II OSK 1829/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-30

Skład orzekający: sędzia NSA Włodzimierz Ryms, sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia del. WSA Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do ponownego wyznaczenia terminu na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, jeśli pierwotny termin upłynął bezskutecznie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie decyzji o nakazie rozbiórki nie skutkuje automatycznym obowiązkiem ponownego wyznaczenia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, jeśli pierwotny termin upłynął bezskutecznie z powodu zaniechania strony. Termin z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy i może być przedłużany lub skracany na wniosek strony, ale tylko jeśli strona podjęła próby wywiązania się z nałożonych obowiązków. Niespełnienie tych obowiązków w wyznaczonym terminie obliguje organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki trzech wolnostojących nośników reklamowych wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, organ I instancji wydał decyzje nakazujące rozbiórkę, uznając nośniki za trwale związane z gruntem i wymagające pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy utrzymał te decyzje w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Robert Sawuła (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 489/11 w sprawie ze skargi A. S.A. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę kasacyjną. II OSK 1892/11 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym wyrokiem z 18 maja 2011 r. VII SA/Wa 489/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: Spółka) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) w Warszawie z [...] grudnia 2010 r. Nr [...], znak [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta stołecznego Warszawy (dalej jako: "PINB dla m.st. W-wy") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej trzech wolnostojących "nośników reklamowych" usytuowanych na działce nr ewid. 1 obręb [...] przy A. w Warszawie. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Nr [...], znak [...], PINB dla m. st. W-wy wstrzymał roboty budowlane związane z samowolnie zrealizowanymi nośnikami reklamowymi, nie określając wymaganych zabezpieczeń oraz zobowiązał do przedłożenia szczegółowo wymienionych w rozstrzygnięciu dokumentów w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania orzeczenia. Następnie decyzją z [...] marca 2010 r. Nr - [...] nakazał inwestorowi A. S.A. rozbiórkę trzech wolnostojących nośników reklamowych usytuowanych na terenie ww. działki, ponieważ w wyznaczonym termie nie przedłożono wymaganych dokumentów. Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Nr – [...], działając na podstawie art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana: "K.p.a."), organ I instancji po rozpatrzeniu odwołania Spółki zmienił własną decyzję z [...] marca 2010 r. w części dotyczącej nazwy podmiotu zobowiązanego, w miejsce A. S.A. wpisując A. S.A. Wskutek odwołania Spółki decyzją z [...] maja 2010 r. Nr [...], znak [...], MWINB w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję PINB dla m. st. W-wy z [...] kwietnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia organowi I instancji z powodu wadliwego zastosowanie art. 132 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy podkreślił wówczas, że obowiązkiem PINB dla m.st. W-wy będzie nadanie biegu odwołaniu od decyzji tego organu z [...] marca 2010 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] lipca 2010 r. Nr – [...] organ I instancji nakazał A. S.A. rozbiórkę trzech nośników reklamowych usytuowanych na działce nr ewid. 1, jako wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka. Po przekazaniu akt organowi odwoławczemu decyzją z [...] września 2010 r. Nr [...], znak [...], MWINB w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję PINB dla m.st. W-wy z [...] lipca 2010 r. i umorzył postępowanie I instancji prowadzone po wydaniu przez ten organ decyzji z [...] marca 2010 r. Organ wyższego stopnia podkreślił, że PINB dla m. st. W-wy nie zastosował się do wcześniejszych wytycznych zawartych w uzasadnieniu decyzji organu wyższego stopnia z [...] maja 2010 r. i nie nadał biegu odwołaniu strony od decyzji z [...] marca 2010 r. Za niedopuszczalne uznano prowadzenie postępowania i rozstrzygnięcie, jak w decyzji z [...] lipca 2010 r., albowiem był to kolejny nakaz rozbiórki co do tych samych nośników reklamowych. Odrębną decyzją z [...] września 2010 r. Nr [...], znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji PINB dla m. st. W-wy z [...] marca 2010 r., MWINB w Warszawie uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał wówczas na potrzebę ustalenia charakterystycznych parametrów każdego nośnika reklamowego z osobna oraz określenia sposobu jego związania z gruntem oraz jednoznacznego sformułowania rozstrzygnięcia. Zalecił też, aby w stosunku do każdego nośnika wydano odrębne rozstrzygnięcie administracyjne. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania PINB dla m. st. W-wy decyzją z [...] listopada 2010 r. Nr [...] nakazał A. S.A. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości 12 m, w tym 8 m słupa stalowego i tablicy o powierzchni reklamowej 8 m x 4 m, usytuowanego na działce nr ewid. 1 przy A. w Warszawie, jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Odrębnymi decyzjami Nr [...] i Nr [...] orzeczono tożsamy nakaz wobec dwóch pozostałych nośników reklamy. Organ ustalił, że obiekt ten został zamontowany na fundamencie z elementów żelbetowych ustawionym na ziemi. Słup metalowy podtrzymujący tablicę świetlną przykręcono śrubami do gotowego prefabrykatu. Jako trwale związany w ten sposób z gruntem wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Odwołanie od ww. decyzji wniosła Spółka, domagając się jej uchylenia. Strona zarzuciła organowi I instancji, że nie wyjaśnił on w sposób dostateczny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i błędnie przyjął, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Nie przedłużył organ także terminu do przedłożenia żądanych dokumentów i nie przeprowadził procedury legalizacyjnej. Z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. sporządził uzasadnienie rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu ww. odwołania decyzją z [...] grudnia 2010 r. Nr [...], znak [...], MWINB w Warszawie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo w sprawie w toku jednego postępowania administracyjnego, o którego wszczęciu i zakresie strona została zawiadomiona, wydano trzy odrębne decyzje dotyczące poszczególnych nośników reklamowych na działce nr ewid. 1. Następnie wyjaśniono, że ustawa - Prawo budowlane wymienia dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Mianowicie takie, o których mowa w art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, tj. wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, które wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a także tablice i urządzenia reklamowe, instalowanie których jest dopuszczalne po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. MWINB w Warszawie uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy z tzw. fundamentem powierzchniowym, jako konstrukcja wolnostojąca spełnia kryteria budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Z kolei sposób mocowania na gruncie do gotowego prefabrykowanego elementu żelbetowego pozwalał na uznanie, że jest on trwale związany z gruntem. Dlatego jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a organ I instancji przeprowadził właściwe postępowanie, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Zarazem inwestor nie przedłożył – do czasu wydania decyzji przez organ odwoławczy ( wymaganych dokumentów, nie wnioskował również o przedłużenie terminu do wykonania nałożonego obowiązku. W tych okolicznościach zasadnie, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, orzeczono nakaz rozbiórki. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie na ww. decyzję organu odwoławczego z [...] grudnia 2010 r. wniosła Spółka, która domagała się jej uchylenia wraz z decyzją ją poprzedzającą. Spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 i 4 K.p.a. poprzez niewszczęcie i nieprowadzenie postępowania administracyjnego tylko w sprawie nakazania rozbiórki jednego, ściśle określonego nośnika reklamowego, lecz prowadzenie postępowania co do trzech nośników i zakończenie sprawy trzema decyzjami. Sformułowała również zarzut naruszenia art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 77 § 2 K.p.a. poprzez nieprzedłużenie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego. Naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 3 Prawa budowlanego strona upatrywała w niewłaściwym jego zastosowaniu wyrażającym się w orzeczeniu nakazu rozbiórki. W ocenie strony skarżącej organ I instancji wszczął i prowadził postępowanie co do trzech nośników reklamowych. Jednak po zapadnięciu decyzji MWINB w Warszawie z [...] września 2010 r. i zawartych w niej wytycznych PINB dla m. st. W-wy nadal prowadził jedną sprawę trzech reklam, którą zakończył odrębnymi decyzjami. Takie działanie organu miało nie znajdować oparcia w K.p.a. Ustawa ta nie przewiduje wydawania w jednej sprawie dwóch lub więcej decyzji. Zaskarżone decyzje nie zawierały także precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania. Organy miały również uniemożliwić stronie zalegalizowanie nośników reklamowych. Po wydaniu przez MWINB w Warszawie decyzji z [...] września 2010 r. Spółka - w jej ocenie - powinna zostać ponownie wezwana w drodze postanowienia do przedłożenia określonych dokumentów, czego zaniechano poprzestając na postanowieniu wydanym w toku pierwszego postępowania pierwszoinstancyjnego bez chociażby zmiany terminu wyznaczonego do wykonania nałożonych obowiązków. W odpowiedzi na skargę MWINB w Warszawie podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Oddalając skargę WSA w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiadała przepisom prawa, a zarzuty Spółki okazały się bezzasadne. Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zaakceptowany został pogląd, zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych, dla których istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Do pierwszej grupy zalicza się wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowle "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", które nie zostały wymienione w art. 29 - 31 cyt. ustawy, i dlatego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Druga grupa wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi i zalicza się do niej tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem, co wynika z art. 29 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. W ocenie Sądu realizacja nośnika reklamowego, o tak znacznych jak w rozpoznawanej sprawie wymiarach i bezsprzecznie związanego z gruntem, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor nim jednak nie dysponował, dlatego zasadnie wszczęto procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego. Sąd pozytywnie ocenił wydanie w sprawie trzech nośników reklamowych na działce nr ewid. 1 trzech odrębnych decyzji, pomimo prowadzenia jednego postępowania. Nie naruszono żadnych uprawnień procesowych Spółki jako strony, a okoliczności faktyczne sprawy pozostają bezsporne. Brak było podstaw, aby ponownie wzywać inwestora do złożenia dokumentów umożliwiających postępowanie legalizacyjne, którego to obowiązku na żadnym etapie postępowania nie zakwestionowano. Sąd za nietrafny uznał również zarzut co do braku należytej indywidualizacji nośników reklam. Na działce znajduje się bowiem trzy takie obiekty, a wobec każdego z nich wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Innych obiektów tego typu na działce nie było. Skargę kasacyjną od wyroku z 18 maja 2011 r. wniosła Spółka zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Powołując się na dyspozycję przepisów art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.)dami administracyjnymi askarżając go w całości ałożonych obowiązków.eyczjami..zych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 8 i 9 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przez nieuwzględnienie, że orzekające w sprawie organy naruszyły obowiązek: a. stania na straży praworządności, dążąc jedynie do formalnego przestrzegania przepisów prawa bez uwzględnienia słusznego interesu strony chcącej zalegalizować obiekty, b. prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie jego uczestników do organów państwa w ten sposób, że wydanych zostało przez MWINB w Warszawie łącznie osiem decyzji dotyczących nośnika reklamowego objętego nakazem rozbiórki, a nie uwzględniono wniosku Spółki o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, c. informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, tj. o możliwości zwrócenia się z wnioskiem o przedłużenie terminu na wykonanie nałożonego na Spółkę obowiązku. Z kolei naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi P.p.s.a.)dami administracyjnymi askarżając go w całości ałożonych obowiązków.eyczjami..zych w zw. z art. 15 K.p.a. miało polegać na nieuwzględnieniu przez WSA w Warszawie ciążącego na organie odwoławczym obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2010 r. Powołując się natomiast na art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółka sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie miał obowiązku zmiany postanowienia wydanego uprzednio na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy w zakresie terminu do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przyznano, że Spółka wybudowała bez odpowiedniego pozwolenia na budowę trzy nośniki reklamowe o wymiarach opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Niemniej w ocenie kasatora organy wadliwie przeprowadziły postępowanie. W szczególności pomimo podnoszonych w odwołaniach zarzutów co do terminu wyznaczonego na przedłożenie określonych dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym organy nie dokonały w tym zakresie żadnej zmiany pomimo, że sprawa była kilkakrotnie rozpoznawana, a to przedłużało postępowanie ponad wyznaczony w postanowieniu PINB dla m. st. W-wy z [...] listopada 2009 r. termin do złożenia dokumentów umożliwiających legalizację popełnionej samowoli. W ocenie strony po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej wydanej w sprawie decyzji o nakazie rozbiórki organ I instancji powinien ponownie wyznaczyć termin do przedłożenia dokumentów, czego w sprawie nie uczyniono. Ponadto, stosownie do art. 15 K.p.a., uprawniony do zmiany wyznaczonego terminu był także MWINB w Warszawie, który z tych uprawnień również nie skorzystał. W takich okolicznościach sąd I instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję, nie czyniąc tego naruszył przepisy postępowania, a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Swoje wywody pełnomocnik skarżącej Spółki wspiera przytaczanymi tezami z orzecznictwa, w jego ocenie adekwatnymi do sytuacji, jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej "Ppsa"), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatruje, przeto kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Niesporne w sprawie jest, że PINB dla m.st. Warszawy postanowieniem z [...] listopada 2009 r. skierowanym do "A. S.A." z siedzibą w Warszawie przy ul. B., doręczonym w dniu 23 listopada 2009 r., zobowiązano w terminie 2 miesięcy od dnia jego otrzymania do przedstawienia określonych dokumentów. Postanowienie zawiera pouczenie, że brak wywiązania się z nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki. Powyższe postanowienie wydano w oparciu o dyspozycję art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej jako uPb), z tym, że wadliwie powołano oznaczenie tekstu jednolitego tej ustawy. W dniu wydawania powyższego postanowienia obowiązywał tekst jednolity uPb ogłoszony w Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm., nie zaś przywołany przez organ tekst jednol. ogłoszony w Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm. Nie miało to jednak istotnego znaczenia dla sprawy. Z akt wynika, że w terminie określonym w cyt. postanowieniu strona nie zwracała się do organu o przedłużenie wyznaczonego terminu, nie wskazując powodów dla których to miałoby nastąpić. Nie ulega wątpliwości, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a prawem inwestora. W konsekwencji organ I instancji decyzją z [...] marca 2010 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę trzech nośników reklamowych. W odwołaniu od tej decyzji wniesionej imieniem A. S.A. przez radcę prawnego G.F. nie zakwestionowano postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2009 r., odwołanie ograniczyło się do zarzutu braku doręczenia decyzji działającemu imieniem strony pełnomocnikowi. Wyjaśnić należy, że art. 48 ust. 2 i 3 uPb w swej treści nie przewiduje możliwości zaskarżenia wydanego na tej podstawie prawnej postanowienia. Zastosowanie przeto mógł mieć art. 142 K.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (por. wyrok NSA z 16 listopada 2010 r., II OSK 1779/09, Lex nr 746790). W sprawie taki stan nie miał miejsca, albowiem strona nie kwestionowała źródłowego postanowienia organu I instancji, późniejsze decyzje, jakie zapadały w sprawie nie spowodowały uchylenia jego mocy ipso iure. W efekcie decyzji kasacyjnej MWINB uchylającej pierwszą decyzją PINB dla m. st. W-wy o nakazie rozbiórki przeprowadzono raz jeszcze w sprawie oględziny i wydano trzy decyzje o nakazie rozbiórki, odrębnie w stosunku do każdego z nośników reklamowych. Na etapie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, będąc zawiadomioną o możliwości wnoszenia wniosków, zastrzeżeń, składania wyjaśnień, Spółka nie składała wniosku o zmianę źródłowego postanowienia z [...] listopada 2009 r. Nie złożyła także żadnego z dokumentów, jakie wedle cyt. postanowienia powinna złożyć, nie informowała o podjętych przez siebie działaniach, które zmierzałyby do wykonania obowiązków sformułowanych w cyt. postanowieniu. Podzielić należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu skarżonego kasacyjnie wyroku Sądu I instancji, wedle którego Spółka nie wykonała obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] listopada 2009 r., a brak jest podstaw do tego, że wzruszenie pierwszej decyzji w sprawie o nakazanie rozbiórki miałoby automatycznie skutkować tym, że organ nadzoru budowlanego I instancji, względnie organ odwoławczy raz jeszcze winien wyznaczyć nowy termin na przedłożenie dokumentów umożliwiających legalizację popełnionej samowoli budowlanej. WSA w Warszawie zasadnie wskazał, że Spółka była reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zwracała się do organów kwestionując źródłowe postanowienie, nie wskazywała na jakiekolwiek obiektywne przeszkody mające uniemożliwiać jej wywiązanie się z obowiązków nałożonych przez PINB dla m. st. Warszawy. W judykaturze wielokrotnie wskazywano, że termin z art. 48 ust. 3 uPb ma charakter procesowy a nie materialny, co w konsekwencji powoduje iż może być z ważnych powodów skracany lub przedłużany przez organy administracji, w zależności od potrzeb, na wniosek strony (por. motywy wyroku WSA we Wrocławiu z 9 marca 2011 r., II SA/Wr 708/10, Lex nr 994112, a także wyroki NSA z 14 stycznia 2011 r., II OSK 28/10, Lex nr 953061, z 28 marca 2008 r., II OSK 308/07, Lex nr 468750 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 2 lipca 2009 r., II SA/Rz 117/09, Lex nr 553185). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela. Przedłużenie tego terminu lub wyznaczenie go na nowo może mieć jednak miejsce wówczas, gdy nie upłynął on bezskutecznie wobec zaniechania przez stronę podjęcia próby wywiązania się z nałożonych na nią obowiązków. W orzecznictwie uznawane jest, że wyznaczenie dwumiesięcznego terminu do przedłożenia dokumentów, o jakich mowa jest w art. 48 ust. 3 uPb byłoby uzasadnione do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, gdyby w tym terminie strona nie podjęła jakichkolwiek kroków zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., II OSK 348/10, Lex nr 1071270). Taki stan istnieje w realiach przedmiotowej sprawy. W efekcie nietrafny jest zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z art. 7, 8, 9 oraz art. 15 K.p.a. w aspekcie nieprawidłowej oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 48 ust. 2 i 3 uPb. Art. 48 uPb w dacie orzekania przez organ I instancji stanowił, że: ust. 1. "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę"; ust. 2. "Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych"; ust.3. "W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2"; ust. 4. "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1"; ust.5. "Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki uchylenie wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 uPb decyzji o nakazie rozbiórki powoduje stan, w którym na nowo aktualizuje się obowiązek organu I instancji do wyznaczenia terminu na złożenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 uPb. Poglądu tego NSA nie podziela, zresztą tego rodzaju wykładnia art. 48 uPb zdaje się abstrahować od treści cyt. przepisu. To, że Spółka odwołując się od nakazu rozbiórki wyrażonego w decyzji organu I instancji z [...] listopada 2010 r. podnosiła zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 uPb nie zmienia stanu rzeczy, wedle którego cyt. przepisy nie przewidują obowiązku wyznaczania nowego terminu do przedłożenia wymienionych w art. 48 ust. 3 uPb dokumentów. Nie zmienia to i tego, że termin wyznaczony stronie źródłowym postanowieniem z [...] listopada 2009 r. upłynął bezskutecznie, brak w aktach jakiegokolwiek dowodu na aktywność strony, która podjęłaby próby wywiązania się z nałożonych na nią obowiązków. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że nie spełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 uPb stanowi podstawę obligującą, a nie jedynie upoważniającą organ nadzoru budowlanego, do wydania decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA z 8.12.2011 r., II OSK 1757/10, Lex nr 1134671). Te okoliczności powodują, ze skarga kasacyjna, jako nieusprawiedliwiona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło