II FSK 1750/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego żonie podatnika, która czasowo przebywała pod adresem zamieszkania podatnika, stanowi skuteczne doręczenie przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego dorosłemu domownikowi, w tym współmałżonkowi zamieszkującemu pod tym samym adresem, jest skuteczne i przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Status domownika wynika z faktu wspólnego zamieszkiwania, a nie z prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, a czasowe przebywanie pod innym adresem nie pozbawia tego statusu.Stan faktyczny
Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne i zawiadomił o nich skarżącego poprzez doręczenie zawiadomień jego żonie, która czasowo przebywała pod adresem zamieszkania skarżącego. Skarżący twierdził, że jego żona nie była domownikiem i nie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając doręczenie za skuteczne. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną P. S. Zasądzono od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 129/12 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 9 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., I SA/Ke 129/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddala skargę P. S. (dalej: Zobowiązany lub Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 9 stycznia 2012 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Kielcach):
2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Kielcach podał, że Skarżący zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik US) o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z upływem terminu przedawnienia wykonania zobowiązania podatkowego. Zobowiązany podniósł, że przedawnienie zobowiązania nie zostało przerwane, gdyż zobowiązanemu nie doręczono powiadomienia o czynnościach egzekucyjnych.
W związku z powyższym Naczelnik US ustalił, że swoją decyzją z dnia 1 września 2009 r., nr [...], określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. (dalej: p.d.o.f.). Termin płatności podatku przypadał na dzień 30 kwietnia 2004 r., zaś termin przedawnienia upływał w dniu 31 grudnia 2009 r. Postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika US z dnia 1 września 2009 r., określającej Skarżącemu zobowiązanie w p.d.o.f. za 2003 r. W dniu 13 listopada 2009 r. został wystawiony tytuł wykonawczy na zaległość Skarżącego w ww. podatku za 2003 r. w wysokości 49.669,30 zł wraz z odsetkami. Organ egzekucyjny zastosował następujące środki egzekucyjne: (1) zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego podatnika (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2009 r., ponowne zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009 r.), (2) zajęcie prawa majątkowego podatnika w ZUS (zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009 r.). W trakcie postępowania podjęto czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłek, mających wpływ na skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego: (1) wystąpiono do Poczty Polska S.A. o podanie szczegółowych okoliczności doręczeń przesyłek z 16 listopada 2009 r., 27 listopada 2009 r. i 1 grudnia 2009 r., (2) wezwano podatnika do złożenia ustnych wyjaśnień w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość z tytułu p.d.o.f. za 2003 r., (2) wezwano A. S. do osobistego zgłoszenia się w charakterze świadka i złożenia wyjaśnień odnośnie odebranych przesyłek wysłanych w w/w postępowaniu i adresowanych do podatnika. Organ podatkowy ustalił, że zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego podatnika w ZUS, dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 30 listopada 2009 r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje adnotacja, że w dniu 2 grudnia 2009 r. adresat był nieobecny i nie było możliwości doręczenia przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 2 grudnia 2009 r. na okres 14 dni w UP M. Jednocześnie, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Na pierwszej stronie potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o odbiorze tej przesyłki: "A. S. 15.12.2009 r.". Zawiadomienie (ponowne) z dnia 1 grudnia 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego podatnika w [...] BANK S.A. w K. (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2009 r. nie zostało uznane do realizacji przez dłużnika zajętej wierzytelności, gdyż na zawiadomieniu brak było podpisu osoby upoważnionej do jego wystawienia), dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 3 grudnia 2009 r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje adnotacja, że w dniu 4 grudnia 2009 r. adresat był nieobecny i nie było możliwe doręczenie przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 4 grudnia 2009 r. na okres 14 dni w UP M., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na druku tego potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o doręczeniu przesyłki pełnoletniemu domownikowi, a w rubryce data i czytelny podpis odbiorcy widnieje data 18 grudnia 2009 r. i podpis żony podatnika. Ponadto, z pisma Poczty Polskiej z dnia 21 marca 2011 r. wynika, że zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009 r. zostało pobrane do doręczenia przez listonosza w dniu 4 grudnia 2009 r. Z uwagi na nieobecność osób uprawnionych do odbioru pod adresem wskazanym na przesyłce, nie została ona doręczona z powodu zamkniętego mieszkania. Listonosz dokonał awiza, pozostawiając przesyłkę do odbioru w placówce pocztowej. Przesyłka ta została na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty, ponownie pobrana do doręczenia w dniu 18 grudnia 2009r. i wydana pod adresem W. nr [...] osobie wspólnie zamieszkałej z adresatem A.S. (żonie).
W odniesieniu do doręczenia zawiadomienia z dnia 27 listopada 2009 r. na podstawie ww. pisma Poczty Polskiej ustalono, że w dniu 2 grudnia 2009 r. przesyłka ta została pobrana do doręczenia w rejon przez listonosza. Z powodu nieobecności osób uprawnionych do jej odbioru listonosz pozostawił awizo. Na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty została ponownie pobrana do doręczenia w dniu 15 grudnia 2009 r. przez asystenta UP M., który zamieszkuje w sąsiedztwie adresata i wydana pod adresem W. nr [...] - osobie zamieszkałej z adresatem A. S. (żonie).
Organ wskazał, że opisana wyżej procedura doręczania została zastosowana przez Pocztę Polską także przy doręczaniu zobowiązanemu pisma zawierającego tytułu wykonawczy nr [...] i zawiadomienia z dnia 16 listopada 2009 r. Organ odwoławczy wskazał, że doręczenie wszystkich przesyłek nastąpiło pod adresem W. nr [...] w gminie M., tj. pod adresem zamieszkania podatnika i zamieszkałej wspólnie z nim żony. Fakt wspólnego zamieszkania obojga małżonków pod ww. adresem stwierdzony został w piśmie Poczty Polskiej z dnia 23 marca 2011 r., jak również w notatce służbowej sporządzonej przez poborcę skarbowego Urzędu na okoliczność doręczenia żonie Zobowiązanego pisma z dnia 21 kwietnia 2011 r. Żona Zobowiązanego zeznała, że w grudniu 2009 r. mieszkała u rodziców w M., a czasem przebywała w W.. Podatnik nie zastrzegł w urzędzie pocztowym, że jego żona nie może odbierać skierowanej do niego korespondencji. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, że zawiadomienia odebrała żona Zobowiązanego. Skoro zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych doręczono żonie adresata jako dorosłemu domownikowi, to wyczerpane zostały przesłanki skutecznego doręczenia z art. 43 Kpa. Tym samym bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany.
2.2. Dyrektor IS ww. postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 28 września 2011 r. odmawiające Zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach (Sądem pierwszej instancji):
3.1. Na ww. postanowienie Dyrektora IS z dnia 9 stycznia 2012 r. Skarżący złożył skargę do WSA w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie zasad postępowania w stopniu mającym wpływ na jego wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie jest sporne, iż zawiadomienia odebrała jego żona. Zarzucił natomiast, że organ pominął jej oświadczenie, że zamieszkuje ona w innym miejscu i nie ustalił okoliczności dotyczących jej miejsca zamieszkania. Skarżący wskazał, że jego żona nie jest domownikiem w rozumieniu art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; w skrócie: k.p.a.), jest natomiast gościem Skarżącego. Nie można zatem uznać, zdaniem Skarżącego, że doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (Sądu pierwszej instancji):
Rozpatrując w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie pod kątem jego zgodności, WSA w Kielcach stwierdził, że skarga nie była zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa. Oceniając okres przedawnienia zaległości, organ zasadnie powołał art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: o.p.). Prawidłowo też zastosował przepisy określające termin płatności podatku dochodowego za 2003 r. oraz termin przedawnienia, a także przerwanie biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 4 o.p.
Zdaniem WSA w Kielcach kwestia sporna w sprawie sprowadzała się do oceny skuteczności doręczenia Skarżącemu, będącemu jednocześnie zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, zawiadomień o zastosowanych wobec niego środkach egzekucyjnych. Zdaniem Skarżącego, jego małżonka nie była domownikiem pod adresem zamieszkania W. nr [...] w gminie M. i wobec tego Skarżący nie został skutecznie zawiadomiony o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Według WSA w Kielcach stanowisko Skarżącego było błędne. W sprawie było bezspornym, co podkreślił również Skarżący, że zawiadomienia odebrała jego żona. Zdaniem Skarżącego, pod adresem, gdzie odebrała przesyłkę, była tylko gościem, a nie domownikiem. Należało zatem wyjaśnić znaczenie pojęcia "domownik". Status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Taki status posiada zatem i współmałżonek, który zamieszkuje z adresatem w jednym mieszkaniu. Wspólne zamieszkanie małżonków to jeden z podstawowych przedmiotów praw i obowiązków małżonków, wynikający z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.; dalej: k.r.o.). Uprawnienie to ogranicza po stronie drugiego małżonka integralność jego prawa do zajmowanego dotąd samodzielnie mieszkania, która chroniona jest wobec osób trzecich instytucją miru domowego. Drugi małżonek uzyskuje w wyniku zawarcia małżeństwa uprawnienie dostępu, czyli wstępu do mieszkania drugiego małżonka oraz do przebywania w tym lokalu. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy nie przysługują mu do tego mieszkania uprawnienia z innego tytułu, zwłaszcza wtedy, gdy jest ono przedmiotem wyłącznej własności tylko jednego małżonka. Wspólne zamieszkanie wiąże się z gospodarczym aspektem wspólnego pożycia małżonków, czyli wspólnym prowadzeniem gospodarstwa domowego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, zdaniem WSA w Kielcach należało podnieść, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że żona Skarżącego w czasie odbioru przesyłek była domownikiem, o którym mowa w art. 43 k.p.a. Skarżący nie podnosił, by pozostawał z żoną w trwałej separacji, lub też by nie przebywała ona w ogóle pod adresem w W. nr [...], gm. M. Wręcz przeciwnie, żona Skarżącego sama zeznała, że w grudniu 2009 r. czasem przebywała pod tym adresem, co potwierdza właśnie odbiór przez nią zawiadomień. To zaś oznacza, że adres ten był jej miejscem zamieszkania. Wynika to z powołanego wyżej art. 23 k.r.o., który bezsprzecznie wiąże miejsce zamieszkania jednego współmałżonka przy drugim ze współmałżonków. Współmałżonek jest zatem domownikiem, a jego czasowe zamieszkiwanie pod innym adresem nie powoduje utraty tego statusu. Takie czasowe zamieszkiwanie pod innym adresem nie determinuje okoliczności, że współmałżonek staje się gościem w miejscu zamieszkania małżonków. Dlatego argument Skarżącego, że jego żona była tylko jego gościem, nie zasługuje na akceptację jako całkowicie sprzeczny z naturą małżeństwa, wynikającą m.in. z art. 23 k.r.o.
Twierdzenie, że Skarżący nie otrzymał korespondencji odebranej przez jego żonę pojawiło się po raz pierwszy w skardze. Podstawą orzekania Sądu pierwszej instancji był natomiast materiał zgromadzony przez organ podatkowy w toku postępowania przed nim się toczącego. Nadto, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z powyższych względów, WSA w Kielcach nie mógł oceniać podniesionych w skardze nowych okoliczności faktycznych. Nadmienić tylko wypada, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego twierdzenie Skarżącego. W trakcie postępowania przed organami podatkowymi Skarżący nie zaprzeczył, że otrzymał korespondencję. Przesłuchiwana w obecności pełnomocnika żona Skarżącego również nie stwierdziła, że nie przekazała przesyłki. Twierdzenie Skarżącego jest zatem nieprawdziwe. Słusznie zwrócił uwagę Dyrektor IS w odpowiedzi na skargę, że i tak nie ma ono znaczenia, bowiem ewentualne konsekwencje nieprzekazania przesyłek ponosi strona i nie ma to wpływu na fakt skutecznego i prawidłowego doręczenia korespondencji stronie. Skoro więc zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych doręczono w miejscu zamieszkania adresata jego żonie, jako dorosłemu domownikowi, to wyczerpane zostały przesłanki skutecznego doręczenia określone w art. 43 k.p.a. W tych okolicznościach uprawnionym była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dokonana również przez WSA w Kielcach z urzędu kontrola tego rozstrzygnięcia, poza zarzutami skargi, wskazała, że organ poprawnie zastosował przepisy prawa.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:
5.1. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku Skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego) zaskarżył ten wyrok w całości. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: (1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 43 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 6 ust. 7 w zw. z art. 14 ust. 1 i 3 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.) i w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 1, art. 10 ust. 1 oraz art. art. 44a ust. 1 i art. 44h ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), oraz art. 23 k.r.o., poprzez niestwierdzenie naruszenia, oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia; (2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 oraz art. 134 p.p.s.a., poprzez poprzedzone błędnym ustaleniem stanu faktycznego wadliwe niezastosowanie art. 70 § 1 o.p. i zastosowanie art. 70 § 4 o.p. i oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji; (3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 o.p. oraz brakiem przesłanek do stosowania art. 70 § 4 o.p. w zw. z art. 40 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez niestwierdzenie naruszenia, oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia. Powołując się na ww. podstawy kasacyjne, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
5.2. Dyrektor IS nie skorzystał z możliwości wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Część wstępna skargi kasacyjnej, w której powinny zostać zawarte zarzuty skargi kasacyjnej, została zbudowana wadliwie z naruszeniem art. 174 i 176 p.p.s.a. Wadliwość zgłoszonej podstawy kasacyjnej jest czasami możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym może być zrealizowany obowiązek, nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwałę Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., II FSK 776/10 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ i powołane tam orzecznictwo). W świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzut naruszenia prawa musi być postawiony jednak wyraźnie, to znaczy należy wskazać konkretny przepis prawa i określić sposób jego naruszenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien formułować za stronę zarzutów skargi kasacyjnej. W konkretnej sprawie sformułowano zarzuty poprzez stworzenie niespójnej zbitki przepisów - szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć Sąd pierwszej instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm. Jest to postępowanie nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny – por. np. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11; z dnia 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11, z dnia 3 października 2013 r., II FSK 2757/11; 17 października 2013 r., II FSK 2322/11, z dnia 20 listopada 2013 r., II FSK 206/13 - publik.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymaga podkreślenia, że NSA nie jest nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny (por. np. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 861/10 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ i cytowane tam orzecznictwo). Powołanie przez Skarżącą szeregu przepisów w ww. zarzucie czyni wątpliwym, jakie naruszenie jest zarzucane zaskarżonemu wyrokowi, i jakie okoliczności mają wskazywać na zasadność zarzutu Skarżącej.
Jeżeli więc te zarzuty będą źle postawione, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., lub wbrew wymogowi z art. 176 p.p.s.a. nie będą zawierały uzasadnienia, to Naczelny Sąd Administracyjny będzie zobligowany skargę kasacyjną oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II FSK 967/11 – publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od uzasadnienia tejże podstawy kasacyjnej, które jest koniecznym elementem uzasadnienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 176 p.p.s.a. Można byłoby oczywiście tego uniknąć, gdyby strona wnosząca skargę kasacyjną zastosowała się do wymogów konstruowania podstaw kasacyjnych oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 174 i 176 p.p.s.a.
6.4. W kontekście powołanych w części wstępnej przepisów i argumentacji skargi kasacyjnej, warto jednak przedstawić kilka uwag. Należy przy tym zauważyć, że tożsame kwestie leżące u podstaw rozpoznawanej sprawy (II FSK 1750/12), były również przedmiotem rozpoznania w sprawie dotyczącej tego samego Skarżącego, zakończonej wyrokiem NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., II FSK 348/12, przez ten sam skład orzekający NSA, więc w konkretnej sprawie NSA wykorzystuje argumentację zawartą w tym orzeczeniu.
Zgodnie z art. 70 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku. Termin ten nie może być odroczony przez organ podatkowy ani przedłużony przez Ministra Finansów. Nie znajduje również zastosowania do niego instytucja przywrócenia terminu. Może natomiast nastąpić przerwanie bądź zawieszenie jego biegu w sytuacjach określonych w art. 70 § 2-4, 6, 7 o.p. Przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania oznacza, że czas, jaki upłynął od początku terminu przedawnienia do zaistnienia przyczyny powodującej jego przerwanie, uważa się za niebyły, a przedawnienie rozpoczyna swój bieg na nowo. Jednym z przypadków z jakim ustawodawca wiąże przerwanie biegu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 o.p.).
W art. 1a pkt 12 u.p.e.a. ustawodawca zawarł katalog środków egzekucyjnych odnoszących się do należności pieniężnych, którymi są miedzy innymi należności podatkowe. Powyższy katalog środków egzekucyjnych, których zastosowanie w myśl art. 70 § 4 o..p. przerywa bieg terminu przedawnienia, ma charakter zamknięty. Według art. 70 § 4 o.p., czynnością powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Natomiast zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, aczkolwiek niezbędne dla wypełnienia wymogów z art. 70 § 4 o.p., nie musi nastąpić przed tym zastrzeżeniem, jednakże musi być spełnione przed upływem terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 o.p.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaległości podatkowej podatnika, w stosunku do której zastosowano środek egzekucyjny stanowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Termin przedawnienia powyższego zobowiązania upływał w dniu 31 grudnia 2009 r. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że doręczenie wywołuje skutek prawny, jeżeli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika. Podjęcie się przez domownika doręczenia adresatowi przesyłki nie musi być potwierdzone na piśmie, jak też okoliczność, że domownik któremu wręczono pismo za pokwitowaniem, nie odda pisma adresatowi – nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Za domownika należy uznać osoby zamieszkujące z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu będący jego krewnymi lub powinowatymi, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Doręczenie pisma w sposób określony w art. 43 k.p.a. stwarza domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W rozpoznawanej sprawie, awizowane przesyłki z dnia: 16 i 27 listopada 2009 r. oraz 1 grudnia 2009 r. stanowiące zawiadomienia podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym zostały doręczone dorosłemu domownikowi – żonie podatnika w dniu 15 grudnia 2009 r., która to data jest dniem doręczenia pisma adresatowi. Wobec tego, że pisma te doręczono przed dniem 31 grudnia 2009 r. zasadnie stwierdzono w decyzji Dyrektora IS, jak też w zaskarżonym wyroku, że nastąpiło przerwanie terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.
6.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej za całkowicie bezzasadne i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło