II SA/Kr 1393/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-24
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Waldemar Michaldo, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym w celu stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego?Ratio decidendi
Orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie jest decyzją administracyjną, lecz orzeczeniem o charakterze cywilnoprawnym. Wobec tego nie stosuje się do niego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących trybów nadzwyczajnych, w tym stwierdzenia nieważności. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym zakresie, a kontrola prawidłowości orzeczenia należy do sądów powszechnych.Stan faktyczny
Krakowskie Centrum Biurowe sp. z o.o. i wspólnicy spółka komandytowa złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na cywilnoprawny charakter sporu i brak podstaw do stosowania trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Skarżący zaskarżyli tę odmowę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Krakowskiego Centrum Biurowego [...] spółka z o. o. i wspólnicy spółka komandytowa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 1 sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala
Uzasadnienie:
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2013 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia SKO w [...] z dnia 10 maja 2013r., [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ administracyjny wskazał, że orzeczenie to zostało wydane na skutek wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej, w sytuacji, gdy nie doszło do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Od tego orzeczenia nie przysługuje odwołanie (art. 73 ust. 3, zdanie drugie), ale sprzeciw do sądu powszechnego. Oceną prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie aktualizacji opłaty rocznej ustawodawca powierzył sądom powszechnym, a orzeczenie Kolegium jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty, to jest zasadności dokonanego przez organ wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyło Centrum Biurowe [...] Sp. z o.o. i wspólnicy spółka komandytowa, reprezentowane przez radcę prawnego A. K.. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż przytoczone przez Kolegium poglądy judykatury straciły przymiot aktualności. Z art. 79 ust. 7 u.g.n. nie można wyprowadzać, że w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości nie stosuje się także przepisów o trybach nadzwyczajnych. Interpretacja taka stanowi naruszenie zasady prymatu wykładni gramatycznej, od której odstąpić można na rzecz wykładni logicznej jedynie, gdy pojawia się luka w prawie. W mniejszym przypadku natomiast o luce w prawie nie może być mowy, albowiem ustawodawca wprost nakazuje, które przepisy k.p.a. należy zastosować. Byłoby także nieuprawnione ograniczanie praw obywateli i jednocześnie dopuszczanie do możliwości całkowitego braku kontroli orzeczeń Kolegium w zakresie kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 145 i 156 k.p.a. Wprowadzenie powyższego zakazu stosowania trybów nadzwyczajnych z definicji sprawy administracyjnej także nie jest uzasadnione. Cywilnoprawny charakter sporu o aktualizację opłaty rocznej nie ma znaczenia dla sprawy wobec faktu, że ustawodawca odsyła do uregulowań k.p.a. dotyczących trybów nadzwyczajnych. I właśnie z uwagi na odmienność charakteru tej sprawy stosowanie przepisów k.p.a. ma być odpowiednie. W związku z powyższym strona zwraca się o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2013r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 oraz art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267), utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego. Cywilnoprawny charakter - jak powszechnie przyjmuje się - mają również opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej. Pierwsze opłaty z omawianego tytułu, są obecnie ustalane w umowie między właścicielem i użytkownikiem wieczystym. Natomiast aktualizacja takich opłat dokonywana jest w trybie przewidzianym w art.77-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści tych przepisów wynika, że zmiana przedmiotowych opłat wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego, co dodatkowo podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Odmowa przyjęcia zaproponowanej w powyższym wypowiedzeniu oferty nowej wysokości opłaty rocznej, połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona, bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym.
Następnie wyjaśniono, że postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jest postępowaniem szczególnym, do którego jedynie odpowiednio mają zastosowanie niektóre przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest to jednak postępowanie administracyjne, a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawa z zakresu administracji publicznej, lecz stanowi sprawę cywilna w rozumieniu art. 1 k.p.c. Spór w przedmiocie opłat z tytułu użytkowania wieczystego - i to niezależnie od tego czy dotyczy ustalenia opłaty, czy zmiany już ustalonej opłaty - jest typowym sporem cywilnym dotyczącym należności pieniężnej. Wprawdzie z woli ustawodawcy przedmiotowy spór między użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem administracji publicznej, reprezentującym właściciela gruntu, ma rozstrzygnąć organ administracji, jakim jest kolegium, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjna wydana przez organ władczo rozstrzygający sprawę.
Użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia kolegium może w stosownym terminie wnieść jedynie sprzeciw do sądu powszechnego.
W dalszej części uzasadnienia powołano się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2012r., sygn. akt I OSK 6/12: "Odnośnie stosowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym przepisów Kodeksu posterowania administracyjnego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami "do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (...)". Powyższe oznacza, że w trakcie postępowania - wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej -kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych (wpadkowych). Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy zasadniczo takich właśnie, postępowań "wpadkowych". Niniejsza sprawa dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Kolegium dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej, a nie np. postępowania "wpadkowego" dotyczącego przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dokonanie tej oceny, do którego to postępowania incydentalnego nie tylko zasadne, ale i nakazane jest (zgodnie z normą przepisu art. 79 ust. 7 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami), odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego." W ocenie SKO, w niniejszym przypadku w żaden sposób nie można uznać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Kolegium miałoby charakter incydentalny.
W tym kontekście, zdaniem organu administracyjnego, brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia 10 maja 2013 r. znak: [...].
Skargę na powyższe rozstrzygnięcia wniosło Centrum Biurowe [...] Sp. z o.o. i wspólnicy spółka komandytowa, reprezentowane przez pełnomocnika r. pr. A. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie art. 79 ust. 7 u.g.n. poprzez odmowę odpowiedniego zastosowania przepisów rozdziału 13 k.p.a., a w konsekwencji nie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia SKO z dnia 10 maja 2013 r. znak: [...]; naruszenie art. 61 a k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia SKO z dnia 10 maja 2013r. znak: [...], pomimo zaistnienia przesłanek nieważności występujących w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 3 czerwca 2013r. Powyższe argumenty zostały rozwinięte w szerokim uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 sierpnia 2013r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 3 czerwca 2013r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przesłanką wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania może być zatem nie tylko brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), ale również inne uzasadnione przyczyny. Najczęściej będą to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (por. A. Plucińska-Filipowicz, LEX, Komentarz do art. 61a k.p.a.). W ocenie Sądu przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r., sygn. II SA/Ol 893/11, WSA w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Gl 365/12).
Bezsporne jest, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym roczna opłata z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny, a spory o jej wysokość w tym aktualizację tej wysokości zgodnie z art. 77 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.), dalej "u.g.n.", są sprawami o charakterze cywilnoprawnym. Postępowanie o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wszczyna pisemne wypowiedzenie przez organ dotychczasowej wysokości opłaty z równoczesnym złożeniem oferty przyjęcia jej w nowej wysokości (art. 78 ust. 1 u.g.n.). Organ administracyjny postępuje tu zatem jako jedna ze stron umowy cywilnej, a nie we władczej formie typowej dla kształtowania stosunków administracyjnoprawnych. W wypadku, gdy użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na przyjęcie oferty powinien on złożyć, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, właściwemu samorządowemu kolegium odwoławczemu wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 i 3 u.g.n.). Kolegium rozpoznaje sprawę na rozprawie, dążąc do jej polubownego załatwienia w drodze ugody. Jeżeli jednak do ugody nie dojdzie, wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej opłaty. Od orzeczenia tego odwołanie nie przysługuje (art. 79 ust. 3 u.g.n.). Zgodnie zaś z art. 80 ust. 3 u.g.n. terminowe wniesienie sprzeciwu do sądu powszechnego powoduje, iż orzeczenie kolegium traci moc w całości, nawet wówczas, gdy sprzeciw odnosi się do jego części. Sąd powszechny nie kontroluje wiec orzeczenia kolegium, lecz rozpoznaje sprawę od początku, tak jakby nie było wcześniejszego orzeczenia kolegium.
Zgodnie z art. 79 ust. 7 u.g.n. do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Skoro więc z woli ustawodawcy w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie stosuje się przepisów regulujących zwykłe środki zaskarżenia, to tym bardziej nie można stosować przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia nieważności decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zatem podziela pogląd wyrażony w przywołanym przez organ wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2012r. (sygn. I OSK 6/12).
Wyłączenie regulacji k.p.a. dotyczących odwołań, a tym samym trybów nadzwyczajnych, jest bowiem konsekwencją braku administracyjnoprawnej formy działania organu. Odpowiednie stosowanie niektórych przepisów k.p.a. nie nadaje sprawie charakteru sprawy administracyjnej. Spór wywołany podwyższeniem opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest w dalszym ciągu typowym sporem cywilnym dotyczącym należności pieniężnej. Taki charakter sporu potwierdza również treść art. 79 ust. 9 u.g.n. zgodnie, z którym orzeczenie lub ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności, podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. Z tego też powodu kolegium nie wydaje decyzji administracyjnej czy postanowienia a jedynie orzeczenie, od którego nie przysługuje odwołanie.
Odnośnie natomiast możliwości wszczynania i prowadzenia postępowań nadzwyczajnych w stosunku do orzeczenia wydanego przez kolegium, w związku z wnioskiem złożonym - na zasadzie art. 78 ust. 2 u.g.n. - stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego było zawsze jednolite i sprowadzało się do poglądu, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do rozstrzygnięcia kolegium, stanowiącego w/w orzeczenie (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2012r., sygn. akt I OSK 6/12, z dnia 13 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 367/11 i z dnia 12 maja 2006r., sygn. akt I OSK 843/05). "Brak możliwości prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym w stosunku do rozstrzygnięcia wydanego w związku z art. 78 ust. 2 u.g.n." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt I OSK 342/12)
Punktem wyjścia dla argumentacji przemawiającej za niedopuszczalnością stosowania w omawianej materii trybów nadzwyczajnych, jest przyjęcie poglądu, że wydawane przez kolegium orzeczenie nie jest decyzją administracyjną. Znamienne jest bowiem to, że ustawa o gospodarce nieruchomościami, mówiąc o rozstrzygnięciu kolegium posługuje się nie terminem "decyzja" a używa określenia "orzeczenie". Zatem, choć każda decyzja stanowi rodzaj orzeczenia, nie każde jednak orzeczenie jest decyzją administracyjną. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż gdyby ustawodawca nie widział różnic pomiędzy decyzją a orzeczeniem, wydawanym w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n., to nic nie stało na przeszkodzie by rozstrzygnięcie to określać właśnie mianem decyzji administracyjnej.
W szczególności, nie stał temu na przeszkodzie fakt, że postępowanie w sprawie aktualizacji rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter dwuetapowy. Wskazać bowiem w tym miejscu można na regulację, którą zawiera art. 160 k.p.a., mający nadal zastosowanie w stosunku do określonej kategorii spraw. Przepis ten przewiduje również dwuetapowe postępowanie (najpierw administracyjne a następnie przed sądem powszechnym), dotyczące roszczenia o charakterze cywilnym, bo o odszkodowanie, ale w tym przypadku art. 160 § 5 k.p.a. mówi wprost, że w postępowaniu przed organem rozstrzygnięcie w kwestii odszkodowania następuje w formie decyzji. Z tej przyczyny więc, orzecznictwo sądowoadministracyjne - w stosunku do decyzji wydawanej w trybie w/w przepisu – w zasadzie dopuszcza prowadzenie trybów nadzwyczajnych.
Wracając do kwestii orzeczenia, o jakim mowa w art. 79 ust. 3 u.g.n., podkreślić również należy, że – po myśli art. 79 ust. 9 u.g.n. – orzeczenie lub ugoda, której kolegium nadało klauzulę wykonalności, podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej. Okoliczność ta również wskazuje na ich odmienność od orzeczeń wydawanych w procedurze administracyjnej.
Poza tym zauważyć wypada, że postępowanie uregulowane w art. 78 – 81 u.g.n. wszczyna nie wniosek strony, jak w przypadku postępowań administracyjnych a w tym przypadku uprawniony składa wniosek "przeciwko właściwemu organowi" (art. 78 ust. 3 u.g.n.). Inaczej mówiąc, postępowanie inicjuje żądanie skierowane, podobnie jak pozew, przeciwko drugiej stronie.
Podkreślenia wymaga też, że wspomniane wyżej przepisy ustawy gruntowej zawierają szereg regulacji procesowych, dotyczących postępowania o aktualizację rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, np. w kwestii właściwości (w tym również miejscowej) organu, obowiązujących terminów, rodzaju środka zaskarżenia (sprzeciw), czy właściwości miejscowej sądu. Charakterystyczne jest przy tym, że po wniesieniu sprzeciwu, kolegium przekazuje sądowi powszechnemu całe akta prowadzonej dotąd sprawy.
W związku, dokonując wykładni art. 79 ust. 7 u.g.n. twierdzić należy, że przewidziane w nim rodzaje przepisów k.p.a., stanowią wyliczenie enumeratywne. Jeśliby bowiem ustawodawca zamierzał, by w tym postępowaniu stosowano generalnie kodeks postępowania administracyjnego (choć odpowiednio i z wyłączeniem przepisów o odwołaniach i zażaleniach) to nie precyzowałby jednocześnie, jakie przepisy tego kodeksu mają w tym przypadku zastosowanie. Dokładne zaś określenie rozdziałów i działu (postępowanie) tego kodeksu, które mają odpowiednie zastosowanie w omawianym postępowaniu przed kolegium, prowadzi do wniosku, że przepisy te stanowią listę zamkniętą. Potwierdza ten tok myślowy także szczególna regulacja zawarta w art. 78 ust. 1 u.g.n. in fine, w której ustawodawca zaznaczył by do doręczenia wypowiedzenia stosowano (wprost) przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym nie stosuje się więc odpowiednio całego kodeksu postępowania administracyjnego a jedynie, wybrane przez ustawodawcę unormowania zawarte w tym kodeksie. Trudno jest zatem w tej sytuacji mówić, o trybie administracyjnym (przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. nie wymienia np. przepisów rozdziału 2 kodeksu zasady ogólne). Lepszym wydaje się więc określenie omawianego postępowania mianem postępowania szczególnego. (vide wyrok NSA z dnia 11.07.2013 r., sygn. akt OSK 342/12).
Powyższe stanowisko nie oznacza braku jakiejkolwiek możliwości wzruszenia prawomocnego orzeczenia kolegium rozstrzygającego spór o wysokość opłaty. Użytkownik wieczysty może bowiem zażądać od właściwego organu na podstawie art. 81 ust. 1 u.g.n. dokonania aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jeżeli wartość nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął aktualizacji opłaty. W razie odmowy użytkownik wieczysty może skierować sprawę do kolegium (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2006r., sygn. I SA/Wa 847/05).
Jak słusznie wskazują T. B. i K. S. "brak wyraźnego wyłączenia w przepisie art. 79 ust. 7 u.g.n. stosowania do postępowania przed kolegiami przepisów postępowania odnoszących się do nadzwyczajnych trybów postępowania nie może automatycznie przesądzać, iż przepisy te znajdują zastosowanie. (...) Z uwagi na cywilnoprawny charakter opłat z tytułu użytkowania wieczystego oraz przewidzianą przez ustawodawcę możliwość wniesienia sprzeciwu od orzeczenia kolegium do sądu powszechnego, w wyniku czego orzeczenie takie traci moc, wyłączone jest stosowanie do orzeczeń kolegiów nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Orzeczenie kolegium rozstrzyga bowiem sprawę cywilną i nie powoduje, że nabiera ona charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., kończonej rozstrzygnięciem mogącym podlegać wzruszeniu w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia." - "O dopuszczalności stosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego do orzeczeń samorządowych kolegiów odwoławczych w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych" w CASUS z 2012r., nr 64, s.20-24. Zob. także M.Jachowicz, M.Kotulski: "Postępowanie w sprawie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego" w: Aktualne problemy postępowań w administracji publicznej pod red. G.Krawca, Sosnowiec 2013, s.109 i nast.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była jak najbardziej uzasadniona. Wniosek o wszczęcie postępowania dotyczył bowiem sprawy, w której z uwagi na jej cywilnoprawny charakter wyłączono możliwość stosowania przepisów k.p.a. o odwołaniach, a tym samym wykluczono możliwość wzruszania prawomocnych orzeczeń kolegium w trybach nadzwyczajnych. Oznacza to brak podstaw materialnoprawnych do rozpatrzenia zgłoszonego żądania w trybie administracyjnym.
W świetle powyższego ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło