzić należy, że organy celno-skarbowe miały uzasadnione podstawy, aby wykluczyć preferencyjne pochodzenie importowanego towaru z Maroka i uznać, że towar ma niepreferencyjne chińskie pochodzenie, czego konsekwencją było określenie kwoty cła konwencjonalnego oraz cła antydumpingowego. Wprowadzenie w błąd organów celnych co do rzeczywistego pochodzenia towarów w celu uniknięcia zapłaty należności celnych, spełnia znamiona oszustwa celnego z art. 87 § 1 k.k.s., to jest narażenia należności celnych na uszczuplenie poprzez wprowadzenie organów celnych w błąd. Organy słusznie więc przyjęły, że doszło do popełnienia czynu realizującego znamiona czynu zabronionego zdefiniowanego w art. 87 k.k.s. Wbrew twierdzeniom skarżącej taki związek przyczynowo-skutkowy w przedmiotowej sprawie miał miejsce - błędne zadeklarowanie w poz. 34 zgłoszenia celnego przez zgłaszającego kraju pochodzenia jako MA (Maroko) doprowadziło bowiem do wprowadzenia w błąd organu uprawnionego do kontroli, a tym samym naraziło należność celną na uszczuplenie. Odnosząc się do zarzutów w kwestii przedawnienia, to poza sporem pozostaje okoliczność, że weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym nie jest czasowo nieograniczona. W art. 103 u.k.c. ustawodawca wspólnotowy wprowadził ramy czasowe, w jakich procedura ta jest dopuszczalna. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 103 ust. 1 u.k.c., o długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego. W przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu, a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym (ust. 2). Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone, jeżeli: a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia. Okres przedawnienia długu celnego przedłuża się zatem w przypadku, gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu. Termin pięcioletni jest obecnie terminem minimalnym określonym w u.k.c. W wyroku z 27 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Gd 1065/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powołał się na ukształtowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i sądów krajowych stanowisko co do przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego i sformułował następujące tezy: - to organ celny dokonuje kwalifikacji czynu jako podlegającego w chwili popełnienia postępowaniu karnemu i dokonuje tego całkowicie autonomicznie, nie będąc uzależnionym od uprzedniego wszczęcia dochodzenia (śledztwa) przez właściwe organy ścigania, a tym bardziej od wydania prawomocnego wyroku skazującego przez sąd; - nie jest konieczne, aby przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) dopuścił się dłużnik celny czy jeden z dłużników solidarnych; konsekwencje związku między penalizowanym czynem i długiem celnym ponoszą nawet dłużnicy, mogący być osobiście przez ten czyn poszkodowani – dla zastosowania art. 103 ust. 2 u.k.c pozostaje bez znaczenia czy przestępstwa dopuścił się dłużnik celny, czy też nawet osoba niezwiązana z dłużnikiem celnym (wyrok TS z 16 lipca 2009 r. w sprawie Snauwert: C -124/08); - konieczne jest wykazanie, że pomiędzy popełnionym czynem zabronionym (przestępstwem) istnieje (realny i konkretny) związek przyczynowo-skutkowy, czyli skutkiem popełnienia konkretnego czynu stanowiącego przestępstwo ma być powstanie długu celnego. Wskazany wyżej kierunek wykładni art. 103 u.k.c. został również zaprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2022 r., sygn. akt I GSK 2688/18; z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GSK 2032/18; z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 190/10; z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 908/12; z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 868/12 i I GSK 1244/12; z 9 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 910/16). Akceptując powyższe, sąd wskazuje, że z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego i jego prawomocnego zakończenia, czy tylko mogło do tego dojść. Użyte w treści art. 103 ust. 2 u.k.c. sformułowanie "(...) gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu (...)" nie może być rozumiane jako uruchomienie etapu postępowania, w którym orzeka już organ sądowy, bądź przynajmniej kiedy w wyniku prowadzenia postępowania przygotowawczego stwierdzona została konieczność wszczęcia procedury sądowej. Sformułowanie to, zdaniem sądu, oznacza jedynie, że czyn zabroniony (tj. czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia – przyp. Sądu), w wyniku którego powstał dług celny, może być przedmiotem oceny ze strony sądu. Innymi słowy, brzmienie art. 103 ust. 2 u.k.c. jednoznacznie wskazuje, że nie jest konieczne wszczynanie postępowania karnego, czy też karnego skarbowego dla zastosowania art. 103 ust. 2 u.k.c. Wystarczające jest bowiem, że czyn, który był podstawą do powstania długu celnego, był w momencie jego powstania penalizowany. Należy mieć przy tym na uwadze, że nie wszystkie czyny zabronione pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie ich popełnienia będą finalnie podlegały ocenie ze strony sądu. W danym przypadku okoliczności sprawy mogą bowiem determinować konieczność umorzenia postępowania karnego. Trudno nadto racjonalnie zakładać, że prawodawca unijny tworząc regulację art. 103 ust. 2 u.k.c., zakładał, że możliwość powiadomienia o długu celnym w przedłużonym terminie dotyczyć może wyłącznie sytuacji, gdy uruchomiono już etap postępowania sądowego. Należy mieć również na uwadze, co podkreślił też organ odwoławczy, że organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i odzyskanie należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnej skarbowej). Jednak ukrycie przed dłużnikiem celnym przez jej zagranicznego kontrahenta okoliczności faktycznego pochodzenia towaru nie może uzasadniać odmowy stosowania instytucji przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego. Organy celne mogą więc skutecznie powiadomić dłużnika o kwocie należności celnych, podlegających zgodnie z prawem zapłacie, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego w wypadku, gdy organy te nie mogły określić prawidłowej kwoty tych należności wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, choćby sprawcą tego czynu nie był dłużnik celny zgłaszający towar. Konkludując, w przeciwieństwie do tego co twierdzi skarżąca, do powiadomienia o długu celnym po upływie trzyletniego terminu określonego w art. 103 ust. 1 u.k.c., nie jest konieczne przeprowadzenie przez organy celne czynności pod kątem wykrycia sprawcy czynu, w tym również ustalenia, że sprawcą czynu jest dłużnik celny oraz ustalenie wszystkich jego okoliczności. Warunkiem koniecznym i wystarczającym jest natomiast jednoznaczne stwierdzenie, że w istocie doszło do popełnienia czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu, co w rozpoznawanej sprawie miało niewątpliwie miejsce. Zatem zgodzić należy się z organami, że przesłanka przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego została wyczerpana, a termin przedawnienia należności celnych objętych zaskarżoną decyzją wynosił 5 lat. Decyzja organu I instancji, stanowiąca akt powiadomienia skarżącej o długu celnym, została wydana i doręczona w 2025 r., tj. przed upływem tego terminu, liczonego od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, czyli od 31 marca 2021 r. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że strona błędne odczytuje sformułowanie zawarte na str. 5 raportu OLAF i wadliwie wywodzi z niego, że w sprawie nie stwierdzono dowodów popełnienia czynu zabronionego, a zatem brak jest podstaw do zastosowanie przedłużonego terminu na powiadomienie o długu celnym przewidziane w art. 103 ust. 2 u.k.c. W myśl art. 2 prawa celnego wprowadzenie towaru na obszar celny Unii lub jego wyprowadzenie z tego obszaru powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym ratyfikowane umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 158 ust. 1 u.k.c. wszystkie towary, które mają być objęte procedurą celną, z wyjątkiem procedury wolnego obszaru celnego, obejmuje się zgłoszeniem celnym właściwym dla danej procedury. Zgłoszenie celne spełniające wymogi objęcia towarów procedurą celną jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym. Zgodnie natomiast z art. 77 ust. 1 lit. a u.k.c., dług celny powstaje w przypadku objęcia towarów nieunijnych, podlegających należnościom celnym przywozowym, procedurą dopuszczenia do obrotu. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 u.k.c.). Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego (art. 85 ust. 1 u.k.c.). Kwota należności celnych przywozowych jest zatem określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, wobec czego data zgłoszenia celnego decyduje o stawce celnej właściwej dla zgłaszanego towaru, a także jest wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi tu o preferencyjne środki taryfowe (art. 56 ust. 2 lit. e i ust. 3 u.k.c.) oraz środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy Rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny. Podstawę prawną dla określenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów stanowi art. 60 ust. 2 u.k.c., zgodnie z którym: "w przypadku gdy dwa lub więcej krajów uczestniczy w produkcji, towary uznaje się za pochodzące z kraju, w którym przeszły ostatnie, zasadnicze i ekonomicznie uzasadnione przetwarzanie lub obróbkę w przedsiębiorstwie wyposażonym dla tego celu, którego wynikiem jest wytworzenie nowego produktu lub stanowiące istotny etap produkcji". Szczegółowe zasady stosowania art. 60 u.k.c. określa Rozporządzenie delegowane 2015/2446 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego, które precyzuje pojęcie "ostatniego istotnego przetworzenia lub obróbki". Stanowi on, że towary, wymienione w załączniku 22-01 RD - u.k.c. uznaje się za poddane istotnemu przetworzeniu lub obróbce jeżeli zostały spełnione reguły określone w tym załączniku dla danych towarów. Załącznik ten ma zastosowanie wyłącznie do wyraźnie wymienionych w nim towarów. Nie obejmuje tkanin z włókna szklanego, zaklasyfikowanych do pozycji HS 7019. W przypadku towarów niewymienionych w załączniku 22-01 pochodzenie określa się indywidualnie dla każdego przypadku poprzez ocenę każdego procesu lub operacji w odniesieniu do koncepcji ostatniego istotnego przetworzenia lub obróbki, zgodnie z definicją zawartą w art. 60 ust. 2 u.k.c. Aby uznać państwo lub terytorium za miejsce pochodzenia towarów do celów zastosowania środków unijnych odnoszących się do pochodzenia przywiezionych towarów, konieczne jest by ostatnia istotna obróbka lub przetworzenie były dokonane w tym miejscu i aby były one ekonomicznie uzasadnione. Z motywu 21 preambuły do Rozporządzenia delegowanego 2015/2446 wynika, że Komisja Europejska uznała, że aby zapobiec manipulacji pochodzeniem przywożonych towarów w celu uniknięcia zastosowania środków polityki handlowej W niektórych przypadkach należy uznać istotne przetworzenie lub obróbkę za nieuzasadnione ekonomicznie. Kwestia ta została uregulowana w art. 33 Rozporządzenia 2015/244. Zgodnie z treścią tego przepisu: Wszelkie operacje obróbki lub przetwarzania przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 u.k.c. W przypadku towarów objętych załącznikiem 22-01 do tych towarów zastosowanie mają działowe reguły rezydualne. W odniesieniu do towarów, które nie są objęte załącznikiem 22-01, dla których ostatnia obróbka lub przetworzenie zostały uznane za nieuzasadnione ekonomicznie, uznaje się, że towary te zostały poddane ostatniemu istotnemu, ekonomicznie uzasadnionemu przetworzeniu lub obróbce, co spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w państwie lub na terytorium, z którego pochodziła większa część materiałów, określona na podstawie wartości tych materiałów. Natomiast kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy ma art. 33 Rozporządzenia 2015/2446, który stanowi: "Wszelkie operacje obróbki lub przetwarzania przeprowadzone w innym państwie lub na innym terytorium uznaje się za ekonomicznie nieuzasadnione, jeżeli na podstawie dostępnych faktów ustalono, że celem tych operacji było uniknięcie zastosowania środków, o których mowa w art. 59 kodeksu". Skarżąca spółka kwestionuje zastosowanie art. 33 Rozporządzenia 2015/2446, argumentując, że przepis ten sam w sobie nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do czynu o charakterze kryminalnym, a ten sam towar pochodzący z tej samej fabryki może stosownie do zmiennych okoliczności, podlegać albo nie podlegać zasadom ustalania niepreferencyjnego pochodzenia określonym w art. 33 Rozporządzenia 2015/244. W tej kwestii należy przywołać wyrok TSUE z dnia 21 listopada 2024 r. w sprawie C-297/23 P (Harley-Davidson Europe Ltd.). W wyroku tym TSUE stwierdził, że jeżeli na podstawie dostępnych okoliczności faktycznych okazuje się, że głównym lub dominującym celem przeniesienia jest uniknięcie stosowania środków polityki handlowej Unii, do danego podmiotu gospodarczego należy przedstawienie dowodu na to, że głównym lub dominującym celem tego przeniesienia nie było - w chwili podjęcia decyzji dotyczącej tego przeniesienia - uniknięcie stosowania takich środków". Mając na uwadze powyższe, Sąd ocenił jako niezasadne stanowisko skarżącej, że zakres działań realizowanych przez dostawcę towarów z Maroka stanowił istotny etap produkcji towarów i doprowadził do znaczącej, ekonomicznie uzasadnionej obróbki i przetworzenia, a w wyniku tych działań towar nabył nowe cechy i właściwości, których skutkiem była zmiana pozycji taryfowej towarów. Dokonana w Maroku obróbka zatem w procesie szwalniczo-dziewiarskim, tj. przekształcanie niedoprzędów w produkty z włókna szklanego przy wykorzystaniu materiałów pochodzących z Chin w tkaninę GFF, nie uniemożliwiała dokonania przez organ oceny, że towar miał chińskie pochodzenie. Wbrew stanowisku skarżącej, z zebranego materiału dowodowego wynika, że celem dostawcy towarów z Maroka było uniknięcie zastosowania środków, o których jest mowa w art. 59 u.k.c. Okoliczności założenia spółki eksportującej towar przez podmiot chiński, informacje podmiotu chińskiego, co do celów przeniesienia działalności P. do Maroka, tj. "dalsza optymalizacja i dostosowanie strategii internacjonalizacji, konsolidacja i zwiększenie udziałów w rynku produktów w Europie i Stanach Zjednoczonych, zaspokojenie popytu klientów i ochrona dostaw dla klientów"– w sposób bezpośredni i jednoznaczny wskazują na zamiar podmiotu chińskiego ominięcia ceł antydumpingowych przez przeniesienie etapu produkcji towaru do Maroka. Sąd ocenił jako niezasadne więc stanowisko skarżącej, że zakres działań realizowanych przez dostawcę towarów z Maroka stanowił istotny etap produkcji towarów i doprowadził do znaczącej i ekonomicznie uzasadnionej obróbki i przetworzenia, a w wyniku tych działań towar nabył nowe cechy i właściwości, których skutkiem była zmiana pozycji taryfowej towarów. Zdaniem Sądu, dowody zebrane podczas misji OLAF jednoznacznie wskazują, że importowana tkanina GFF "wyprodukowana" została z chińskiego surowca, a nadto nie przeszła na terenie Maroka obróbki, która zgodnie z przepisami unijnymi mogła zmienić pochodzenie z chińskiego na marokańskie, a skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów podważających ustalenia raportu OLAF w tym zakresie. Konsekwencją ponownego określenia należności celnych przywozowych jest obowiązek określenia kwoty podatku VAT w prawidłowej wysokości. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług należnym z tytułu importu towarów powstaje z mocy prawa, a tym samym decyzja wydana przez organ podatkowy ma charakter deklaratoryjny (vide wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2003 r. - sygn. akt FSA 2/02). Opodatkowaniu tym podatkiem podlega bowiem wykonywanie czynności określonych w art. 2 pkt 7 ustawy o VAT i dopiero niewykonanie przez podatnika obowiązków ciążących na nim z mocy prawa uprawnia organ podatkowy do określenia tego zobowiązania. Zgodnie z art. 4 O.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Natomiast zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego, zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 lipca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej, w skrócie: "ustawa o VAT"), jest import towarów na terytorium kraju. Momentem powstania obowiązku podatkowego w imporcie towarów jest dzień powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 19a ust. 9 ustawy o VAT). Dług celny z kolei, stosownie do art. 77 ust. 2 u.k.c powstaje m.in. w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Wynikiem powstania obowiązku podatkowego, zgodnie z art. 5 O.p., jest powstanie zobowiązania podatkowego - tzn. skonkretyzowanego zobowiązania podatnika do zapłacenia (w tym przypadku na rzecz Skarbu Państwa), podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego. Zatem należne kwoty zobowiązania podatkowego powstają z mocy prawa, a obowiązek ich obliczenia i wykazania ciąży, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o VAT, na podatniku. Jeżeli po zwolnieniu towaru, o którym mowa w art. 194 u.k.c., organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym, rozliczeniu zamknięcia albo decyzji kwota podatku została wykazana nieprawidłowo albo nie została określona w prawidłowej wysokości, naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną albo określoną - art. 33 ust. 2a ustawy o VAT. Jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, i istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celno-skarbowego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów - art. 38 ust. 2 ww. ustawy VAT. Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Wobec powyższego działanie organu w zakresie określenia różnicy między kwotą podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną albo określoną było prawidłowe. Podsumowując zatem, stwierdzić należało, że organy celne prawidłowo ustaliły, że towar importowany przez skarżącą spółkę ma pochodzenie chińskie, a nie marokańskie, w oparciu o wiarygodny materiał dowodowy w postaci raportu OLAF sporządzonego we współpracy z organami marokańskimi. Operacje przeprowadzane przez P. stanowiły operacje ekonomicznie nieuzasadnione w rozumieniu art. 33 Rozporządzenia 2015/2446, których głównym celem było uniknięcie ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych przez UE na chińskie tkaniny GFF. Organy celne nie naruszyły przepisów postępowania, opierając swoje rozstrzygnięcie na raporcie OLAF jako dokumencie urzędowym korzystającym z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą. Zgodnie bowiem z orzecznictwem NSA i WSA (m.in. wyrok NSA z 16 października 2014 r., sygn. akt I GSK 376/13, wyrok z 14 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 294-295/2020, wyrok WSA w Warszawie z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V SAWa 829/24), raport OLAF kończący dochodzenie ma wartość dowodową jak protokół krajowego organu kontroli, co oznacza, że stosownie do art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 181, art. 191 O.p. podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie łącznie z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, a tym samym nie doszło do naruszenia art. 194 O.p. (Zob. też P. Zapadka, Raport z dochodzenia OLAF jako dokument urzędowy w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu podatkowym, PUG 2020/9, s. 11–17). Odnosząc to do stanu sprawy, wypada wskazać, że w raporcie OLAF oprócz przedstawienia ustalonych okoliczności faktycznych, został też zaprezentowany wynik dochodzenia. Raport ten został sporządzony na podstawie dokumentów źródłowych. Informacje ujęte w raporcie OLAF i załącznikach do niego, zostały pozyskane przez funkcjonariuszy unijnych przy współudziale marokańskich władz administracyjnych, a tym samym nie ma uzasadnionych podstaw do ich ponownej weryfikacji z materiałem źródłowym, na podstawie którego powstał raport OLAF. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut, że organy celne nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego, a ograniczyły się wyłącznie do ustaleń OLAF. Zgodnie z art. 48 u.k.c., po zwolnieniu towarów organy celne mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu. OLAF jest organem unijnym powołanym do ochrony interesów finansowych Unii, prowadząc dochodzenie działa na rzecz i w imieniu Unii. Polskie organy celne nie mogą więc drugi raz weryfikować tego, co zostało stwierdzone przez powołany do przeprowadzenia stosownej weryfikacji organ unijny. Organ celny miał zatem podstawy do uznania, że dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym. Przedmiotem sporu było ustalenie kraju pochodzenia towaru na podstawie przepisów u.k.c. i Rozporządzeń delegowanych, a w zakresie ustalania reguł pochodzenia towarów organem właściwym są wyłącznie organy celno-skarbowe (art. 69 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a prawa celnego). W niniejszej sprawie zatem okoliczności faktyczne bezspornie wskazują, że głównym celem działalności P. było uniknięcie ceł. Przemawiają za tym bowiem następujące fakty: a) struktura własnościowa – "P. postanowiło zbudować jednostkę, w której posiada całościowy udział, w Maroku, aby przebić się przez dochodzenia antydumpingowe UE" - zależność P. od chińskiego producenta o nazwie P. C., b) wykorzystywanie wyłącznie surowców chińskich, d) kontekst czasowy rozpoczęcia działalności – P. rozpoczęła produkcję komercyjną w październiku 2019 r., a więc po wprowadzeniu przez UE pierwszych środków antydumpingowych wobec chińskiej tkaniny GFF. Skarżąca spółka podnosi, że dysponowała świadectwem preferencyjnego pochodzenia wystawionym przez uprawniony organ, które nie zostało zakwestionowane przez organy w trybie szczególnej procedury weryfikacji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, świadectwo preferencyjnego lub niepreferencyjnego pochodzenia wystawione przez państwo trzecie nie może wiązać organów Unii w zakresie ustalenia pochodzenia tych towarów, uniemożliwiając tym organom zbadanie owego pochodzenia za pomocą innych środków, jeżeli istnieją obiektywne, poważne i zgodne poszlaki wywołujące wątpliwość co do rzeczywistego pochodzenia towarów stanowiących przedmiot tych świadectw (wyrok WSA w Gdańsku z 28 stycznia 2016 r., sygn. III SA/Gd 844/15). W rzeczywistości, gdyby stosowanie takich świadectw mogło samo w sobie uzasadniać przyznanie obniżenia należności celnych, kontrole a posteriori zostałyby w dużej części pozbawione skuteczności. W związku z tym, że w sprawie udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że importowana przez skarżącą spółkę z Maroka tkanina GFF była pochodzenia chińskiego, towar ten podlega cłu antydumpingowemu i wyrównawczemu, które mają bezpośredni wpływ na wysokość opodatkowania podatkiem VAT z tytułu importu. Zasadnym było zatem określenie różnicy między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w prawidłowej wysokości a kwotą podatku wykazaną przez spółkę. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że: organy celne prawidłowo ustaliły, że towar importowany przez skarżącą spółkę ma pochodzenie chińskie, a nie marokańskie, w oparciu o wiarygodny materiał dowodowy w postaci raportu OLAF; operacje przeprowadzane przez P. stanowiły operacje ekonomicznie nieuzasadnione w rozumieniu art. 33 Rozporządzenia 2015/2446, których głównym celem było uniknięcie ceł antydumpingowych i wyrównawczych nałożonych przez UE na chińskie tkaniny GFF; organy celne nie naruszyły przepisów postępowania, opierając swoje rozstrzygnięcie na raporcie OLAF jako dokumencie urzędowym korzystającym z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą; prawidłowo zastosowano przepisy dotyczące cła antydumpingowego i wyrównawczego oraz określono różnicę w podatku VAT. W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu wyjaśniono wszystkie niezbędne do wydania decyzji okoliczności faktyczne. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy, zapewniając stronie udział w postępowaniu i podejmując niezbędne kroki w celu wyjaśniania przesłanek, jakimi kierował się organ celno-podatkowy w toku postępowania. Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy został wnikliwie rozpatrzony i oceniony, a dokonana ocena nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe i wnikliwe wykazanie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia polskich sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl. Pozostałe orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: www.eur-lex.europa.eu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło