IV SA/Gl 1011/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-02-26

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (zespół cieśni nadgarstka) została prawidłowo stwierdzona u pracownicy, pomimo wcześniejszych zabiegów operacyjnych i krótkiego okresu zatrudnienia u skarżącego pracodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową, ponieważ rozpoznano schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych, a ocena warunków pracy wykazała z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego, a nie udowodnienie, że praca u konkretnego pracodawcy ją spowodowała. Organy były związane orzeczeniem lekarskim, a skarżący pracodawca nie przedstawił przeciwdowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy, A Sp. z o.o., na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu u pracownicy K.M. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Pracodawca kwestionował związek przyczynowy między schorzeniem a pracą, podnosząc, że wcześniejsze operacje usunęły skutki choroby, a krótki okres zatrudnienia nie mógł jej spowodować. Zarzucał organom niedopuszczenie istotnych dowodów i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]r., nr [...], w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r., nr [...] oraz opinię uzupełniająca tej Poradni z dnia [...]r., stwierdzono u K.M. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.), tj. w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 105, poz. 869), zwanego dalej w skrócie: "rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.". Odwołanie od powyższej decyzji złożył zakład pracy K.M., czyli "A" Sp. z o. o. z siedziba w B., domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Spółka podniosła, że w piśmie z dnia 25.02.2013 r. zakwestionowała dokonaną w sprawie przez organ ocenę narażenia zawodowego i nie wykazanie związku przyczynowego pomiędzy występującym u K.M. schorzeniem, a sposobem wykonywania przez nią pracy w Spółce. W sprawie konieczne było dopuszczenie dowodu z dokumentacji lekarskiej wymienionej w punkcie 2 przywołanego pisma oraz o skierowanie K.M. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., celem przeprowadzenia dalszych badań. Wydane orzeczenie lekarskie, na które powołuje się organ, nie zawiera analizy dotychczasowego przebiegu choroby K.M. i nie uwzględnienia innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wystąpienie u niej zespołu cieśni nadgarstka. Zdaniem Spółki, wykonane u K.M. operacje obu nadgarstków usunęły skutki zespołu cieśni, co potwierdza orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS, który w dniu [...]r., po analizie dokumentacji medycznej i przeprowadzeniu badania uznał, że ustała niezdolność K.M. do pracy. Jest to równoznaczne ze stwierdzeniem braku przeciwwskazań do pracy na określony stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy). Organ sanitarny nie dokonał jednak analizy, czy powrót do pracy na okres zaledwie od 13 września 2011 do 29 lutego 2012 r. mógł rzeczywiście spowodować powstanie u K.M. na nowo choroby zawodowej i czy nie istnieją pozazawodowe przyczyny tej choroby. Zdaniem Spółki, przepracowanie w wymienionym okresie 92 dniówek roboczych, przerywane urlopami wypoczynkowymi i dniami wolnymi od pracy nie mogło spowodować samoistnie na nowo choroby zawodowej. Działanie organu skutkuje brakiem udzielenia odpowiedzi na istotne pytanie, czy choroba powstała w związku z warunkami zatrudnienia przed zabiegami operacyjnymi, czy też powstała już po tych zabiegach przed dniem 12 września 2011 r., kiedy to na nowo K.M. podjęła zatrudnienie w Spółce, czy być może powstała już po jej odejściu z pracy i podjęciu zatrudnienia u nowego pracodawcy, co według wiedzy Spółki ma miejsce obecnie. Decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 235¹ Kodeksu pracy (oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., utrzymano w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. art. 235¹ Kodeksu pracy która stanowi, iż za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W sprawie podzielono ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w zakresie miejsc, stanowisk i okresów pracy K.M. w narażeniu zawodowym. K.M. pracowała: od 12.09.1983 r. do 29.02.1988 r. w Przedsiębiorstwie Zagranicznym "D" w B. (zakład zlikwidowany) jako szwaczka-kaletniczka; w latach 1988-1991 prowadziła działalność gospodarczą związaną z szyciem ubrań dziecięcych; od 10.08.1998 r. do 31.07.2000r. pracowała w Przedsiębiorstwie Konfekcyjnym "B" K.K. w B. (zakład zlikwidowany) jako szwaczka; od 17.06.2004 r. do 29.02.2012r. była zatrudniona początkowo w C Sp. z o. o. Agencja Pracy Tymczasowej w B., a następnie w "A" Sp. z o. o. w B. (lata 2004-2012) jako monter mebli oraz operator urządzeń pakujących, gdzie sposób wykonywania pracy (ruchy zginania, prostowania w stawach nadgarstkowych, powtarzalne w krótkich sekwencjach czasowych z obciążeniem) stwarzał możliwość powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, w tym z oceną narażenia zawodowego dokonaną przez PPIS w B. organ odwoławczy uznał, że K.M. w wymienionych okresach zatrudnienia wykonywała prace monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. K.M. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu u niej przywołanej już wcześniej choroby zawodowej z poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Z wywiadu i przedstawionej dokumentacji medycznej wynika, że od około 2008 r. K.M. odczuwała silne bóle nocne początkowo prawej ręki, a po około 2 latach dołączyły się bóle ręki lewej, drętwienie palców I-III obu rąk, osłabienie rąk oraz okresowe obrzęki zapalne kciuka prawego. W badaniu EMG z dnia 12.01.2011 r. stwierdzono cechy zaawansowanego zespołu cieśni nadgarstka prawego, wówczas została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego. W miesiącu maju 2011 r. przeprowadzono zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego prawego, a w miesiącu lipcu 2011 r. lewego. Po zabiegach nastąpiła okresowa remisja dolegliwości, ale po powrocie do pracy stopniowy nawrót objawów. W wyniku obecnie przeprowadzonych badań: podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej i ortopedycznej oraz aktualnego badania EMG z dnia 12.09.2012 r. stwierdzono obustronny zespół cieśni nadgarstka i stan po leczeniu operacyjnym. Lekarze orzecznicy PCHZ WOMP w S. - biorąc pod uwagę ocenę narażenia zawodowego, analizę przedstawionej dokumentacji medycznej, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć obecność pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego - uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u K.M. zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy. Orzecznicy WOMP w opinii z dnia [...]r., nr [...], podtrzymali swoje stanowisko o uznaniu bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzonego u badanej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Odpowiadając na zarzuty odwołania należy stwierdzić, że rozpoznana u K.M. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem zezwolił w art. 235¹ Kodeksu pracy na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Istnieją zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej - na podstawie rozpoznania u K.M. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy - pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Pracodawca - "A" Sp. z o. o. w B. poinformowany pismem z dnia 23.07.2013 r., w trybie art. 10 K.p.a., o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - do dnia 20.08.2013 r. nie udzielił odpowiedzi. Odpowiadając na wniosek pracodawcy o badanie K.M. w IMP w Ł. (placówce orzeczniczej II stopnia) należy wyjaśnić, iż zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 15.03.2007 r. o sygn. II OSK 756/06 i wyrok NSA z dnia 24.04.2007 r. o sygn. II OSK 332/07) przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych wskazuje, że wyłącznie pracownik jest podmiotem upoważnionym do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co zdaniem składów orzekających wymienionych powyżej sprawach, nie narusza zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP. Jednocześnie dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. o sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33). Natomiast NSA w Warszawie w wyroku z dnia 12.05.2010 r. o sygn. II OSK 335/10 wyraźnie stwierdził: "Nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika." (cytat). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej K.M. potwierdza fakt wykonywania przez nią, w latach 1983-1991, 1998-2000, 2004-2012, pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych również lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Nie ma również podstaw by to orzeczenie - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi - kwestionować. Nadto należy przypomnieć za upowszechnionym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.05.2009r. sygn. akt IV SA/G1 896/08, wyrok NSA z dnia 19.01.2010 r. sygn. akt II OSK 1743/09), że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie u którego z pracodawców wystąpiła przedmiotowa choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Istnieją natomiast przesłanki dla organów sanitarnych, by na podstawie rozpoznania u K.M. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że sposób wykonywania pracy (w latach 1983-1991, 1998-2000, 2004-2012) mógł spowodować powstanie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Również trzeba podkreślić, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku do decyzji pierwszoinstancyjnej został wymieniony tylko zakład aktualnie istniejący, w którym istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej. Podsumowując uznano, że w rozpoznawanej sprawie został zachowany tryb szczegółowo uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. i to po dokładnym przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego WOMP w S. z dnia [...]r., jak również opinii uzupełniającej WOMP z dnia [...]r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o nazwie - "A" domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jak również decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła, że w toku postępowania nie uwzględniono jej wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentacji lekarskiej z oddziału szpitalnego oraz poradni specjalistycznej, w której K.M. była leczona, jak też nie skierowano jej do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., celem kompleksowej oceny zasadności rozpoznania u niej choroby zawodowej oraz wysoce uprawdopodobnionej pozazawodowej etiologii występującego u niej obustronnego zespołu cieśni. Pełna dokumentacja medyczna mogłaby usunąć wątpliwości, co do tego, czy powrót do pracy w dotychczasowych warunkach, po skutecznym usunięciu zespołu cieśni oraz świadczenie pracy przez zaledwie 92 dni, mogło istotnie spowodować powstanie na nowo zespołu cieśni w nadgarstku jednej ręki, jak również, czy inna choroba - zespół rowka nerwu łokciowego, jako nie pozostająca w związku z pracą zawodową, nie wskazuje na pozazawodową etiologię cieśni. W tej sytuacji, oba organu orzekające naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie udokumentowanie, że powstanie choroby nastąpiło w okresie zatrudnienia w Spółce, a nie u nowego pracodawcy, u którego od miesiąca listopada 2012 r. pracuje K.M. Z tego względu ustalenie rzeczywistego przebiegu zatrudnienia było istotne dla oceny narażenia zawodowego i stanowi obligatoryjny składnik postępowania wyjaśniającego w sprawie choroby zawodowej, a także może stanowić podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W odpowiedzi na skargę, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Zauważył również, iż w świetle § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., wyłącznie pracownik jest podmiotem upoważnionym do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r. o sygn. akt II OSK 756/06 i z dnia 24 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 332/07). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako: " p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do powyższych wskazań i postanowień zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz stwierdzenie - przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w przywołanej definicji nie odnosi się do zakładu pracy, jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy, jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na nabawienie się choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, iż chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy, w konkretnym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Rolą organów inspekcji sanitarnej jest rozpoznanie lub odmowa stwierdzenia choroby zawodowej i badanie środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, oraz wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować takiego rodzaju skutki zdrowotne u konkretnego pracownika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001r. o sygn. akt I SA 1780/00, pub. Lex nr 77662). Zatem rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy. Jakiekolwiek ustalenia co do tego, czy choroba mogła istnieć przed rozpoczęciem pracy, czy też powstała już po zabiegach operacyjnych, w trakcie pracy w Skarżącej Spółce przez zaledwie, jak wskazano w odwołaniu i skardze 92 dni robocze, nie zmieniłoby sytuacji faktycznej i prawnej Skarżącej Spółki, jako pracodawcy, który bezspornie zatrudniał uczestniczkę postępowania (K.M.) w warunkach działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Okoliczność ta nie była kwestionowana i wynika z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i załączników do niej (k-13 akt administracyjnych). Nie można też zgodzić się ze Skarżącą Spółką, że ustalenie zatrudnienia ma w tej konkretnej sprawie znaczenie, na co wskazuje treść odwołania, jak również skargi, bowiem choroba zawodowa powstała u podczas pracy w Skarżącej Spółce. Wskazuje na to treść orzeczenia lekarskiego i uzupełniającej opinii, które są jednobrzmiące i spójne oraz akcentują pojawienie się pierwszych objawów już w roku 2008 (ręka prawa) i 2010 (ręka lewa). Zdaniem lekarzy orzeczników, nawet po zabiegach operacyjnych nastąpiła remisja dolegliwości, a po powrocie do pracy stopniowy nawrót objawów (k-19 i 33 akt administracyjnych). Zważyć przyjdzie nadto, że Skarżąca Spółka nie kwestionowała faktu, iż doszło do pojawienia się pełnego obrazu klinicznego choroby zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych. Sugerowała jedynie, w treści skargi, iż również inne czynniki mogły przyczynić się do jej powstania. Nie wskazywała przy tym żadnych konkretnych faktów, świadczących o istnieniu takiego prawdopodobieństwa, ani żadnych dowodów mogących fakty takie potwierdzać. Zgromadzone w sprawie jednoznaczne dowody, zwłaszcza treść uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., w którym lekarze rozpoznali chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, na podstawie przeprowadzonego aktualnego badania EMG z dnia 12 września 2012 r., analizy przedstawionej dokumentacji medycznej, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć obecność pozazawodowych czynników ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego, jak też danych odnośnie sposobu wykonywania czynności zawodowych oraz stopnia obciążenia kończyn górnych w trakcie pracy zawodowej. Zdaniem lekarzy daje to podstawę do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod wymienioną postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, jak też wykluczyli inną chorobę - obustronnego zespołu rowka nerwu łokciowego (k-33 akt administracyjnych). Bezsprzecznie dla stwierdzenia choroby zawodowej istotne jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika schorzenie, występujące jednocześnie w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Po myśli § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ Kodeksu pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Akta administracyjne pozwalają na stwierdzenie, że procedura ta została w pełni zachowana przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W aktach administracyjnych znajduje się zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej i skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę, w którym zamieszczono adnotację o narażeniu określonym, jako czynności wykonywane na stanowisku montera mebli w okresie od 2004-2012, oraz załączono sporządzoną przez organ sanitarny kartę narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, jak też w sposób wyczerpujący przeprowadzono postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem zarzutów składnych na piśmie w sprawie zapisów karty narażenia zawodowego. Na dziewięciu kartach akt administracyjnych (bez numeru) przedstawiono, na podstawie danych podanych przez Skarżącą Spółkę i wywiadu, rodzaj oraz zakres czynności, które wykonywała K.M., jak również ocenę narażenia zawodowego w oparciu o przedstawione dane. W tej sytuacji nie znajduje uzasadnienia żądanie szukania innych pozazawodowych podstaw do wystąpienia u niej choroby zawodowej. W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że w oparciu o treść § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. organ nie miał podstaw do skierowania byłego pracownika Skarżącej Spółki – K.M. na ponowne badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia. Uprawnienie to bowiem przysługuje jedynie pracownikowi lub byłemu pracownikowi, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007r. o sygn. akt II OSK 756/06 i z dnia 24 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 332/07). Również zarzut braku wszechstronnego i przekonywującego wyjaśnienia przyczyn, dla których uznano pracę wykonywaną przez K.M. w Skarżącej Spółce jako pracę w narażeniu zawodowym nie jest usprawiedliwiony. Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurą dotyczącą rozpoznawania oraz stwierdzania chorób zawodowych, bowiem w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej, nie chodzi o stwierdzenie, że konkretna choroba wystąpiła u pracownika, lecz o stwierdzenie, że powstała ona w związku z wykonywaną pracą. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Należy jednocześnie podkreślić, że organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (np. por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez jednostki medyczne, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Istotą związania, o którym mowa wyżej jest to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń. Zaprezentowany wyżej pogląd jest zgodny z utrwalonym stanowiskiem judykatury (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ.: Lex 315089, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 559/06, publ.: Lex 221953 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, publ.: Lex 508491). W niniejszym postępowaniu lekarze uznali, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania prawidłowego orzeczenia i dysponowali dokładnymi oraz aktualnymi wynikami badań. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy, jak również nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak też prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło