III SA/Gl 2397/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-05-30
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Herman, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, a podatnik miał świadomość lub powinien był mieć świadomość uczestniczenia w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, jeśli organ podatkowy udowodni na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym. W sytuacji, gdy transakcje są fikcyjne, a podatnik nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahenta i weryfikacji transakcji, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego określające Spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i grudzień 2009 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z trzech faktur wystawionych przez Spółkę "B" Sp. z o.o., uznając, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych (zakup prętów mosiężnych i naprawa maszyny). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie miała możliwości zweryfikowania kontrahenta i nie wiedziała o jego nieprawidłowościach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, powoływana dalej jako O.p.) oraz przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – zwana dalej ustawą o VAT) Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołań "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, strona, skarżąca) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z [...] r., nr:
- [...] określającą za styczeń 2009 r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 22 949,00 zł;
- [...] określającą za marzec 2009 r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 12 696,00 zł;
- [...] określającą za grudzień 2009 r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 49 813,00 zł.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:
W wyniku przeprowadzonej w firmie "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług w złożonych deklaracjach podatkowych VAT-7 za miesiące styczeń, marzec i grudzień 2009 r., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie podatkowe za ww. miesiące 2009 r. W toku tego postępowania organ skarbowy stwierdził, że Spółka zawyżyła podatek naliczony obniżając podatek należny, o podatek wynikający z 3 faktur VAT wystawionych przez "B" Sp. z o.o. z/s w C. o kwoty: za styczeń 2009 r. - 17 753,00 zł, za marzec 2009 r. -7 493,00 zł i za grudzień 2009 r. -4 145,00 zł.
Według ustaleń organu pierwszej instancji, faktury wystawione przez "B" Sp. z o.o. były "puste" tzn. nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu transakcji, zatem zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.
W konsekwencji ww. decyzjami z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i grudzień 2009 r.
Pismami z dnia [...] r. podatnik wniósł odwołania od ww. decyzji żądając ich uchylenia i umorzenia postępowania, bądź uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowym decyzjom strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Uzasadniając powyższe zarzuty, strona podniosła, że w celu wykazania, świadomego zakupu przez Spółkę towarów niewiadomego pochodzenia organ podatkowy w sposób dowolny ocenił zebrany materiał dowodowy.
Zarzuciła wydanym decyzjom nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego oraz wskazała, że organ I instancji nie wyjaśnił jakich obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego nie dopełniła przy zakupie prętów mosiężnych, a także przy zlecaniu naprawy maszyny. Podniosła, iż w realiach rozpatrywanej sprawy Spółka nie była w stanie zorientować się, że może być ofiarą nierzetelnego dostawcy i usługodawcy. Powołała się na orzecznictwo sądowe, w tym także orzecznictwo ETS i stwierdziła, że organ nie wykazał, że kwestionowane transakcje wiążą się z przestępstwem.
Po zapoznaniu się z całością sprawy i po dokonaniu analizy materiałów dowodowych Dyrektor Izby Skarbowej w K. jako organ drugiej instancji, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. w uzasadnieniu decyzji, w całości powtórzył i podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dokonując oceny prawnej stanu faktycznego wskazał, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...). Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Organ odwoławczy wskazał również na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami, jest bezskuteczna prawnie. Dlatego też, według organu, pomimo posiadania przez podatnika właściwej pod względem formalnym faktury VAT niezbędne jest wykazanie, czy opisana na fakturze transakcja miała w rzeczywistości miejsce.
Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności.
Odnosząc przywołane regulacje prawne do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawie stwierdził, że wystawione przez Spółkę z o.o. "B" na rzecz podatnika w 2009 r. faktury VAT: nr [...] z [...] r. (nabycie prętów mosiężnych 51,4 szt. wartość netto: 80 698,00 zł, podatek VAT: 17 753,56 zł), nr [...] z [...] r. (nabycie prętów mosiężnych 26,2 szt. wartość netto: 34 060,00 zł, podatek VAT: 7 493,20 zł) oraz nr [...] z [...] r. ( naprawa urządzenia "C" oraz nabycie programatora, komputera sterującego, wrzutnika elektronicznego z osłoną, kontenera ze stali nierdzewnej, a także usługę serwisową wartość netto: 18 839,20 zł, podatek VAT 4 144,62 zł) nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Organ zwrócił uwagę, że w spornych transakcjach brała udział Z. S. jako przedstawiciel Spółki "A" (nabywca towaru i usługi) i M. K. jako pełnomocnik Spółki "B" (wystawca faktur) i wskazał na następujące fakty:
W trakcie czynności sprawdzających Z. S (v-ce Prezes Zarządu Spółki "A") odnośnie przebiegu transakcji handlowych z "B" Sp. z o.o., w których brała udział, wyjaśniła co następuje:
• nawiązanie kontaktów handlowych z firmą "B" Sp. z o.o. prawdopodobnie nastąpiło na targach branżowych, tj. obróbki metalu,
• Pan K. występował w charakterze handlowca i reprezentował firmę "B" Sp. z o.o.,
• zamówienia towarów będących przedmiotem transakcji (pręty mosiężne) odbywały się w formie elektronicznej, mailowo,
• transport powyższych towarów organizował dostawca tj. "B" Sp. z o.o.,
• towar dostarczany był do magazynów znajdujących się na ul. S. [...],
• pręty były wykorzystywane do produkcji, tj. były poddane obróbce tokarskiej do wyrobu armatury służącej do produkcji myjni przemysłowych,
• naprawy urządzenia "C" dokonywał M. K. wraz ze swoim pracownikiem,
• naprawa odbywała się w siedzibie firmy na ul. S. na hali produkcyjnej,
• zapłata za naprawę maszyny odbywała się gotówkowo,
• każdorazowo za ww. faktury płatności gotówkowe przekazywane były M. K..
Organ w trakcie ww. postępowania wykorzystał m.in. materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania kontrolnego prowadzonego wobec "B" Sp. z o.o. przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. oraz śledztwa prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. pod sygn. akt [...].
Z kolei, w dniach 24 stycznia 2012 r. oraz 30 stycznia 2012 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. przesłuchana w charakterze świadka Z. S. wyjaśniła, że Spółka "B" do 2006 r. miała swoją siedzibę w K. przy ul. S. [...], gdzie wynajmowała pomieszczenia. Po przeniesieniu firmy pod obecny adres, tamte pomieszczenia podnajmowane były firmie "D" - stal. Rozmowy w imieniu tej firmy prowadził M. K., który przychodził do firmy "A" regulować należności w związku z wynajmem. W firmie wiele mówiło się o zniszczeniu maszyny podczas transportu do klienta. Przez przypadek w firmie "A" był M. K., który zaoferował, że zna firmę, która naprawi maszynę. Z. S. oraz M. K. uzgodnili warunki transakcji. M. K. przyjechał z jakimiś ludźmi i zabrał maszynę. Po około 3 dniach przywiózł ją z powrotem i przedłożył fakturę, która została uregulowana gotówką. Z firmą "B" nigdy poza tym jednym przypadkiem Z. S. nie miała do czynienia. Nie wie co to za firma i czym się zajmuje. Co do wartości naprawy, to szacunkowo znany był jej koszt ok. 20.000 zł. Uzgodniona pomiędzy Z. S. a M. K. cena, została zaakceptowana przez Spółkę "A". Świadek nie przypomina sobie, aby M. K. przyprowadzał jakiegoś specjalistę do wyceny. W uzupełnieniu zeznań świadek wyjaśnił, że Spółkę "B" reprezentował tylko i wyłącznie M. K., który zabrał maszynę do naprawy do swojej firmy. Jednak nie wie dokładnie gdzie, ponieważ nigdy tam nie była.
Organ ustalił, że zgodnie z danymi KRS osobami, które wchodziły w skład zarządu Spółki "B" w okresie objętym postępowaniem kontrolnym był J. D. (prezes zarządu do 5 lipca 2009 r.) oraz J. A. P. (prezes zarządu od 6 lipca 2009 r.). J. D. nie został przesłuchany, z uwagi na fakt, że od listopada 2009 r. został wpisany na listę osób zaginionych w Komendzie Powiatowej Policji w P.. Natomiast w dniu [...] r. przesłuchano w Zakładzie Karnym w J. J. P., który zeznał, że w siedzibie Spółki był dwa razy. Obiecano mu posadę prezesa, albo wiceprezesa "B". Był pod wpływem J. D., który wzbudzał jego zaufanie. D. mówił mu, że firma "B" będzie handlować kamieniem na nagrobki. Żadnej stali tam nie widział. J. P. zeznał, że nigdy czynnie nie działał w "B" i żadnych pieniędzy z tego nie dostał. W 2009 r. był z D. u notariusza w B., gdzie podpisał umowę o przeniesienie na niego udziałów. Potem dokonano zmian w KRS-ie. Nie wyklucza, że mógł pod wpływem D. podpisać jakieś dokumenty, ale robił to w dobrej wierze. Stwierdził, że w "B" był jakiś pracownik zatrudniony do obsługi gazu i, że jakieś dwie firmy wynajmowały tam pomieszczenia. Nie uczestniczył w żadnych rozmowach biznesowych.
Z kolei, przesłuchana na okoliczność pełnienia funkcji prokurenta w Spółce "B" A. U. zeznała, że J. D. uczynił ją prokurentem samoistnym Spółki. Powiedział jej, że to tylko formalność, że ktoś musi być prokurentem i, że tym prokurentem ma być tylko na chwilę. Podpisywała J. D. różne dokumenty, takie jak listy płac czy listy obecności pracowników. Nie przypomina sobie, aby świadomie podpisywała jakieś faktury, czy też polecenia przelewu. Nie wiedziała gdzie i w jaki sposób prowadzona jest rachunkowość Spółki "B". Nigdy nie widziała dokumentacji finansowo-księgowej firmy - nie wie gdzie była przechowywana. Nie zakładała i nigdy nie obsługiwała rachunku bankowego Spółki. Według p. U., J. D. w ramach prowadzenia Spółki "B" nic nie robił. Była informowana jedynie, że cały obiekt w C. jest przez niego dzierżawiony. Nie zna M. K.. Nigdy nie słyszała tego nazwiska. Nigdy nie poznała, ani nie słyszała o takim człowieku.
W dniu 24 stycznia 2012 r. przesłuchano Ł. P., który od 2007 r. jest pracownikiem firmy "A" Sp. z o.o., zatrudnionym na stanowisku handlowca. W ramach swoich obowiązków zajmuje się głównie sprzedażą urządzeń czyszczących. Jednym z takich urządzeń była myjnia bezdotykowa o nazwie "C" 5+20D. Świadek wyjaśnił, .jeżeli chodzi o firmę "B" Sp. z o.o. to firmę zna tylko z nazwy. Z firmą tą kontaktowała się szefowa, Z. S.. Nie zajmował się ta sprawą. Nie wie dlaczego szefowa wybrała tą firmę. Wcześniej zdarzały się mniejsze naprawy, ale jak zeznał "radziliśmy sobie sami."(..) Wyglądało to tak, że urządzenie zostało uszkodzone, jak zeznałem podczas transportu do klienta i on widząc uszkodzenia odmówił przyjęcia maszyny i ją odesłał. Wcześniej nie miałem przypadku z tak dużym uszkodzeniem. Nowa maszyna, którą kupiliśmy od firmy "E" kosztowała około 21.000 zł netto (...). Naprawa natomiast, co wynika z okazanej mi faktury kosztowała 18.839,20 zł netto. (....). Maszyna ta była naprawiana u nas lub w siedzibie firmy "B". Jednak teraz nie jestem w stanie tego jednoznacznie określić. Ja nigdy nie byłem w tej firmie. Znam ją tylko z nazwy."
W toku prowadzonego postępowania podatkowego, w dniu 12 stycznia 2015 r. organ przesłuchał w charakterze świadka L. M., pełniącego w Spółce "A" funkcję dyrektora ds. logistyki. Ze złożonych zeznań wynika, że pomimo, iż był odpowiedzialny za zamówienia i dostawy materiałów i podzespołów urządzeń produkowanych przez "A" nie przypomina sobie, aby oprócz faktur były wystawiane jakieś inne dokumenty towarzyszące przyjęciu do Spółki towaru, aby podpisywał dodatkowe dokumenty np. dokument WZ. Odnośnie szczegółów transportu prętów mosiężnych świadek oświadczył "Jeżeli chodzi o dostawę towaru, odbyła się ona samochodem, nie był to duży samochód, trudno mi teraz powiedzieć. Nie przypominam sobie danych osobowych kierowcy, nr rejestracyjnego tego samochodu. Zwróciłem uwagę na ten samochód ponieważ był trochę przeciążony." Odnośnie nabycia usługi naprawy urządzenia "C" oraz usługi serwisowej wraz z zakupem do tej usługi oprogramowania z komputerem sterującym, wrzutnikiem elektronicznym z osłoną oraz kontenera ww. podał: "Na temat tej usługi nic mi nie wiadomo ". Nie wiedział, kto i gdzie wykonał ww. usługę, kto przywiózł zakupione części do tej maszyny. Faktura dotycząca tej transakcji nie jest mu znana.
Pismem z dnia 3 marca 2015 r., organ wezwał Spółkę do złożenia pisemnych wyjaśnień w zakresie szczegółów zakupu prętów mosiężnych oraz usługi naprawy urządzenia "C". W odpowiedzi, Spółka w piśmie z dnia 12 marca 2015 r. wyjaśniła: "Pręty mosiężne zostały zamówione przez pracownika odpowiedzialnego za zakupy, Pana L. M. /.../ będącego odpowiedzialnym za tego rodzaju zamówienia. /.../ Urząd przesłuchał w/w pracownika w charakterze świadka i pozyskał szczegółowe informacje nt. okoliczności nabycia prętów./.../ Pręty zostały dostarczone przez Spółkę "B" i przyjęte na magazyn. Pręty wykorzystano w produkcji myjni przemysłowych sukcesyjnie w 2009 i 2010 roku". Naprawę ww. urządzenia, polegającą na wymianie uszkodzonych podzespołów wykonała firma "B" Sp. z o.o. Uszkodzone części podlegające wymianie zostały wymontowane przez Pana K. i osoby, których personalia nie są Spółce znane. Usługa częściowo wykonana była w Spółce.
Materiał dowodowy obejmuje także przedłożone przez stronę oświadczenie z dnia 10 marca 2015 r. złożone przez działającego jako pełnomocnik zarządu Spółki "B" Sp. z o.o. M. K., zgodnie z którym ww. firma: wykonała usługę naprawy urządzenia "C" 5-20D, udokumentowaną fakturą nr [...] z dnia [...] r., która została ujęta i rozliczona w deklaracji VAT-7 za listopad 2009 r. oraz sprzedała pręty mosiężne, ww. transakcje zostały udokumentowane fakturami nr [...] oraz [...], które zostały ujęte i rozliczone w deklaracjach VAT-7. Ponadto M. K. oświadczył, że 'faktury jako pełnomocnik Spółki osobiście podpisałem i dostarczyłem wraz z towarem. Deklaracje VAT-7, w których zostały ujęte i rozliczone przedmiotowe faktury zostały złożone do Urzędu Skarbowego w B.".
W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym wobec "A", organ I instancji podjął bezskuteczną próbę przesłuchania M. K. w charakterze świadka. Wezwanie z dnia 9 kwietnia 2015 r. pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane.
Po analizie zgromadzonego wobec Spółki "B" jako wystawcy zakwestionowanych faktur, materiału dowodowego organ kontroli skarbowej stwierdził, że faktury sprzedaży wystawione na rzecz "A" w 2009 roku nie potwierdzają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych pomiędzy podmiotami w nich wymienionymi. Wskazano, że "B" Sp. z o.o. nie zatrudniała żadnego pracownika. Rolę pełnomocnika tej Spółki pełnił M. K., który w firmie tej był odpowiedzialny za transakcje związane z obrotem stalą. Nie potrafił on jednak wskazać źródła pochodzenia tego towaru. W dokumentacji Spółki "B" brak jest faktur VAT potwierdzających zakup towaru, który zgodnie z treścią faktur z dnia [...] r. i [...] r. został następnie odsprzedany Spółce "A". "B" nie posiadał środków transportu, ani dowodów wskazujących na ich ewentualne wynajmowanie, nie zatrudniał kierowców.
Zdaniem organu kontroli skarbowej, analiza zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego pozwoliła na stwierdzenie, że Spółka "B" w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o VAT (poza usługami dzierżawy i najmu lokali użytkowych i placu), a jedynie stwarzała pozory jej prowadzenia.
Postępowanie przeprowadzone wobec Spółki "B" wykazało natomiast, że Spółka ta w 2009 roku poza usługami dzierżawy i najmu lokali użytkowych i placu nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. Pośrednio świadczy o tym także fakt, że Spółka ta nie złożyła sprawozdania finansowego za 2009 r. oraz deklaracji PIT- 4R za 2009 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. również analiza treści zeznań złożonych przez Z. S., L. M. i Ł. P. (osób bezpośrednio związanych ze Spółką "A") nie pozwala na stwierdzenie, że wystawca spornych faktur faktycznie dokonał sprzedaży towarów i usług na nich wymienionych. Z. S. podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 15 lipca 2011 r. zeznała, że nie zna J. D., ani Spółki "B". Zeznając w dniach 24 i 30 stycznia 2012 r. podała, że nie wie co to za firma i czym się zajmuje. Poza naprawą uszkodzonego urządzenia nie miała więcej do czynienia z tą firmą. W tej sprawie Spółkę "B" reprezentował tylko i wyłącznie M. K., który zabrał maszynę do naprawy do swojej firmy, jednak nie wie dokładnie gdzie, ponieważ nigdy tam nie była. Natomiast podczas czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniu 28 sierpnia 2013 r. Z. S. złożyła wyjaśnienia, z których wynika, że naprawa urządzenia "C" odbywała się w siedzibie firmy "A" na ul. S. na hali produkcyjnej, a ponadto, że - wbrew temu, co zeznała wcześniej - współpracowała z firmą "B" w zakresie transakcji, których przedmiotem były pręty mosiężne. Współpraca ta polegała na tym, że zamówienia na towar odbywały się w formie elektronicznej, towar był dostarczany do magazynów Spółki przez dostawcę, a płatności gotówkowe przekazywane były M. K.. Spółka nie podjęła żadnych działań w celu weryfikacji firmy "B", nie sprawdziła, czy firma ta posiada odpowiedni sprzęt i pracowników do wykonania zleconych prac. Ł. P. (od 2007 r. pracownik "A") zatrudniony na stanowisku handlowca firmę "B" zna tylko z nazwy, natomiast L. M. pełniący w ww. Spółce funkcje dyrektora ds. logistyki nic nie wie na temat usługi, o której mowa w fakturze nr [...]. Nie wiedział, kto i gdzie wykonał ww. usługę, kto przywiózł zakupione części do tej maszyny. Faktura dotycząca tej transakcji nie jest mu znana. Jeśli chodzi o dostawę towaru, potwierdził jedynie, że odbyła się trochę przeciążonym samochodem.
W ocenie organu z treści ww. zeznań nie da się wyprowadzić konkluzji, że sporne faktury stwierdzają faktyczne zrealizowane transakcje gospodarcze. Przeciwnie wynikająca z nich niewiedza pracowników Spółki "A" w zestawieniu z sprzecznymi zeznaniami Z. S. i niczym nie popartymi zeznaniami M. K. (nie wskazał on żadnych szczegółów co do przebiegu transakcji z odwołującą się Spółką) świadczy o tym, że "B" nie był sprzedawcą towarów i usług w nich wymienionych, o czym Spółka wiedziała, lub co najmniej powinna była wiedzieć.
Okolicznością podważającą tzw. "dobrą wiarę" i należytą staranność strony poza wyżej wskazanymi są również nieprawidłowości i braki w dokumentach magazynowych Spółki "A". Dokumenty wewnętrzne przyjęcia towaru dołączone do zakwestionowanych faktur zostały wystawione w C. tj. w miejscu wskazanym przez Spółkę "B" jako jej siedziba. Dokumenty te nie zawierają danych oraz podpisów osoby wystawiającej dokument PZ, ani osoby, która odebrała dokumenty PZ z ramienia "B". Wpisano na nich jedynie "odebrał: Administrator". Organ zwrócił uwagę na ww. zeznania dyrektora ds. logistyki, który pomimo, że był odpowiedzialny za zamówienia i dostawy materiałów i podzespołów, nie przypomina sobie, aby oprócz faktur były wystawiane jakieś inne dokumenty towarzyszące przyjęciu do Spółki towaru. Nie pamięta również, aby podpisywał dodatkowe dokumenty.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej dowody przeprowadzone i zebrane w sprawie dały podstawę do uznania, że czynności wynikające z zakwestionowanych faktur faktycznie nie miały miejsca pomiędzy podatnikiem a firmą "B" sp. z o.o. Bez znaczenia w ocenie organu pozostają wyjaśnienia Spółki z dnia 12 marca 2013 r., zgodnie z którymi urządzenie "C" po naprawie zostało sprzedane firmie "F" M. S. z G., a pręty zostały wykorzystane do wykonania części maszyn, które następnie również zostały przez Spółkę sprzedane. Organ zauważył, że organy podatkowe nie kwestionują samego faktu dostawy urządzenia "C" oraz wykorzystania prętów do produkcji sprzedanych maszyn przez Spółkę "A", a jedynie fakt wykonania usług oraz dostawy prętów przez firmę "B" (podatek należny nie jest kwestionowany).
W wyniku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, nie doszło do faktycznych transakcji sprzedaży prętów i świadczenia usługi naprawczej pomiędzy Spółkami "A" i "B".
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca nie podjęła żadnych działań w celu sprawdzenia wiarygodności wybranego kontrahenta, a więc nie dochowała należytej staranności przy ustalaniu, czy kontrahent, którego faktury finalnie zakwestionowano w postępowaniu, rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą i czy transakcje te nie stanowią nadużycia prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący odmową prawa odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu przedmiotowych transakcji.
Organ przywołał tezę zawartą w punkcie 1 sentencji wyroku TSUE z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie C - 18/13 MaksPen EOOD, zgodnie z którą Dyrektywę 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby podatnik dokonywał odliczenia podatku VAT znajdującego się na fakturach wystawionych przez dostawcę lub przez jego podwykonawcę jeżeli, mimo, że usługa została wyświadczona, okazuje się, że nie została ona wykonana przez danego usługodawcę lub przez jego podwykonawcę, (...) ponieważ nie dysponowali oni ani koniecznym personelem, materiałem ani majątkiem (...).
Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego tj. wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów, a także art. 180 § 1 ww. ustawy.
Ustalenie przez organ podatkowy, że faktury wystawione przez Spółkę "B" nie dokumentują rzeczywistych transakcji znajduje bowiem odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który w ocenie organu jest kompletny i stanowi wystarczające uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.
W ocenie organu nie stanowi naruszenia przepisów prawa odwołanie się przez organ podatkowy do treści protokołu nr [...] z czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniu 28 sierpnia 2013 r. w Spółce "A" i złożonego w toku tych czynności oświadczenia Z. S. oraz do ustaleń poczynionych w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec Spółki "B" zakończonym decyzją z dnia [...] r. nr [...].
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że fakt, iż materiał dowodowy w dużej mierze pochodził z postępowania prowadzonego w sprawie karnej oraz z postępowania prowadzonego wobec spółki "B" nie podważa ani jego wiarygodności, ani też przydatności w sprawie. Możliwość uwzględnienia w toku postępowania dowodów uzyskanych w innym postępowaniu (w tym karnym) wynika wprost z art. 181 Ordynacji podatkowej, dopuszczającego tego rodzaju dowody pośrednie. Natomiast art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej pozwala uznać za dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten przy tym nie wartościuje dowodów. Każdy dowód należy poddać ocenie, zgodnie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. W myśl tej zasady organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Stwierdził, że rozpatrzono nie tylko poszczególne dowody, ale również ich wzajemne powiązania.
W konsekwencji powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w K., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K..
Od decyzji organu drugiej instancji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Strona zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. naruszenie:
- przepisów postępowania, a w szczególności art. 120 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.
Uzasadniając zarzuty podkreśliła, że nie miała prawnej możliwości zweryfikowania czy dostawca dokonał legalnego zakupu towaru oraz czy dopełnił formalności podatkowych. Przywołała orzecznictwo TSUE i podniosła, że organ odwoławczy nie powołał się na obiektywne przesłanki, które dowodziłyby, że Spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć, że nabycie kwestionowanych partii towaru wiąże się z przestępstwem.
Podniosła, że oświadczenie Z. S. zostało złożone pod dyktando i pod naciskiem osoby dokonującej czynności sprawdzających. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy wbrew wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasadzie praworządności przyjął, że dozwolone jest wszystko to, co nie jest przez prawo zakazane, czyli działał bez podstawy prawnej. Zarzuca bowiem Spółce, że nie dochowała należytej staranności przy nabyciu wyrobów mosiężnych i usługi, nie wskazując przy tym przepisu, z którego obowiązek ten wynika. Tymczasem obowiązku takiego nie przewidują ani przepisy prawa krajowego, ani przepisy prawa wspólnotowego. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Ustosunkowując się do przedstawionej w skardze argumentacji, Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona prawa, a podniesione przez stronę skarżącą zarzuty są bezpodstawne.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w K. materiał dowodowy, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja, zebrany został w sposób wystarczający, przy wykorzystaniu przewidzianych prawem środków dowodowych i poddany ocenie zgodnej z art. 191 O.p..
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 powoływanej ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.) Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i jako taka jest prawidłowa.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są jako pozbawione racji całkowicie chybione.
Zauważyć należy, że istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie zasadności zakwestionowania przez organy podatkowe prawa do odliczenia podatku naliczonego z 3 faktur VAT wystawionych w 2009 r. przez Spółkę "B", które w ocenie organów nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. A zatem rozstrzygnięcie zaistniałego w niniejszej sprawie sporu uzależnione jest od ustalenia, czy zakwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywisty obrót pomiędzy kontrahentami jak wywodzi skarżąca, czy też nie dokumentują faktycznie dokonanych czynności, jak twierdzi organ podatkowy, a jeśli tak czy Spółka, w imieniu której działała Z. S. miała świadomość uczestniczenia w fikcyjnych transakcjach.
Na wstępie należy z urzędu zauważyć, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony wobec zaistnienia przesłanek z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.. W szczególności w dniu 8 października 2014 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie wiąże się z niewykonaniem zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec i grudzień 2009 r. (o czym podatnik został zawiadomiony przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia 10 października 2014 r. nr [...], doręczonym 14 października 2014 r.) Zatem w dniu wydania zaskarżonej decyzji zobowiązanie za styczeń i marzec 2009 r. nie było przedawnione, albowiem przed upływem terminu przedawnienia tj. przed 31 grudnia 2014 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Przechodząc do merytorycznego badania legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że w 2009 r. obowiązywały następujące unijne i krajowe przepisy materialne istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jeśli chodzi o unijne regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, to wskazać należy na Dyrektywę 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 ze zm., zwaną Dyrektywą 2006/112). Natomiast odnośnie regulacji krajowych zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy o VAT, a w szczególności art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a tej ustawy, zgodnie z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7:
1) suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:
a) z tytułu nabycia towarów i usług.
Z kolei, według art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit a ustawy o VAT - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 167 Dyrektywy 2006/112 prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Przepis art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112 stanowi, że jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika. Stosownie do art. 178 lit. a Dyrektywy 2006/112 w celu skorzystania z prawa do odliczenia, podatnik musi spełnić następujące warunki:
a) w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z art. 220-236 i art. 238, 239 i 240.
Ponadto zgodnie z art. 220 ust. 1 pkt 1 Dyrektywy 2006/112:
1. Każdy podatnik upewnia się, że faktura została wystawiona przez niego, nabywcę lub usługobiorcę, albo w jego imieniu i na jego rzecz przez osobę trzecią, w m.in. przypadku: dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych przez niego na rzecz innego podatnika lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Z kolei, na tle powołanych wyżej krajowych przepisów ustawy o VAT, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika - wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Skorzystanie z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., I FSK 1223/10; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., I FSK 480/07; wyrok NSA z dnia 20 maja 2008 r., I FSK 1029/07; wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r., I FSK 628/07; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., I FSK 745/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I FSK 1699/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I FSK 1700/07, wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., I FSK 584/09; wyrok NSA z dnia 13 października 2009 r., I FSK 928/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie TSUE zauważono, że wprawdzie prawo do odliczenia podatku jest integralną częścią mechanizmu funkcjonowania podatku od wartości dodanej i fundamentalnym prawem podatnika i zasadniczo nie może być ograniczane, to jednak zasada ta nie ma nieograniczonego zasięgu i może doznać wyjątku w tych wszystkich przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa (zob. w szczególności pkt 54 wyroku 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recykling; pkt 68 wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in. i pkt 32 wyroku z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 Fini H, dostępne na http://eur-lex.europa.eu).
W wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid TSUE orzekł, że:
1/ art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 220 pkt 1 i art. 226 Dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu,
2/ art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a i art. 273 Dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w Dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.
Wskazać także należy, że przed odpowiedzią na pierwsze pytanie Trybunał ustalił okoliczności faktyczne sprawy warunkujące jej udzielenie, a mianowicie, że w danej sprawie: po pierwsze, transakcja mająca stanowić podstawę odliczenia została dokonana, co wynika z odpowiadającej jej faktury, a po drugie faktura ta zawiera wszelkie dane wymagane przepisami Dyrektywy 2006/112. W związku z tym stwierdził, że określone w dyrektywie materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia zostały spełnione (pkt 44). Dopiero po tych ustaleniach, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, wskazał między innymi na to, że:
- podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia, ale z powodu tego, że jest to wyjątek od zasady, to organ podatkowy zobowiązany jest wykazać w sposób prawnie wymagany istnienie obiektywnych przesłanek, że podatnik będący odbiorcą usług lub dostaw stanowiących podstawę prawa do odliczenia wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (pkt 45 i 49),
- podatnika, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nabywając towar lub usługę uczestniczy w transakcji stanowiącej element przestępstwa w dziedzinie podatku VAT, należy uznać za wspólnika w tym przestępstwie, niezależnie od tego, czy uzyskuje on korzyści z dalszej sprzedaży owych towarów lub świadczenia usług w ramach dokonywanych przez siebie transakcji (pkt 46),
- wprowadzenie systemu odpowiedzialności bez winy wykraczałoby bowiem poza zakres niezbędny do ochrony interesów skarbu państwa (pkt 48).
W zakresie odpowiedzi na drugie pytanie Trybunał poczynił te same założenia (pkt 52), ale zaakcentował obowiązek podjęcia pewnych działań już od strony podatnika korzystającego z odliczenia. Zauważył, że dopiero, gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku od towarów i usług, czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalności tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego i że zależy to od okoliczności danej sprawy (pkt 53 i 59). Wymagania takie nie są sprzeczne z prawem wspólnotowym (pkt 54). Uznał też, że możliwość nakładania przez państwa dodatkowych obowiązków w celu właściwego poboru podatku i zapobiegania przestępczości, o której mowa w art. 273 Dyrektywy 2006/112, nie może naruszać obowiązków określonych w rozdziale 3 "Fakturowanie" tytułu XI "Obowiązki podatników i niektórych osób nie będących podatnikami" (pkt 56).
Trafnie organ odwoławczy wskazał również na tezę zawartą w punkcie 1 sentencji wyroku TSUE z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie C - 18/13 MaksPen EOOD, zgodnie z którą Dyrektywę 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, aby podatnik dokonywał odliczenia podatku VAT znajdującego się na fakturach wystawionych przez dostawcę lub przez jego podwykonawcę jeżeli, mimo, że usługa została wyświadczona, okazuje się, że nie została ona wykonana przez danego usługodawcę lub przez jego podwykonawcę, (...) ponieważ nie dysponowali oni ani koniecznym personelem, materiałem ani majątkiem (...).
Przenosząc powyższe uwarunkowania prawne na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że odnośnie transakcji pomiędzy skarżącą jako nabywcą a Spółką "B" jako wystawcą w 2009 r. potwierdzonych trzema fakturami VAT, organy prawidłowo zakwestionowały fakt sprzedaży prętów mosiężnych oraz wykonanie usługi naprawy urządzenia "C" przez tego kontrahenta, który w badanym okresie nie posiadał żadnego zaplecza i wyposażenia, w tym środków transportowych, jak również nie zatrudniał żadnych pracowników.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie organ podatkowy prawidłowo uznał zatem, że transakcje te w rzeczywistości nie miały miejsca pomiędzy podmiotami w nich wskazanymi.
Sąd podzielił przy tym stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., że skarżąca była w pełni świadoma, a co najmniej musiała przypuszczać, że uczestniczy w oszustwie podatkowym w tych transakcjach. Skarżąca nie dochowała żadnej staranności i ostrożności wymaganej od przedsiębiorcy wobec swojego kontrahenta. Skarżąca brała udział w obrocie, który istniał tylko na fakturach, wiedziała o tym i akceptowała ten stan rzeczy co czyni niecelowym uwzględnienie dobrej wiary skarżącej w zakwestionowanych transakcjach. Zakwestionowane faktury potwierdzone są wyłącznie fakturami, brak dokumentacji potwierdzającej wcześniejsze zamówienie towaru i usługi, brak informacji dotyczących Spółki "B". Nie sprawdzono siedziby Spółki ani też jej oferty pod kątem wyboru tego właśnie kontrahenta jako sprzedawcy prętów czy wykonawcy usługi naprawczej urządzenia "C" – myjni bezdotykowej, co z pewnością wymaga określonego zaplecza osób i sprzętu umożliwiającego jej wykonanie. Pracownicy Spółki "A" nie mają żadnej wiedzy na temat firmy "B" i transakcji dokonywanych przez te firmę, a w szczególności M. K. jako jej pełnomocnika z firmą "A" działającą przez Z. S.. Brak dokumentów potwierdzających zakup przez firmę "B" prętów, które zostały sprzedane firmie "A", Spółka "B" miała je dostarczyć, ale sama nie miała ani własnych ani wynajętych środków transportu, brak dokumentów potwierdzających okoliczności przewozu prętów. Spółka "B" podjęła się naprawy urządzenia – myjni "C" ale i ten fakt potwierdzony jest jedynie fakturą, nie jest oczywiste kto i gdzie dokonywał naprawy. Należy przy tym zauważyć, że była to duża naprawa, skoro jej wartość była bliska wartości tego urządzenia.
Należy również wskazać, że Spółka "A" zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej miała obowiązek dokonania płatności należności wynikających z ww. spornych faktur VAT za pośrednictwem banku co dotyczy transakcji z innym przedsiębiorcą o wartości przekraczającej 15 000,00 zł eur. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie płatności w gotówce trafiały bezpośrednio do rąk M. K. jak wynika z wystawianych dokumentów KW.
Oświadczenie jakie złożył w formie notarialnej M. K. co do potwierdzenia dokonanych transakcji ma tylko takie znaczenie, że złożył je przed notariuszem M. K., a nie że treść oświadczenia polega na prawdzie.
Uzasadnia to w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur również w świetle obowiązków ciążących na organach podatkowych wynikających z ww. wyroków Trybunału Sprawiedliwości. Zatem należy stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły wynikającej z art. 86 krajowej ustawy podatkowej ani z art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE zasady neutralności podatku VAT.
Organy podatkowe w przypadku stwierdzenia, że wystawiona faktura potwierdza czynności, które nie zostały dokonane w ramach prawidłowo funkcjonującego prawnie obrotu gospodarczego, mogą zakwestionować – zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT - odliczenie podatku naliczonego wynikającego z takiej faktury.
Organ podatkowy w sposób przekonujący wyjaśnił motywy swoich ustaleń, szczegółowo odniósł się do zebranych w sprawie dowodów. Organ wskazał, którym dowodom dał wiarę, a które uznał za niewiarygodne i dlaczego.
Podkreślić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej szczegółowo przedstawił ustalenia poczynione co do wszystkich zakwestionowanych transakcji. Poczynione ustalenia przemawiają za fikcyjnym przebiegiem opisanych w decyzjach organów podatkowych obu instancji transakcji.
Reasumując organ podatkowy prawidłowo ustalił, że zakwestionowane transakcje stwierdzają czynności, które nie zostały faktycznie dokonane, a skarżąca miała tego świadomość. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które zostały prawidłowo powołane, zinterpretowane i zastosowane.
Nieuzasadnione są zdaniem Sądu zarzuty naruszenia w niniejszej sprawie wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, a to zasady praworządności wynikającej z art. 120 i zasady swobodnej oceny dowodów, o której stanowi art.191 O.p. Organy nie naruszyły art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, postępowanie kontrolne i podatkowe przeprowadzono w sposób szczegółowy, z zachowaniem obowiązujących przepisów co do sposobu zgromadzenia materiału dowodowego i zapewniania stronie czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia organu, a jej wyjaśnienia wpisują się w ustalony przez organ stan faktyczny sprawy.
Organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny dowodów, którą oparł na przekonywujących podstawach i dał temu wyraz w uzasadnieniu. Zdaniem Sądu ocena dowodów dokonana przez organy podatkowe w niniejszej sprawie spełnia reguły wynikające z art. 191 O.p. Organy szczegółowo odniosły się do każdego dowodu zebranego w sprawie wskazując jednocześnie, którym dowodom dały wiarę, a którym nie. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest przekonująca, a wnioski organów odpowiadają regułom wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, nie narusza przy tym obowiązującego prawa.
Konkludując, Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego należy również pamiętać, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe w sposób odmienny od skarżącego nie jest równoznaczna z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
W tym stanie sprawy uznać należało, iż wnioski jakie wyprowadziły organy podatkowe z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacja prawną.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
Sygn. akt III SA/Gl 1082/11
16
14
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło